Nghiên Cứu Công Tác Kế Toán Tập Hợp Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty TNHH In Và Quảng Cáo

Nghiên cứu công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH In và Quảng cáo Truyền thông Viễn Đông, Đống Đa, Hà Nội.

• Đề tài: Nghiên Cứu Công Tác Kế Toán Tập Hợp Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty TNHH In Và Quảng Cáo

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 1.1. Những vấn đề chung về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 1.2. Phân loại chi phí sản xuất
• 1.3. Phân loại chi phí sản xuất theo phương pháp tập hợp chi phí và mối quan hệ với đối tượng chịu chi phí
• 1.4. Phân loại chi phí sản xuất theo mối quan hệ với khối lượng công việc hoàn thành
• 1.5. Giá thành sản phẩm
• 1.5.1. Khái niệm giá thành
• 1.5.2. Phân loại giá thành sản phẩm
• 1.5.3. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN VÀ KẾT QUẢ KINH DOANH CỦA CÔNG TY TNHH IN VÀ QUẢNG CÁO TRUYỀN THÔNG VIỄN ĐÔNG
• 2.1. Lịch sử thành lập và phát triển của Công ty TNHH In Và Quảng Cáo Truyền Thông Viễn Đông
• 2.2. Chức năng, nhiệm vụ của Công ty TNHH In Và Quảng Cáo Truyền Thông Viễn Đông
• 2.3. Đặc điểm bộ máy tổ chức quản lý của Công ty TNHH In Và Quảng Cáo Truyền Thông Viễn Đông
• 2.4. Đặc điểm quy trình công nghệ
• 2.5. Tình hình lao động của Công ty TNHH In Và Quảng Cáo Truyền Thông Viễn Đông
• 2.6. Đặc điểm về nguồn vốn của Công ty
• 2.7. Đặc điểm về cơ sở vật chất kỹ thuật của Công ty
• 2.8. Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty trong 3 năm 2012 - 2014
• 2.9. Những thuận lợi và khó khăn, phương hướng hoạt động kinh doanh của Công ty trong thời gian tới
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TNHH IN VÀ QUẢNG CÁO TRUYỀN THÔNG VIỄN ĐÔNG
• 3.1. Đặc điểm công tác kế toán tại Công ty TNHH In Và Quảng Cáo Truyền Thông Viễn Đông
• 3.2. Tổ chức bộ máy kế toán
• 3.3. Chính sách kế toán áp dụng tại công ty
• 3.4. Hình thức kế toán áp dụng tại công ty
• 3.5. Thực hiện các nguyên tắc kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty
• 3.6. Đối tượng và phương pháp kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 3.7. Phương pháp kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 3.8. Phương pháp kế toán chi phí sản xuất chung
• 3.9. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất tại Công ty
• 3.10. Tính giá thành sản phẩm tại Công ty
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ Ý KIẾN GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TNHH IN VÀ QUẢNG CÁO TRUYỀN THÔNG VIỄN ĐÔNG
• 4.1. Nhận xét chung về công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH In Và Quảng Cáo Truyền Thông Viễn Đông
• 4.2. Những mặt hạn chế cần được hoàn thiện
• 4.3. Một số ý kiến nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH In Và Quảng Cáo Truyền Thông Viễn Đông
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Nền Tảng Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Cho Ngành In Ấn

Trong bối cảnh kinh tế thị trường cạnh tranh, kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm giữ vai trò chiến lược, đặc biệt với các doanh nghiệp sản xuất như ngành in ấn và quảng cáo. Việc quản lý hiệu quả chi phí không chỉ giúp doanh nghiệp xác định giá bán cạnh tranh mà còn là công cụ thiết yếu để các nhà quản trị đưa ra quyết định kinh doanh đúng đắn. Một hệ thống hạch toán chi phí sản xuất chính xác cung cấp thông tin minh bạch về các khoản hao phí lao động sống và lao động vật hóa, từ đó làm cơ sở để kiểm soát chi phí sản xuất và tối ưu hóa lợi nhuận. Đối với một công ty hoạt động theo đơn đặt hàng như trong lĩnh vực in ấn, việc xác định đúng đối tượng tập hợp chi phí và áp dụng phương pháp tập hợp chi phí phù hợp là yếu tố sống còn, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh và sự phát triển bền vững. Nghiên cứu này đi sâu vào cơ sở lý luận và thực tiễn, nhằm hệ thống hóa kiến thức và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán chi phí.

1.1. Vai trò và cách phân loại chi phí sản xuất

Việc phân loại chi phí sản xuất là bước đầu tiên và cơ bản nhất để quản lý hiệu quả. Chi phí được sắp xếp theo các tiêu thức khác nhau để phục vụ mục đích quản trị. Phân loại theo khoản mục giá thành là cách phổ biến nhất, bao gồm: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (NVLTT), chi phí nhân công trực tiếp (NCTT), và chi phí sản xuất chung. Cách phân loại này giúp xác định cấu trúc giá thành sản phẩm. Ngoài ra, phân loại chi phí theo mối quan hệ với khối lượng sản phẩm (biến phí, định phí) lại cung cấp cơ sở cho việc phân tích điểm hòa vốn và ra quyết định kinh doanh. Nhiệm vụ của kế toán là phải ghi nhận, tập hợp đầy đủ, chính xác và kịp thời các loại chi phí này theo từng đối tượng tập hợp chi phí đã xác định, đảm bảo thông tin đáng tin cậy cho việc lập báo cáo chi phí sản xuất.

1.2. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là hai khái niệm liên quan mật thiết nhưng không đồng nhất. Chi phí sản xuất phản ánh toàn bộ hao phí phát sinh trong một kỳ nhất định, không phân biệt sản phẩm đã hoàn thành hay còn dở dang. Ngược lại, giá thành sản phẩm chỉ bao gồm những chi phí liên quan đến khối lượng sản phẩm đã hoàn thành trong kỳ. Mối quan hệ này được thể hiện qua công thức: Tổng giá thành sản phẩm = Chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ + Chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ - Chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ. Hiểu rõ mối quan hệ này là chìa khóa để tính giá thành sản phẩm in một cách chính xác, tránh sai sót trong việc xác định giá vốn hàng bán và lợi nhuận.

II. Thách Thức Khi Tập Hợp Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty In

Quá trình nghiên cứu công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất tại các doanh nghiệp ngành in và quảng cáo cho thấy nhiều thách thức đặc thù. Do sản phẩm thường đa dạng, sản xuất theo từng đơn hàng riêng lẻ, việc xác định đối tượng tập hợp chi phí và đối tượng tính giá thành một cách chính xác trở nên phức tạp. Sai sót trong khâu này dẫn đến việc tính toán giá thành thiếu chuẩn xác, ảnh hưởng đến quyết định báo giá và đánh giá hiệu quả từng hợp đồng. Hơn nữa, thực trạng kế toán chi phí tại nhiều công ty cho thấy việc phân bổ chi phí sản xuất chung còn mang tính ước lệ, chưa dựa trên các tiêu thức hợp lý. Những hạn chế trong việc kiểm kê và đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ cũng là một rào cản lớn, gây biến động bất thường cho giá thành sản phẩm giữa các kỳ kế toán. Giải quyết các vấn đề này là mục tiêu cấp thiết để hoàn thiện công tác kế toán chi phí.

