Luận văn thạc sĩ về khả năng sinh trưởng và phát triển của giống lạc tại huyện Yên Thế, Bắc Giang

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu khả năng sinh trưởng, phát triển của các giống lạc tại huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang, đánh giá tiềm năng năng suất và thích nghi.

• Tác giả: Lê Phương Thảo
• Người hướng dẫn: TS. Dương Thị Nguyên
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Nghiên cứu khả năng sinh trưởng phát triển của một số giống lạc tại huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tình hình sản xuất và nghiên cứu lạc trên thế giới
• 1.2. Một số yếu tố hạn chế chính đến sản xuất lạc trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4. Quy trình kỹ thuật
• 2.4.1. Làm đất lên luống
• 2.4.2. Làm cỏ, vun gốc, chăm sóc
• 2.4.3. Phòng trừ sâu bệnh
• 2.4.4. Tưới và tiêu nước
• 2.5. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp theo dõi
• 2.5.1. Các chỉ tiêu sinh trưởng phát triển của cây
• 2.5.2. Đánh giá mức độ sâu hại
• 2.5.3. Đánh giá mức độ bệnh hại
• 2.6. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất
• 2.7. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Kết quả nghiên cứu khả năng sinh trưởng phát triển của một số giống lạc ở vụ Thu Đông năm 2013 tại huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
• 3.1.1. Khả năng mọc mầm và các giai đoạn sinh trưởng, phát triển của các giống lạc
• 3.1.2. Khả năng phân cành của các giống lạc ở thời điểm thu hoạch
• 3.1.3. Khả năng hình thành nốt sần của các giống lạc
• 3.1.4. Mức độ nhiễm một số loại sâu, bệnh hại chính của các giống lạc thí nghiệm
• 3.1.5. Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất của các giống lạc thí nghiệm
• 3.2. Kết quả nghiên cứu khả năng sinh trưởng phát triển của một số giống lạc ở vụ Xuân năm 2014 tại huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
• 3.2.1. Khả năng mọc mầm và các giai đoạn sinh trưởng, phát triển của các giống lạc
• 3.2.2. Khả năng phân cành của các giống lạc ở thời điểm thu hoạch
• 3.2.3. Khả năng hình thành nốt sần của các giống lạc
• 3.2.4. Mức độ nhiễm một số loại sâu, bệnh hại chính của các giống lạc
• 3.2.5. Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất của các giống lạc thí nghiệm
• 3.3. Kết quả xây dựng mô hình trình diễn giống lạc L14 ở vụ Xuân 2014 tại huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
• 3.3.1. Kết quả xây dựng mô hình trình diễn giống lạc L14 ở vụ Xuân 2014
• 3.3.2. Đánh giá của người dân đối với giống tham gia xây dựng mô hình sản xuất trong vụ Xuân 2014
• 4. CHƯƠNG IV: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• appendix.1. Tài liệu tiếng Việt
• appendix.2. Tài liệu tiếng Anh

Tóm tắt

I. Giới thiệu về giống lạc

Giống lạc (Arachis hypogea L.) là một trong những cây trồng quan trọng trong nông nghiệp, đặc biệt tại huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. Việc nghiên cứu khả năng sinh trưởng của giống lạc là cần thiết để xác định giống nào phù hợp với điều kiện sinh thái địa phương. Nghiên cứu này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn cải thiện chất lượng sản phẩm. Theo thống kê, diện tích lạc tại Yên Thế ổn định khoảng 1.300 ha với năng suất bình quân đạt 22,1 tạ/ha. Tuy nhiên, việc sử dụng các giống lạc cũ, thoái hóa đã hạn chế tiềm năng phát triển. Do đó, việc tìm kiếm và đánh giá các giống lạc mới có khả năng sinh trưởng tốt là rất quan trọng.

1.1. Tình hình sản xuất lạc tại Yên Thế

Yên Thế có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là đất đai và thời tiết. Tuy nhiên, việc sản xuất lạc vẫn gặp nhiều khó khăn do thiếu giống mới và kỹ thuật canh tác chưa hợp lý. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc đánh giá khả năng sinh trưởng của các giống lạc mới, từ đó đề xuất các biện pháp cải thiện năng suất. Việc áp dụng các kỹ thuật canh tác hiện đại sẽ giúp nông dân nâng cao hiệu quả sản xuất, góp phần vào phát triển kinh tế địa phương.

II. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện trong điều kiện vụ Thu Đông 2013 và vụ Xuân 2014 tại huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. Đối tượng nghiên cứu bao gồm 6 giống lạc: L14, L23, MD7, TB25, TK10, và Đỏ Bắc Giang (đối chứng). Các chỉ tiêu sinh trưởng như khả năng mọc mầm, khả năng phân cành, và khả năng hình thành nốt sần sẽ được theo dõi và đánh giá. Phương pháp nghiên cứu bao gồm làm đất, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, và theo dõi các yếu tố cấu thành năng suất. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho việc chọn giống lạc phù hợp với điều kiện địa phương.

2.1. Quy trình kỹ thuật canh tác

Quy trình kỹ thuật canh tác bao gồm các bước như làm đất lên luống, làm cỏ, vun gốc, và chăm sóc cây trồng. Việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật này sẽ giúp cây lạc phát triển tốt hơn, từ đó nâng cao năng suất. Đặc biệt, việc theo dõi mức độ nhiễm sâu bệnh cũng rất quan trọng để có biện pháp phòng trừ kịp thời. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc áp dụng các kỹ thuật canh tác hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất lạc tại Yên Thế.

III. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy khả năng sinh trưởng của các giống lạc khác nhau có sự khác biệt rõ rệt. Giống L14 và L23 cho thấy khả năng mọc mầm tốt nhất, trong khi giống Đỏ Bắc Giang có năng suất thấp hơn. Các yếu tố như thời tiết, đất đai, và kỹ thuật canh tác đều ảnh hưởng đến sự phát triển của giống lạc. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc áp dụng các biện pháp thâm canh hợp lý có thể nâng cao năng suất lên đến 30%. Điều này cho thấy tiềm năng lớn của giống lạc trong việc phát triển kinh tế nông nghiệp tại địa phương.

3.1. Đánh giá năng suất và chất lượng

Năng suất và chất lượng của các giống lạc được đánh giá dựa trên các chỉ tiêu như số lượng nốt sần, khả năng chống chịu sâu bệnh, và các yếu tố cấu thành năng suất. Kết quả cho thấy giống L14 không chỉ có năng suất cao mà còn có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt. Điều này cho thấy giống này rất phù hợp để đưa vào sản xuất đại trà tại Yên Thế. Việc lựa chọn giống lạc phù hợp sẽ góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho nông dân và phát triển bền vững ngành nông nghiệp tại Bắc Giang.

IV. Kết luận và đề nghị

Nghiên cứu khả năng sinh trưởng của các giống lạc tại Yên Thế, Bắc Giang đã chỉ ra rằng việc lựa chọn giống phù hợp là rất quan trọng. Các giống lạc mới như L14 và L23 cho thấy tiềm năng lớn trong việc nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Đề nghị các cơ quan chức năng và nông dân cần chú trọng đến việc áp dụng các kỹ thuật canh tác hiện đại và lựa chọn giống lạc có khả năng sinh trưởng tốt. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn góp phần vào phát triển kinh tế địa phương.

4.1. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Để tiếp tục phát triển sản xuất lạc tại Yên Thế, cần có các nghiên cứu sâu hơn về các giống lạc khác và các biện pháp canh tác phù hợp. Việc nghiên cứu ảnh hưởng của các yếu tố môi trường đến sự phát triển của giống lạc cũng rất cần thiết. Các nghiên cứu này sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho việc xây dựng các mô hình sản xuất lạc bền vững tại địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cây lạc (Arachis hypogea L.) là cây công nghiệp ngắn ngày có giá trị kinh tế cao và vai trò quan trọng trong cải tạo đất, góp phần phát triển nông nghiệp bền vững. Trên thế giới, diện tích trồng lạc đạt khoảng 23-24 triệu ha với sản lượng khoảng 30 triệu tấn/năm. Ở Việt Nam, diện tích trồng lạc dao động quanh mức 220-245 nghìn ha trong giai đoạn 2001-2012, với năng suất trung bình tăng từ 14,8 tạ/ha lên 21,3 tạ/ha, sản lượng đạt khoảng 470 nghìn tấn năm 2012. Tỉnh Bắc Giang là một trong những vùng trọng điểm trồng lạc với diện tích khoảng 11,7 nghìn ha năm 2013, năng suất trung bình 24,7 tạ/ha, sản lượng 28,8 nghìn tấn. Huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang có diện tích trồng lạc ổn định khoảng 1.300 ha, năng suất bình quân đạt 22,1 tạ/ha.

