Luận văn: Nghiên cứu kiến trúc và giải pháp thiết kế nội thất cho nhà ống

Tìm hiểu cách thiết kế nội thất nhà ống hiệu quả, tối ưu từng mét vuông và tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên, tạo không gian sống rộng thoáng, tiện nghi.

• Tác giả: Trần Ngọc Hải
• Người hướng dẫn: Thạc Sĩ Lý Tuấn Trường
• Trường học: Đại học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Thiết kế nội thất
• Đề tài: Nghiên cứu đặc thù kiến trúc không gian nhà ống và tiến hành thiết kế nội thất cho một không gian cụ thể
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Giải mã kiến trúc nhà ống Đặc trưng và xu hướng thiết kế

Kiến trúc nhà ống, hay còn gọi là nhà phố liền kề, là loại hình nhà ở phổ biến bậc nhất tại các đô thị Việt Nam. Sự hình thành và phát triển của loại hình này gắn liền với quá trình đô thị hóa nhanh chóng, khi diện tích đất ở ngày càng bị thu hẹp. Nghiên cứu của Trần Ngọc Hải (2010) chỉ ra rằng, do nhu cầu mưu sinh, dòng người đổ về thành thị đã tạo nên một “văn hóa nhà ở” đặc thù, với những ngôi nhà san sát nhau. Đặc điểm chính của kiến trúc nhà phố dạng ống là mặt tiền hẹp (thường từ 3-5m) nhưng chiều sâu lại rất lớn (từ 12-20m). Cấu trúc này dẫn đến nhiều hệ lụy về không gian sống, đặc biệt là vấn đề thiếu sáng và thông gió. Tuy nhiên, với sự phát triển của ngành thiết kế, nhiều giải pháp cho nhà ống đã ra đời, biến những không gian vốn tù túng trở nên tiện nghi và thẩm mỹ hơn. Việc nghiên cứu kỹ lưỡng đặc thù không gian là bước đầu tiên và quan trọng nhất để có thể tiến hành thiết kế nội thất nhà ống một cách hiệu quả. Thay vì loại bỏ, xu hướng hiện nay là “sống chung” và cải tạo để nâng cao chất lượng sống, biến những “chiếc ống” thành tổ ấm thực sự. Các giải pháp hiện đại tập trung vào việc tối ưu diện tích, tăng cường ánh sáng tự nhiên và ứng dụng vật liệu mới.

1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của nhà liền kề

Sự xuất hiện của nhà liền kề tại Việt Nam không phải là một hiện tượng mới, mà đã có từ thời các khu phố cổ như 36 phố phường Hà Nội hay các khu phố của người Hoa ở Chợ Lớn. Mục đích ban đầu là phân chia cho mỗi hộ một phần mặt tiền để giao thương, buôn bán, trong khi không gian phía sau dùng để ở và sản xuất. Theo thời gian, đặc biệt là trong bối cảnh “bùng nổ” đô thị hóa, mô hình này phát triển một cách tự phát và trở thành giải pháp nhà ở phổ biến cho đại đa số người dân thành thị. Việc đất đai bị chia lô, phân nền đã vô hình trung tạo ra hàng loạt các “quái thai” về nhà ở, nơi các tiêu chí về không gian sống đúng nghĩa bị xem nhẹ. Chính thực trạng này đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nghiên cứu và cải tạo nhà ống cũ để phù hợp hơn với cuộc sống hiện đại.

1.2. Những đặc điểm không gian kiến trúc nhà phố điển hình

Đặc trưng dễ nhận thấy nhất của kiến trúc nhà phố là hình dạng một “cái ống” sâu hun hút, thường bị bịt kín cả ba mặt bởi các công trình lân cận. Điều này khiến cho chỉ có mặt tiền là nơi duy nhất có thể đón sáng và gió tự nhiên. Không gian bên trong thường tối và ngột ngạt, đặc biệt là khu vực giữa và cuối nhà. Các khu vực chức năng được bố trí nối tiếp nhau theo một trục dọc, liên kết bằng một hành lang dài, tạo cảm giác không gian bị kéo dài vô tận và đơn điệu. Cửa sổ, được ví như “đôi mắt của ngôi nhà”, gần như không tồn tại ở các mặt bên, khiến cho việc thông gió và chiếu sáng tự nhiên trở thành một bài toán nan giải cho các kiến trúc sư và nhà thiết kế nội thất.