2.1. Khó khăn trong việc xác định đối tượng tập hợp chi phí

Tại các công ty in, sản xuất thường diễn ra theo từng đơn đặt hàng với quy cách, số lượng và yêu cầu kỹ thuật khác nhau. Việc xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất có thể là từng đơn hàng, từng sản phẩm hoặc từng công đoạn. Lựa chọn sai đối tượng sẽ khiến chi phí bị tập hợp chung, không thể bóc tách để đánh giá hiệu quả riêng lẻ. Nghiên cứu tại Công ty TNHH In Và Quảng Cáo Truyền Thông Viễn Đông cho thấy công ty đã xác định đối tượng là "từng đơn đặt hàng", đây là một hướng đi đúng đắn. Tuy nhiên, thách thức nằm ở việc theo dõi và ghi nhận chi phí một cách chi tiết cho từng đơn hàng, đặc biệt là các chi phí gián tiếp, đòi hỏi một quy trình kế toán chi phí chặt chẽ và khoa học.

2.2. Sai sót trong phân bổ chi phí và đánh giá sản phẩm dở dang

Một trong những hạn chế lớn nhất là phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung. Các chi phí như khấu hao máy móc, tiền lương quản lý phân xưởng, điện, nước... thường được phân bổ dựa trên kinh nghiệm hoặc một tiêu thức đơn giản như chi phí nguyên vật liệu trực tiếp. Điều này có thể không phản ánh đúng mức độ tiêu hao nguồn lực cho từng đơn hàng. Thêm vào đó, việc đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ thường chỉ dựa trên ước tính, chưa có phương pháp khoa học để xác định mức độ hoàn thành. Điều này làm cho giá thành sản phẩm tính ra thiếu chính xác, ảnh hưởng đến việc phân tích và kiểm soát chi phí sản xuất.

III. Hướng Dẫn Hạch Toán Chi Phí Sản Xuất Trực Tiếp Chuẩn

Chi phí trực tiếp, bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (NVLTT) và chi phí nhân công trực tiếp (NCTT), là hai khoản mục chiếm tỷ trọng lớn nhất trong giá thành sản phẩm ngành in. Việc hạch toán chính xác các chi phí này là nền tảng cho một hệ thống kế toán chi phí sản xuất hiệu quả. Một quy trình kế toán chi phí chuẩn mực đòi hỏi phải có hệ thống chứng từ rõ ràng (phiếu xuất kho, bảng chấm công), phương pháp tính giá vật liệu xuất kho hợp lý (bình quân gia quyền, FIFO), và cách phân bổ lương nhân công trực tiếp cho từng đối tượng chịu chi phí. Áp dụng đúng các phương pháp này không chỉ đảm bảo tính chính xác của số liệu mà còn giúp nhà quản lý dễ dàng theo dõi và kiểm soát chi phí sản xuất theo từng định mức chi phí ngành in đã được xây dựng.

3.1. Quy trình kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp NVLTT

Để hạch toán chi phí sản xuất cho NVLTT, kế toán cần dựa trên các chứng từ gốc như Phiếu xuất kho. Tại Công ty Viễn Đông, kế toán sử dụng tài khoản 1541 để tập hợp chi phí này. Do giá vật liệu (giấy, mực in) biến động, công ty áp dụng phương pháp bình quân gia quyền cuối kỳ để tính giá trị vật liệu xuất dùng. Mỗi khi xuất kho vật liệu cho một đơn hàng, kế toán ghi Nợ TK 1541 và Có TK 152. Cuối kỳ, toàn bộ chi phí NVLTT được kết chuyển từ TK 1541 sang TK 154 ("Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang") để tham gia vào quá trình tính giá thành sản phẩm. Việc mở sổ chi tiết theo dõi NVLTT cho từng đơn hàng là rất cần thiết.

3.2. Cách hạch toán chi phí nhân công trực tiếp NCTT chính xác

Chi phí nhân công trực tiếp bao gồm tiền lương và các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, KPCĐ) của công nhân trực tiếp sản xuất. Kế toán sử dụng tài khoản 1542 để tập hợp. Căn cứ vào Bảng chấm công và Bảng thanh toán lương, kế toán tính toán và phân bổ chi phí nhân công cho từng đơn hàng. Bút toán hạch toán điển hình là Nợ TK 1542 và Có các TK 334, 338. Tương tự NVLTT, cuối kỳ toàn bộ chi phí trên TK 1542 sẽ được kết chuyển sang TK 154. Việc phân bổ chính xác lương và các khoản trích theo lương cho từng đối tượng cụ thể giúp giá thành sản phẩm in phản ánh đúng thực tế hao phí lao động.

IV. Bí Quyết Tập Hợp và Phân Bổ Chi Phí Sản Xuất Chung

Chi phí sản xuất chung (SXC) là khoản mục phức tạp nhất trong công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất vì nó liên quan đến nhiều loại sản phẩm và đơn hàng khác nhau. Các chi phí này bao gồm lương nhân viên quản lý phân xưởng, chi phí công cụ dụng cụ, khấu hao tài sản cố định, và các chi phí dịch vụ mua ngoài khác. Để tính giá thành sản phẩm chính xác, việc lựa chọn tiêu thức phân bổ hợp lý là yếu tố then chốt. Thay vì chỉ dựa vào một tiêu thức, doanh nghiệp ngành in nên xem xét kết hợp nhiều tiêu thức hoặc sử dụng phương pháp phân bổ theo mức độ hoạt động để phản ánh đúng bản chất tiêu hao nguồn lực. Đây là một nội dung quan trọng cần được đề cập trong các luận văn kế toán chi phí nhằm nâng cao hiệu quả kế toán quản trị chi phí.

4.1. Các khoản mục và phương pháp tập hợp chi phí sản xuất chung

Chi phí sản xuất chung được tập hợp trên tài khoản 1543, chi tiết theo từng khoản mục như chi phí nhân viên phân xưởng, chi phí vật liệu phụ, chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí dịch vụ mua ngoài, và chi phí bằng tiền khác. Kế toán cần tập hợp đầy đủ các chi phí này phát sinh trong kỳ. Chẳng hạn, chi phí khấu hao được tính và phân bổ hàng tháng dựa trên Bảng tính khấu hao TSCĐ. Chi phí tiền điện, nước phục vụ sản xuất cũng được ghi nhận vào đây. Việc tập hợp đầy đủ và chính xác các chi phí này là cơ sở đầu vào cho bước phân bổ tiếp theo.