Tuy nhiên, sản xuất lạc tại Yên Thế còn nhiều hạn chế do sử dụng bộ giống cũ, thoái hóa, chưa có giống mới năng suất cao, chất lượng tốt và biện pháp thâm canh chưa hợp lý. Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển, khả năng chống chịu sâu bệnh và các yếu tố cấu thành năng suất của một số giống lạc tại huyện Yên Thế nhằm lựa chọn giống phù hợp, năng suất cao để đưa vào sản xuất đại trà. Nghiên cứu được thực hiện trong vụ Thu Đông 2013 và vụ Xuân 2014 tại xã Đồng Tâm, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và phát triển sản xuất lạc bền vững tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về sinh trưởng phát triển cây trồng, đặc biệt là cây họ đậu, tập trung vào các khái niệm chính:

• Khả năng sinh trưởng và phát triển: Bao gồm các giai đoạn mọc mầm, ra hoa, đâm tia quả và chín, ảnh hưởng bởi đặc tính giống và điều kiện ngoại cảnh.
• Khả năng chống chịu sâu bệnh: Đánh giá mức độ nhiễm các loại sâu hại như sâu cuốn lá, sâu đo xanh, sâu khoang và các bệnh phổ biến như gỉ sắt, đốm đen, đốm nâu, héo xanh vi khuẩn.
• Các yếu tố cấu thành năng suất: Số quả/cây, số quả chắc, khối lượng 100 quả, khối lượng 100 hạt, tỷ lệ nhân và năng suất thực thu.
• Mô hình chọn tạo giống và thâm canh: Áp dụng các biện pháp kỹ thuật tiên tiến như bón phân cân đối, làm đất, phòng trừ sâu bệnh tổng hợp (IPM), tưới tiêu hợp lý nhằm tối ưu hóa năng suất.

Phương pháp nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: 6 giống lạc gồm L14, L23, MD7, TB25, TK10 và giống đối chứng Đỏ Bắc Giang.
• Địa điểm và thời gian: Thí nghiệm được tiến hành tại xã Đồng Tâm, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang trong vụ Thu Đông 2013 và vụ Xuân 2014.
• Thiết kế thí nghiệm: Bố trí theo phương pháp khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) với 3 lần nhắc lại, tổng diện tích thí nghiệm 135 m².
• Quy trình kỹ thuật: Gieo hạt với mật độ 30 cây/m², khoảng cách 30 cm x 10 cm, bón phân cân đối (30 kg N, 90 kg P₂O₅, 60 kg K₂O, 500 kg vôi bột, 5 tấn phân chuồng/ha), làm đất, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh theo quy chuẩn QCVN 01-57:2011/BNNPTNT.
• Chỉ tiêu theo dõi: Thời gian mọc mầm, ra hoa, sinh trưởng; số cành cấp 1, cấp 2; số nốt sần và nốt sần hữu hiệu; mật độ sâu hại; mức độ bệnh hại; các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất thực thu.
• Phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm IRRISTAT 4.0 và Excel để xử lý thống kê, so sánh các chỉ tiêu giữa các giống.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Khả năng sinh trưởng và phát triển:

   • Tỷ lệ nảy mầm của các giống dao động từ 93,7% đến 96,67%, cao nhất là giống L14 (96,67%), vượt đối chứng 2,97%.
   • Thời gian từ mọc đến ra hoa ngắn nhất ở giống L14 (25 ngày), nhanh hơn đối chứng 5 ngày. Thời gian sinh trưởng ngắn nhất là giống L23 (105 ngày), ngắn hơn đối chứng 10 ngày.
   • Khả năng phân cành cấp 1 và cấp 2 cao nhất ở giống L14 với 5,4 cành cấp 1 và 2,7 cành cấp 2, vượt đối chứng lần lượt 1,4 và 1 cành/cây.

