mở đầu cho thanh toán không dùng tiền mặt, tức là ngƣời gửi tiền không cần phải đến ngân hàng để lấy tiền, mà chỉ cần viết giấy chi trả cho khách hàng, khách hàng mang giấy đến ngân hàng sẽ nhận đƣợc tiền. Các tiện ích của thanh toán không dùng tiền mặt đã góp phần rút ngắn thời gian kinh doanh và nâng cao thu nhập cho các khách hàng. Quản lý ngân quỹ Các ngân hàng mở tài khoản và giữ tiền của phần lớn các doanh nghiệp và nhiều cá nhân, nhờ đó ngân hàng thƣờng có mối quan hệ chặt chẽ với nhiều khách hàng. Do có kinh nghiệm trong quản lý ngân quỹ và khả năng trong việc thu ngân, ngân hàng đã cung cấp cho khách hàng dịch vụ quản lý ngân quỹ, trong đó ngân hàng đồng ý quản lý việc thu và chi cho một công ty, kinh doanh và tiến hành đầu tƣ phần thặng dƣ tiền mặt tạm thời vào các chứng khoán sinh lợi và tín dụng.
Tài trợ các hoạt động của Chính phủ Khả năng huy động và cho vay với khối lƣợng lớn của ngân hàng đã trở thành trọng tâm chú ý của các Chính phủ, do nhu cầu chi tiêu lớn và thƣờng là cấp bách trong khi thu không đủ, Chính phủ các nƣớc đều muốn tiếp cận với các khoản cho vay của ngân hàng. Bảo lãnh Do khả năng thanh toán của ngân hàng cho một khách hàng rất lớn và do ngân hàng nắm giữ tiền gửi của các khách hàng, nên ngân hàng có uy tín trong bảo lãnh cho khách hàng. Trong những năm gần đây, nghiệp vụ bảo lãnh ngày càng đa dạng và phát triển mạnh. Ngân hàng thƣờng bảo lãnh cho khách hàng của mình mua chịu hàng hoá và trang thiết bị, phát hành chứng khoán, dự thầu, ứng trƣớc,vay vốn… 1.
Cho thuê thiết bị trung và dài hạn Hiện nay nhiều ngân hàng tích cực cho khách hàng kinh doanh quyền 11 lựa chọn thuê các thiết bị, máy móc cần thiết thông qua hợp đồng thuê mua, trong đó ngân hàng mua thiết bị và cho khách hàng thuê. Hợp đồng cho thuê thƣờng yêu cầu khách hàng phải trả một phần giá trị của tài sản thuê, do vậy, cho thuê của ngân hàng cũng giống nhƣ cho vay, và đƣợc xếp vào tín dụng trung và dài hạn. Cung cấp dịch vụ uỷ thác và tư vấn Do hoạt động trong lĩnh vực tài chính các ngân hàng có nhiều chuyên gia quản lý tài chính. Vì vậy, nhiều cá nhân và doanh nghiệp đã nhờ ngân hàng quản lý tài sản và quản lý tài chính hộ.
Dịch vụ uỷ thác phát triển sang cả uỷ thác vay hộ, uỷ thác cho vay hộ, uỷ thác phát hành, uỷ thác đầu tƣ…Thậm chí, các ngân hàng đóng vai trò là ngƣời đƣợc uỷ thác trong di chúc, quản lý tài sản cho khách hàng đã qua đời bằng cách công bố tài sản, bảo quản các tài sản có giá. Nhiều khách hàng coi ngân hàng nhƣ chuyên gia tƣ vấn tài chính, ngân hàng sẵn sàng tƣ vấn về đầu tƣ, về quản lý tài chính, về thành lập, mua bán, sát nhập doanh nghiệp… 1. Cung cấp dịch vụ môi giới đầu tư chứng khoán Nhiều ngân hàng đang phấn đấu cung cấp đủ các dịch vụ tài chính, cho phép khách hàng thoả mãn mọi nhu cầu. Đây là một trong những lý do chính khiến các ngân hàng bán các dịch vụ môi giới chứng khoán, cung cấp cho khách hàng cơ hội mua cổ phiếu, trái phiếu và các chứng khoán khác mà không phải nhờ đến kinh doanh chứng khoán.