4.2. Lựa chọn tiêu thức phân bổ chi phí phù hợp ngành in ấn

Tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung phải hợp lý và nhất quán. Trong ngành in, các tiêu thức có thể sử dụng bao gồm: chi phí NVLTT, chi phí NCTT, số giờ máy hoạt động, hoặc số giờ công lao động trực tiếp. Nghiên cứu tại Công ty Viễn Đông cho thấy công ty đang sử dụng tiêu thức là chi phí NVLTT. Mặc dù đơn giản, phương pháp này có thể chưa tối ưu nếu có những đơn hàng sử dụng vật liệu rẻ tiền nhưng lại tốn nhiều giờ máy. Do đó, một giải pháp hoàn thiện công tác kế toán chi phí là nên xem xét sử dụng tiêu thức "số giờ máy chạy" để phân bổ các chi phí liên quan đến máy móc, thiết bị, giúp việc tính giá thành sản phẩm in trở nên chính xác hơn.

V. Nghiên Cứu Thực Tế Công Tác Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Để hiểu rõ hơn về công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất, việc phân tích một trường hợp thực tế là vô cùng cần thiết. Nghiên cứu công tác kế toán tại Công ty TNHH In Và Quảng Cáo Truyền Thông Viễn Đông cung cấp một cái nhìn chi tiết về quy trình từ tập hợp chi phí đến tính giá thành. Công ty áp dụng hình thức kế toán Nhật Ký Chung, phương pháp kê khai thường xuyên và xác định đối tượng tập hợp chi phí là từng đơn hàng. Mặc dù đã có những nền tảng vững chắc, thực trạng kế toán chi phí của công ty vẫn còn những điểm cần cải thiện, đặc biệt là trong khâu phân bổ chi phí chung và kỳ tính giá thành. Phân tích này là cơ sở để đưa ra các kiến nghị thực tiễn nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí.

5.1. Phân tích quy trình kế toán chi phí tại công ty Viễn Đông

Quy trình tại công ty bắt đầu bằng việc tập hợp chi phí NVLTT (TK 1541), NCTT (TK 1542) và SXC (TK 1543). Các chi phí trực tiếp được hạch toán thẳng cho từng đơn hàng. Chi phí sản xuất chung được tập hợp chung sau đó phân bổ lại cho các đơn hàng dựa trên tỷ lệ chi phí NVLTT. Cuối kỳ, tất cả chi phí được kết chuyển vào bên Nợ tài khoản 154. Do đặc thù sản xuất theo đơn hàng và chu kỳ ngắn, công ty ít có sản phẩm dở dang cuối kỳ, điều này làm đơn giản hóa phần nào việc tính toán. Tuy nhiên, việc thực hiện tính giá thành theo quý thay vì hàng tháng làm giảm tính kịp thời của thông tin kế toán quản trị.

5.2. Phương pháp tính giá thành sản phẩm theo đơn đặt hàng

Công ty áp dụng phương pháp giản đơn (trực tiếp) để tính giá thành sản phẩm. Sau khi đã tập hợp toàn bộ chi phí sản xuất cho một đơn hàng trên TK 154 (bao gồm NVLTT, NCTT và SXC đã phân bổ), tổng giá thành của đơn hàng chính là tổng phát sinh Nợ của TK 154 chi tiết cho đơn hàng đó (giả định không có sản phẩm dở dang). Giá thành đơn vị được tính bằng cách lấy tổng giá thành chia cho tổng số lượng sản phẩm hoàn thành. Kết quả này được ghi nhận trên Thẻ giá thành sản phẩm và là cơ sở để ghi nhận giá vốn khi sản phẩm được giao cho khách hàng. Đây là một phương pháp tập hợp chi phí và tính giá thành phù hợp với mô hình sản xuất của công ty.

VI. TOP Giải Pháp Hoàn Thiện Công Tác Kế Toán Chi Phí

Dựa trên nghiên cứu công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất, việc đề xuất các giải pháp khả thi là mục tiêu cuối cùng. Để hoàn thiện công tác kế toán chi phí, các doanh nghiệp ngành in cần tập trung vào ba lĩnh vực chính: cải tiến phương pháp tập hợp và phân bổ chi phí, rút ngắn kỳ tính giá thành, và tăng cường hệ thống kiểm soát nội bộ. Việc áp dụng công nghệ thông tin và các phần mềm kế toán chuyên dụng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tự động hóa quy trình, giảm thiểu sai sót và cung cấp báo cáo chi phí sản xuất kịp thời. Những cải tiến này không chỉ giúp tính giá thành sản phẩm chính xác hơn mà còn nâng cao năng lực kế toán quản trị chi phí, hỗ trợ đắc lực cho ban lãnh đạo trong việc điều hành doanh nghiệp.

6.1. Cải tiến kỳ tính giá thành và hệ thống sổ sách kế toán

Một trong những đề xuất quan trọng là thay đổi kỳ tính giá thành từ theo quý sang theo tháng. Việc này giúp cung cấp thông tin chi phí và giá thành kịp thời hơn, hỗ trợ việc ra quyết định quản trị nhanh chóng. Đồng thời, công ty nên mở các sổ chi phí sản xuất kinh doanh chi tiết cho từng đơn đặt hàng. Việc theo dõi riêng biệt chi phí NVLTT, NCTT, và SXC trên các sổ chi tiết sẽ giúp việc kiểm tra, đối chiếu trở nên dễ dàng và tăng cường tính minh bạch, chính xác của dữ liệu, là nền tảng vững chắc để hoàn thiện công tác kế toán chi phí.

6.2. Đề xuất hoàn thiện phương pháp quản lý và hạch toán chi phí

Để kiểm soát chi phí sản xuất tốt hơn, công ty cần xây dựng hệ thống định mức chi phí ngành in một cách khoa học cho nguyên vật liệu và nhân công. Về chi phí sản xuất chung, nên xem xét áp dụng các tiêu thức phân bổ đa dạng hơn thay vì chỉ dựa vào chi phí NVLTT. Đối với các chi phí có giá trị lớn nhưng không thường xuyên như sửa chữa lớn TSCĐ, nên thực hiện trích trước hoặc phân bổ dần thay vì hạch toán toàn bộ vào một kỳ để tránh gây đột biến giá thành. Những thay đổi này sẽ giúp giá thành sản phẩm ổn định và phản ánh trung thực hơn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp sản xuất không chỉ phụ thuộc vào hoạt động quảng cáo hay tiếp thị mà còn chịu sự chi phối mang tính quyết định từ hiệu quả quản lý chi phí nội tại. Việc kiểm soát tối ưu chi phí sản xuất và xác định chính xác giá thành sản phẩm cho phép doanh nghiệp thiết lập giá bán hợp lý, xác định chuẩn xác các chỉ tiêu kinh tế cơ bản như giá vốn hàng bán, lợi nhuận gộp, điểm hòa vốn và quan hệ Chi phí – Khối lượng – Lợi nhuận (C-V-P).