2. Khả năng hình thành nốt sần:

   • Số nốt sần hữu hiệu ở thời kỳ quả chắc cao nhất ở giống L14 (109 cái/cây), vượt đối chứng 17,3%.
   • Các giống khác cũng có số nốt sần hữu hiệu cao hơn đối chứng, phản ánh khả năng cố định đạm sinh học tốt, hỗ trợ sinh trưởng.

3. Mức độ nhiễm sâu bệnh:

   • Mật độ sâu cuốn lá, sâu đo xanh và sâu khoang thấp, trong đó giống L14 có mật độ sâu thấp nhất (1,21 con/m² sâu cuốn lá, 1,19 con/m² sâu đo xanh, 0,4 con/m² sâu khoang).
   • Bệnh gỉ sắt và đốm đen ở mức nhẹ đến trung bình, giống L14 nhiễm nhẹ nhất (cấp 3 gỉ sắt, cấp 1 đốm đen).
   • Tất cả giống đều có tỷ lệ bệnh héo xanh thấp (điểm 1).

4. Năng suất và các yếu tố cấu thành:

   • Giống L14 có năng suất thực thu cao nhất, vượt đối chứng khoảng 15-20%.
   • Các yếu tố như số quả chắc, khối lượng 100 quả và tỷ lệ nhân của L14 đều vượt trội so với các giống khác.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy giống L14 có khả năng sinh trưởng phát triển tốt, thời gian sinh trưởng ngắn, khả năng phân cành mạnh và hình thành nốt sần hiệu quả, giúp cây hấp thu đạm sinh học tốt, từ đó nâng cao năng suất. Khả năng chống chịu sâu bệnh của L14 cũng vượt trội, giảm thiểu tổn thất do sâu bệnh gây ra. So với các nghiên cứu trước đây tại các vùng khác như Gia Lâm, Hà Nội, thời gian ra hoa và sinh trưởng của các giống tại Yên Thế có sự khác biệt do điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng đặc thù.

Việc áp dụng quy trình kỹ thuật chuẩn và bón phân cân đối đã góp phần nâng cao năng suất các giống lạc. Các biểu đồ so sánh tỷ lệ nảy mầm, số cành, số nốt sần và mật độ sâu bệnh giữa các giống sẽ minh họa rõ nét ưu thế của giống L14. Kết quả này phù hợp với xu hướng chọn tạo giống lạc năng suất cao, kháng bệnh tốt đã được áp dụng thành công ở nhiều quốc gia và các vùng sinh thái khác tại Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đưa giống L14 vào sản xuất đại trà tại huyện Yên Thế nhằm nâng cao năng suất trung bình lên ít nhất 25 tạ/ha trong vòng 2 năm tới, do Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Bắc Giang phối hợp với các trạm khuyến nông thực hiện.

2. Tăng cường đào tạo, chuyển giao kỹ thuật thâm canh lạc cho nông dân, tập trung vào quy trình bón phân cân đối, phòng trừ sâu bệnh tổng hợp (IPM), tưới tiêu hợp lý, nhằm cải thiện năng suất và chất lượng sản phẩm trong vòng 1 năm.

3. Xây dựng mô hình trình diễn giống L14 kết hợp biện pháp kỹ thuật tiên tiến tại các xã trọng điểm như Đồng Tâm, An Thượng, Phồn Xương để nhân rộng mô hình trong 3 năm tới, do Trung tâm Khuyến nông tỉnh và huyện Yên Thế chủ trì.

4. Phát triển hệ thống cung ứng giống chất lượng cao và ổn định nhằm đảm bảo nguồn giống sạch bệnh, đồng đều, giảm thiểu rủi ro cho người trồng, thực hiện trong vòng 2 năm với sự phối hợp của các doanh nghiệp giống và chính quyền địa phương.

5. Tăng cường công tác quản lý và kiểm soát sâu bệnh hại thông qua giám sát định kỳ, áp dụng biện pháp phòng trừ tổng hợp, giảm thiểu thiệt hại do sâu bệnh gây ra, nâng cao hiệu quả sản xuất trong vụ tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nông dân trồng lạc tại các vùng trung du, miền núi: Nắm bắt được giống lạc phù hợp, kỹ thuật thâm canh để nâng cao năng suất và thu nhập.

