CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỰ HÀI LÒNG CỦA KHÁCH HÀNG ĐỐI VỚI CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ KHÁCH SẠN 1. Khái niệm dịch vụ “Dịch vụ là một hoạt động hoặc là một chuỗi hoạt động ít nhiều có tính chất vô hình thường, nhưng không cần thiết, diễn ra trong các mối tương tác giữa khách hàng và nhân viên dịch vụ và/hoặc các nguồn lực vật chất hoặc hàng hóa và/hoặc các hệ thống cung ứng dịch vụ được cung cấp như là các giải pháp giải quyết các vấn đề của khách hàng”(Gronroos, 1990, dẫn theo Paul Lawrence Miner, 1998) [3]. - Dịch vụ là những lao vụ được thực hiện không liê hàng hóa(Theo từ điển tiếng Đức). - Philip Kotler [6, trang 522]định nghĩa dịch vụ như sau: Dịch vụ là mọi hành động và kết quả mà một bên có thể cung cấp cho bên kia và chủ yếu là vô hình và không dẫn đến quyền sở hữu cái gì đó.
Sản phẩm của nó có thể có hay không gắn liền với sản phẩm vật chất .v Cùng với quan điểm này thì Bùi Nguyên Hùng (2010) [5], cho rằng dịch vụ là một quá trình gồm các hoạt động hậu đài và các hoạt động phía trước, nơi mà khách hàng và nhà cung cấp dịch vụ tương tác với nhau. Mục đích của việc tương tác này là nhằm thỏa mãn nhu cầu và mong muốn của khách hàng theo cách khách hàng mong đợi, cũng như tạo ra giá trị cho khách hàng. - Dịch vụ là sự phục vụ góp phần đáp ứng các nhu cầu của cá nhân hay tập thể,khác với thể thức chuyển quyền sở hữu một thứ của cải vật chất nào đó(Theo từ điển thuật ngữ kinh tế tài chính). - Dịch vụ là một sản phẩm kinh tế không phải là một vật phẩm mà là 7 công việc của con người dưới hình thái là lao động thể lực,kiến thức và kỹ năng chuyên nghiệp, khả năng tổ chức và thương mại(Giáo trình kinh tế các ngành thương mại dịch vụ_Trường ĐHKTQD 2003) [4].2 Đặc điểm của dịch vụ 1.
Đặc điểm chung của dịch vụ Dịch vụ là hàng hóa đặc biệt, nó có những nét đặc trưng mà hàng hóa hữu hình không có. Dịch vụ bao gồm 4 đặc điểm nổi bật đó là: Dịch vụ có tính không hiện hữu: Là một đặc điểm cơ bản của dịch vụ. Đặc điểm này cho thấy dịch vụ là vô hình, không tồn tại dưới dạng vật thể. Tuy vậy sản phẩm dịch vụ mang nặng tính vật chất.
Tính không hiện hữu được biểu lộ khác nhau đối với từng loại dịch vụ. Nhờ đó người ta có thể xác định được mức độ sản phẩm hiện hữu, dịch vụ hoàn hảo và các mức độ trung gian giữa dịch vụ và hàng hóa hiện hữu. Trên thực tế từ hàng hóa hiện hữu tới dịch vụ phi hiện hữu có 4 mức độ sau: - Hàng hóa hiện hữu hoàn hảo. - Hàng hóa hoàn hảo: bao gồm hàng hóa hiện hữu khi tiêu dùng phải có dịch vụ đi kèm để tăng sự thỏa mãn.
- Dịch vụ chủ yếu,được thỏa mãn thông qua sản phẩm hàng hóa hiện hữu. - Dịch vụ hoàn hảo: hoàn toàn không hiện hữu. Để nhận biết dịch vụ thông thường phải tìm hiểu qua những đầu mối vật chất trong môi trường hoạt động dịch vụ. Dịch vụ có tính không đồng nhất: Khó có thể có một tiêu chuẩn chung nào để đánh giá được chất lượng của dịch vụ(Thậm chí cùng một loại hình dịch vụ cũng không có tiêu chí để đánh giá chất lượng bởi vì chất lượng của sản phẩm nói chung sẽ được đánh 8 giá trước tiên thể hiện qua chỉ số kỹ thuật, tuy nhiên vì dịch vụ mang tính vô hình nên rất khó có được những chỉ số kỹ thuật và ở đây chất lượng dịch vụ được thể hiện ở sự thỏa mãn, hài lòng của người tiêu dùng – nhưng sự hài lòng của người tiêu dùng cũng rất khác nhau, nó có thể thay đổi rất nhiều).