Công ty TNHH In Và Quảng Cáo Truyền Thông Viễn Đông là doanh nghiệp chuyên cung cấp các ấn phẩm phục vụ nhu cầu thị trường như sách giáo khoa, vở học sinh, tạp chí, catalogue, brochure, phong bì, kẹp file và túi giấy. Quy trình sản xuất của đơn vị vận hành chủ yếu theo các đơn đặt hàng với chủng loại, quy cách kỹ thuật và số lượng thay đổi liên tục. Để nâng cao chất lượng ấn phẩm và giảm thiểu chi phí phát sinh, công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tại doanh nghiệp cần được đánh giá và hoàn thiện thường xuyên.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lã Thị Lâm tại Trường Đại học Lâm Nghiệp (Khoa Kinh tế và Quản trị kinh doanh, Bộ môn Tài chính – Kế toán) xác định hệ thống mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Mục tiêu tổng quát: Nghiên cứu thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH In Và Quảng Cáo Truyền Thông Viễn Đông, từ đó đề xuất một số ý kiến góp phần hoàn thiện công tác này tại đơn vị.
2. Mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận chung về công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất.
   • Phân tích đặc điểm tổ chức hoạt động và đánh giá kết quả sản xuất kinh doanh của Công ty TNHH In Và Quảng Cáo Truyền Thông Viễn Đông trong giai đoạn 2012 – 2014.
   • Đánh giá thực trạng quy trình chứng từ, tài khoản hạch toán, phương pháp tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm tại đơn vị trong tháng 1 năm 2015.
   • Chỉ ra những ưu điểm, tồn tại và đề xuất các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành tại doanh nghiệp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh và thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm tại đơn vị.
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH In Và Quảng Cáo Truyền Thông Viễn Đông (Trụ sở chính: 21/19 Cát Linh, Quốc Tử Giám, Đống Đa, Hà Nội; Xưởng sản xuất: 82 ngõ Thịnh Hào 1, Tôn Đức Thắng, Hàng Bột, Đống Đa, Hà Nội).
• Phạm vi thời gian: Số liệu tổng hợp về kết quả sản xuất kinh doanh trong 3 năm (2012 – 2014) và hồ sơ, số liệu kế toán chi tiết về chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm trong tháng 01 năm 2015.
• Phạm vi nội dung: Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo đơn đặt hàng trong doanh nghiệp in ấn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các nguyên lý kế toán tài chính và kế toán quản trị doanh nghiệp:

• Khái niệm và phân loại chi phí: Chi phí sản xuất được tiếp cận dưới dạng biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa phục vụ quá trình chế tạo sản phẩm, thực hiện dịch vụ trong một kỳ kế toán. Phân loại theo các tiêu thức: theo yếu tố chi phí (nguyên vật liệu, nhân công, khấu hao tài sản cố định, dịch vụ mua ngoài, chi phí bằng tiền khác); theo khoản mục chi phí trong giá thành (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung); theo mối quan hệ với đối tượng chịu chi phí (chi phí trực tiếp, chi phí gián tiếp); theo mối quan hệ với quy mô hoạt động (biến phí, định phí, chi phí hỗn hợp).
• Giá thành sản phẩm: Phân loại theo thời điểm và căn cứ tính toán (giá thành kế hoạch, giá thành định mức, giá thành thực tế); phân loại theo phạm vi phát sinh (giá thành sản xuất/công xưởng, giá thành tiêu thụ/toàn bộ). Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm được lượng hóa qua phương trình cân đối: $$\text{Tổng giá thành sản phẩm} = \text{Chi phí dở dang đầu kỳ} + \text{Chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ} - \text{Chi phí dở dang cuối kỳ}$$
• Khung chính sách áp dụng: Chế độ Kế toán Doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006 của Bộ Tài chính, sử dụng hệ thống tài khoản phản ánh chi phí gồm TK 154 (Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang) cùng các tài khoản chi tiết: TK 1541 (Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp), TK 1542 (Chi phí nhân công trực tiếp), TK 1543 (Chi phí sản xuất chung).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai bao gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Kế thừa tài liệu từ hệ thống báo cáo tài chính, báo cáo quản trị nội bộ của công ty trong giai đoạn 2012 – 2014; phương pháp quan sát trực tiếp quy trình công nghệ in và luân chuyển chứng từ tại xưởng in và phòng kế toán; phương pháp chuyên gia thông qua phỏng vấn trực tiếp ban giám đốc và cán bộ phòng kế toán.
• Phương pháp xử lý số liệu: Ứng dụng phần mềm Microsoft Excel để tổng hợp số liệu, sử dụng phương pháp so sánh (so sánh tuyệt đối, tương đối, tính tốc độ tăng trưởng liên hoàn và tốc độ phát triển bình quân qua các năm) và phương pháp phân tích kinh tế để đánh giá các chỉ tiêu doanh thu, chi phí, lợi nhuận.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1. Cơ sở lý luận về công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất

Chương 1 hệ thống hóa các vấn đề lý luận nền tảng về chi phí và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất. Tác giả làm rõ nội dung, kết cấu của các tài khoản kế toán theo phương pháp kê khai thường xuyên (KKTX), quy trình hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 1541), chi phí nhân công trực tiếp (TK 1542), chi phí sản xuất chung (TK 1543) và phương pháp kết chuyển tổng hợp chi phí qua TK 154.

Về mặt kỹ thuật tính toán, chương này trình bày các phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ (theo chi phí định mức, theo sản lượng ước tính tương đương, theo 50% chi phí chế biến, theo chi phí nguyên vật liệu chính trực tiếp) và các phương pháp tính giá thành phổ biến (phương pháp giản đơn/trực tiếp, phương pháp tính giá thành theo sản phẩm phụ, phương pháp hệ số và phương pháp tỷ lệ).

Chương 2. Đặc điểm cơ bản và kết quả kinh doanh của Công ty TNHH In Và Quảng Cáo Truyền Thông Viễn Đông

Chương 2 phân tích quá trình hình thành, cơ cấu tổ chức và năng lực hoạt động của Công ty TNHH In Và Quảng Cáo Truyền Thông Viễn Đông (Giấy phép ĐKKD số 0103711083, đăng ký lần đầu ngày 14/04/2009, thay đổi lần 1 ngày 07/04/2010). Bộ máy quản lý được tổ chức theo mô hình trực tuyến - chức năng gồm Giám đốc, Phó Giám đốc, Phòng Kế toán - Tài vụ, Phòng Kế hoạch - Vật tư, và Phân xưởng in offset (bao gồm Tổ bình bản, Tổ in offset và Tổ KCS).

Quy trình công nghệ in của công ty diễn ra khép kín theo các công đoạn: Kế hoạch, vật tư $\rightarrow$ Cắt rọc giấy theo yêu cầu sản phẩm $\rightarrow$ Chế bản, bình bản, phơi bản $\rightarrow$ In offset $\rightarrow$ KCS tờ in $\rightarrow$ Hoàn thiện sách $\rightarrow$ Nhập kho thành phẩm.

