lời mở đầu và kết luận báo cáo thực tập của em gồm 3chƣơng: Chƣơng 1: Lý luận cơ bản về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thƣơng mại. Chƣơng 2: Đặc điểm cơ bản và kết quả hoạt động kinh doanh tại công ty Cổ phần phát triển công nghệ và tin học 3C. Chƣơng 3: Thực trạng và một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại công ty Cổ phần phát triển công nghệ và tin học 3C. 3 CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP THƢƠNG MẠI 1.
Đặc điểm kinh doanh thƣơng mại ảnh hƣởng đến kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Thƣơng mại là khâu trung gian nối liền giữa sản xuất và tiêu dung. Hoạt động thƣơng mại là việc thực hiện một hay nhiều hành vi thƣơng mại của thƣơng nhân làm phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa các thƣơng nhân với bên có liên quan. Bao gồm việc mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ và các hoạt động xúc tiến thƣơng mại nhằm mục đích lợi nhuận hoặc nhằm thực hiện các chính sách kinh tế xã hội. Đặc điểm của hoạt động kinh doanh thƣơng mại và ảnh hƣởng đến công tác kế toán: - Về hoạt động: Hoạt động kinh tế cơ bản của kinh doanh thƣơng mại là luân chuyển hàng hóa.
Lƣu chuyển hàng hóa là sự tổng hợp các hoạt động thuộc quá trình mua bán, trao đổi và dự trữ hàng hóa. - Trong quá trình luân chuyển hàng hóa sẽ làm phát sinh các chi phí liên quan đến hàng hóa và lƣu thông hàng hóa từ nơi sản xuất đến nơi tiêu thụ. Các chi phí này sẽ đƣợc kế toán phản ánh trong chi phí thu mua ( đƣợc tính vào giá thành thực tế của hàng mua), chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. - Về hàng hóa: Gồm các loại hàng hóa có hình thái vật chất và những hàng hóa không có hình thái mà doanh nghiệp mua với hình thức để bán.
Do đặc thù cua hoạt động cua kinh doanh thƣơng mại là hàng hóa da dạng nên kế toán phải theo dõi chi tiết đối với từng mặt hàng về số lƣợng, tình hình Nhập- Xuất-Tồn, tình hình tiêu thụ… - Về phƣơng thức lƣu chuyển hàng hóa: có thể theo một trong 2 phƣơng thức là bán buôn, bán lẻ. Bán buôn là bán cho ngƣời kinh doanh trung gian chứ không phải bán thẳng cho ngƣời tiêu dùng. 4 - Với mỗi tiêu thức tiêu thụ khác nhau có các cách phản ánh khác nhau. - Về đặc điểm tổ chức kinh doanh: tổ chức kinh doanh thƣơng mại có thể theo nhiều hình thức khác nhau nhƣ tổ chức công ty bán buôn bán lẻ, công ty kinh doanh tổng hợp, công ty môi giới, công ty xúc tiến thƣơng mại.
- Về đặc điểm sự vận động của hàng hóa: tùy vào nguồn hàng và ngành hàng mà có sự khác nhau giữa chi phí thu mua và thời gian lƣu chuyển hàng hóa. Khái niệm bán hàng và xác định kết quả kinh doanh. Khái niệm bán hàng và xác định kết quả kinh doanh. Bán hàng là giai đoạn cuối cùng của quá trình sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp.