II. Thách thức trong thiết kế nội thất nhà ống không gian hẹp

Việc thiết kế nội thất nhà ống luôn đối mặt với nhiều thách thức đặc thù xuất phát từ chính cấu trúc của nó. Không gian hẹp và dài tạo ra một loạt các vấn đề từ công năng, thẩm mỹ đến vi khí hậu trong nhà. Thách thức lớn nhất là giải quyết tình trạng nhà ống thiếu sáng và ngột ngạt. Ánh sáng tự nhiên và không khí trong lành gần như không thể len lỏi vào các khu vực sâu bên trong, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và tinh thần của người sử dụng. Bên cạnh đó, việc sắp xếp đồ đạc trong một mặt bằng tuyến tính, hẹp ngang cũng là một bài toán khó. Nếu không có giải pháp thông minh, ngôi nhà sẽ trở thành một hành lang dài với đồ đạc kê san sát, vừa lộn xộn vừa cản trở lưu thông. Bài toán đặt ra cho người thiết kế là phải làm sao để phá vỡ cảm giác “đường hầm”, tạo ra các không gian chức năng hợp lý, thông thoáng mà vẫn đảm bảo tính riêng tư cần thiết. Đây là những vấn đề cốt lõi cần được giải quyết triệt để khi lên phương án thiết kế.

2.1. Vấn đề nhà ống thiếu sáng và thông gió tự nhiên

Như đã phân tích, do bị che chắn bởi các nhà liền kề, nhà ống chỉ có một mặt tiếp xúc với bên ngoài. Điều này dẫn đến hệ quả tất yếu là tình trạng nhà ống thiếu sáng và thiếu sự đối lưu không khí. Các không gian ở giữa nhà hoàn toàn phụ thuộc vào ánh sáng nhân tạo và các thiết bị thông gió cưỡng bức, gây lãng phí năng lượng và tạo cảm giác tách biệt với thiên nhiên. Theo tài liệu nghiên cứu, cuộc sống trong những ngôi nhà tối tăm và ngột ngạt này ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý và sức khỏe con người. Đây là thách thức cơ bản và cấp bách nhất cần có giải pháp cho nhà ống một cách khoa học.

2.2. Khó khăn trong việc bố trí công năng nhà ống hiệu quả

Với chiều ngang hạn chế, việc bố trí công năng nhà ống theo trục dọc dễ tạo ra một lối giao thông thẳng và dài, xuyên suốt từ phòng khách đến bếp. Cách bố trí này không chỉ gây nhàm chán mà còn làm mất đi sự riêng tư giữa các không gian. Thách thức ở đây là làm sao để phân chia các khu vực chức năng một cách khéo léo mà không cần đến những bức tường đặc kín gây bí bách. Người thiết kế cần tạo ra sự chuyển tiếp không gian một cách mềm mại, có thể bằng vách ngăn nhẹ, sự thay đổi cao độ sàn, hoặc cách sắp đặt nội thất thông minh để điều hướng di chuyển, phá vỡ cảm giác “sâu hun hút” của ngôi nhà.