Tiêu chí phân loại lao động (tính đến 31/12/2014)	Số lượng (người)	Tỷ trọng (%)
Theo mối quan hệ với quy trình sản xuất:
- Lao động trực tiếp	138	69,70
- Lao động gián tiếp	60	30,30
Theo trình độ chuyên môn:
- Đại học và trên đại học	48	24,24
- Cao đẳng	68	34,34
- Trung cấp và công nhân nghề	82	41,41
Theo giới tính:
- Nam	118	59,60
- Nữ	80	40,40
Tổng số lao động	198	100,00

Về cơ sở vật chất, tính đến 31/12/2014, tổng nguyên giá tài sản cố định của công ty đạt 19.075 triệu đồng, trong đó máy móc thiết bị phục vụ in ấn chiếm tỷ trọng chủ đạo với 78,00%, nhà cửa vật kiến trúc chiếm 12,76%, phương tiện vận tải chiếm 6,26%, và thiết bị dụng cụ quản lý chiếm 2,43%. Tỷ lệ giá trị còn lại so với nguyên giá của nhà cửa đạt 77,98% và máy móc thiết bị đạt 67,86%.

Về cơ cấu tài chính, tài sản ngắn hạn duy trì tốc độ phát triển bình quân 135,12% (tăng 35,12%/năm), trong khi tài sản dài hạn giảm nhẹ bình quân 4,91%/năm do doanh nghiệp đã hoàn tất giai đoạn đầu tư mua sắm máy móc ban đầu. Nguồn vốn chủ sở hữu tăng trưởng bình quân 101,49%/năm và nợ phải trả tăng bình quân 104,12%/năm.

Chỉ tiêu kết quả kinh doanh	Năm 2012 (đồng)	Năm 2013 (đồng)	Năm 2014 (đồng)	Tốc độ PTBQ 2012–2014 (%)
1. Doanh thu bán hàng & CCDV	35.150.546.750	41.450.330.390	47.961.980.600	116,81
2. Các khoản giảm trừ doanh thu	0	0	0	-
3. Doanh thu thuần	35.150.546.750	41.450.330.390	47.961.980.600	116,81
4. Giá vốn hàng bán	29.356.670.691	34.863.023.850	40.541.218.156	117,51
5. Lợi nhuận gộp về bán hàng	5.793.876.059	6.587.306.540	7.420.762.444	113,17
6. Doanh thu hoạt động tài chính	9.075.205	10.126.390	11.421.675	112,19
7. Chi phí tài chính	103.447.000	141.074.430	153.550.200	121,66
8. Chi phí quản lý kinh doanh	4.090.778.209	4.870.998.903	5.188.094.190	112,82
9. Lợi nhuận thuần từ HĐKD	1.608.726.055	1.585.359.597	2.090.539.729	114,00
10. Thu nhập khác	153.205.194	102.868.304	18.852.900	35,09
11. Chi phí khác	95.247.950	77.050.345	95.537.005	100,15
12. Lợi nhuận khác	57.957.244	25.817.959	-76.684.105	-
13. Tổng lợi nhuận kế toán trước thuế	1.666.683.299	1.611.177.556	2.013.855.624	110,00
14. Chi phí thuế TNDN hiện hành	416.670.825	402.794.389	503.463.906	110,00
15. Lợi nhuận sau thuế TNDN	1.250.012.474	1.208.383.167	1.510.391.718	110,00

Chương 3. Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH In Và Quảng Cáo Truyền Thông Viễn Đông

Chương 3 mô tả chi tiết tổ chức kế toán thực tế tại doanh nghiệp:

• Tổ chức bộ máy kế toán: Áp dụng mô hình tập trung gồm Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp, Kế toán vật tư, Kế toán thanh toán và Thủ quỹ.
• Chính sách kế toán: Niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12; kỳ kế toán quý; phương pháp hạch toán tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; phương pháp tính giá xuất kho nguyên vật liệu theo bình quân gia quyền cuối tháng; kế toán chi tiết vật tư theo phương pháp thẻ song song; hình thức ghi sổ áp dụng là Nhật ký chung theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC.
• Đối tượng hạch toán chi phí và đối tượng tính giá thành: Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất được xác định theo phân xưởng và toàn bộ quy trình sản xuất hoặc theo từng đơn đặt hàng; đối tượng tính giá thành là đơn đặt hàng hoàn thành.
• Hạch toán chi tiết các khoản mục chi phí (minh họa số liệu tháng 01/2015 qua Hợp đồng kinh tế số 04/HĐKT in 31.040 cuốn sách Ngữ văn 9 tập 1):
  • Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 1541): Căn cứ vào Bản tính định mức vật tư số 04/ĐMVT và các Phiếu xuất kho (giấy Tân Mai 84x59,2: 164.000 đồng; dầu hỏa: 32.625 đồng; mực đen: 47.248 đồng; mực màu: 43.955 đồng). Tổng chi phí NVLTT tập hợp cho hợp đồng đạt 287.828 đồng.
  • Chi phí nhân công trực tiếp (TK 1542): Tập hợp tiền lương công nhân trực tiếp sản xuất từ bảng chấm công, bảng thanh toán tiền lương và trích các khoản theo lương (KPCĐ 2%, BHXH 18%, BHYT 3%, BHTN 1%). Do phát sinh cho nhiều đơn hàng, chi phí NCTT được phân bổ cho từng đơn hàng theo tiêu thức tỷ lệ chi phí NVLTT: $$\text{Chi phí NCTT đơn hàng NV9} = \frac{\text{Chi phí NVLTT đơn hàng NV9}}{\text{Tổng chi phí NVLTT tất cả đơn hàng}} \times \text{Tổng chi phí NCTT cần phân bổ} = 140.399\text{ đồng}$$
  • Chi phí sản xuất chung (TK 1543): Tập hợp tiền lương nhân viên phân xưởng (TK 334), vật liệu (TK 152), công cụ dụng cụ (TK 153), khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng (TK 214), chi phí sửa chữa và dịch vụ mua ngoài (TK 111, TK 331). Chi phí SXC cũng được phân bổ theo tiêu thức chi phí NVLTT, xác định cho đơn hàng NV9 là 124.532 đồng (thẻ giá thành ghi nhận 124.759 đồng).
• Tổng hợp chi phí và tính giá thành: Toàn bộ chi phí NVLTT, NCTT và SXC được kết chuyển vào bên Nợ TK 154. Do sản xuất theo đơn hàng hoàn thành nhập kho trong tháng, doanh nghiệp không xác định sản phẩm dở dang cuối kỳ cho các đơn hàng đã xong ($D_{ck} = 0$). Giá thành sản xuất thực tế được tính theo phương pháp trực tiếp: $$Z = C_{NVLTT} + C_{NCTT} + C_{SXC} = 287.828 + 140.399 + 124.759 = 552.986\text{ đồng (tổng hợp trên Thẻ giá thành là 553.759 đồng)}$$ Kế toán định khoản nhập kho thành phẩm: Nợ TK 155 / Có TK 154 số tiền 553.759 đồng.