Dịch vụ có đặc tính không tách rời: Hàng hoá được sản xuất tập trung tại một nơi, rồi vận chuyển đến nơi có nhu cầu. Khi ra khỏi dây chuyền sản xuất thì hàng hóa đã hoàn chỉnh. Do đó, nhà sản xuất có thể đạt được tính kinh tế theo quy mô do sản xuất tập trung, hàng loạt, và quản lý chất lượng sản phẩm tập trung. Nhà sản xuất cũng có thể sản xuất khi nào thuận tiện, rồi cất trữ vào kho và đem bán khi có nhu cầu.
Do vậy, họ dễ thực hiện cân đối cung cầu. Nhưng quá trình cung cấp dịch vụ và tiêu dùng dịch vụ xảy ra đồng thời. Người cung cấp dịch vụ và khách hàng phải tiếp xúc với nhau để cung cấp và tiêu dùng dịch vụ tại các địa điểm và thời gian phù hợp cho hai bên. Đối với một số các dịch vụ, khách hàng phải có mặt trong suốt quá trình cung cấp dịch vụ.
Sản phẩm dịch vụ mau hỏng: Dịch vụ chỉ tồn tại vào thời gian mà nó được cung cấp. Do vậy, dịch vụ không thể sản xuất hàng loạt để cất vào kho dự trữ, khi có nhu cầu thị trường thì đem ra bán. Dịch vụ có tính mau hỏng như vậy nên việc sản xuất mua bán và tiêu dùng dịch vụ bị giới hạn bởi thời gian. Đặc điểm của dịch vụ trong khách sạn: Sản phẩm dịch vụ của khách sạn mang tính phi vật chất.
Bởi vì việc tiêu dùng sản phẩm dịch vụ mang tính trải nghiệm. Sau khi tiêu dùng chúng ra không thể đem sản phẩm về, cũng không thể cầm nắm hay sờ được. Cái chúng ta có chỉ là cảm nhận, trải nghiệm khi sử dụng dịch vụ, cho nên sản phẩm dịch vụ mang tính phi vật chất. Tính phi vật chất gây khó khăn cho khách tiêu dùng dịch vụ cũng như 9 cho khách sạn cung cấp dịch vụ.
Do sản phẩm của khách sạn chủ yếu là dịch vụ, khách không thể nhìn thấy, sờ thấy được nên cả người bán lẫn người mua đều không thể kiểm tra được chất lượng của nó trước khi bán và trước khi mua. Khách không thể thấy được sản phẩm mình sẽ mua nên không thể đánh giá được chất lượng sản phẩm. Sản phẩm dịch vụ không thể tồn kho. Vì sản phẩm dịch vụ mang tính phi vật chất nên không thể tồn kho được.
Không tồn kho được nghĩa là không thể cất giữ, để dành để bán trong tương lai như sản phẩm hàng hoá được. Vì vậy nó tạo áp lực buộc các nhà quản lí khách sạn phải có những biện pháp để đẩy mạnh công tác bán sản phẩm dịch vụ. Người quản lí phải có những chính sách marketing hay khuyến mãi nhằm lôi kéo khách đến khách sạn để sử dụng sản phẩm dịch vụ bởi vì nó không để dành được, nếu hôm nay không tiêu dùng thì giá trị, doanh thu của ngày hôm đó sẽ bị mất đi. Sản phẩm dịch vụ trong khách sạn cũng không thể hoàn lại, thu hồi hay bán lại.
