Lời mở đầu Đất nước ta đang phát triển theo từng ngày, từng giờ trên khắp các lĩnh vực, xây dựng dân dụng cũng là một trong số đó. Hằng ngày có hàng trăm, hàng nghìn công trình được xây mới và sửa chữa. Những công trình mới ngày càng cao hơn, to hơn, đẹp hơn. Tuy nhiên, do nhu cầu về nhà ở quá cao, đặc biệt là các khu trung tâm, các khu đô thị, các thành phố lớn thì nhà ở là một vấn đề rất nóng.
Chính vì vậy cần có những chính sách quy hoạch hợp lý để sử dụng tài nguyên đất ở một cách hợp đồng thời làm đẹp cho cảnh quan đô thị. Kinh tế thị trường phát triển, kéo theo những dòng người đổ xô ra những khu đô thị, khu trung tâm, những thành phố lớn để mưu cầu sinh sống, chính vì vậy mà diện tích đất bình quân trên đầu người tại các khu vực này ngày càng bị thu hẹp. Ai cũng cố bon chen kiếm lấy cho mình một góc nhỏ trong cái đô thị trật hẹp để ở, để kinh doanh, buôn bán. Chính điều này đã tạo nên một “văn hóa nhà ở”, với những căn nhà được gọi tên là “nhà ống”.
Những cái ống mọc lên khắp nơi, nằm san sát. Nhà ống đang là loại hình nhà ở phổ biến hiện nay tại các khu đô thị, khu trung tâm không của riêng các thành phố lớn như Hà Nội hay Thành phố Hồ Chí Minh mà ở bất cứ nơi nào trên đất nước ta đều có thể bắt gặp sự xuất hiện của những căn nhà ống. Từ lâu, câu hỏi: “Đến bao giờ “nền văn minh nhà ống” mới được thay thế?” đã được đặt ra cho các nhà quản lý, các nhà quy hoạch. Tuy nhiên đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có một câu trả lời chính xác cho số phận của nền văn minh này.
Hằng ngày, những ngôi nhà ống len lỏi mọc lên trên khắp nơi. Có lẽ trong thời điểm hiện nay, việc tập sống chung với nhà ống, cải tạo nhà ống là việc nên làm để cuộc sống của những con người hằng ngày chui trong những chiếc ống được nâng cao. Con người ta vẫn có thể thoải mái, vẫn vui vẻ và có hứng thú trở về căn nhà thân yêu sau những giờ làm việc, lao động, học tập mệt mỏi. 4 Đứng trước thực tiễn đó, dưới sự hướng dẫn của thầy giáo – Thạc sĩ: Lý Tuấn Trường, tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu đặc thù kiến trúc không gian nhà ống và tiến hành thiết kế nội thất cho một không gian cụ thể ”.
Tuy là một vấn đề không hề mới mẻ nhưng nó có thể góp phần đáp ứng được nhu cầu cấp thiết hiện nay. Những vấn đề chung 1. Mục tiêu của đề tài - Trên cơ sở tìm hiểu thực tiễn và tài liệu, từ đó có được cái nhìn cơ bản về đặc điểm của kiến trúc không gian nhà ống. - Dựa trên những đặc điểm cơ bản về không gian của kiến trúc nhà ống, đưa ra phương án bố trí không gian nội thất phù hợp nhằm khắc phục những hạn chế của không gian nhà ống.
- Từ những cái nhìn cơ bản nhất về không gian nhà ống, dựa trên những phương án bố trí không gian nội thất nhà ống, tiến hành xây dựng 1 phương án thiết kế không gian nội thất cho 1 không gian nhà ống cụ thể. Nội dung của đề tài - Tìm hiểu đặc thù không gian kiến trúc nhà ống. - Đưa ra phương án bố trí không gian nội thất phù hợp với không gian nhà ống. - Thiết kế mặt bằng nội thất tổng thể cho 1 không gian nhà ống cụ thể.