Chương 4. Đề xuất một số ý kiến góp phần hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH In Và Quảng Cáo Truyền Thông Viễn Đông

Chương 4 tổng kết các ưu điểm và hạn chế trong công tác kế toán tại đơn vị, đồng thời đưa ra 6 giải pháp hoàn thiện:

Nhận xét ưu điểm và hạn chế:

• Ưu điểm: Doanh nghiệp bảo toàn và phát triển vốn; ghi chép chi phí kịp thời; bộ máy kế toán gọn nhẹ, vận dụng phù hợp hình thức Nhật ký chung theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC; áp dụng hình thức trả lương gắn với chất lượng ấn phẩm giúp nâng cao ý thức tiết kiệm vật tư.
• Hạn chế: Chưa trích lập các khoản dự phòng giảm giá hàng tồn kho; chi phí sửa chữa lớn TSCĐ phát sinh tháng nào hạch toán toàn bộ vào tháng đó mà không phân bổ trước, gây biến động giá thành; việc kiểm kê đánh giá sản phẩm dở dang còn dựa trên ước đoán kinh nghiệm; kỳ tính giá thành theo quý quá dài làm giảm tính kịp thời của thông tin quản trị.

Hệ thống 6 giải pháp đề xuất:

1. Hoàn thiện xác định đối tượng tập hợp chi phí và tính giá thành: Chuyển đổi hoàn toàn việc tập hợp chi phí sản xuất chi tiết theo từng đơn đặt hàng cụ thể thay vì theo toàn bộ quy trình công nghệ chung.
2. Hoàn thiện hệ thống sổ kế toán: Mở thêm Sổ chi phí sản xuất kinh doanh chi tiết theo dõi riêng cho từng tài khoản TK 1541, TK 1542, TK 1543 theo từng đơn đặt hàng để thuận tiện cho việc kiểm tra, đối chiếu.
3. Hoàn thiện kỳ tính giá thành: Rút ngắn kỳ tính giá thành từ định kỳ theo quý sang định kỳ theo tháng nhằm cung cấp số liệu kịp thời cho việc lập giá bán và ký kết hợp đồng mới.
4. Trích trước tiền lương nghỉ phép của công nhân trực tiếp sản xuất: Thực hiện trích trước chi phí lương nghỉ phép vào tài khoản chi phí phải trả (TK 335) theo tỷ lệ kế hoạch năm để tránh đột biến chi phí trong các tháng công nhân nghỉ phép nhiều.
5. Hoàn thiện công tác tính khấu hao TSCĐ: Tiến hành phân loại lại các tài sản có nguyên giá hoặc giá trị còn lại dưới mức tiêu chuẩn quy định (dưới 10 triệu đồng tại thời điểm nghiên cứu) sang nhóm công cụ dụng cụ (TK 153) để theo dõi và phân bổ dần, không ghi nhận là TSCĐ.
6. Tăng cường quản lý chi phí nguyên vật liệu: Đầu tư nâng cấp hệ thống kho bãi, siết chặt định mức tiêu hao nguyên vật liệu chính (giấy, mực) trong từng khâu in và hoàn thiện.

Kết quả và đóng góp

• Hệ thống hóa dữ liệu tài chính: Khóa luận tổng hợp và phân tích toàn diện bức tranh tài chính 3 năm (2012 – 2014) của công ty: Doanh thu thuần tăng từ 35,15 tỷ đồng (2012) lên 47,96 tỷ đồng (2014) với tốc độ tăng trưởng bình quân 116,81%/năm; Lợi nhuận sau thuế duy trì tăng trưởng bình quân 110,00%/năm, đạt 1,51 tỷ đồng vào năm 2014.
• Làm rõ thực trạng hạch toán chi phí in ấn: Phản ánh toàn bộ quy trình luân chuyển chứng từ từ Bản tính định mức vật tư số 04/ĐMVT, Phiếu xuất kho số 145/LC, Bảng phân bổ khấu hao TSCĐ, Bảng thanh toán tiền lương đến Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái TK 154 và Thẻ giá thành sản phẩm cho hợp đồng in sách Ngữ văn 9 tập 1 trong tháng 01/2015.
• Đóng góp về mặt giải pháp: Cung cấp 6 nhóm giải pháp thực tế bám sát đặc thù công nghệ in offset và khuôn khổ pháp lý của Chế độ Kế toán Doanh nghiệp nhỏ và vừa (Quyết định 48/2006/QĐ-BTC), đặc biệt là đề xuất mẫu Sổ chi phí sản xuất kinh doanh chi tiết theo đơn đặt hàng và công thức trích trước tiền lương nghỉ phép qua TK 335.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về phạm vi dữ liệu: Nghiên cứu thực nghiệm được thực hiện trên một đơn vị duy nhất (Công ty TNHH In Và Quảng Cáo Truyền Thông Viễn Đông), số liệu hạch toán chi tiết chỉ giới hạn trong tháng 01 năm 2015 và số liệu tổng hợp giai đoạn 2012 – 2014.
• Hạn chế về phương pháp đánh giá dở dang: Khóa luận chưa đi sâu kiểm định các mô hình đánh giá sản phẩm dở dang phức tạp đối với các đơn hàng kéo dài nhiều kỳ kế toán.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu so sánh mô hình kế toán chi phí giữa các doanh nghiệp in ấn quy mô vừa và nhỏ; cập nhật các thay đổi theo các thông tư kế toán mới thay thế Quyết định 48/2006/QĐ-BTC (như Thông tư 133/2016/TT-BTC); phân tích ứng dụng phần mềm kế toán tự động hóa trong việc bóc tách chi phí đơn hàng in.

Giá trị tham khảo

• Đối với sinh viên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính: Tài liệu cung cấp ví dụ thực tế về phương pháp tập hợp chi phí và tính giá thành theo đơn đặt hàng trong doanh nghiệp sản xuất gia công; cách trình bày hệ thống chứng từ, sổ sách kế toán chi tiết và sổ cái tài khoản 154.
• Đối với doanh nghiệp in ấn và gia công: Các mẫu biểu như Bản tính định mức vật tư, Thẻ giá thành sản phẩm, và giải pháp mở Sổ chi phí SXKD chi tiết theo đơn hàng có giá trị ứng dụng trực tiếp trong công tác quản trị chi phí phân xưởng.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH In Và Quảng Cáo Truyền Thông Viễn Đông áp dụng chế độ và hình thức sổ kế toán nào?
Doanh nghiệp áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006 của Bộ Tài chính, tổ chức theo hình thức sổ Nhật ký chung và thực hiện phương pháp kê khai thường xuyên đối với hàng tồn kho.

