Nghiên cứu về hiệu quả và an toàn của phương pháp kháng đông citrate trong lọc máu liên tục ở ...

• Tác giả: Huỳnh Quang Đại
• Người hướng dẫn: GS.BS Đặng Vạn Phước
• Trường học: Đại Học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Hồi Sức Cấp Cứu Chống Độc
• Đề tài: Nghiên Cứu Hiệu Quả Và An Toàn Của Kháng Đông Citrate Trong Lọc Máu Cho Bệnh Nhân Tổn Thương Thận Cấp
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ y học
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC VIẾT TẮT, THUẬT NGỮ ANH VIỆT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
• 1. MỞ ĐẦU
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. SỰ HÌNH THÀNH CỤC MÁU ĐÔNG VÀ VAI TRÒ CỦA KHÁNG ĐÔNG TRONG LMLT
• 2.1.1. Hoạt hóa các yếu tố đông máu trong LMLT
• 2.2. Tắc quả lọc LMLT
• 2.2.1. Vị trí hình thành cục máu đông trong LMLT
• 2.3. Mục tiêu kháng đông trong LMLT
• 2.4. CÁC PHƯƠNG PHÁP KHÁNG ĐÔNG TRONG LMLT
• 2.4.1. Heparin không phân đoạn (UFH)
• 2.4.1.1. Cơ chế tác dụng của chống đông heparin
• 3. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thiết kế nghiên cứu
• 4.2. Đối tượng nghiên cứu
• 4.3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 4.4. Cỡ mẫu của nghiên cứu
• 4.5. Định nghĩa biến số
• 4.6. Phương pháp, công cụ thu thập số liệu
• 4.7. Quy trình nghiên cứu
• 5. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5.1. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trị của bệnh nhân TTTC được LMLT tại khoa HSTC
• 5.1.1. Đặc điểm chung của dân số nghiên cứu
• 5.1.2. Tuổi và giới
• 5.1.3. Bệnh nền mạn tính
• 5.1.4. Một số tình trạng bệnh lý nổi bật
• 5.1.5. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân ở thời điểm khởi đầu LMLT
• 5.1.6. Các chỉ định khởi đầu LMLT
• 5.1.7. Các thông số cài đặt LMLT
• 5.2. Kết quả lọc máu liên tục
• 5.2.1. Kết quả lọc máu liên tục theo phân nhóm KDIGO
• 5.2.2. So sánh các đặc điểm của bệnh nhân trong nhóm kháng đông citrate và heparin
• 5.2.2.1. Đặc điểm chung của bệnh nhân trong nhóm kháng đông citrate so với kháng đông heparin
• 5.2.2.2. Đặc điểm của bệnh nhân ở thời điểm khởi đầu LMLT trong nhóm kháng đông citrate so với heparin
• 5.2.2.3. Các thông số cài đặt trong các lượt LMLT với kháng đông citrate so với heparin
• 5.2.3. Hiệu quả của kháng đông citrate so với kháng đông heparin trong LMLT
• 5.2.4. Đời sống quả lọc trong LMLT của kháng đông citrate so với heparin
• 5.2.5. Biểu đồ Kaplan-Meier đời sống quả lọc của kháng đông citrate so với heparin trong LMLT
• 5.2.6. Tỉ lệ đông quả lọc theo thời gian của kháng đông citrate so với kháng đông heparin
• 5.2.7. Vai trò của kháng đông và các yếu tố khác ảnh hưởng đến đông quả lọc sớm trong LMLT
• 5.2.8. Ảnh hưởng của phương thức lọc đối với đông quả lọc
• 5.2.9. Ảnh hưởng của liều lọc đối với đông quả lọc
• 5.2.10. Phân tích đa biến các yếu tố ảnh hưởng đông quả lọc sớm trong LMLT
• 5.3. Tính an toàn của kháng đông citrate so với kháng đông heparin trong LMLT
• 5.3.1. Tỉ lệ các biến chứng liên quan LMLT của kháng đông citrate so với heparin
• 5.3.2. Tỉ lệ truyền máu và số lượng các chế phẩm máu truyền trong nhóm kháng đông citrate so với heparin
• 5.3.3. Một số biến cố ngoại ý liên quan kháng đông citrate
• 5.3.4. Nồng độ ion canxi máu sau màng của bệnh nhân LMLT với kháng đông citrate
• 5.3.5. Nồng độ ion canxi máu trong máu động mạch của bệnh nhân LMLT với kháng đông citrate
• 5.3.6. Rối loạn canxi máu và tích lũy citrate ở những bệnh nhân LMLT với kháng đông citrate
• 5.3.7. Tỉ lệ hồi phục chức năng thận, thời gian điều trị thay thế thận và thời gian nằm viện của nhóm kháng đông citrate so với heparin
• 5.4. Kết quả điều trị của bệnh nhân LMLT với kháng đông citrate so với kháng đông heparin
• 5.4.1. Tỉ lệ sống còn nằm viện của bệnh nhân LMLT của nhóm kháng đông citrate so với heparin
• 5.4.2. Các yếu tố liên quan tử vong của bệnh nhân TTTC được LMLT với kháng đông citrate và heparin tại khoa HSTC
• 5.5. Hạn chế của nghiên cứu
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: THÔNG TIN NGHIÊN CỨU VÀ GIẤY CHẤP THUẬN THAM GIA NGHIÊN CỨU
• PHỤ LỤC 2: BỆNH ÁN NGHIÊN CỨU
• PHỤ LỤC 3: DANH SÁCH BỆNH NHÂN

