Luận văn thạc sĩ về hình phạt tiền trong Bộ luật Hình sự năm 2015

Luận văn thạc sĩ phân tích hình phạt tiền theo Bộ luật Hình sự năm 2015, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quy định và thực tiễn áp dụng.

• Tác giả: Nguyễn Việt Xô
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Văn Độ
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
• Đề tài: Nghiên cứu hình phạt tiền theo Bộ luật Hình sự 2015
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ NGHIÊN CỨU SO SÁNH VỀ HÌNH PHẠT TIỀN
• 1.1. Khái niệm, mục đích và ý nghĩa của hình phạt tiền
• 1.2. Khái niệm, đặc điểm hình phạt tiền
• 1.3. Cơ sở của việc quy định hình phạt tiền
• 1.4. Mục đích, ý nghĩa của hình phạt tiền
• 1.5. Hình phạt tiền theo quy định pháp luật hình sự một số nước và kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VỀ HÌNH PHẠT TIỀN
• 2.1. Khái quát lịch sử quy định của pháp luật hình sự về hình phạt tiền từ năm 1945 cho đến trước khi ban hành Bộ luật Hình sự năm 2015
• 2.2. Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam giai đoạn từ năm 1945 đến năm 1985 về hình phạt tiền
• 2.3. Quy định của Bộ luật hình sự năm 1999 về hình phạt tiền
• 2.4. Các quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 về hình phạt tiền
• 2.5. Một số quy định khác liên quan đến hình phạt tiền
• 2.6. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN ÁP DỤNG VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ TĂNG CƯỜNG ÁP DỤNG HÌNH PHẠT TIỀN Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
• 3.1. Thực tiễn áp dụng hình phạt tiền
• 3.2. Kết quả áp dụng hình phạt
• 3.3. Những hạn chế, vướng mắc
• 3.4. Nguyên nhân của những hạn chế, vướng mắc
• 3.5. Các giải pháp tăng cường áp dụng hình phạt tiền ở nước ta
• 3.5.1. Tăng cường hướng dẫn, giải thích pháp luật, lượng đầu áp dụng, tổng kết thực tiễn và xây dựng án lệ về áp dụng hình phạt tiền
• 3.5.2. Các giải pháp khác
• 3.6. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái niệm và đặc điểm của hình phạt tiền

Hình phạt tiền được xác định là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước đối với người phạm tội. Theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015, hình phạt tiền không chỉ nhằm mục đích giáo dục mà còn góp phần vào việc phòng chống tội phạm. Hình phạt tiền được coi là một trong những loại hình phạt chính, bên cạnh các hình phạt khác như tù giam hay cải tạo không giam giữ. Đặc điểm nổi bật của hình phạt tiền là nó tác động trực tiếp đến tài sản của người phạm tội, điều này thể hiện rõ ràng qua quy định pháp luật. Hình phạt tiền có thể được áp dụng trong nhiều trường hợp khác nhau, từ các tội phạm nhẹ đến những tội nghiêm trọng hơn. Hình phạt này không chỉ là một hình thức xử phạt mà còn là một công cụ quan trọng trong việc điều chỉnh hành vi của cá nhân trong xã hội.

1.1. Mục đích và ý nghĩa của hình phạt tiền

Mục đích chính của hình phạt tiền là nhằm bảo vệ trật tự xã hội và ngăn chặn hành vi phạm tội. Hình phạt tiền không chỉ tạo ra rào cản tài chính cho những người có ý định phạm tội mà còn góp phần vào việc tái tạo lại hòa bình trong cộng đồng. Qua việc nộp tiền phạt, người phạm tội nhận thức được hành vi của mình và từ đó có thể điều chỉnh hành vi trong tương lai. Hơn nữa, số tiền thu được từ hình phạt tiền sẽ được sử dụng để phục vụ cho các hoạt động công cộng, từ đó tạo ra lợi ích cho xã hội. Điều này thể hiện rõ vai trò của hình phạt tiền không chỉ trong việc xử lý các vi phạm pháp luật mà còn trong việc xây dựng một xã hội văn minh và công bằng.

II. Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về hình phạt tiền

Việt Nam đã có một hệ thống quy định pháp luật khá hoàn chỉnh về hình phạt tiền trong Bộ luật Hình sự 2015. Hình phạt tiền được quy định tại Điều 30, trong đó nêu rõ các điều kiện áp dụng hình phạt này. Theo đó, hình phạt tiền có thể được áp dụng như là hình phạt chính hoặc hình phạt bổ sung. Điều này cho thấy tính linh hoạt của hình phạt tiền trong việc điều chỉnh các hành vi vi phạm pháp luật. Ngoài ra, các quy định còn chỉ rõ mức tiền phạt tối thiểu và tối đa, điều này giúp Tòa án có cơ sở để xác định hình phạt phù hợp với từng trường hợp cụ thể. Hình phạt tiền cũng được quy định là phải được quyết định bởi Tòa án, đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong quá trình xử lý các vụ án hình sự.

2.1. Các quy định cụ thể về hình phạt tiền trong BLHS 2015

Theo quy định tại Bộ luật Hình sự 2015, hình phạt tiền được áp dụng đối với các hành vi phạm tội cụ thể. Mỗi tội phạm sẽ có mức tiền phạt khác nhau, tùy thuộc vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi. Hình phạt tiền có thể được áp dụng độc lập hoặc kết hợp với các hình phạt khác, nhằm đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật. Đặc biệt, hình phạt tiền không chỉ đơn thuần là một hình thức xử phạt mà còn là một phương tiện để Nhà nước thực thi quyền lực, đồng thời giáo dục và răn đe những người có ý định vi phạm pháp luật trong tương lai.

III. Thực tiễn áp dụng hình phạt tiền ở Việt Nam

Trong thực tiễn, việc áp dụng hình phạt tiền đã cho thấy nhiều kết quả tích cực trong công tác phòng chống tội phạm. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế và vướng mắc trong quá trình thực hiện. Các Tòa án thường gặp khó khăn trong việc xác định mức tiền phạt phù hợp, đặc biệt là trong các vụ án có nhiều yếu tố phức tạp. Ngoài ra, việc thu hồi tiền phạt cũng gặp nhiều khó khăn, dẫn đến tình trạng không thu được khoản tiền phạt như mong muốn. Để khắc phục tình trạng này, cần có những giải pháp đồng bộ nhằm tăng cường hiệu quả áp dụng hình phạt tiền, bao gồm việc nâng cao năng lực cho các cơ quan chức năng và cải thiện quy trình xử lý các vụ án hình sự.

3.1. Kết quả áp dụng hình phạt tiền trong thực tiễn

Kết quả áp dụng hình phạt tiền cho thấy rằng hình phạt này đã góp phần đáng kể vào việc giảm thiểu tội phạm. Nhiều người phạm tội đã nhận thức được hậu quả tài chính của hành vi vi phạm và từ đó có ý thức hơn trong việc tuân thủ pháp luật. Hình phạt tiền cũng được coi là một biện pháp hiệu quả trong việc xử lý các tội phạm kinh tế, nơi mà lợi ích tài chính là động lực chính dẫn đến hành vi phạm tội. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả cao hơn, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc thực thi pháp luật và giáo dục cộng đồng về ý thức chấp hành pháp luật.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hình phạt tiền là một trong những biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước, được quy định trong Bộ luật Hình sự (BLHS) Việt Nam nhằm trừng trị, giáo dục và phòng ngừa tội phạm. Theo báo cáo của ngành tư pháp, tỷ lệ áp dụng hình phạt tiền trong các vụ án hình sự tại Việt Nam từ năm 2013 đến 2018 chiếm khoảng 0,11% số bị cáo xét xử sơ thẩm, cho thấy hình phạt này chưa được áp dụng rộng rãi và hiệu quả chưa cao. Luận văn tập trung nghiên cứu các quy định pháp luật về hình phạt tiền trong BLHS năm 2015, đánh giá thực tiễn áp dụng tại tỉnh Lào Cai trong giai đoạn 2013-2018, nhằm đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành.

