Chương I : Các nhà thơ nữ trẻ trong nền thơ chống Mỹ (1965 - 1925) 2. Chương II : Những chủ dé lớn trong thơ các nhà thơ nữ trẻ -Trang ]3 - 3. Chương III: Tiếng nói nghệ thuật của các nhà thơ nữ Phần III : Kết luận. ee OF ee OE EE SH em SAU ee ee ee VỤ Ự SƠ OT FT SOF GE SOE VN SAU Am Ơn GOS SANG SAU" me fey wey SE VN 009 OEY aE Get Gey em sen eee Phần II : NỘI DUNG (7965 - 7275) Giữa văn học nghệ thuật và đời sống xã hội bao giờ cũng có mối tương quan mật thiết với nhau .Hiện thực đời sống luôn là động lực thúc đẩy đồng thời là đối tượng phản ánh của văn học nghệ thuật Do đó ,viéc nghiên cứu tác phẩm văn học nghệ thuật chi có gía trị chân thực khi người nghiên cứu đặt tác phẩm ấy trong hoàn cảnh lịch sử mà nó ra đời .Viéc nghiên cứu tim hiểu mảng thơ trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ của các nhà thơ nữ không nim ngoài qui luật đó .Vì vậy, để việc thực hiện luận văn được khách quan và khoa học, chúng tôi xin đi trước hết vào những nét chính của bối cảnh thời đại các nhà thơ nữ đã sống .Từ đó fim hiểu những tác động trực tiếp của thời đại đến các nhà thơ nữ ,thôi thúc họ viết và sáng tạo không ngừng .Trên cơ sở đó ,tìmhiểu mục đích sáng tạo và những đóng góp của các nhà thơ nữ trong kháng chiến chống Mỹ.
Thời đại Xuân Quỳnh ,Lâm Thị Mỹ Dạ ,Phan Thị Thanh Nhàn và Ý Nhi sống là thời đại mà cả nước sôi sục trong khí thế đấu tranh. Giặc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc ,cả nước là tryển tuyến .Từ miền biển đến miền núi ,từ mién ngược đến miền xuôi đâu cũng là chiến trường. Tháng 3/1965 ,đứng trước nguy cơ phá sản hoàn toàn của chiến lược "chiến tranh đặc biệt” Mỹ 6 ạt đưa quân viễn chính và chư hầu cùng với vũ khí ,phương tiện chiến tranh tối tân vào miển Nam nhằm đẩy mạnh ~ Trang l6- .——_ 49 069660 6 046 4 60on cm Ho00 HS SP PP 0 PB SE. chiến tranh xâm lược chuyển sang chiến lược “chiến tranh cục bộ” ở miền Nam và chiến tranh phá hoại ở miễn Bắc.
Cuộc kháng chiến chống Mỹ lúc này đang đi vào đỉnh điểm .Cả nước day biến động trong giai đoạn quyết liệt nhất. Bối cảnh lịch sử như trên đã ảnh hưởng sâu sắc đến toàn thể văn nghệ sỹ nói chung và các nhà thơ nữ nói riêng .Họ -lớp người trẻ tuổi đã hoà mình vào trong đồng chảy lịch sử của dân tộc sáng tạo không ngừng „đóng góp vào nền thi ca của dân tộc một tiếng nói ~một sức sống mới._Đóng góp của các nhà the trẻ: Đến giai đoạn thơ chống Mỹ ,đội ngũ các nhà thơ đã đông đảo ,sung sức hơn .Các nhà thơ lớp trước phấn đấu không ngừng để giữ được vẻ trẻ trung ,nồng nàn trong cảm xúc .Và sự xuất hiện của các nhà thơ trẻ. Năm 1965, trong chuyển biến lớn của cách mạng dân tộc ,đời sống văn học nói chung và nền thơ nói riêng cũng có nhiều chuyển biến mới .Bên cạnh việc ngợi ca cuộc sống lao động dung xây đất nước ,thơ kế tục truyền thống thơ đánh giặc và phát huy tinh năng động sáng tạo ,tạo nên chất lượng mới cho dòng thơ đấu tranh thống nhất với nội dung khẳng định chủ nghiã anh hùng của dân tộc trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước và xây dựng chủ nghiã xã hội .Sự xuất hiện hàng loạt các cây bút trẻ ‘Bang Việt, Lưu Quang Vũ, Phạm Tiến Duật Nguyén Duy ,Nguyễn Đức Mậu, Xuân Quỳnh ,Vương Anh, Anh Nge‹ ,Hữu Thinh ,Ý Nhi, Phan Thị Thanh Nhàn, Lân Thị Mỹ Dạ, Nguyễn Khoa Điểm, Lê Anh Xuân,.đã tạo nên một làn sóng mới .ua sức sáng tạo với sức mạnh của riêng họ ~sức mạnh trước nết là sức mạnh của một đội ngũ đông đảo tầng ting, lớp lớp. Các nhà thơ trẻ có nhiều đóng góp đáng biểu dương .Họ viết khỏe chân thành và sâu.