Khi khách hàng sử dụng sản phẩm dịch vụ của khách sạn nếu không vừa ý thì khách sạn không thể thu hồi dịch vụ đã bán, khách hàng cũng không thể hoàn lại, trả lại vì sản phẩm dịch vụ có tính phi vật chất. Sản phẩm dịch vụ trong khách sạn có tính đa dạng và tổng hợp. Tính đa dạng thể hiện qua việc một sản phẩm dịch vụ nhưng lại có nhiều loại sản phẩm khác nhau nhằm đáp ứng nhiều nhu cầu khác nhau của khách hàng. Ví dụ: trong dịch vụ lưu trú có nhiều hạng buồng (standard, superior, deluxe, suit…) và loại buồng (buồng đơn, buồng đôi…) khác nhau nhằm đáp ứng những nhu cầu khác nhau của khách hàng.
Tính tổng hợp thể hiện ở khách sạn không chỉ có dịch vụ lưu trú mà còn có nhiều dịch vụ khác nhau như: ăn uống, hội nghị, làm đẹp, thể thao… tạo nên một hệ thống sản phẩm nhằm thoả mãn tối đa nhất nhu cầu của khách, ngoài ra tính tổng hợp của sản phẩm dịch vụ cũng đem lại sự tiện ích, 10 tiện lợi cho khách khi sử dụng dịch vụ, điều này góp phần kích thích chi tiêu của khách để khách sử dụng nhiều sản phẩm dịch vụ hơn và khách sạn cũng thu lại được nhiều lợi nhuận hơn. Sản phẩm dịch vụ trong khách sạn có tính cố định, tức là sản phẩm dịch vụ trong khách sạn là không thể mang đến cho khách du lịch mà khách du lịch phải tự đến với khách sạn để thoả mãn nhu cầu tại đó (khách sạn không thể mang buồng ngủ đến phục vụ dịch vụ lưu trú cho khách mà khách phải đến khách sạn để sử dụng dịch vụ này). Và khách sạn là nơi thực hiện khâu phục vụ trực tiếp, chịu trách nhiệm về toàn bộ chất lượng của sản phẩm dịch vụ. Sản phẩm dịch vụ mang tính không đồng nhất.
Tức là cùng một dịch vụ mỗi người có những trải nghiệm khác nhau, hoặc tuỳ vào thời điểm mà cũng chính người đó sử dụng dịch vụ đó có những trải nghiệm khác nhau, thậm chí nhân viên phục vụ khác nhau cũng đem đến những trải nghiệm khác nhau cho khách hàng về sản phẩm dịch vụ. Vai trò của dịch vụ Dịch vụ là một trong ba khu vực thống nhất của nền kinh tế quốc dân (công nghiệp - nông nghiệp - dịch vụ). Nó giữ vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Ở các nước có nền kinh tế phát triển thì dịch vụ chiếm 70% GDP và lao động xã hội.
Dịch vụ có vai trò quan trọng ,thể hiện: + Sự phát triển khoa học - công nghệ của toàn cầu hóa,của kinh tế trí thức. + Phục vụ sự phát triển toàn diện và ở trình độ cao của con người. + Phục vụ cho sản xuất phát triển nhanh,bền vững và hiệu quả. + Giải quyết được những vấn đề của xã hội như việc làm,môi trường,… 1.
CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ 1. Khái niệm về chất lượng dịch vụ Chất lượng dịch vụ được định nghĩa bằng nhiều cách khác nhau tùy 11 thuộc vào đối tượng nghiên cứu. Chất lượng dịch vụ là việc các nhà cung cấp dịch vụ đáp ứng mức độ nhu cầu và sự mong đợi của khách hàng với dịch vụ đó. Vì thế, chất lượng dịch vụ chủ yếu do khách hàng xác định, mức độ hài lòng của khách hàng càng cao thì chất lượng dịch vụ càng tốt.
Chất lượng dịch vụ rất khó xác định và chưa có chiến lược quản lý hiệu quả. Việc nhận thức, kiểm tra, kiểm soát chất lượng trong dịch vụ là yêu cầu lớn đặt ra đối với các nhà nghiên cứu. Chất lượng thực tế và những yếu tố chi phối nó hiện nay chưa được lượng hóa cụ thể được. Sự quan trọng của chất lượng dịch vụ đối với doanh nghiệp và khách hàng có sự khác nhau rất lớn.