Chương 1: Tổng quan nghiên cứu liên quan đến đề tài Chương 2: Cơ sở lý luận về đầu tư phát triển trong doanh nghiệp bảo hiểm Chương 3: Hoạt động đầu tư phát triển của Tập đoàn Bảo Việt giai đoạn 2006 – 2014 Chương 4: Một số giải pháp tăng cường hoạt động đầu tư phát triển của Tập đoàn Bảo Việt đến năm 2020 15 CHƢƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐẦU TƢ PHÁT TRIỂN TRONG DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM 2. Khái niệm và vai trò của đầu tƣ phát triển trong doanh nghiệp bảo hiểm 2. Khái niệm doanh nghiệp bảo hiểm và đầu tư phát triển trong doanh nghiệp bảo hiểm. Khái niệm doanh nghiệp bảo hiểm.
Doanh nghiệp bảo hiểm là tổ chức trung gian tài chính thực hiện nhiệm vụ chi trả cho các sự kiện không mong đợi xảy ra. Là tổ chức huy động vốn bằng cách bán chứng nhận bảo hiểm cho công chúng và sử dụng nguồn vốn huy động được để đầu tư trên thị trường tài chính. Theo Luật Kinh doanh bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm là doanh nghiệp được thành lập, tổ chức và hoạt động theo quy định của luật kinh doanh bảo hiểm và các quy định khác của pháp luật có liên quan đến kinh doanh bảo hiểm và tái bảo hiểm. Như vậy, doanh nghiệp bảo hiểm có những đặc trưng chính sau: - Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm là hoạt động kinh doanh tài chính, chủ yếu và mang tính chất nghề nghiệp là kinh doanh bảo hiểm.
- Doanh nghiệp bảo hiểm chịu sự quản lý trực tiếp của Bộ Tài Chính. - Doanh nghiệp bảo hiểm được tổ chức, thành lập và hoạt động theo các quy định của luật kinh doanh bảo hiểm và các quy định khác của pháp luật. Căm cứ vào tính chất sở hữu vốn điều lệ, doanh nghiệp bảo hiểm được chia thành bốn loại hình chính, bao gồm: doanh nghiệp bảo hiểm nhà nước, công ty cổ phần bảo hiểm, tổ chức bảo hiểm tương hỗ, doanh nghiệp bảo hiểm có vốn đầu tư nước ngoài. Khái niệm đầu tư phát triển trong doanh nghiệp bảo hiểm.
Đầu tư là quá trình sử dụng phối hợp các nguồn lực trong một khoảng thời gian xác định nhằm đạt được kết quả hoặc một tập hợp các mục tiêu xác định trong điều kiện kinh tế - xã hội nhất định. 16 Đầu tư phát triển là bộ phận cơ bản của hoạt động đầu tư, là hoạt động sử dụng vốn trong hiện tại để tiến hành các hoạt động nhằm tạo ra những tài sản vật chất và trí tuệ mới (nhà xưởng, thiết bị, kỹ năng, tri thức, …), gia tăng năng lực sản xuất và duy trì những tài sản hiện có, tạo thêm việc làm và vì mục tiêu phát triển. Hoạt động đầu tư của doanh nghiệp bảo hiểm là hành động chi dung vốn nhàn rỗi từ vốn chủ sở hữu và phí bảo hiểm thu được nhằm mục đích thu lợi nhuận trong tương lại cho doanh nghiệp. Hoạt động đầu tư của doanh nghiệp bảo hiểm được phân thành hai loại chính là đầu tư phát triển và đầu tư tài chính.