Họ có thể chiếm, phẩn đông trong mộ: vip thư od od đứng cùng nhau trong một tuyển tập dành riêng cho thơ trẻ .Và, một số 1? - ~ Trane Luke ode cất ughibp ee Re ee ee a an ww we sn a ne nnn nn lớn trong ho đã có những tập riêng khá dày dặn .Bên cái nền ý thức va trách nhiệm chung của thơ ca ,ta có thể thấy trong thơ trẻ đây đó chất trữ tình nhuần nhụy của Tố Hữu ,chất trí tuệ tài hoa của Chế Lan Viên ,sức cảm thụ phong phú ,déi dào của Xuân Diệu,.Nhưng, vượt ra ngoài ảnh hưởng của những phong cách thơ tiêu biểu ấy ,lớp trẻ đã vươn lên ~đi đến những sáng tạo mới trong thơ .Họ đã mang đến cho thơ chống Mỹ tiếng nói đặc sắc của riêng lứa tuổi trẻ mà những thế hệ nhà thơ đi trước không thể nói thay được .Họ có sức rung cảm tinh, nhạy, có cách nhìn nhận giàu khám phá .Do vậy, họ để dang nhận ra chất thơ của đời sống. Trưởng thành trong những tháng năm khốc liệt nhất của cuộc cách mạng dân tộc ,họ có cả một thời tuổi trẻ lăn lộn gian khổ trên chiến trường .Họ đã sống ,đã đi, đã làm việc ,chiến đấu ,yêu thương ,giận hờn và nghĩ suy trên chiến trường khói lửa.Họ hòa mình vào với những đối tượng mà họ biểu hiện qua thơ. Họ viết về những vấn dé của người đồng thời cũng là của chính họ ,nói như Hữu Thỉnh : "Chúng tôi làm thơ ghi lấy cuộc đời mình “.Ho làm thơ như để được nhập mình vào cuộc chiến đấu chung : *Khi con đến với lòng chân thật Để trong lành đôi mắt Để trong lành gương mặt. Như luống khoai con khát trận mua mùa Như giọt nước con thèm hoà tận biển.
" <Những người đi tới biển: Thanh Thảo > Cuộc sống chiến trường, cuộc đời chiến sỹ nên thơ dường như đã mang lại cho thơ trẻ những ưu thế riêng. Họ có những giây phút thơ mà không phải ai làm thơ cũng có được : “Chúng tôi vừa đi vừa nhẩm dọc đường Thơ cứ đến và mua chiéu mau ngớt” ~- Tranø 18.———————~ <HOu Thỉnh > Từ đó, ho đã dễ dang đưa vào thơ nhũng rung động trong giây phút mà bền lâu trong lòng người đọc .Ngay giữa chiến trường ,nhà thơ trẻ vẫn có cái nhìn rất trẻ để tìm thấy chất thơ trong lửa đạn ,để họ “giữa chiến trường nghe tiếng bom rất nhỏ” .Thơ là tiếng nói tâm tình của các nhà thơ trẻ .Qua thơ ,cuộc sống của họ hiện lên trong tất cả đáng vẻ sinh động và thật nhất với những chỉ tiết đất giá mà chỉ có thật sự sống như thế thì mới có được. Ta có thể thấy được sự dày đạn có chút bất cần của “cánh” lái xe: "Không có kính ,ừ thì có bụi | Bụi phun tóc trắng như người già Chua can rita phi phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha. " <Tiểu đội xe khôag kinh ~Phạm Tiến Duật> thấy được cả những cảm xúc của họ qua những chỉ tiết nhỏ rất bình thường trên đường hành quân : “Những người sốt rét dang con Dấu chân bấm xuống đường trơn có nhòe? “ <Dấu chân qua rằng cỏ- Thanh Thio> Song diéu đáng nói ở đây là những dòng thơ ấy không dừng ở mức phan ánh ,biểu hiện những điều cụ thể mà da vươn lên ở tam cao hơn :tam khái quát .Chinh sự vươn lên ấy đã cho phép thơ trẻ nói đến những vấn dé lớn của đời sống dân tộc.