III. Cách tối ưu diện tích và ánh sáng cho kiến trúc nhà phố

Để khắc phục những nhược điểm cố hữu của kiến trúc nhà phố, các giải pháp thiết kế hiện đại tập trung vào hai yếu tố chính: ánh sáng và không gian. Phương pháp hiệu quả nhất để giải quyết vấn đề nhà ống thiếu sáng là đưa ánh sáng tự nhiên từ trên xuống thông qua giếng trời. Bên cạnh đó, việc sử dụng màu sắc và vật liệu một cách chiến lược cũng góp phần quan trọng vào việc tối ưu diện tích về mặt thị giác. Những gam màu sáng như trắng, kem, be có khả năng phản xạ ánh sáng tốt, giúp không gian có cảm giác rộng và thoáng đãng hơn. Vật liệu nội thất có bề mặt bóng như kính, acrylic, hoặc kim loại cũng được ưu tiên sử dụng để tạo chiều sâu và sự sang trọng. Ánh sáng nhân tạo cũng cần được bố trí đa lớp, kết hợp giữa chiếu sáng tổng thể và chiếu sáng điểm để tạo nên những kịch bản ánh sáng linh hoạt, phục vụ đa dạng các hoạt động và nâng cao giá trị thẩm mỹ cho toàn bộ không gian sống.

3.1. Thiết kế giếng trời Giải pháp cho nhà ống thiếu sáng

Giếng trời được xem là “lá phổi” của nhà ống. Việc hy sinh một vài mét vuông diện tích để thiết kế giếng trời mang lại hiệu quả vượt trội trong việc cung cấp thông gió và chiếu sáng tự nhiên cho toàn bộ ngôi nhà. Vị trí lý tưởng để đặt giếng trời thường là ở khu vực cầu thang hoặc giữa nhà, giúp ánh sáng và không khí có thể lan tỏa đến tất cả các tầng và các phòng. Dưới chân giếng trời có thể kết hợp tiểu cảnh khô hoặc hồ nước nhỏ để điều hòa vi khí hậu, mang thiên nhiên vào nhà. Đây là giải pháp cho nhà ống được áp dụng phổ biến và hiệu quả nhất hiện nay, giúp cải thiện triệt để môi trường sống bên trong.

3.2. Lựa chọn màu sắc và vật liệu nội thất phù hợp

Màu sắc có tác động mạnh mẽ đến cảm nhận không gian. Đối với không gian hẹp, ưu tiên hàng đầu là sử dụng các gam màu sáng, trung tính cho tường và trần để tạo cảm giác rộng rãi. Trần nhà sơn trắng luôn là lựa chọn an toàn để tăng chiều cao ảo. Các màu tối hoặc đậm chỉ nên được sử dụng làm điểm nhấn để tránh gây cảm giác nặng nề. Về vật liệu nội thất, các vật liệu có độ phản chiếu cao như kính, gương, inox, hoặc gỗ công nghiệp sơn bóng giúp “ăn gian” diện tích hiệu quả. Sàn gỗ sáng màu cũng góp phần làm không gian ấm cúng và thoáng đãng hơn.

IV. Bí quyết bố trí công năng nhà ống khoa học và tiện nghi

Việc bố trí công năng nhà ống đòi hỏi sự tính toán tỉ mỉ để đảm bảo sự tiện nghi và mạch lạc trong không gian. Nguyên tắc cốt lõi là tạo ra một không gian mở liên thông giữa các khu vực sinh hoạt chung như phòng khách, bếp và phòng ăn. Giải pháp này giúp tối đa hóa không gian, tăng cường sự kết nối giữa các thành viên và cho phép ánh sáng xuyên suốt ngôi nhà. Thay vì những bức tường bê tông, các vách ngăn ước lệ như quầy bar, kệ trang trí, bình phong, hay thậm chí là sự thay đổi vật liệu sàn có thể được sử dụng để phân định không gian một cách tinh tế. Thiết kế cầu thang nhà ống cũng là một yếu tố then chốt. Cầu thang cần được thiết kế gọn gàng, thanh mảnh, có thể sử dụng vật liệu kính hoặc các lan can thoáng để không cản trở tầm nhìn. Xu hướng ứng dụng nội thất thông minh như bàn ăn gấp gọn, sofa giường, giường có ngăn chứa đồ đang ngày càng phổ biến, giúp giải phóng không gian và đáp ứng linh hoạt các nhu cầu sử dụng.