Mục tiêu nghiên cứu bao gồm phân tích cơ sở lý luận, so sánh với pháp luật một số nước như Liên bang Nga, Thụy Điển, Nhật Bản; đánh giá các quy định pháp luật Việt Nam về hình phạt tiền qua các thời kỳ; khảo sát thực tiễn áp dụng và những hạn chế, vướng mắc; từ đó đề xuất các kiến nghị hoàn thiện pháp luật và tăng cường áp dụng hình phạt tiền trong công tác phòng chống tội phạm. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh cải cách tư pháp và hội nhập quốc tế, góp phần đa dạng hóa hệ thống hình phạt, giảm áp lực cho các hình phạt nghiêm khắc hơn như tù giam, đồng thời bảo đảm tính nhân đạo và hiệu quả trong xử lý hình sự.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết pháp luật hình sự và mô hình chính sách hình phạt, trong đó:

• Lý thuyết về hình phạt: Hình phạt là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước nhằm trừng trị, giáo dục và phòng ngừa tội phạm. Hình phạt tiền được xem là hình phạt không tước tự do, tác động trực tiếp đến lợi ích vật chất của người bị kết án.

• Mô hình chính sách hình sự: Tập trung vào chính sách hình sự nhân đạo, đa dạng hóa các hình phạt để phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm của tội phạm, đồng thời đảm bảo hiệu quả phòng ngừa và cải tạo.

• Khái niệm chính: Hình phạt tiền là hình phạt được quy định trong BLHS, tước đi của người bị kết án một khoản tiền nhất định sung công quỹ nhà nước; có thể là hình phạt chính hoặc hình phạt bổ sung; mức phạt được xác định dựa trên tính chất, mức độ nghiêm trọng của tội phạm và tình hình tài sản của người bị kết án.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học pháp lý và xã hội học:

• Phân tích pháp lý: Nghiên cứu các quy định pháp luật về hình phạt tiền trong BLHS các thời kỳ (1945-2018), so sánh với pháp luật hình sự một số nước như Liên bang Nga, Thụy Điển, Nhật Bản.

• Phương pháp so sánh: So sánh các quy định và thực tiễn áp dụng hình phạt tiền giữa Việt Nam và các quốc gia để rút ra bài học kinh nghiệm.

• Phương pháp thống kê: Thu thập và phân tích số liệu thống kê về việc áp dụng hình phạt tiền tại 54 Tòa án nhân dân từ năm 2013 đến 2018, tập trung khảo sát thực tiễn tại tỉnh Lào Cai.

• Điều tra xã hội học: Phỏng vấn, khảo sát ý kiến của các cơ quan tư pháp, cán bộ pháp luật và người bị kết án để đánh giá hiệu quả và hạn chế trong thi hành hình phạt tiền.

• Cỡ mẫu: Số liệu thống kê từ 54 TAND và khảo sát thực tế tại Lào Cai, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy.

• Timeline nghiên cứu: Từ năm 2013 đến 2018, phù hợp với giai đoạn áp dụng BLHS năm 2015 và các sửa đổi bổ sung.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phạm vi áp dụng hình phạt tiền được mở rộng: BLHS năm 2015 đã mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt tiền là hình phạt chính đối với nhiều nhóm tội, bao gồm tội phạm ít nghiêm trọng, nghiêm trọng về kinh tế, môi trường, trật tự công cộng, an toàn công cộng. Cụ thể, có 35/47 điều luật trong chương tội phạm kinh tế quy định áp dụng hình phạt tiền là hình phạt chính.

2. Mức phạt tiền tối thiểu được quy định rõ ràng: Mức phạt tiền tối thiểu không được thấp hơn 1 triệu đồng, đảm bảo tính nghiêm khắc và khả thi trong thi hành án. Mức tối đa được quy định cụ thể trong từng điều luật, ví dụ mức phạt tiền từ 10 triệu đồng trở lên đối với một số tội phạm kinh tế.