Tóm tắt

I. Giới thiệu về kháng đông citrate

Kháng đông citrate, hay còn gọi là kháng đông vùng citrate (RCA), là một phương pháp kháng đông được sử dụng trong lọc máu liên tục (LMLT) nhằm ngăn chặn sự hình thành cục máu đông trong hệ thống lọc. Phương pháp này hoạt động bằng cách giảm nồng độ ion canxi trong máu, từ đó ngăn cản quá trình đông máu. Kháng đông citrate có ưu điểm nổi bật là chỉ tác động trong hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể, không gây ảnh hưởng đến đông máu toàn thân. Nghiên cứu cho thấy kháng đông citrate có thể kéo dài đời sống quả lọc và giảm nguy cơ biến chứng so với kháng đông heparin. Tuy nhiên, việc sử dụng citrate cũng có thể dẫn đến một số tác dụng phụ như rối loạn điện giải và tích lũy citrate trong cơ thể.

1.1. Tác dụng của citrate trong LMLT

Citrate hoạt động bằng cách liên kết với ion canxi, một yếu tố quan trọng trong quá trình đông máu. Khi nồng độ canxi giảm, quá trình hình thành cục máu đông bị ức chế, giúp duy trì tính thông suốt của hệ thống lọc. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng citrate có thể làm giảm tỉ lệ biến chứng xuất huyết và giảm nhu cầu truyền máu trong quá trình LMLT. Điều này đặc biệt quan trọng đối với bệnh nhân tổn thương thận cấp, nơi mà việc duy trì chức năng thận và giảm thiểu biến chứng là rất cần thiết.

II. Hiệu quả của kháng đông citrate

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng kháng đông citrate có hiệu quả cao trong việc kéo dài đời sống quả lọc so với kháng đông heparin. Các số liệu cho thấy thời gian sử dụng quả lọc trong nhóm bệnh nhân sử dụng citrate dài hơn đáng kể so với nhóm sử dụng heparin. Điều này không chỉ giúp cải thiện hiệu quả điều trị mà còn giảm thiểu chi phí điều trị cho bệnh nhân. Hơn nữa, kháng đông citrate cũng cho thấy khả năng giảm thiểu các biến chứng liên quan đến đông máu, như giảm tỉ lệ xuất huyết và giảm thiểu tình trạng giảm tiểu cầu do heparin.

2.1. So sánh hiệu quả giữa citrate và heparin

Khi so sánh hiệu quả giữa kháng đông citrate và heparin, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng citrate không chỉ kéo dài thời gian sử dụng quả lọc mà còn cải thiện các chỉ số lâm sàng của bệnh nhân. Tỉ lệ sống sót và phục hồi chức năng thận cũng cao hơn ở nhóm bệnh nhân sử dụng citrate. Điều này cho thấy kháng đông citrate có thể là một lựa chọn ưu việt hơn trong điều trị LMLT cho bệnh nhân tổn thương thận cấp.

III. Tính an toàn của kháng đông citrate

Mặc dù kháng đông citrate có nhiều lợi ích, nhưng cũng cần lưu ý đến các tác dụng phụ có thể xảy ra. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng citrate có thể dẫn đến rối loạn điện giải, đặc biệt là rối loạn nồng độ canxi trong máu. Tuy nhiên, tỉ lệ các biến chứng nghiêm trọng như xuất huyết vẫn thấp hơn so với nhóm sử dụng heparin. Việc theo dõi chặt chẽ nồng độ canxi và các chỉ số sinh hóa khác trong quá trình điều trị là rất quan trọng để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân.

3.1. Các biến chứng liên quan đến citrate

Các biến chứng liên quan đến kháng đông citrate chủ yếu bao gồm rối loạn điện giải và tích lũy citrate. Rối loạn canxi máu có thể xảy ra nếu không được theo dõi và điều chỉnh kịp thời. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy rằng tỉ lệ biến chứng này thấp hơn so với các biến chứng do heparin gây ra. Việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa và theo dõi chặt chẽ có thể giúp giảm thiểu các rủi ro này.