4.1. Phân chia không gian mở và sử dụng vách ngăn linh hoạt

Không gian mở là lựa chọn tối ưu cho tầng trệt của nhà ống. Việc kết hợp phòng khách - bếp - ăn thành một khối liên hoàn giúp phá vỡ sự chia cắt không gian, tạo cảm giác rộng rãi và liền mạch. Để phân định chức năng, có thể sử dụng vách ngăn CNC, kệ sách hai mặt, hoặc bình phong. Những vách ngăn “hờ” này vừa có tác dụng trang trí, vừa đảm bảo sự thông thoáng, không cản trở ánh sáng và gió lưu thông trong nhà. Như trong nghiên cứu thực tiễn, một mảng tường lửng cũng đủ để tạo sự ngăn cách tương đối mà vẫn giữ được kết nối thị giác.

4.2. Tầm quan trọng của thiết kế cầu thang nhà ống hợp lý

Trong nhà ống, cầu thang không chỉ là lối giao thông mà còn là một phần quan trọng của cấu trúc và thẩm mỹ. Một thiết kế cầu thang nhà ống thông minh có thể giúp tiết kiệm diện tích và tăng cường ánh sáng. Các mẫu cầu thang bay, cầu thang xương cá, hoặc cầu thang với lan can kính cường lực đang rất được ưa chuộng. Chúng tạo cảm giác nhẹ nhàng, thanh thoát và cho phép ánh sáng từ giếng trời xuyên qua. Vị trí đặt cầu thang cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng, thường là kết hợp với giếng trời để tối ưu hóa cả hai chức năng cùng lúc.

V. Hướng dẫn cải tạo nhà ống cũ qua một dự án thực tiễn

Lý thuyết sẽ trở nên thuyết phục hơn khi được áp dụng vào thực tế. Việc phân tích một dự án cải tạo nhà ống cũ cụ thể sẽ cung cấp cái nhìn trực quan về cách các giải pháp được triển khai. Trong khuôn khổ nghiên cứu của Trần Ngọc Hải (2010), một ngôi nhà ống tại Hà Đông với diện tích 4,5m x 15m đã được lựa chọn để thiết kế. Nhiệm vụ đặt ra là khắc phục nhược điểm hẹp, sâu và tạo ra một không gian sống theo phong cách thiết kế hiện đại, tiện nghi cho một gia đình bốn người. Quá trình thiết kế bắt đầu từ việc khảo sát hiện trạng, phân tích nhu cầu của người sử dụng để lên bản vẽ mặt bằng nhà ống mới. Các giải pháp chính được áp dụng bao gồm: bố trí giếng trời tại khu vực cầu thang, sử dụng gam màu kem chủ đạo kết hợp điểm nhấn màu nâu đậm để tạo sự ấm cúng, và lựa chọn đồ nội thất có hình khối đơn giản, mạnh mẽ. Kết quả là một không gian sống hoàn toàn mới, vừa đáp ứng công năng, vừa mang lại giá trị thẩm mỹ cao, chứng minh hiệu quả của việc áp dụng các nguyên tắc thiết kế.

5.1. Phân tích hiện trạng và xây dựng bản vẽ mặt bằng nhà ống

Bước đầu tiên trong dự án là khảo sát kỹ lưỡng công trình hiện trạng: kích thước, kết cấu, hướng nhà, và các yếu tố liên quan. Ngôi nhà có kiến trúc tầng lệch, một lợi thế để tạo ra các không gian đa dạng. Dựa trên yêu cầu của gia chủ về một không gian mở, hiện đại, bản vẽ mặt bằng nhà ống được thiết kế lại. Tầng một được bố trí phòng khách liên thông với bếp qua khu vực cầu thang và giếng trời. Bức tường ngăn giữa phòng khách và cầu thang được xây lửng để không cản trở tầm nhìn và ánh sáng, một chi tiết thiết kế thông minh được đề xuất trong phương án.