Đây là quá trình thực hiện giá trị sản phẩm , hàng hóa, dịch vụ, doanh nghiệp phải chuyển giao sản phẩm hàng hóa, cung cấp lao vụ, dịch vụ cho khách hàng, đƣợc khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. Kế toán bán hàng cần phải ghi chép và phản ánh đƣợc các nghiệp vụ cơ bản về giá vốn thành phẩm xuất bán,doanh thu bán hàng, các khoản giảm trừ doanh thu để từ đó xác định đƣợc lãi, lỗ. Vai trò của bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Bán hàng và xác định kết quả bán hàng có vai trò vô cùng quan trọng không chỉ đối với doanh nghiệp mà còn đối với toàn bộ nền kinh tế quôc dân. Đối với bản thân doanh nghiệp có bán đƣợc hàng thì mới có thu nhập để bù đắp những chi phí bỏ ra, có điều kiện để mở rộng hoạt động kinh doanh, nâng cao đời sống của ngƣời lao động, tạo nguồn tích luỹ cho nền kinh tế quốc dân.Việc xác định chính xác kết quả bán hàng là cơ sở xác định chính xác hiệu quả hoạt động cuả các doanh nghiệp đối vối nhà nƣớc thông qua việc nộp thuế, phí, lệ phí vào ngân sách nhà nƣớc, xác định cơ cấu chi phí hợp lý và sử dụng có hiệu quả cao số lợi nhuận thu đƣợc giải quyết hài hoà giữa các lợi ích kinh tế: Nhà nƣớc, tập thể và các cá nhân ngƣời lao động.
5 Bán hàng và xác định kết quả bán hàng có ý nghĩa sống còn đối với doanh nghiệp .Kế toán trong các doanh nghiệp với tƣ cách là một công cụ quản lý kinh tế, thu nhận xử lý và cung cấp toàn bộ thông tin về tài sản và sự vận động của tài sản đó trong doanh nghiệp nhằm kiểm tra, giám sát toàn bộ hoạt động kinh tế, tài chính của doanh nghiệp, có vai trò quan trọng trong việc phục vụ quản lý bán hàng và xác định kết quả bán hàng của doanh nghiệp đó. Quản lý bán hàng là quản lý kế hoạch và thực hiện kế hoạch tiêu thụ đối với từng thời kỳ, từng khách hàng, từng hợp đồng kinh tế. Yêu cầu đối với kế toán bán hàng là phải giám sát chặt chẽ hàng hoá tiêu thụ trên tất cả các phƣơng diện : số lƣợng, chất lƣọng…Tránh hiện tƣọng mất mát hƣ hỏng hoặc tham ô lãng phí, kiểm tra tính hợp lý của các khoản chi phí đồng thời phân bổ chính xác cho đúng hàng bán để xác định kết quả kinh doanh. Phải quản lý chặt chẽ tình hình thanh toán của khách hàng yêu cầu thanh toán đúng hình thức và thời gian tránh mất mát ứ đọng vốn.Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp thương mại.
- Phản ánh và giám đốc kịp thời, chi tiết khối lƣợng hàng hoá dịch vụ mua vào, bán ra, tồn kho cả về số lƣợng, chất lƣợng và giá trị. Tính toán đúng đắn giá vốn của hàng hoá và dịch vụ đã cung cấp, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp và các chi phí khác nhằm xác định kết quả bán hàng. - Kiểm tra giám sát tình hình thực hiện chỉ tiêu kế hoạch bán hàng, doanh thu bán hàng của đơn vị, tình hình thanh toán tiền hàng, nộp thuế với Nhà nƣớc. - Phản ánh kịp thời doanh thu bán hàng để xác định kết quả bán hàng, đôn đốc, kiểm tra, đảm bảo thu đủ và kịp thời tiền bán hàng, tránh bị chiếm dụng vốn bất hợp lý.
- Cung cấp thông tin chính xác trung thực, lập quyết toán đầy đủ kịp thời để đánh giá đúng hiệu quả kinh doanh cũng nhƣ tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà nƣớc. 6 Thực hiện tốt các nhiệm vụ trên có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc quản lý chặt chẽ hàng hoá và kết quả bán hàng. Để thực hiện tốt các nhiệm vụ đó, kế toán cần nắm vững nội dung của việc tổ chức công tác kế toán đồng thời cần đảm bảo một số yêu cầu sau: + Xác định thời điểm hàng hoá đƣợc coi là tiêu thụ để kịp thời lập báo cáo bán hàng và xác định kết quả bán hàng. Báo cáo thƣờng xuyên, kịp thời tình hình bán hàng và thanh toán với khách hàng nhằm giám sát chặt chẽ hàng hoá bán ra về số lƣợng và chủng loại.