2. Chi phí nhân công trực tiếp (NCTT) và chi phí sản xuất chung (SXC) được phân bổ cho các đơn hàng theo tiêu thức nào?
Do đặc thù sản xuất nhiều đơn hàng đồng thời trong phân xưởng, doanh nghiệp sử dụng tiêu thức tỷ lệ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (NVLTT) của từng đơn hàng so với tổng chi phí NVLTT của tất cả đơn hàng trong kỳ để phân bổ chi phí NCTT và SXC.

3. Khóa luận chỉ ra hạn chế lớn nhất trong kỳ tính giá thành của công ty là gì?
Hạn chế lớn nhất là công ty duy trì kỳ tính giá thành theo quý, trong khi chu kỳ sản xuất in ấn theo đơn đặt hàng thường ngắn và diễn ra liên tục theo tháng, dẫn đến việc thông tin giá thành bị chậm trễ, không phục vụ kịp thời cho công tác quản trị và định giá hợp đồng mới.

4. Tác giả đề xuất xử lý chi phí lương công nhân nghỉ phép như thế nào?
Tác giả đề xuất thực hiện trích trước tiền lương nghỉ phép của công nhân trực tiếp sản xuất vào chi phí bằng cách ghi nhận: Nợ TK 1542 / Có TK 335 (Chi phí phải trả) dựa trên tỷ lệ trích trước kế hoạch năm, khi thực tế phát sinh chi trả sẽ ghi Nợ TK 335 / Có TK 334.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lã Thị Lâm đã hệ thống hóa lý luận cơ bản và phản ánh chi tiết thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất, tính giá thành tại Công ty TNHH In Và Quảng Cáo Truyền Thông Viễn Đông theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC. Qua việc phân tích số liệu tài chính giai đoạn 2012 – 2014 và thực tế hạch toán tháng 01/2015, nghiên cứu đã chỉ ra các điểm nghẽn trong kỳ tính giá thành theo quý và phương pháp hạch toán chi phí sửa chữa lớn. Hệ thống 6 giải pháp được đề xuất mang tính đồng bộ, góp phần nâng cao độ chính xác của giá thành đơn hàng và hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại doanh nghiệp in ấn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CO SO LY LUAN VE CONG TAC KE TOAN TAP HOP CHI PHI SAN XUAT VA TINH GIA THANH SAN PHAM TRONG DOANH NGHIEP SAN XUAT 1. Những vấn đề chung về chỉ phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm. Chỉ phí sân xuất. Khái niệm chỉ phí sản xuất.

Chỉ phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hoá mà doanh nghiệp đã chỉ ra đề tiến hành hoạt động sản xuất, chế tạo sản phẩm, thực hiện lao vụ dịch vụ, trong một thời kỳ kinh doanh nhất định. Các chi phí này phát sinh có tính chất thường xuyên và gắn liền với quá trình sản xuất sản phẩm của một doanh nghiệp. Phân loại chỉ phí sản xuất. Phân loại chi phí sản xuất là việc sắp xếp chỉ phí sản xuất vào từng loại, từng nhóm khác nhau theo những đặc trưng nhất định.

Phân loại chỉ phí sản xuất có tác dụng lớn trong việc làm rõ các thông tin kế toán, giúp cho các nhà quản lý đưa ra những quyết định đúng đắn. Tuỳ theo sự xem xét chỉ phí và mục đích quản lý mà người ta sử dụng các cách phân loại khác nhau theo các tiêu thức khác nhau: > Phân loại chỉ phí sản xuất theo yếu tố của chỉ phí. Theo cách phân loại này chỉ phí sản xuất được phân chia thành các yếu tố sau: lương, phản ánh tangs tiền lương và phụ cấp mang tính chất tiền lương phải trả cho công nhân viên chức và lao động thuê ngoài. Gồm cả các chỉ phí về BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN tính theo tỷ lệ quy định.

* Yếu tố khấu hao TSCĐ. * Yếu té chi phi dich vu mua ngoai. * Yếu tố chỉ phí bằng tiền khác: Phản ánh toàn bộ các chỉ phí khác bằng tiên mà chưa phản ánh vào các yếu tố trên. > Phân loại chỉ phí sản xuất theo khoản mục chỉ phí trong giá thành sản phẩm.

Theo cách phân loại này chỉ phí sản xuất được phân chỉa thành các yếu tổ sau: * Chỉ phí nguyên vật liệu trực tiếp: Phản ánh toàn bộ chỉ phí về nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, nhiên liệu. Sử dụng vào mục đích trực tiếp sản xuất sản phẩm. * Chị phí nhân công trực tiếp: Bao gồm chỉ phí về-tiền lương, BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN của công nhân trực tiếp sản xuất. * Chỉ phí sản xuất chung: Là những chi phí dùng 'cho hoạt động chung ở các phân xưởng, tổ đội sản xuất.

Thuộc về chỉ phí sản xuất chung gồm: chỉ phí nhân viên phân xưởng, chi phí vật liệu, công cụ, dụng cụ, khấu hao TSCD, chỉ phí dịch vụ mua ngoài, chỉ phí bằng tiền khác. > Phân loại chỉ phí sản xuất theo phương pháp tập hợp chỉ phí sản xuất và mối quan hệ với đối tượng chịu chỉ phí. Theo cách phân loại này chỉ phí sản xuất được chia làm hai loại: * Chi phí trực tiếp (còn gọi là chỉ phí có thê tách biệt) là những chỉ phí sản xuất phát sinh liên quan trực tiếp với việc sản xuất ra một loại sản phẩm, một công việc nhất định. Đối với loại ehi phí này kế toán có thể căn cứ vào số liệu chứng từ kế toán đề ghỉ trực tiếp cho từng đối tượng chịu chỉ phí.

* Chỉ phí gián tiếp (cồn gọi là chỉ phí chung hay chỉ phí kết hợp) là chỉ phí sản xu quan đến việc sản xuất nhiều loại sản phẩm, nhiều loại công việc. ¡ phí này kế toán phải tiến hành phân bổ cho các đối tượng chịu chỉ] iêu thức phù hợp. > Phân loại ấn xuất theo mỗi quan hệ giữa chỉ phí sản xuất với khối lượng công việc hoàn thành. Theo cách phân loại này chỉ phí sản xuất được chia làm ba loại: * Biến phí: Là những chỉ phí thay đôi về tổng số khi khối lượng công việc hoàn thành thay đổi.

Tính trên một đơn vị sản phẩm thì chỉ phí này lại có tinh cố định. * Định phí: Là những chi phí không thay đổi về tổng số khi khối lượng công việc hoàn thành thay đổi. Tính trên một đơn vị sản phẩm thì chỉ phí này lại biến đổi. * Chỉ phí hỗn hợp: Là loại chỉ phí mà bản thân nó gồm cã yếu tố biến phí lẫn định phí.

Ở mức độ hoạt động căn bản, chỉ phí hỗn hợp thể hiện các đặc điểm của định phí, quá mức đó nó lại thể hiện đặc tính ©ủa định phí. Giá thành sản phẩm 1. Khái niệm giá thành. Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản hao phí về lao động sống và lao động vật hoá có liên quan đến khối lượng công tác, sản phẩm, lao vụ đã hoàn thành.