5.2. Áp dụng phong cách thiết kế hiện đại cho không gian cụ thể

Phong cách thiết kế hiện đại được lựa chọn với mô-tuýp chủ đạo là các khối hình học vuông vức, mạnh mẽ. Màu sắc chủ đạo là màu kem, giúp không gian sáng và rộng hơn. Để tránh sự đơn điệu, các mảng tường thạch cao màu nâu đậm được sử dụng làm điểm nhấn, tạo sự cá tính và ấm áp. Đồ nội thất như sofa chữ L, kệ tivi, bàn trà được thiết kế đơn giản, sử dụng vật liệu nội thất như ván nhân tạo kết hợp inox và kính, toát lên vẻ sang trọng, gọn gàng. Ngay cả phong cách tối giản (minimalism) cũng được phảng phất trong việc lược bỏ các chi tiết rườm rà, tập trung vào công năng và hình khối cơ bản.

VI. Kết luận Tương lai của thiết kế nội thất nhà ống tại Việt Nam

Nhà ống vẫn sẽ là một phần không thể thiếu của đô thị Việt Nam trong tương lai gần. Do đó, việc nghiên cứu và tìm ra các giải pháp cho nhà ống hiệu quả là một nhiệm vụ quan trọng của ngành kiến trúc - nội thất. Qua phân tích lý luận và nghiên cứu trường hợp cụ thể, có thể thấy rằng những hạn chế của nhà ống hoàn toàn có thể được khắc phục bằng các phương pháp thiết kế thông minh. Việc kết hợp hài hòa giữa thiết kế giếng trời, lựa chọn màu sắc và vật liệu hợp lý, cùng với bố trí công năng nhà ống khoa học sẽ biến những không gian chật hẹp, thiếu sáng trở thành những tổ ấm tiện nghi, thoáng đãng và tràn đầy sức sống. Xu hướng tương lai sẽ hướng đến việc tích hợp các yếu tố bền vững, không gian xanh và công nghệ thông minh vào thiết kế nội thất nhà ống, không chỉ để làm đẹp mà còn để nâng cao chất lượng sống một cách toàn diện cho con người trong môi trường đô thị.

6.1. Tổng kết các giải pháp cho nhà ống hiệu quả nhất

Tóm lại, để thiết kế nội thất nhà ống thành công, cần tập trung vào các giải pháp cốt lõi. Thứ nhất, ưu tiên tuyệt đối cho việc lấy sáng và thông gió tự nhiên thông qua giếng trời, sân trong hoặc các ô cửa hợp lý. Thứ hai, sử dụng không gian mở, hạn chế tường ngăn đặc và thay bằng các vách ngăn linh hoạt. Thứ ba, lựa chọn màu sắc sáng và vật liệu nội thất có khả năng phản chiếu tốt để tăng cảm giác rộng rãi. Cuối cùng, ứng dụng nội thất thông minh và thiết kế tối giản để tối ưu diện tích sử dụng một cách triệt để.

6.2. Xu hướng kiến trúc bền vững và không gian sống xanh

Trong tương lai, kiến trúc nhà phố sẽ không chỉ dừng lại ở việc giải quyết các vấn đề không gian mà còn hướng tới sự bền vững. Việc sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường, các giải pháp tiết kiệm năng lượng, và đặc biệt là tăng cường mảng xanh trong nhà sẽ trở thành xu hướng tất yếu. Cây xanh không chỉ được bố trí ở giếng trời hay ban công mà còn có thể tích hợp vào vách tường, lan can, tạo ra những “ngôi nhà thở” giữa lòng đô thị chật chội, góp phần cải thiện môi trường sống và sức khỏe cho gia chủ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Lời mở đầu Đất nước ta đang phát triển theo từng ngày, từng giờ trên khắp các lĩnh vực, xây dựng dân dụng cũng là một trong số đó. Hằng ngày có hàng trăm, hàng nghìn công trình được xây mới và sửa chữa. Những công trình mới ngày càng cao hơn, to hơn, đẹp hơn. Tuy nhiên, do nhu cầu về nhà ở quá cao, đặc biệt là các khu trung tâm, các khu đô thị, các thành phố lớn thì nhà ở là một vấn đề rất nóng.