3. Hình phạt tiền vừa là hình phạt chính, vừa là hình phạt bổ sung: BLHS năm 2015 quy định hình phạt tiền có thể áp dụng bổ sung cho các tội về tham nhũng, ma túy và một số tội khác, góp phần đa dạng hóa biện pháp xử lý hình sự.

4. Thực tiễn áp dụng còn hạn chế và tồn tại vướng mắc: Tỷ lệ áp dụng hình phạt tiền còn thấp, chỉ chiếm khoảng 0,11% số bị cáo xét xử sơ thẩm. Một số nguyên nhân gồm thiếu quy định cưỡng chế thi hành hình phạt tiền, khó khăn trong việc thu hồi tiền phạt, và tâm lý e ngại áp dụng hình phạt tiền thay cho hình phạt tù.

Thảo luận kết quả

Việc mở rộng phạm vi áp dụng và quy định mức phạt tiền tối thiểu trong BLHS năm 2015 thể hiện sự đổi mới trong chính sách hình sự, phù hợp với xu hướng giảm hình phạt tù, tăng cường các hình phạt không tước tự do nhằm giảm tải cho hệ thống cải tạo và giam giữ. So với các nước như Liên bang Nga, Thụy Điển và Nhật Bản, Việt Nam đã học hỏi nhiều kinh nghiệm như quy định mức phạt tiền dựa trên thu nhập, cho phép trả góp, và quy định chuyển đổi hình phạt tiền sang hình phạt tù khi không thi hành.

Tuy nhiên, việc thiếu các biện pháp cưỡng chế thi hành hình phạt tiền và quy định chưa rõ ràng về xử lý người chây ỳ nộp tiền phạt làm giảm tính khả thi và hiệu quả của hình phạt này. Biểu đồ thống kê số vụ án áp dụng hình phạt tiền tại các TAND cho thấy xu hướng tăng nhẹ sau khi BLHS năm 2015 có hiệu lực, nhưng vẫn còn rất thấp so với tổng số vụ án.

Kết quả khảo sát tại Lào Cai cũng phản ánh thực trạng khó khăn trong việc thu hồi tiền phạt, đặc biệt với các đối tượng có hoàn cảnh kinh tế khó khăn hoặc cố tình trốn tránh thi hành án. So sánh với nghiên cứu của một số quốc gia, việc bổ sung quy định về chuyển đổi hình phạt tiền sang hình phạt tù khi không thi hành án là cần thiết để nâng cao hiệu quả.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật về cưỡng chế thi hành hình phạt tiền: Ban hành các quy định cụ thể về xử lý người chây ỳ, trốn tránh thi hành án phạt tiền, bao gồm chuyển đổi hình phạt tiền sang hình phạt tù trong trường hợp không thi hành. Mục tiêu nâng cao tỷ lệ thi hành án lên trên 90% trong vòng 3 năm, do Bộ Tư pháp chủ trì.

2. Mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt tiền phù hợp với đặc điểm tội phạm: Đề xuất bổ sung hình phạt tiền cho một số tội phạm mới phát sinh trong lĩnh vực kinh tế, môi trường, công nghệ thông tin. Thời gian thực hiện trong 2 năm, phối hợp giữa Bộ Công an và Viện Kiểm sát.

3. Tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn pháp luật về hình phạt tiền: Đào tạo cán bộ tư pháp, nâng cao nhận thức của người dân và người bị kết án về vai trò, ý nghĩa của hình phạt tiền nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho thi hành án. Thực hiện liên tục, do các cơ quan tư pháp địa phương đảm nhiệm.

4. Xây dựng hệ thống quản lý, giám sát thi hành án phạt tiền hiệu quả: Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý thi hành án, theo dõi tiến độ nộp tiền phạt, cảnh báo kịp thời các trường hợp vi phạm. Mục tiêu hoàn thành trong 3 năm, do Cục Thi hành án phối hợp với các địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ tư pháp và tòa án: Nâng cao hiểu biết về quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng hình phạt tiền, hỗ trợ trong việc ra quyết định xét xử phù hợp và hiệu quả.