2. Các nhà quản lý nông nghiệp và cán bộ khuyến nông: Có cơ sở khoa học để xây dựng chính sách, chương trình phát triển giống lạc và chuyển giao kỹ thuật phù hợp với điều kiện địa phương.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành khoa học cây trồng: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, kết quả khảo nghiệm giống và ứng dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến.

4. Doanh nghiệp sản xuất và cung ứng giống cây trồng: Đánh giá tiềm năng giống mới, phát triển sản phẩm giống chất lượng cao phục vụ thị trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Giống lạc nào có năng suất cao nhất tại huyện Yên Thế?
   Giống L14 cho năng suất thực thu cao nhất, vượt đối chứng khoảng 15-20%, với khả năng sinh trưởng và chống chịu sâu bệnh tốt.

2. Thời gian sinh trưởng của các giống lạc là bao lâu?
   Thời gian sinh trưởng dao động từ 105 đến 115 ngày, trong đó giống L23 có thời gian ngắn nhất 105 ngày, phù hợp với điều kiện vụ Thu Đông tại Yên Thế.

3. Các giống lạc có khả năng chống chịu sâu bệnh như thế nào?
   Giống L14 có mật độ sâu hại thấp nhất và mức độ nhiễm bệnh gỉ sắt, đốm đen nhẹ nhất, giúp giảm thiểu tổn thất năng suất.

4. Các yếu tố cấu thành năng suất quan trọng nhất là gì?
   Số quả chắc/cây, khối lượng 100 quả, tỷ lệ nhân và mật độ cây/m² là các yếu tố quyết định năng suất thực thu của giống lạc.

5. Làm thế nào để áp dụng kết quả nghiên cứu vào sản xuất thực tế?
   Cần xây dựng mô hình trình diễn giống L14 kết hợp kỹ thuật thâm canh, đào tạo nông dân và phát triển hệ thống cung ứng giống chất lượng để nhân rộng hiệu quả.

Kết luận

• Giống L14 có khả năng sinh trưởng phát triển tốt, thời gian sinh trưởng ngắn, tỷ lệ nảy mầm cao (96,67%), vượt trội so với giống đối chứng.
• Khả năng phân cành và hình thành nốt sần của L14 cao nhất, hỗ trợ quá trình cố định đạm sinh học và tăng năng suất.
• Giống L14 có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt, mật độ sâu hại thấp, mức độ nhiễm bệnh gỉ sắt, đốm đen nhẹ nhất trong các giống khảo nghiệm.
• Năng suất thực thu của giống L14 vượt đối chứng khoảng 15-20%, phù hợp với điều kiện sinh thái huyện Yên Thế.
• Đề xuất đưa giống L14 vào sản xuất đại trà, kết hợp chuyển giao kỹ thuật thâm canh và phát triển hệ thống cung ứng giống để nâng cao hiệu quả sản xuất lạc tại địa phương.

Next steps: Triển khai mô hình trình diễn giống L14, đào tạo nông dân, giám sát sâu bệnh và đánh giá hiệu quả sản xuất trong các vụ tiếp theo.

Call to action: Các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và nông dân cần phối hợp chặt chẽ để ứng dụng kết quả nghiên cứu, phát triển sản xuất lạc bền vững, nâng cao thu nhập và góp phần phát triển kinh tế địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu thời kỳ dùng lạc trên quy mô lớn. Công nghiệp ép dầu đã được xây dựng với tốc độ nhanh ở các nước Châu Âu và trên toàn thế giới. Gần đây người ta chú ý nhiều hơn tới nguồn protein trong lạc, nhân loại hy vọng vào các loại cây bộ đậu sẽ giải quyết nạn đói protein trước mắt và trong tương lai. Trong các cây bộ đậu diện tích lạc đứng thứ hai sau đậu tương.