Chính vì vậy cần có những chính sách quy hoạch hợp lý để sử dụng tài nguyên đất ở một cách hợp đồng thời làm đẹp cho cảnh quan đô thị. Kinh tế thị trường phát triển, kéo theo những dòng người đổ xô ra những khu đô thị, khu trung tâm, những thành phố lớn để mưu cầu sinh sống, chính vì vậy mà diện tích đất bình quân trên đầu người tại các khu vực này ngày càng bị thu hẹp. Ai cũng cố bon chen kiếm lấy cho mình một góc nhỏ trong cái đô thị trật hẹp để ở, để kinh doanh, buôn bán. Chính điều này đã tạo nên một “văn hóa nhà ở”, với những căn nhà được gọi tên là “nhà ống”.

Những cái ống mọc lên khắp nơi, nằm san sát. Nhà ống đang là loại hình nhà ở phổ biến hiện nay tại các khu đô thị, khu trung tâm không của riêng các thành phố lớn như Hà Nội hay Thành phố Hồ Chí Minh mà ở bất cứ nơi nào trên đất nước ta đều có thể bắt gặp sự xuất hiện của những căn nhà ống. Từ lâu, câu hỏi: “Đến bao giờ “nền văn minh nhà ống” mới được thay thế?” đã được đặt ra cho các nhà quản lý, các nhà quy hoạch. Tuy nhiên đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có một câu trả lời chính xác cho số phận của nền văn minh này.

Hằng ngày, những ngôi nhà ống len lỏi mọc lên trên khắp nơi. Có lẽ trong thời điểm hiện nay, việc tập sống chung với nhà ống, cải tạo nhà ống là việc nên làm để cuộc sống của những con người hằng ngày chui trong những chiếc ống được nâng cao. Con người ta vẫn có thể thoải mái, vẫn vui vẻ và có hứng thú trở về căn nhà thân yêu sau những giờ làm việc, lao động, học tập mệt mỏi. 4 Đứng trước thực tiễn đó, dưới sự hướng dẫn của thầy giáo – Thạc sĩ: Lý Tuấn Trường, tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu đặc thù kiến trúc không gian nhà ống và tiến hành thiết kế nội thất cho một không gian cụ thể ”.

Tuy là một vấn đề không hề mới mẻ nhưng nó có thể góp phần đáp ứng được nhu cầu cấp thiết hiện nay. Những vấn đề chung 1. Mục tiêu của đề tài - Trên cơ sở tìm hiểu thực tiễn và tài liệu, từ đó có được cái nhìn cơ bản về đặc điểm của kiến trúc không gian nhà ống. - Dựa trên những đặc điểm cơ bản về không gian của kiến trúc nhà ống, đưa ra phương án bố trí không gian nội thất phù hợp nhằm khắc phục những hạn chế của không gian nhà ống.

- Từ những cái nhìn cơ bản nhất về không gian nhà ống, dựa trên những phương án bố trí không gian nội thất nhà ống, tiến hành xây dựng 1 phương án thiết kế không gian nội thất cho 1 không gian nhà ống cụ thể. Nội dung của đề tài - Tìm hiểu đặc thù không gian kiến trúc nhà ống. - Đưa ra phương án bố trí không gian nội thất phù hợp với không gian nhà ống. - Thiết kế mặt bằng nội thất tổng thể cho 1 không gian nhà ống cụ thể.