Đóng góp của thơ trẻ không nằm ở chỗ họ đưa vào thơ chất chính luận ,nang cao cảm xúc thơ lên tam khái quát mà ở chỗ tam khái quát ,chất chính luận ấy được đúc kết thông qua tâm trạng của một lớp người với mọi tran trở ,yêu thương ,kỷ niệm ,mơ ước ,gian khổ ,mất mát trong hoàn cảnh sống và chiến đấu cụ thể của họ .Chất chính luận của thơ soi qua lang kính của những diéu rất riêng ấy da tạo được một sức hấp dẫn riêng tac động - Trane 1Ô„ Luke sả tht ayhtips. ae sâu ,trực tiếp đến người đọc ,bổ sung cho những bài thơ thuần bút pháp chính luận xuất hiện ở giai đoạn dau của thơ chống Mỹ ,góp phan tạo nên sức mạnh tổng hợp của thơ. Như vậy ,đóng góp của thơ trẻ là ở những tiếng nói thơ riêng thực sự mới lạ Phạm Tiến Duật là một trường hợp tiêu biểu .Anh đã thu hút được cảm tình của người đọc bằng những nét riêng của thơ mình .Anh có thể phát hiện những chi tiết mới lạ ,độc đáo nằm ngay trong đời sống hàng ngày mà người khác thường bỏ qua .Tất cả những diéu anh cảm nhận ,phát hiện được hòa quyện trong những rung cảm của tâm hồn va được anh thể hiện một cách giản dị và phóng khoáng. Phạm Tiến Duật chỉ là một trường hợp điển hình .Bên cạnh anh còn có những tiếng thơ đa dạng và đáng qúy khác :Nguyễn Duy hén hi „nhẹ nhàng ,bình dị ;Hữu Thỉnh mượt mà ,thấm đẫm suy tư và tình cảm.
"Những năm chống Mỹ cứu nước đã tạo nên những cảm hứng lớn ,diệu ky cho sáng tạo thi ca .Tam thời đại tẩm chiến đấu của một cuộc chiến đấu dân tộc ,nâng thơ ca lên một tẩm vóc mới .Thơ ca như mũi nhọn tiến công lao nhanh vé phía trước ,nhưng đồng thời phong trào thơ cũng dựng lên một chiểu cao suy tưởng và một chiéu sâu cảm xúc .Năng lực cảm nhận của những vấn để của thời đại bằng sự kết hợp sâu sắc giữa trí tuệ và trái tim đã trở thành một hiện tượng phổ biến trong thơ chống Mỹ ."< Hà Minh Đức ~Nghĩ về sức sáng tao của một nền thơ - (Nhân đọc thơ Việt Nam 1945-1975 )-tạp chí văn học số 2—1979-trang 124> xuất củ Cùng trên một trận tuyến ,cùng một xuất phát điểm ~ bên cạnh sự xuất hiện hùng hậu của các nhà thơ nam với những đóng góp to lớn vào sự nghiệp văn học đất n:+% còn có z xuất hiện hùng hậu không tém của các nhà thơ nữ trẻ .Các chị đã viết ,đã đi ,đã trăn trở và sáng tạo trong những biến động không ngừng của Tổ quốc và của chính mình .Thơ của 2ñ „ - Trane EEE ee OF các chi mang hoài bão chung của đất nước ,của dân tộc và trăn trở với những nỗi niểm riêng ; thừa hưởng truyền thống của thế hệ đi trước và táo bạo di tìm những cái mới ,lạ ,độc đáo của thời hiện đại ;cùng với các nhà thơ nam trẻ tạo nên một sức sống mới =một sức sáng tạo mới trong thơ ca thời chống Mỹ.