- Thiết kế nội thất phòng khách và phòng bếp dựa trên bản thiết kế mặt bằng nội thất tổng thể. - Thiết kế sơ bộ một số đồ gia dụng sử dụng trong phòng khách và phòng bếp. Phạm vi của đề tài - Các vấn đề tìm hiểu về không gian nhà ống chỉ là những vấn đề cơ bản nhất. - Các vấn đề tìm hiểu về không gian kiến trúc chỉ thông qua các bản vẽ thiết kế của kiến trúc sư.
6 - Thiết kế tạo dáng một số đồ nội thất sử dụng trong phòng khách và phòng ăn. - Đề tài chỉ dừng lại ở cấp độ đồ án, không đi sâu vào thi công cụ thể. - Đề tài chỉ đi sâu vào thiết kế, trang trí nội thất khu vực tầng 1 của ngôi nhà. Phương pháp xây dựng đề tài 1.
Phương pháp kế thừa: - Kế thừa những nguyên tắc thiết kế nội thất. - Kế thừa các nghiên cứu của những đề tài trước. - Kế thừa và tham khảo một số công trình kiến trúc. Phương pháp tham khảo tài liệu: - Tài liệu về thiết kế nội thất.
- Tài liệu về nhà ở dân dụng. - Tài liệu từ internet. - Tài liệu về vật liệu nội thất. - Các nguồn tài liệu khác từ trường Đại học Lâm Nghiệp, Đại học Mỹ Thuật, Đại học Kiến Trúc.
7 Chương II. Lý luận cơ bản trong thiết kế nội thất 2. Nguyên tắc mỹ thuật cơ bản ứng dụng trong thiết kế nội thất Thiết kế nội thất phải được thực hiện theo các nguyên tắc mỹ thuật cơ bản. Một không gian được trang trí tồi, không tuân theo các nguyên tắc mỹ thuật sẽ một không gian nội thất luộm thuộm, đồ đạc như nhảy múa, cãi vã nhau, cho ta cảm giác khó chịu khi bước vào đó.
- Tỷ lệ: Tỷ lệ cho biết quan hệ giữa phần này với phần khác trong cùng một vật hay giữa vật này so với vật khác trong cùng một không gian cụ thể. Mối quan hệ này có thể là về số lượng, về kích cỡ hay mức độ. Khi lựa chọn hay bố trí các sản phẩm nội thất phải bố trí tỷ lệ giữa các vật vì kích thước của một vật sẽ bị ảnh hưởng bởi kích thước tương đối của vật khác đặt trong môi trường của nó. Các phần của một thành phần thiết kế, giữa một vài thành phần, hình thức và sự khép kín không gian, như vậy sẽ làm cho không gian nội thất trở nên cân đối, hợp lý nâng cao giá trị thẩm mỹ cho căn phòng.
- Tỷ xích: Nguyên lý thiết kế của tỷ xích là sự quan hệ giữa các bộ phận cho cân đối. Tỷ xích cũng như tỷ lệ đều có quan hệ với kích thước của mọi vật.Tỷ xích thị giác nói tới độ lớn của vật nào đó xuất hiện khi có sự so sánh với các vật khác xung quanh nó. Như vậy tỷ xích của một vật thường là những nhận xét chúng ta đưa ra dựa vào sự liên hệ hay dựa vào kích thước của vật nào khác gần đó hoặc những yếu tố xung quanh. Tỷ xích không chỉ xuất hiện giữa các đồ vật mà còn xuất hiện trong mối quan hệ giữa người và đồ vật.