- Thiết kế nội thất phòng khách và phòng bếp dựa trên bản thiết kế mặt bằng nội thất tổng thể. - Thiết kế sơ bộ một số đồ gia dụng sử dụng trong phòng khách và phòng bếp. Phạm vi của đề tài - Các vấn đề tìm hiểu về không gian nhà ống chỉ là những vấn đề cơ bản nhất. - Các vấn đề tìm hiểu về không gian kiến trúc chỉ thông qua các bản vẽ thiết kế của kiến trúc sư.

6 - Thiết kế tạo dáng một số đồ nội thất sử dụng trong phòng khách và phòng ăn. - Đề tài chỉ dừng lại ở cấp độ đồ án, không đi sâu vào thi công cụ thể. - Đề tài chỉ đi sâu vào thiết kế, trang trí nội thất khu vực tầng 1 của ngôi nhà. Phương pháp xây dựng đề tài 1.

Phương pháp kế thừa: - Kế thừa những nguyên tắc thiết kế nội thất. - Kế thừa các nghiên cứu của những đề tài trước. - Kế thừa và tham khảo một số công trình kiến trúc. Phương pháp tham khảo tài liệu: - Tài liệu về thiết kế nội thất.

- Tài liệu về nhà ở dân dụng. - Tài liệu từ internet. - Tài liệu về vật liệu nội thất. - Các nguồn tài liệu khác từ trường Đại học Lâm Nghiệp, Đại học Mỹ Thuật, Đại học Kiến Trúc.

7 Chương II. Lý luận cơ bản trong thiết kế nội thất 2. Nguyên tắc mỹ thuật cơ bản ứng dụng trong thiết kế nội thất Thiết kế nội thất phải được thực hiện theo các nguyên tắc mỹ thuật cơ bản. Một không gian được trang trí tồi, không tuân theo các nguyên tắc mỹ thuật sẽ một không gian nội thất luộm thuộm, đồ đạc như nhảy múa, cãi vã nhau, cho ta cảm giác khó chịu khi bước vào đó.

- Tỷ lệ: Tỷ lệ cho biết quan hệ giữa phần này với phần khác trong cùng một vật hay giữa vật này so với vật khác trong cùng một không gian cụ thể. Mối quan hệ này có thể là về số lượng, về kích cỡ hay mức độ. Khi lựa chọn hay bố trí các sản phẩm nội thất phải bố trí tỷ lệ giữa các vật vì kích thước của một vật sẽ bị ảnh hưởng bởi kích thước tương đối của vật khác đặt trong môi trường của nó. Các phần của một thành phần thiết kế, giữa một vài thành phần, hình thức và sự khép kín không gian, như vậy sẽ làm cho không gian nội thất trở nên cân đối, hợp lý nâng cao giá trị thẩm mỹ cho căn phòng.

- Tỷ xích: Nguyên lý thiết kế của tỷ xích là sự quan hệ giữa các bộ phận cho cân đối. Tỷ xích cũng như tỷ lệ đều có quan hệ với kích thước của mọi vật.Tỷ xích thị giác nói tới độ lớn của vật nào đó xuất hiện khi có sự so sánh với các vật khác xung quanh nó. Như vậy tỷ xích của một vật thường là những nhận xét chúng ta đưa ra dựa vào sự liên hệ hay dựa vào kích thước của vật nào khác gần đó hoặc những yếu tố xung quanh. Tỷ xích không chỉ xuất hiện giữa các đồ vật mà còn xuất hiện trong mối quan hệ giữa người và đồ vật.