Có thể nói sản xuất là một quá trình thống nhất giữa hai mặt hao phí cho sản xuất và mặt kết quả sản xuất. Tất cả những khoản chỉ phí phát sinh (phát sinh trong kỳ, kỳ trước chuyền sang) và các chỉ phí trích trước có liên quan đến khối lượng sản phẩm, lao vụ, dịch vụ đã hoàn thành trong kỳ sẽ tạo nên giá thành sản phẩm. Hay nói cách khác giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền toàn bộ các khoản chỉ phí mà doanh-nghiệp bỏ ra ở bắt kỳ một thời điểm nào nhưng lại liên quan đến khói lượng công việc, sản phẩm hoàn thành trong kỳ. Phân loại giá thành sản phẩm.

Với mục đích quản lý tốt giá thành sản phẩm cũng như yêu cầu xây dựng giá cả hàng hoá; kế toán cần phải phân biệt các loại giá thành khác nhau. Giá thành được xem xét dưới.nhiều góc độ, phạm vi tính toán khác nhau. Giá tiến hành sản xuất dựa trên cơ sở giá thành thực tế kỳ trước, các định mức bình quân tiên tiến và dự toán chỉ phí của kỳ kế hoạch. Giá thành kê hoạch không biến đổi trong các kỳ kế hoạch.

+ Giá thành định mức: Là giá thành sản phẩm được xác định trước khi tiến hành sản xuất dựa trên cơ sở định mức chỉ phí hiện hành tại từng thời điểm nhất định trong kỳ kế hoạch (thường là ngày đầu tháng). Giá thành định mức luôn thay đổi cho phù hợp với sự thay đổi của các định mức chỉ phí đạt được trong quá trình thực hiện kế hoạch giá thành. + Giá thành thực tế: Là giá thành sản phẩm được xác định khi kết thúc quá trình sản xuất dựa trên những hao phí thực tế có liên quan đến khối lượng sản phẩm hoàn thành. > Phân loại giá thành sản phẩm theo phạm vi phát sinh chỉ phí.

+ Giá thành sản xuất: Là chỉ tiêu phản ánh tất cả những chỉ phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất, chế tạo sản phẩm trong phạm vi phẩn xưởng sản xuất. Vì vậy giá thành sản xuất còn được gọi là giá thành phân xưởng (công xưởng). + Giá thành tiêu thụ: Là chỉ tiêu phản ánh toàn bộ các khoản chi phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Vì vậy giá thành tiêu thụ còn được gọi là giá thành toàn bộ (đầy đủ}: 1.

Mắt quan hệ giữa chỉ phí sản xuất và giá thành sản phẩm Về thực chất, chỉ phí và giá thành là-hai mặt khác nhau của quá trình sản xuất. Chỉ phí sản xuất phản ánh mặt hao phí sản xuất, còn giá thành sản phẩm phản ánh mặt kết quả. Giữa chúng có những điểm giống và khác nhau sau: * Giống nhau: Chỉ phí sản xuất và giá thành sản phẩm đều bao gồm các hao phí về lao động sống và-lao động vật hoá mà doanh nghiệp bỏ ra trong quá trình chế tạo sản phẩm: * Kháé thau: - Vé mat hug í sản xuất là toàn bộ chỉ phí bỏ ra trong thời kỳ sản đình đến chỉ phí đó đã tạo ra sản phẩm hoàn thành hay chưa, con a ‘sin phẩm lại bao gồm những chỉ phí có liên quan đến lao vụ, dịch vụ hoàn thành. khối lượng sản phẩm, - Về mặt thời gian: Chỉ phí sản xuất chỉ tính cho một thời kỳ nhất định còn giá thành sản phẩm lại liên quan cả đến chỉ phí kỳ trước chuyển sang và chi phí trích trước kỳ này.

Khi giá trị sản phẩm dở dang đầu kỳ và cuối kỳ bằng nhau hoặc các ngành sản xuất không có sản phẩm đở dang thì tổng giá thành sản phẩm bằng tổng chỉ phí sản xuất phát sinh trong kỳ. Nhiệm vụ của kế toán chỉ phí sắn xuất và giá thành.sản phẩm - Xác định đối tượng kế toán tập hợp chỉ phí sản xuất Và tính giá thành sản phẩm phù hợp với đặc thù của doanh nghiệp và yêu cầu quản lý. - Tổ chức vận dụng các tài khoản kế toán để hạch toán cho thi phi san xuất và giá thành sản phẩm phù hợp với phương pháp kế toán mà doanh nghiệp lựa chọn. - Tổ chức tập hợp, kết chuyển hay phân bổ chỉ phí sản xuất theo đúng các đối tượng kế toán tập hợp chỉ phí đã xác định.

- Lập báo cáo chi phí sản xuất theo định kỳ, tổ chức phân loại chỉ phí sản xuất và giá thành sản phẩm của doanh nghiệp. - Tổ chức kiểm kê và đánh giá khối lượng sản phẩm dở dang một cách khoa học hợp lý, xác định giá thành và hạch toán giá thành sản phẩm sản xuất hoàn thành trong kỳ một cách đầy đủ chính xác. Đối tượng tập hợp chỉ phí sản xuất và đối tượng tính giá thành sản phẩm 1. Đối tượng tập hợp chỉ phí sản xuất Là phạm vi giới hạn mà các chỉ.phí sản xuất phát sinh cần phải tập hợp nhằm đáp ứng yêu cầu kiểm tra giám sát và tính giá thành.

Phạm vi (giới hạn) để tập hợp chỉ phí sản xuất có thể là: - Nơi phát sinh chỉ phí: Phân xưởng, bộ phận sản xuất, giai đoạn công nghệ,. < & k - Nơi gánh ‹chịu chi {:<San phẩm, lao vụ, bộ phận, chỉ tiết sản phẩm, công trình, đơn đặt hang. Đôi tượn, nh sản phẩm Các chi phí phát sinh, sau khi đã được tập hợp theo các đối tượng kế toán chỉ phí sản xuất sẽ là cơ sở để tính giá thành sản phẩm, lao vụ, dịch vụ theo đối tượng đã xác định. Đối tượng tính giá thành là các loại sản phẩm, công việc, lao vụ mà doanh nghiệp đã sản xuất hoàn thành đòi hỏi phải tính tổng giá thành và giá thành đơn vị.

Kế toán tập hợp chỉ phí sản xuất 1. Phương pháp tập hợp chỉ phí sản xuất - Phương pháp tập hợp trực tiếp: Khi áp dụng phương pháp này thì các chỉ phí đã được xác định theo ghi chép ban đầu cho đích danh các đối tượng nao thì ghi trực tiếp cho đối tượng đó. - Phương pháp phân bổ gián tiếp: Trong doanh nghiệp có những đối tượng không thể theo dõi riêng nên kế toán không thể hạch toán riêng cho từng đối tượng.