Trong một vài trƣờng hợp, các ngân hàng tổ chức ra công ty chứng khoán hoặc công ty môi giới chứng khoán để kinh doanh. Cung cấp các dịch vụ bảo hiểm Từ nhiều năm nay, các ngân hàng đã bán bảo hiểm cho khách hàng, điều đó bảo đảm việc hoàn trả trong trƣờng hợp khách hàng bị chết, bị tàn phế hay gặp rủi ro trong hoạt động, mất khả năng thanh toán.Cung cấp các dịch vụ đại lý Nhiều ngân hàng trong quá trình hoạt động không thể thiết lập chi nhánh hoặc văn phòng ở khắp mọi nơi, vì vậy cung cấp dịch vụ ngân hàng đại lý cho các ngân hàng khác nhƣ thanh toán hộ, phát hành hộ các chứng chỉ tiền gửi, làm ngân hàng đầu mối trong đồng tài trợ… 1. HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Khái niệm nguồn vốn ngân hàng thƣơng mại Nguồn vốn của NHTM là toàn bộ các nguồn tiền tệ mà ngân hàng tạo lập, huy động đƣợc để cho vay, đầu tƣ và thực thi các dịch vụ ngân hàng.
Nguồn vốn của ngân hàng bao gồm: Vốn chủ sở hữu, vốn huy động và các khoản vay của các TCTD, của NHNN, các nguồn vốn khác. Thực chất, vốn của NHTM là một bộ phận thu nhập quốc dân tạm thời nhàn rỗi trong quá trình sản xuất, phân phối, tiêu dùng mà khách hàng gửi vào ngân hàng để thực hiện các mục đích khác nhau. Hay nói cách khác họ chuyển quyền sử dụng tiền tệ cho ngân hàng để nhận đƣợc một khoản thu nhập từ phía ngân hàng. Nhƣ vậy, NHTM đã thực hiện vai trò tập trung và phân phối lại vốn cho nền kinh tế dƣới hình thức tiền tệ, kết quả làm kết nối và tăng nhanh quá trình luân chuyển vốn, phục vụ và kích thích hoạt động sản xuất – kinh doanh phát triển, đồng thời chính các hoạt động đó lại quyết định sự tồn tại và phát triển của ngân hàng.Vai trò của nguồn vốn đối với hoạt động của ngân hàng thƣơng mại 1.
Nguồn vốn là cơ sở để ngân hàng tổ chức hoạt động kinh doanh Đối với bất kỳ một doanh nghiệp nào, muốn hoạt động kinh doanh đƣợc thì phải có vốn, bởi vì vốn phản ánh năng lực chủ yếu để quyết định khả năng kinh doanh. Riêng đối với NHTM nguồn vốn là cơ sở để ngân hàng tổ chức mọi hoạt động kinh doanh của mình. Nói cách khác, ngân hàng không có vốn thì không thể thực hiện đƣợc các nghiệp vụ kinh doanh. 13 Bởi vì, với đặc trƣng hoạt động ngân hàng, vốn không chỉ là phƣơng tiện kinh doanh mà còn là đối tƣợng kinh doanh chủ yếu.
Ngân hàng là tổ chức kinh doanh loại hàng hoá đặc biệt trên thị trƣờng tiền tệ (thị trƣờng vốn ngắn hạn) và thị trƣờng chứng khoán (thị trƣờng vốn dài hạn). Những ngân hàng có khối lƣợng vốn lớn là những ngân hàng có nhiều thế mạnh trong kinh doanh. Chính vì thế, có thể nói: vốn là điểm đầu tiên trong chu kỳ kinh doanh của ngân hàng. Do đó, ngoài vốn ban đầu cần thiết, tức là đủ vốn điều lệ theo luật định thì ngân hàng phải đặc biệt quan tâm tới việc tăng trƣởng vốn trong hoạt động của mình.