Sự xác định tỷ xích của một không gian nội thất không bị hạn chế bởi mối quan hệ của ai cả. Các thiết bị nội thất có thể liên quan đồng thời tới toàn bộ không gian và tới các thiết bị khác tới những người sử dụng không gian phòng đó. Một vật có thể có tỷ xích bình thường với vật này nhưng lại có tỷ xích khác thường nếu đem so 8 sánh vật khác.Những yếu tố tỷ xích có thể thu hút sự chú ý, tạo nên điểm nhấn cho căn phòng. - Sự cân bằng: Không gian nội thất và các yếu tố quanh nó như: đồ đạc, đèn sáng và các yếu tố trang trí khác thường một tổng thể hình thể, kích thước, màu sắc và chất liệu.Những yếu tố này được nhận biết như thế nào là do sự đáp ứng, sự thích dụng của đồ đạc để đạt được nhu cầu thẩm mỹ.

Lúc này những yếu tố sẽ thu xếp để đạt được sự cân bằng thị giác, một sự cân bằng giữa thị giác được tạo bởi các thành phần, giữa thành phần trong tổng thể không gian nội thất đều có những nét đặc trưng riêng về hình khối về kích thước, màu sắc, chất liệu. - Sự hài hoà: Sự hài hoà có thể được hiểu là sự phù hợp hay hài lòng về các thành phần trong một bố cục.Nguyên tắc hài hoà đòi hỏi sự chọn lọc kỹ lưỡng các yếu tố, chia những nét riêng hay những đặc tính chung như hình dạng, màu sắc, chất liệu. Nó lặp lại ở một điểm chung đó là tạo ra một sự thống nhất và hài hoà thị giác giữa các yếu tố trong nội thất.Sự hài hoà khi sử dụng quá nhiều yếu tố có đặc điểm giống nhau có thể dẫn đến bố cục không linh hoạt. Sự đa dạng trong trường hợp khác khi lạm dụng nó để làm cơ sở cho sự phong phú có thể dẫn đến sự hỗn loạn thị giác.

Một sự đa dạng làm sinh động và tạo sự thú vị cho khung cảnh nội thất. - Nhịp điệu: Nguyên lý thiết kế nhịp điệu là dựa vào sự lặp đi lặp lại của các yếu tố trong không gian. Sự lặp lại này không chỉ tạo nên sự thống nhất thị giác mà còn tạo nên chuyển động mang tính nhịp điệu mà mắt và tâm trí người quan sát có thể theo hướng nào đó bên trong một bố cục hoặc xung quanh không gian. - Sự nhấn mạnh: Nguyên lý nổi bật của sự nhấn mạnh luôn tồn tại cùng với điểm nhấn và phụ thuộc vào các yếu tố trong việc sắp đặt của người thiết kế nội thất.

Một không gian nội thất không có điểm nhấn sẽ gây sự buồn tẻ, tuy nhiên nếu nhiều điểm nhấn quá sẽ gây ra sự xáo trộn, hỗn loạn. 9 Một yếu tố đặc biệt nổi bật có thể cho ta cái nổi bật đó bởi kích thước, màu sắc, kết cấu…Nó tuỳ thuộc vào không gian cụ thể. Một yếu tố hay nét đặc biệt có thể nổi bật bởi vị trí đặc biệt và hướng của nó trong không gian. Để làm tăng sự nổi bật một yếu tố có thể đặt hướng tương phản với các bình diện bình thường trong không gian và các yếu tố khác của nó, nó có thể được chiếu sáng đặc biệt, những đường phụ, yếu tố phụ có thể sắp xếp hướng tới điểm chú ý, điểm đặc biệt mà ta cần nhấn mạnh.

Ánh sáng nội thất Ánh sáng nội thất là yếu tố đầu tiên đánh thức không gian nội thất, không có ánh sáng thì sẽ không thể hiện được hình thể, màu sắc, vật liệu. Chức năng thiết kế chiếu sáng là dùng ánh sáng nhân tạo hay tự nhiên vào trong không gian nội thất và cho phép những người sử dụng thực hiện các hoạt động một cách thoải mái, chính xác, ngoài ra nó còn có tác dụng trang trí làm tăng giá trị căn phòng. Bố trí ánh sáng và hình thức chiếu sáng được kết hợp với đặc điểm không gian kiến trúc và việc sử dụng.