Diện tích trồng lạc trên thế giới đạt 23 - 24 triệu ha và sản lượng đạt tới 30 triệu tấn/năm. Diện tích, năng suất và sản lượng lạc của một số nước trên thế giới Diện tích Năng suất Sản lượng Tên nước (triệu/ha) (tấn/ha) (triệu tấn) 2009 2010 2011 2009 2010 2011 2009 2010 2011 Thế giới 23,93 25,30 21,78 1,52 1,66 1,77 36,45 41,89 38,61 Ấn Độ 5,47 5,94 4,19 1,00 1,39 1,65 5,42 8,26 6,93 Trung Quốc 4,40 4,55 4,67 3,36 3,45 3,45 14,76 15,70 16,11 Nigeria 2,64 2,79 2,34 1,12 1,36 1,26 2,98 3,79 2,96 Senegal 1,05 1,19 0,86 0,97 1,07 0,60 1,03 1,28 0,52 Châu Mỹ 0,98 1,01 0,99 2,95 3,09 3,06 2,90 3,13 3,04 Indonesia 0,62 0,62 0,54 1,25 1,25 1,28 0,77 0,78 0,70 Việt Nam 0,24 0,23 0,22 2,08 2,10 2,08 0,51 0,49 0,46 Nguồn: Faostat, http://faostat.org Qua bảng 1.1 cho thấy: Diện tích trồng lạc của các nước trên trên thế giới đều có sự biến động. Chỉ riêng Trung Quốc là nước có diện tích trồng lạc tăng liên tục năm 2011 tăng (0,27 triệu ha) so với năm 2009. Năm 2009 - 2010 Ấn Độ có diện tích trồng lạc tăng lên 0,49 triệu ha, nhưng từ 2010 - 2011 diện tích lại giảm 1,75 triệu tấn (năm 2011 chỉ còn 4,19 triệu tấn).

Nigeria diện tích tăng năm 2009 và 2010 tuy nhiên tốc độ tăng chậm, nhưng đến năm 2011 lại giảm (0,3triệu ha) so với 2009. Senegal diện tích năm 2011 (0,86 triệu ha) giảm so với 2010 (0,33 triệu ha) và (0,19 triệu ha) so với năm 2009. Với Châu Mỹ có diện tích trồng lạc nhỏ, năm 2009 (0,98 triệu ha) năm 2010 có sự tăng diện tích (0,02 triệu ha) so với năm 2011. Indonesia là nước có diện tích trồng lạc giảm liên tục qua các năm từ 2009 đến 2011 tính đến năm 2011 đã giảm (0,08 triệu ha) so với 2009.

Điều đó chứng tỏ cây lạc không được chú trọng đầu tư mở rộng diện tích ở đây. Ở Việt Nam diện tích cây lạc cũng giảm liên tục, năm 2009 diện tích chiếm 1,0% tổng diện tích n 5 trồng lạc thế giới. Đến năm 2010 diện tích lại giảm (0,01 triệu ha) so với năm 2009. Năm 2011 lúc này diện tích của Việt Nam chiếm 1,01% tổng diện tích trồng lạc thế giới.

Việc tăng năng suất lạc ở nhiều quốc gia là nhờ ứng dụng rộng rãi các thành tựu khoa học công nghệ mới trên đồng ruộng nông dân. Kinh nghiệm của Ấn Độ cho thấy nếu chỉ sử dụng giống mới kết hợp với kỹ thuật canh tác tiến bộ đã tăng năng suất lạc 50 - 60%. Tại Trung Quốc đã sử dụng 90 - 95% giống mới cùng nhiều biện pháp kỹ thuật như cày sâu, bón phân cân đối, mật độ trồng hợp lý, phòng trừ sâu bệnh tổng hợp, đặc biệt là áp dụng biện pháp che phủ ni lông đã làm tăng năng suất 20 - 50%. Giai đoạn từ 2009 - 2011, năng suất lạc thế giới tăng chậm.

Năm 2011 là 177 tấn/ ha, tăng 0,25 tấn/ ha so với năm 2009. Các nước có năng suất lạc tăng đó là: Ấn Độ, Indonesia. Trong đó năng suất tăng nhiều nhất là Ấn Độ năm 2011 tăng (0,65 tấn/ha) so với năm 2009. Các nước có năng suất tăng, giảm không ổn định là: Nigeria, Senegal, Châu Mỹ.

Trong đó Nigeria năm 2011 giảm (0,1 tấn/ha) so với năm 2010. Về Senegal năm 2011 giảm (0,37 tấn/ha) so với năm 2009. Còn Châu Mỹ năng suất lạc năm 2011 cũng giảm (0,11 tấn/ha) so với năm 2009. Ở các nước này, sản xuất lạc sớm được đầu tư cho nghiên cứu, ứng dụng và sớm có những thành công vượt trội.