Nguồn vốn quyết định quy mô hoạt động tín dụng và các hoạt động khác của ngân hàng Nguồn vốn của ngân hàng quyết định đến việc mở rộng hay thu hẹp khối lƣợng tín dụng, thông thƣờng nếu so với các ngân hàng lớn thì các ngân hàng nhỏ có khoản mục đầu tƣ và cho vay kém đa dạng hơn, phạm vi và khối lƣợng cho vay của các ngân hàng này cũng nhỏ hơn, trong khi các ngân hàng lớn cho vay đƣợc tại thị trƣờng trong vùng, thậm chí trong nƣớc và cả quốc tế, thì các ngân hàng nhỏ lại bị giới hạn trong phạm vi hẹp, mà chủ yếu trong từng khu vực nhỏ. Thêm vào đó, do khả năng vốn hạn hẹp nên các ngân hàng nhỏ không phản ứng nhạy bén đƣợc với sự biến động của lãi suất, gây ảnh hƣởng tới khả năng thu hút vốn đầu tƣ từ các tầng lớp dân cƣ và các thành phần kinh tế. Giả sử trên địa bàn của ngân hàng đó, nhu cầu vốn là rất lớn, nếu ngân hàng không huy động đƣợc thì không thể đáp ứng đƣợc nhu cầu vốn cho vay, nếu khả năng vốn của ngân hàng đó dồi dào, thì chắc chắn ngân hàng sẽ đáp ứng đƣợc nhu cầu vốn cho vay, có đủ điều kiện mở rộng thị trƣờng tín dụng và các dịch vụ ngân hàng. Chính vì vậy càng khẳng định rõ tầm quan trọng của vốn trong hoạt động kinh doanh ngân hàng.
Do đó, nếu vốn của ngân hàng càng lớn thì khả năng cho vay sẽ càng lớn, 14 càng có điều kiện phát triển cơ sở vật chất, phát triển công nghệ, mở rộng trụ sở, xây dựng thêm các chi nhánh, các phòng giao dịch, đa dạng hoá các hoạt động kinh doanh, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh và uy tín trên thị trƣờng. Nguồn vốn quyết định năng lực thanh toán và đảm bảo uy tín của ngân hàng NHTM là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thƣờng xuyên là nhận tiền gửi và cho vay. Để các chủ thể gửi tiền vào ngân hàng thì đòi hỏi ngân hàng phải có uy tín. Uy tín của ngân hàng trƣớc hết đƣợc thể hiện ở khả năng sẵn sàng thanh toán chi trả cho khách hàng khi có yêu cầu, khả năng thanh toán của ngân hàng càng cao thì vốn khả dụng của ngân hàng càng lớn.
Vì vậy, loại trừ các nhân tố khác, khả năng thanh toán của ngân hàng tỷ lệ thuận với vốn của ngân hàng nói chung và với vốn khả dụng của ngân hàng nói riêng. Với tiềm năng vốn lớn, ngân hàng có thể hoạt động kinh doanh với quy mô ngày càng mở rộng, tiến hành các hoạt động cạnh tranh có hiệu quả nhằm giữ chữ tín, vừa nâng cao vị trí trên thƣơng trƣờng. Nguồn vốn quyết định năng lực cạnh tranh của ngân hàng Thực tế đã chứng minh, quy mô, trình độ nghiệp vụ, phƣơng tiện kỹ thuật hiện đại của ngân hàng là tiền đề cho việc thu hút nguồn vốn. Đồng thời, khả năng về vốn, là điều kiện thuận lợi với ngân hàng trong việc mở rộng quan hệ tín dụng với các thành phần kinh tế cả về quy mô, khối lƣợng tín dụng, chủ động về thời gian, thời hạn cho vay thậm chí quyết định mức lãi suất hợp lý cho khách hàng.
Điều đó sẽ thu hút ngày càng nhiều khách hàng, doanh số hoạt động của ngân hàng sẽ tăng lên nhanh chóng và ngân hàng tăng đƣợc năng lực cạnh tranh, tăng cƣờng cơ sở vật chất kỹ thuật và quy mô hoạt động của ngân hàng trên mọi lĩnh vực.