+ Tổ chức hệ thống chứng từ ban đầu và tình hình luân chuyển chứng từ khoa học hợp lý, tránh trùng lặp hay bỏ sót, không quá phức tạp mà vẫn đảm bảo yêu cầu quản lý, nâng cao hiệu quả công tác kế toán. Đơn vị lựa chọn hình thức sổ sách kế toán để phát huy đƣợc ƣu điểm và phù hợp với đặc điểm kinh doanh của mình. + Xác định và tập hợp đầy đủ chi phí phát sinh ở các khâu. Các phương thức bán hàng và phương thức thanh toán.
Các phương thức bán hàng a. Phƣơng pháp bán buôn. Có hai phƣơng thức bán hàng là bán hàng qua kho và bán hàng vận chuyển thẳng Phương thức bán hàng qua kho Theo phƣơng thức này, hàng hoá mua về đƣợc nhập kho rồi từ kho xuất bán ra .Phƣơng thức bán hàng qua kho có hai hình thức giao nhận Hình thức nhận hàng : Theo hình thức này bên mua sẽ nhận hàng tại kho bên bán hoặc đến một địa điểm do hai bên thoả thuận theo hợp đồng, nhƣng thƣờng là do bên bán quy định. Hình thức chuyển hàng : Theo hình thức này, bên bán sẽ chuyển hàng hoá đến kho của bên mua hoặc đến một địa điểm do bên mua quy định để giao hàng.
7 Phương thức bán hàng vận chuyển thẳng Theo phƣơng thức này, hàng hoá sẽ đƣợc chuyển thẳng từ đơn vị cung cấp đến đơn vị mua hàng không qua kho của đơn vị trung gian. Phƣơng thức bán hàng vận chuyển thẳng có hai hình thức thanh toán Vận chuyển có tham gia thanh toán: Theo hình thức này, hàng hoá đƣợc vận chuyên thẳng về mặt thanh toán, đơn vị trung gian vẫn làm nhiệm vụ thanh toán tiền hàng với đơn vị cung cấp và thu tiền của đơn vị mua Vận chuyển thẳng không tham gia thanh toán: Theo hình thức này hàng hoá đƣợc vận chuyển thẳng, về thanh toán, đơn vị trung gian không làm nhiệm vụ thanh toán tiền với đơn vị cung cấp, thu tiền của đơn vị mua. Tuỳ hợp đồng, đơn vị trung gian đƣợc hƣởng một số phí nhất định ở bên mua hoặc bên cung cấp. Phƣơng pháp bán lẻ.
Có 3 phƣơng thức bán hàng là: Bán hàng thu tiền tập trung bán hàng không thu tiền tập trung và bán hàng tự động Phương thức bán hàng thu tiền tập trung Theo phƣơng thức này,nhân viên bán hàng chỉ phụ trách việc giao hàng, còn việc thu tiền có ngƣời chuyên trách làm công việc này. Trình tự đƣợc tiến hành nhƣ sau: Khách hàng xem xong hàng hoá và đồng ý mua, ngƣời bán viết “ hóa đơn bán lẻ” giao cho khách hàng đƣa đến chỗ thu tiền thì đóng dấu “ đã thu tiền”, khách hàng mang hoá đơn đó đến nhận hàng. Cuối ngày, ngƣời thu tiền tổng hợp số tiền đã thu để xác định doanh số bán. Định kỳ kiểm kê hàng hoá tại quầy, tính toán lƣợng hàng đã bán ra để xác định tình hình bán hàng thừa thiếu tại quầy.
Phương thức bán hàng không thu tiền tập trung Theo phƣơng thức này, nhân viên bán hàng vừa làm nhiệm vụ giao hàng, vừa làm nhiệm vụ thu tiền. Do đó ,trong một của hàng bán lẻ việc thu tiền bán hàng phân tán ở nhiều điểm.