Sự xác định tỷ xích của một không gian nội thất không bị hạn chế bởi mối quan hệ của ai cả. Các thiết bị nội thất có thể liên quan đồng thời tới toàn bộ không gian và tới các thiết bị khác tới những người sử dụng không gian phòng đó. Một vật có thể có tỷ xích bình thường với vật này nhưng lại có tỷ xích khác thường nếu đem so 8 sánh vật khác.Những yếu tố tỷ xích có thể thu hút sự chú ý, tạo nên điểm nhấn cho căn phòng. - Sự cân bằng: Không gian nội thất và các yếu tố quanh nó như: đồ đạc, đèn sáng và các yếu tố trang trí khác thường một tổng thể hình thể, kích thước, màu sắc và chất liệu.Những yếu tố này được nhận biết như thế nào là do sự đáp ứng, sự thích dụng của đồ đạc để đạt được nhu cầu thẩm mỹ.
Lúc này những yếu tố sẽ thu xếp để đạt được sự cân bằng thị giác, một sự cân bằng giữa thị giác được tạo bởi các thành phần, giữa thành phần trong tổng thể không gian nội thất đều có những nét đặc trưng riêng về hình khối về kích thước, màu sắc, chất liệu. - Sự hài hoà: Sự hài hoà có thể được hiểu là sự phù hợp hay hài lòng về các thành phần trong một bố cục.Nguyên tắc hài hoà đòi hỏi sự chọn lọc kỹ lưỡng các yếu tố, chia những nét riêng hay những đặc tính chung như hình dạng, màu sắc, chất liệu. Nó lặp lại ở một điểm chung đó là tạo ra một sự thống nhất và hài hoà thị giác giữa các yếu tố trong nội thất.Sự hài hoà khi sử dụng quá nhiều yếu tố có đặc điểm giống nhau có thể dẫn đến bố cục không linh hoạt. Sự đa dạng trong trường hợp khác khi lạm dụng nó để làm cơ sở cho sự phong phú có thể dẫn đến sự hỗn loạn thị giác.
Một sự đa dạng làm sinh động và tạo sự thú vị cho khung cảnh nội thất. - Nhịp điệu: Nguyên lý thiết kế nhịp điệu là dựa vào sự lặp đi lặp lại của các yếu tố trong không gian. Sự lặp lại này không chỉ tạo nên sự thống nhất thị giác mà còn tạo nên chuyển động mang tính nhịp điệu mà mắt và tâm trí người quan sát có thể theo hướng nào đó bên trong một bố cục hoặc xung quanh không gian. - Sự nhấn mạnh: Nguyên lý nổi bật của sự nhấn mạnh luôn tồn tại cùng với điểm nhấn và phụ thuộc vào các yếu tố trong việc sắp đặt của người thiết kế nội thất.
Một không gian nội thất không có điểm nhấn sẽ gây sự buồn tẻ, tuy nhiên nếu nhiều điểm nhấn quá sẽ gây ra sự xáo trộn, hỗn loạn. 9 Một yếu tố đặc biệt nổi bật có thể cho ta cái nổi bật đó bởi kích thước, màu sắc, kết cấu…Nó tuỳ thuộc vào không gian cụ thể. Một yếu tố hay nét đặc biệt có thể nổi bật bởi vị trí đặc biệt và hướng của nó trong không gian. Để làm tăng sự nổi bật một yếu tố có thể đặt hướng tương phản với các bình diện bình thường trong không gian và các yếu tố khác của nó, nó có thể được chiếu sáng đặc biệt, những đường phụ, yếu tố phụ có thể sắp xếp hướng tới điểm chú ý, điểm đặc biệt mà ta cần nhấn mạnh.
Ánh sáng nội thất Ánh sáng nội thất là yếu tố đầu tiên đánh thức không gian nội thất, không có ánh sáng thì sẽ không thể hiện được hình thể, màu sắc, vật liệu. Chức năng thiết kế chiếu sáng là dùng ánh sáng nhân tạo hay tự nhiên vào trong không gian nội thất và cho phép những người sử dụng thực hiện các hoạt động một cách thoải mái, chính xác, ngoài ra nó còn có tác dụng trang trí làm tăng giá trị căn phòng. Bố trí ánh sáng và hình thức chiếu sáng được kết hợp với đặc điểm không gian kiến trúc và việc sử dụng.