2. Viện kiểm sát và cơ quan thi hành án: Tham khảo để hoàn thiện quy trình giám sát, cưỡng chế thi hành án phạt tiền, từ đó nâng cao tỷ lệ thu hồi tiền phạt.

3. Nhà lập pháp và các cơ quan quản lý nhà nước: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về hình phạt tiền, phù hợp với thực tiễn và xu hướng quốc tế.

4. Học giả, sinh viên ngành luật hình sự: Tài liệu tham khảo chuyên sâu về lý luận và thực tiễn hình phạt tiền, phục vụ nghiên cứu và giảng dạy.

Câu hỏi thường gặp

1. Hình phạt tiền có phải là hình phạt chính hay bổ sung?
   Hình phạt tiền có thể được áp dụng cả dưới hình thức hình phạt chính hoặc hình phạt bổ sung tùy theo quy định của BLHS và tính chất tội phạm. Ví dụ, BLHS năm 2015 quy định hình phạt tiền là hình phạt chính đối với nhiều tội phạm kinh tế và là hình phạt bổ sung đối với tội phạm tham nhũng.

2. Mức phạt tiền tối thiểu và tối đa được quy định như thế nào?
   Mức phạt tiền tối thiểu không được thấp hơn 1 triệu đồng, mức tối đa được quy định cụ thể trong từng điều luật tùy theo tính chất và mức độ nghiêm trọng của tội phạm. Ví dụ, một số tội phạm kinh tế có mức phạt tiền từ 10 triệu đồng trở lên.

3. Có biện pháp nào để cưỡng chế thi hành án phạt tiền không?
   Hiện nay, BLHS Việt Nam chưa có quy định cụ thể về biện pháp cưỡng chế thi hành án phạt tiền như chuyển đổi hình phạt tiền sang hình phạt tù khi không thi hành, trong khi các nước như Nga, Nhật Bản đã có quy định này nhằm đảm bảo hiệu quả thi hành án.

4. Hình phạt tiền có áp dụng cho người chưa thành niên không?
   Không. BLHS năm 2015 quy định hình phạt tiền không áp dụng đối với người phạm tội dưới 18 tuổi khi là hình phạt bổ sung, nhằm bảo vệ quyền lợi và phát triển của người chưa thành niên.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả áp dụng hình phạt tiền trong thực tiễn?
   Cần hoàn thiện quy định pháp luật về cưỡng chế thi hành án, tăng cường tuyên truyền, đào tạo cán bộ tư pháp, áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý thi hành án và mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt tiền phù hợp với đặc điểm tội phạm hiện nay.

Kết luận

• Hình phạt tiền là hình phạt quan trọng trong hệ thống hình phạt Việt Nam, vừa là hình phạt chính, vừa là hình phạt bổ sung, có vai trò phòng ngừa và cải tạo người phạm tội.
• BLHS năm 2015 đã mở rộng phạm vi áp dụng và quy định mức phạt tiền tối thiểu rõ ràng, phù hợp với xu hướng giảm hình phạt tù.
• Thực tiễn áp dụng hình phạt tiền còn hạn chế do thiếu quy định cưỡng chế thi hành và khó khăn trong thu hồi tiền phạt.
• Cần hoàn thiện pháp luật, tăng cường tuyên truyền, đào tạo và ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả thi hành hình phạt tiền.
• Đề xuất các bước tiếp theo gồm xây dựng quy định cưỡng chế thi hành, mở rộng phạm vi áp dụng, và phát triển hệ thống quản lý thi hành án trong 3 năm tới.

Call-to-action: Các cơ quan tư pháp, nhà lập pháp và học giả cần phối hợp nghiên cứu, hoàn thiện và triển khai các giải pháp nhằm phát huy tối đa vai trò của hình phạt tiền trong công tác phòng chống tội phạm tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHUNG VAN DE LÝ LUẬN VA NGHIÊN CỨU SO SANH VE HÌNH PHẠT TIEN. Khai niệm, mục dich và ý nghĩa cia hình phạt tiền. LLL Khái niệm, đặc diém hình phat tin. Cơ sở của việc quy định hành phat 11.