Trong giới hạn luận văn này tập trung trình bày về hoạt động đầu tư phát triển của doanh nghiệp bảo hiểm là việc doanh nghiệp bảo hiểm sử dụng vốn nhàn rỗi (bao gồm vốn tự có và vốn nhàn rỗi từ nghiệp vụ bảo hiểm,…) để đầu tư nhằm duy trì sự hoạt động và làm tăng thêm tài sản của mình, tạo thêm việc làm, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao đời sống của cán bộ công nhân viên trong công ty. Hoạt động đầu tư phát triển của doanh nghiệp bảo hiểm bao gồm các hoạt động chính sau: Đầu tư xây dựng cơ bản; đầu tư cho việc phát triển nguồn nhân lực; đầu tư cho nghiên cứu triển khai khoa học công nghệ; đầu tư cho các hoạt động marketing. Tầm quan trọng của hoạt động đầu tư phát triển trong doanh nghiệp bảo hiểm. Hoạt động đầu tư phát triển trong doanh nghiệp là một nhân tố có thể được coi là quyết định sự ra đời, tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.
Bất kì cơ sở, đơn vị nào mới thành lập đều cần phải tạo dựng cơ sở vật chất kĩ thuật, xây dựng văn phòng, nhà xưởng, cấu trúc hạ tầng, mua sắm, lắp đặt máy móc thiết bị, tiến hành công tác xây dựng cơ bản và thực hiện các chi phí gắn liền với hoạt động trong cùng một chu kì. Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp cũng cần phải tiến hành tiến hành sửa chữa, nâng cấp hoặc thay mới máy móc, thiết bị, cơ sở kĩ thuật bị hao mòn, hư hỏng…để thích ứng, phù hợp với điều kiện hoạt động mới của mình, nâng cao chất lượng sản phẩm. Tất cả các hoạt động đó đều là hoạt động đầu tư phát triển. Đầu tư tạo điều kiện giảm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận và nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.
17 Đối với doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp bảo hiểm nói riêng, quá trình đầu tư phát triển có những vai trò hết sức quan trọng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của bản thân doanh nghiệp. Cụ thể như: Thứ nhất, đầu tư phát triển tạo điều kiện nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường bảo hiểm. Thứ hai, đầu tư phát triển tạo điều kiện nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa dịch vụ. Thứ ba, đầu tư phát triển tạo điều kiện giảm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận.
Thứ tư, đầu tư góp phần đổi mới công nghệ, trình độ khoa học kỹ thuật của doanh nghiệp bảo hiểm. Thứ năm, đầu tư phát triển góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của doanh nghiệp bảo hiểm. Đặc điểm của hoạt động đầu tư phát triển trong doanh nghiệp bảo hiểm. Thứ nhất, hoạt động đầu tư của doanh nghiệp bảo hiểm có nguồn vốn đầu tư là nguồn vốn nhàn rỗi từ vốn chủ sở hữu và phí bảo hiểm thu được.
Xuất phát từ “chu kì kinh doanh đảo ngược” và vốn chủ sở hữu lớn, doanh nghiệp bảo hiểm có lượng tiền nhàn rỗi khá lớn có thể đem đầu tư. Từ đó góp phần tăng doanh thu, lợi nhuận và khả năng tài chính cho bản thân các doanh nghiệp. Thứ hai, hoạt động đầu tư của doanh nghiệp bảo hiểm là kênh huy động vốn cho đầu tư phát triển. Thông qua việc huy động vốn nhỏ lẻ và rải rác trong dân chúng dưới hình thức phí bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm có quỹ đầu tư lớn do có số đông người tham gia bảo hiểm để cung cấp ra thị trường tài chính, đáp ứng các nhu cầu về đầu tư và phát triển sản xuất kinh doanh.
Vì vậy, Nhà nước cần phải có những chính sách phù hợp để các doanh nghiệp bảo hiểm phát huy được vai trò huy động và cung cấp vốn cho đầu tư phát triển nền kinh tế. Thứ ba, hoạt động đầu tư của doanh nghiệp bảo hiểm bao gồm cả hình thức đầu tư trực tiếp và đầu tư gián tiếp. Từ nguồn vốn huy động được từ các tổ chức và cá nhân trong xã hội dưới hình thức phí bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm đầu tư trở 18 lại nền kinh tế. Tuy nhiên, do mục đích đầu tiên và quan trọng của bảo hiểm là cung cấp dịch vụ “an toàn”, nên so với các trung gian tài chính khác như ngân hàng hay các công ty tài chính, hoạt động đầu tư của doanh nghiệp bảo hiểm có những đặc thù riêng gắn liền với hoạt động kinh doanh bảo hiểm.