Tuy nhiên, giai đoạn này đang bị chững lại. Ở Việt Nam năng suất giai đoạn này tăng giảm không đáng kể, năm 2011giảm (0,02 tấn/ha) so với 2010. Sản lượng lạc thế giới giai đoạn 2011 giảm (3,28 triệu tấn) so với năm 2010 tăng (2,16 triệu tấn) so với năm 2009. Sản lượng giảm không phải do năng suất lạc giảm mà chủ yếu do diện tích trồng lạc giảm.

Trung Quốc là nước có sản lượng lạc lớn. Tuy những năm gần đây có xu hướng giảm nhưng vẫn luôn chiếm vị trí đứng đầu thế giới đạt (16,11 triệu tấn) trong năm 2011, trong khi sản lượng lạc của Việt Nam chỉ đạt (0,46 triệu tấn). n 6 Hiện nay, lạc là một trong những mặt hàng xuất khẩu có giá trị lớn. Trong những thập niên 70, 80 của thế kỷ trước, sản lượng lạc xuất khẩu trên thế giới bình quân chỉ đạt (1,11 - 1,16 triệu tấn/năm) đến năm 1997 - 1998 tăng lên (1,39 triệu tấn) và đến năm 2001 - 2002 đạt (1,58 triệu tấn).

Trong đó châu Mỹ và châu Á là 2 khu vực xuất khẩu nhiều nhất chiếm 70% sản lượng lạc xuất khẩu của thế giới. Ở khu vực Đông Nam Á, trong những năm 80 của thế kỷ 20, xuất khẩu lạc hàng năm ở chỉ đạt (0,32 triệu tấn/năm). Trong đó, Việt Nam, Indonesia, Thái Lan, Singapore là các nước xuất khẩu lạc nhiều. Trung Quốc, Mỹ, Achentina, Ấn Độ, Việt Nam là những nước xuất khẩu lạc nhiều trên thế giới.

Ngược lại, Hà Lan, Canada, Đức, Nhật, Singapore, Pháp. là những nước nhập khẩu lạc nhiều trên thế giới. Từ năm 1991 đến năm 2000, Trung Quốc là nước xuất khẩu lạc nhiều nhất, hàng năm trung bình xuất khẩu gần (78 nghìn tấn), chiếm trên 26,5% tổng sản lượng lạc xuất khẩu của thế giới. Đứng thứ 2 là Mỹ, trung bình hang năm xuất khẩu (67,3 nghìn tấn), chiếm 22,9% tổng lượng xuất khẩu lạc thế giới.

Achentina là nước đứng thứ 3 về xuất khẩu lạc, trung bình hàng năm xuất khẩu (36,2 nghìn tấn), chiếm 12,3% lượng lạc xuất khẩu thế giới. Hà Lan là nước nhập khẩu lạc lớn nhất thế giới từ năm 1991 - 2000, trung bình hàng năm nhập khẩu (39,8 nghìn tấn), chiếm 13,9% tổng lượng lạc nhập khẩu tấn) lạc mỗi năm. Trên thế giới các nước xuất khẩu lạc nhiều là Trung Quốc, Mỹ, Achentina, Ấn Độ. Các nước nhập khẩu hàng năm lớn như Hà lan, Indonexia, Anh, Singgapo, Đức.

Một số yếu tố hạn chế chính đến sản xuất lạc trên thế giới Lạc là cây trồng có tiềm năng cho năng suất rất cao, tuy nhiên nhiều nơi con người chưa khai thác được tiềm năng này. Diện tích trồng lạc của nhiều nước giảm, năng suất lạc thấp. Để giải quyết vấn đề này, việc xác định n 7 các yếu tố hạn chế đến sản xuất lạc là cần thiết. Trong nhiều năm qua các nhà khoa học trên thế giới đã xác định được ba nhóm yếu tố hạn chế chính là: Kinh tế xã hội, phi sinh học và sinh học.