Mục đích, ý nghĩa của hình phạt 1. Hình phạt tiền theo quy định pháp luật Hình sự một số nước và kinh. 6 theo pháp luật hành sự mot số nước. lệm cho Việt Nam.

2 TIỂU KET CHƯƠNG1 wed CHƯƠNG 2 QUY ĐỊNH CUA PHÁP LUAT HÌNH SU VIỆT NAM VE HINH PHẠT TIỀN. Khái quát lich sử quy định của Pháp luật Hình sự về hình phat tiền từ năm 1945 cho đến trước khi ban hành Bộ luật Hình sự năm 2015 2. Quy dink của pháp luật hành sự Việt Nam giai đoạn từnăm 1945 đến năm 1985 vé lình phat 2. Quy định của Bộ luật hình sự năm 1999 về hình phat tién.

Các quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 về hình phạt tiền. Một số quy định khác liên quan đến hình phạt tiên. TIỂU KET CHƯƠNG 2 CHƯƠNG 3 THỰC TIEN ÁP DỤNG VÀ MỘT SO KIEN NGHỊ TANG CƯỜNG ÁP DỤNG HÌNH PHAT TIỀN Ở NƯỚC TAHIỆN NAY. Thực tiễn áp dụng hình phat tiền.

Kết qué áp dung hình phạt 3. Những han chế, vướng mắc. Nguyên nhân của những han chế, viướng mắc. Các giải pháp tăng cường áp dụng hình phạt tiền ở nước ta 3.

Tăng cườnguướng din, giải thích pháp luật, luướng dẫu áp dung, tong kết thực tiễn và xây dung án lệ về áp dụng hình phạt tiên 66 3. Các giải pháp khác. sn 67 TIỂU KET CHƯƠNG 3. eT KẾT LUẬN.

72 DANH MỤC TÀI LIEU THAM KHẢO. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Nghiên cứu lịch sử lập pháp hình sự của Việt Nam từ năm 1945 đến nay cho thấy hệ thống hình phạt được quy định phong phú vả da dạng, có sự kế thừa bỗ sung và hoan thiện qua từng thời kỷ, Hiện nay, nước ta đang áp dụng quy định tại Bộ luât Hình sự (BLHS) năm 2015 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 12/2017/QH14 ngày 20/6/2017, có hiệu lực thi hanh tử ngày 01/01/2018. Nhìn một cách tổng quát, BLHS năm 2015 có nhiễu nội dung đổ mới, bao quát cả phan những quy định chung lẫn phan các tội phạm cụ thé, trong. đó có những nội dung mang tinh đốt pha trên tinh thân đổi mới tư duy, đổi mới nhận thức về chính sách hình sự, vé vẫn đ tội pham và nhất la vé các hình phạt.

Hé thống hình phat trong BLHS năm 2015 hiện hảnh là kết quả của nhiều lan sửa đổi, bổ sung trên cơ sỡ tổng kết thực tiễn áp dung va thi hành các loại hinh phat của Tòa án va các cơ quan có thẩm quyển Trong công tác. đầu tranh phòng chống tội phạm hiện nay, hình phạt có ý nghĩa vô cing quan trong trong việc quyết định va góp phan phát huy được vai trò tích cực là một ‘v6 phận cầu thảnh không thể thiểu trong hệ thông các biện pháp tác động của Nhà nước va xã hội đến tội phạm. Tuy nhiên, cùng với quá trình phát triển. toản diện của dat nước trên tổng quan các van dé chính trị, kinh tế, văn hóa 2 vẫn còn tân tại một vải bất cập vả hạn chế.