Nguồn vốn đầu tƣ phát triển của doanh nghiệp bảo hiểm. Nguồn vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp bảo hiểm. Nguồn vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp bảo hiểm được hình thành từ nội bộ doanh nghiệp, bao gồm: nguồn vốn góp ban đầu, nguồn vốn từ lợi nhuận giữ lại, nguồn vốn từ phần khấu hao hàng năm, nguồn vốn huy động từ các công cụ chứng khoán và quỹ dự trữ bắt buộc. Nguồn vốn góp ban đầu.
Khi doanh nghiệp được thành lập, bao giờ chủ doanh nghiệp cũng phải có một số vốn ban đầu nhất định. Nguồn vốn này có thể do một người, hay một nhóm người tham gia góp vốn tuỳ thuộc vào từng loại hình của doanh nghiệp. Mỗi doanh nghiệp đều phải có một lượng vốn ban đầu mới có thể thực hiện hoạt động sản xuất kinh doanh của mình. Bước đầu dùng để đầu tư cho các tài sản cố định cần thiết như văn phòng, máy móc, trang thiết bị cần thiết cho hoạt động của doanh nghiệp.
Sở dĩ nhà nước yêu cầu vốn pháp định của các doanh nghiệp bảo hiểm cao như vậy là nhằm bảo vệ quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm. Giống như các tổ chức trung gian tài chính khác, khi doanh nghiệp bảo hiểm làm ăn không có hiệu quả, không có đủ tiền để trả cho khách hàng, nhà nước sẽ lấy tiền từ vốn điều lệ của doanh nghiệp để giải quyết vấn đề này. Nguồn vốn từ lợi nhuận giữ lại Cuối năm tài chính, lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp được phân phối cho các cổ đông dưới dạng cổ tức, trích lập các quỹ như quỹ đầu tư phát triển, quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi,… phần còn lại chưa được sử dụng sẽ bổ sung vào nguồn vốn của doanh nghiệp. Nguồn vốn từ lợi nhuận giữ lại là phần lợi nhuận được sử dụng để tái đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Khi doanh nghiệp đã đi vào hoạt động dựa trên nguồn vốn góp ban đầu để mua sắm máy móc thiết bị… tiến hành thực hiện công việc đầu tư sản xuất kinh doanh thu lợi nhuận. Trong thời gian đầu khi mà doanh nghiệp mới đi vào hoạt động thì hầu hết lợi nhuận của doanh nghiệp đều được giữ lại để tiến hành tái đầu tư mở rộng doanh nghiệp và nâng cao vị trí của doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp đã hoạt động trong một thời gian dài thì để ngày càng nâng cao vị thế và mở rộng sự ảnh hưởng chiếm lĩnh thị trường thì mỗi doanh nghiệp không ngừng đầu tư thay đổi công nghệ cũng như nâng cao hơn nữa chất lượng nguồn nhân lực, chất lượng sản phẩm. Hoạt động này được thực hiện chính là do phần lợi nhuận giữ lại của doanh nghiệp.
Nguồn vốn từ phần khấu hao hàng năm. Khi doanh nghiệp đi vào hoạt động đều xây dựng nhà cửa, văn phòng, mua sắm máy móc thiết bị… Những trang thiết bị hình thành nên phần tài sản hữu hình của doanh nghiệp. Những tài sản này không phải tồn tại mãi mãi mà có chu kỳ hoạt động cũng như có thời gian sống của riêng nó. Mỗi một loại tài sản lại có một thời gian sử dụng nhất định do nó chịu sự ảnh hưởng của hao mòn hữu hình và cả hao mòn vô hình của các tiến bộ khoa học công nghệ trên thế giới.