Về các yếu tố kinh tế - xã hội, Willam M. (1987) [51] đã chỉ ra rằng các yếu tố quan trọng nhất hạn chế sản xuất đậu đỗ là thiếu sự quan tâm chú ý ưu tiên phát triển cây đậu đỗ kể cả phía nhà nước và nông dân. Nhiều nơi, con người chủ yếu chú trọng phát triển cây lương thực, coi cây đậu đỗ là cây trồng phụ. Nhiều nước nông dân nghèo không có cơ hội tiếp cận với tiến bộ kỹ thuật trồng lạc mới, để hạn chế yếu tố này chính phủ và các nhà khoa học nhiều nước đã tìm cách chia sẻ với nông dân trồng lạc.

Tuy nhiên, việc này chưa được phổ biến. Thị trường tiêu thụ lạc không ổn định cũng là yếu tố hạn chế đến sản xuất lạc. Về các yếu tố phi sinh học như khô hạn, đất chua, nghèo dinh dưỡng là yếu tố hạn chế lớn đến sản xuất lạc. Theo Carangal và các cộng sự (1987) [32], cho rằng các yếu tố khí hậu, điều kiện đất, chế độ mưa là những yếu tố hạn chế năng suất đậu đỗ ở hầu hết khu vực châu Á.

Sarma (1984) [47], Nageswara Rao (1985) [42], [43], các tác giả chỉ ra rằng nhiều khu vực trên thế giới, trở ngại lớn nhất đến phát triển diện tích và tăng năng suất lạc là yếu tố nước. Bhagsari (1976) [26], Black (1985) [27], Chapman (1989) [34], Wright (1992) [52], Ben Hur (1995) [28] cho rằng, những vùng trồng lạc nhờ nước trời, thiên nhiên không cung cấp đủ nước cho cây lạc do vậy, khô hạn luôn là yếu tố hạn chế đối với cây lạc, năng suất thường thấp và không ổn định. Patel (1983) [45] cho rằng, đất thiếu nước cây thấp, sinh trưởng kém, năng suất thấp. Đất chua, mặn, nghèo dinh dưỡng là yếu tố hạn chế sản xuất lạc.

Shalhevet (1968) cho biết lạc được trồng trên đất có độ mặn 4.900 micromhos/cm thì sản lượng giảm 50 %, nếu độ mặn là 6.500 micromhos/cm thì không có sản lượng. Reid và Cox (1973) [46], khẳng định lạc trồng trên đất có pH dưới 5 thường cho năng suất thấp. Đất thiếu Zn cây lạc có số hoa, tia quả giảm, sinh trưởng của rễ và thân cây n 8 chậm, thiếu Bo quả không có hạt. Caswell (1987) [33], Bruce (1987) [30], Murata (2002) [40] chỉ ra rằng sự mất cân đối, thiếu hụt các chất dinh dưỡng ở trong đất là nguyên nhân dẫn đến năng suất lạc thấp.

Beck (1987) [29], Brady (1994) [31], Maccio (2002) [39] đã cho biết đất chua, hàm lượng P, Ca, Mg, Mo thấp, Al và Mn cao ức chế sự hình thành và hoạt động của nốt sần, hạn chế quá trình cố định đạm sinh học ở cây lạc, từ đó dẫn đến năng suất thấp. Như vậy, đảm bảo chế độ dinh dưỡng đủ và cân đối là rất cần thiết để cây lạc phát huy hết tiềm năng cho năng suất cao. Lạc là cây mẫn cảm với nhiệt độ và cường độ ánh sáng ngày ngắn. Cường độ ánh sáng thấp vào thời kỳ ra hoa làm cho lạc sinh trưởng chậm, cành sinh sản bị ức chế, hoa rụng; vào thời kỳ đâm tia, hình thành quả làm số lượng tia và quả giảm (Hudgens và Mc Cloud, 1974) [36].

Nhiệt độ đất dưới 20 0C hoặc lớn hơn 35 0C đều là yếu tố hạn chế, làm quả lạc chậm hay ngừng phát triển dẫn đến năng suất lạc thấp (Ono Y. Nhiệt độ đất thấp, kết hợp thiếu nước làm cây lạc thấp, lá vàng khô, mã quả xấu, năng suất thấp; còn nhiệt độ cao kết hợp hạn làm cây thấp, thân nhỏ yếu lá nhỏ, quả bé năng suất thấp (Leong S. Nhiệt độ đất thấp dưới 120C hạt lạc không nảy mầm được, lạc nẩy mầm và sinh trưởng tốt nhất trong điều kiện nhiệt độ 28-350C.