'Với nội dung pháp lý lả tước bỏ một phan quyển lợi vật chất của người phạm tôi, hình phat tiễn có khả năng tác động trực tiép và manh m vẻ mat kinh tế đến người bị kết án. Vai trò tích cực của hình phạt tiên được thể hiện thông qua việc chủ động loại trừ kha năng pham tôi mới cia người bị kết an. Đây cũng chính là ưu điểm nỗi bật của loại hình phạt nay, nó tác động trưc tiếp vào hoán cảnh khách quan lâm cho người pham tội mất di các diéu kiện xã hội cỏ thé để tái phạm, đó 1a tiễn bạc của người bị kết án. Hình phạt tiễn đặc biệt có hiệu quả trong việc đầu tranh với các loại tôi có tính chất vụ lợi, các tội dùng tiên Lam phương tiên hoạt đông, các tôi xâm pham trắt tư quản lý kinh tế, tat tư công công, an toàn công công, tat tu quản lý hành chính.

mà chưa dén mức áp dụng các hình phạt nghiêm khắc hơn. Hình phạt tiên được quy định từ khả sớm trong pháp luật hình sự Việt Nam va từng bude được hoán thiên trong các quy định của pháp luật hình sự mỗi thời ky nhằm đảm bao sự phù hợp với tinh hình phát triển của đất nước. Hiện nay, khoa học luật hình sự trong va ngoài nước đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu về hình phạt, nhưng chủ yêu chỉ dé cập một cách tổng. thể và có hệ thông những khía cạnh ly luận chung nhất vé hình phạt hoặc về các hình phạt chính hay hình phạt bé sung mã mới chỉ có rất ít công tinh nghiên cửu có hệ thống, toàn diện va sâu sắc riêng về hình phạt tiên dui gúc độ lý luận cũng như thực tiễn áp đụng va thi hành.

Hiện nay, nước ta đang thực hiện chương trình cải cách tư pháp theo tinh thin Nghỉ quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bô Chính trị "Vẻ chiến lược cải cach tư pháp đến năm 2020". Nhễm phân tích và chỉ ra những shan chế về các quy định của BLHS năm 2015 về hình phạt tiền để đưa ra các kiến nghi hoàn thiện pháp luật, tác gi lựa chon để tài: “Hình phat tién theo mg định của Bộ luật Hình sự năm 2015" làm luận văn tat nghiệp Thạc sỹ. Tình hình nghiên cứu. ‘Van dé hình phạt đã được nhiều chuyên gia ở nước ngoài nghiên cứu.

Côn 6 Việt Nam, khoa học luật hinh sự la một trong những ngành khoa học pháp lý phát triển nhất so với các ngành khoa học pháp lý khác, do đó xét riêng vẻ hình phat, cho thay đã có nhiễu công trình nghiên cứu tiêu biểu 6 các cấp đô khác nhau. “Xuất phát từ vị trí, vai trò quan trọng của hình phat tién trong hệ thống hình phạt, tinh đến nay tại Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cửu khoa học ở những mức độ khác nhau, trên những khia cạnh, phương diện, phạm vi 3 khác nhau vẻ loại hình phạt nảy. Có thé kể đến một sé công trinh nghiên cứu tiêu biểu như. ‘Vé giáo trình, sách chuyên khảo, bình luận có các công tình sau: Hình phạt trong luật hình sự Việt Nam, 1905, NXB Chính tri quốc gia; GS.

Lê Văn Cam, Chương thứ bay ~ Hình phạt và biện pháp tư pháp, Sách chuyền khảo Sau dai học: Những vẫn để cơ bản trong khoa học luật hình sự Phin chung), Nab Đại học Quốc gia Ha Nội, 2005, PGS. Trinh Quốc Toản (GS. Lê Văn Cảm chủ biên), Chương XV — Khái niêm hình phạt, hé thống hình phạt va các biện pháp tư pháp, Trong sách: Giáo trình luật hình sự Việt Nam Phan chung), Nzb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2001 (tai bản năm 2003 và 2007), PGS. Trinh Quốc Toan, Những van dé lý luận va thực tiến về hình phat bổ sung trong luật hình sự Việt Nam, Nab Dai học Quốc gia Ha Nội, 2011, GS.TS Nguyễn Ngoc Hòa (chủ biến), Trách nhiệm hình sự và "hình phạt, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2001 Cap độ luân văn thạc sĩ luật học có các dé tải luận văn như.

Vinh, Hệ thông hình phạt trong luật hình sự Việt Nam, Hà Nội, 1906, Vũ Lai Bảng, Hình phat tiễn trong luật hình sự Viết Nam, Hà Nội, 1997; Đăng Đức ‘Thao, Hệ thống hình phat trong luật hinh sự Việt Nam, Hà Nội, 2001; vv. Hay ở Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội có dé tài của tác gia Lê Khánh Hưng, Các hình phạt không tước tự do trong luật hình sự Việt Nam, Ha Nồi, 2010; Nguyễn Văn Cảnh, Hình phat va các biện pháp tư pháp áp dụng đổi với người chưa thành niên phạm tội theo luật hình sự Việt Nam, Hà Nội, 2010, Phùng Thi Hai Ngọc, Hình phat tién trong Luật hình sự Viết Nam, Hà Nội 2015, `Ngoài ra, một số tác giả cũng đã công bé những bai báo khoa học có dé cập đến hình phạt tiên như. Lê Văn Cảm, Hinh phat vả các biện pháp tư pháp trong luật hình sw Việt Nam, Tạp chí Dên chủ va pháp luật (8/2000, PGS. Dương Tuyết Miên, Sư méu thuẫn giữa hình phạt tiên quy.

định tại khoản 1 Điển 30 BLHS với một sổ tội pham cu thé và những bat cập của hình phạt nay, Tạp chi Téa án nhân dân (15)/2006, Hoàn thiên các quy định cia BLHS hiện hành về các hình phạt chính nhẹ hơn hình phạt tù, Tap chi Téa an nhân dân (19/2008, TS. Trịnh Quốc Toản, V hình phạt tiền trong luật hình sự một số nước trên thé giới, Tap chi Nha nước va pháp luật (7/2003. Trinh Tiến Việt, Một số vẫn đề mới về hình phạt tién trong BLHS năm 1999, Tạp chí Téa án nhân dân (7/2003, Đỗ Văn Chỉnh, Hình phạt tiễn và thực tién áp dụng, Tạp chỉ Tòa an nhân dân (3)/2009, Nguyễn Hoang Lâm, Một số vẫn để lý luân vẻ hình phat tiễn, Tap chi Tòa an nhân dân. (8/2009, Lý Văn Tam, Một số ý kiến vẻ hình phạt tiên theo quy định của BLHS năm 1999, Tạp chi Kiểm sat(4)/2013 Qua kết quả khảo sắt trên cho thé nước ta đã có một số công trình Do đó, có thể khẳng định một lân nữa việc nghiên cứu dé tai “Hìmh phạt.

‘theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015” là đồi hồi khách quan, cân thiết, vừa có tinh lý luân, vừa có tính thực tiễn. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu. Mục dich nghiên cứ. "Mục đích nghiên cứu của luận văn là nghiên cứu các quy định của pháp luật về hình phạt tién đưới khía cạnh lập pháp hình sự va áp dung chúng trong thực tiễn, từ đó dé ra những giải pháp nhằm hoàn thiện các quy định về hình.

"hiệu quả áp dụng các quy định vẻ hình phạt nay trong thực 3.2, Nhiệm vụ nghiên cứu: ~ Nghiên cứu những vẫn dé lý luân và pháp luật một số nước vẻ hình. phạt tiên 5 ~ Phân tích những quy định của pháp luật vẻ hình phạt tién, tim ra những bat cập của pháp luật ~ Đánh gia thực tiễn áp dung hình phat tién, lam sảng tö những han chế, "vướng mắc và nguyên nhân. ~ Đưa ra giải pháp hoàn thiên quy định vé hình phạt tiễn trong Bồ luật Hình sự năm 2015, cũng như tăng cường áp dung trong thực tiến 4. Phạm vi và đối trong nghiên cứu.

~ Phạm vi nghiên cứu: Với một luận văn Thạc sỹ, để tải chi tập trung chủ yếu vào những van dé xung quanh hình phat tiễn trong BLHS năm 2015, đánh giá tinh hình áp dụng hình phạt tiên trên c& nước, thời gian từ năm 2013- 2018; địa bản nghiên cứu là tinh Lao Cai.