Nghiên cứu công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh

Nghiên cứu sâu về kế toán bán hàng, xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH TMĐT Tiến Minh Hà Nội. Tối ưu hiệu quả tài chính.

• Tác giả: Trần Thu Trang
• Người hướng dẫn: ThS. Đào Lan Phương
• Trường học: Trường Đại học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nghiên cứu công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại công ty tnhh thương mại điện tử tiến minh hà nội
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Hướng dẫn kế toán bán hàng tại công ty TMĐT Tiến Minh

Công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh là nền tảng cho sự phát triển bền vững của bất kỳ doanh nghiệp nào, đặc biệt là trong lĩnh vực thương mại điện tử (TMĐT). Tại Công ty TNHH Thương mại Điện tử Tiến Minh Hà Nội, việc hạch toán chính xác không chỉ đảm bảo tuân thủ pháp luật mà còn cung cấp thông tin quản trị quý giá. Nghiên cứu này tập trung làm rõ các khía cạnh lý luận và thực tiễn của kế toán trong doanh nghiệp thương mại, đặc biệt nhấn mạnh vào đặc điểm kế toán trong công ty TMĐT. Vai trò của kế toán bán hàng là ghi nhận, phản ánh kịp thời, đầy đủ các nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến quá trình bán sản phẩm, từ đó cung cấp số liệu để lập báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh. Nhiệm vụ chính bao gồm việc theo dõi doanh thu, các khoản giảm trừ, xác định giá vốn và các chi phí liên quan. Trong môi trường TMĐT, quy trình này trở nên phức tạp hơn do sự đa dạng của kênh bán hàng (website, sàn TMĐT) và các phương thức thanh toán. Việc xác định đúng thời điểm ghi nhận doanh thu, quản lý dòng tiền từ các cổng thanh toán và đối tác vận chuyển là yếu-tố-sống-còn. Một hệ thống sổ sách kế toán liên quan được tổ chức khoa học sẽ giúp doanh nghiệp theo dõi chặt chẽ công nợ phải thu, kiểm soát hàng tồn kho và tính toán chính xác lợi nhuận sau thuế. Nghiên cứu tại Tiến Minh Hà Nội sẽ đi sâu vào việc hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị và năng lực cạnh tranh cho công ty trong bối cảnh thị trường số đầy biến động.

1.1. Vai trò của kế toán trong doanh nghiệp thương mại điện tử

Trong một doanh nghiệp thương mại điện tử như Tiến Minh, vai trò của kế toán không chỉ dừng lại ở việc ghi chép sổ sách. Bộ phận kế toán là trung tâm thông tin tài chính, có nhiệm vụ giám sát và phản ánh toàn bộ dòng tiền, từ doanh thu bán lẻ trên các nền tảng đến các khoản thanh toán cho nhà cung cấp. Kế toán doanh thu bán hàng giúp ban lãnh đạo nắm bắt được hiệu suất của từng sản phẩm, từng kênh bán. Quan trọng hơn, việc xác định chính xác kết quả hoạt động kinh doanh là cơ sở để hoạch định chiến lược giá, các chương trình khuyến mãi và quyết định đầu tư mở rộng. Kế toán còn đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo tuân thủ các quy định về thuế, đặc biệt là thuế GTGT đầu ra phát sinh từ hàng ngàn giao dịch mỗi ngày, giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý không đáng có.

1.2. Nhiệm vụ cốt lõi của kế toán bán hàng và xác định KQKD

Nhiệm vụ cốt lõi của bộ phận kế toán bán hàng tại một công ty TMĐT bao gồm: ghi nhận kịp thời và chính xác doanh thu từ tất cả các kênh bán; theo dõi và hạch toán các khoản giảm trừ như chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại. Đồng thời, kế toán phải tính toán và ghi nhận đúng giá vốn hàng bán tương ứng với doanh thu. Một nhiệm vụ quan trọng khác là quản lý và đối chiếu công nợ phải thu từ khách hàng (đơn hàng COD) và từ các đối tác vận chuyển, sàn TMĐT. Cuối cùng, kế toán tổng hợp tất cả dữ liệu để lập báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh định kỳ, phản ánh trung thực lợi nhuận gộp và lợi nhuận sau thuế, làm cơ sở cho việc ra quyết định quản trị.

II. Các thách thức kế toán bán hàng trong ngành TMĐT là gì

Hoạt động trong ngành thương mại điện tử đặt ra nhiều thách thức đặc thù cho công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh. Khác với thương mại truyền thống, các giao dịch TMĐT diễn ra với tần suất cao, dữ liệu phân mảnh trên nhiều nền tảng và dòng tiền phức tạp. Thách thức lớn nhất chính là việc đối soát doanh thu sàn TMĐT. Dữ liệu từ các sàn như Shopee, Lazada, Tiki thường bao gồm nhiều loại phí (phí thanh toán, phí cố định, phí dịch vụ) được trừ trực tiếp vào doanh thu trước khi chuyển về cho công ty. Việc bóc tách và hạch toán chính xác các khoản này đòi hỏi quy trình đối soát tỉ mỉ và tốn nhiều thời gian. Bên cạnh đó, việc quản lý công nợ phải thu từ các đơn vị vận chuyển đối với các đơn hàng thu hộ (COD) cũng là một bài toán nan giải, tiềm ẩn rủi ro thất thoát nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Sự đa dạng của các chương trình khuyến mãi, voucher, giảm giá hàng bán cũng làm cho việc hạch toán doanh thu thuần trở nên phức tạp. Cuối cùng, việc quản lý và lưu trữ chứng từ kế toán bán hàng (hóa đơn điện tử, biên bản đối soát, sao kê ngân hàng) trong môi trường số đòi hỏi một hệ thống lưu trữ an toàn, khoa học và dễ dàng truy xuất khi cần thiết. Những thách thức này nếu không được giải quyết triệt để sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tính chính xác của báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.

2.1. Thách thức trong đối soát doanh thu sàn TMĐT và cổng thanh toán

Việc đối soát doanh thu sàn TMĐT là một trong những nghiệp vụ phức tạp nhất. Mỗi sàn có một chu kỳ thanh toán và biểu phí khác nhau. Kế toán phải đối chiếu từng đơn hàng trên hệ thống nội bộ với báo cáo của sàn để đảm bảo không có sai sót về doanh thu, phí vận chuyển, và các loại phí dịch vụ khác. Dòng tiền nhận về tài khoản công ty là số tiền đã được cấn trừ nhiều khoản, đòi hỏi kế toán phải hạch toán riêng biệt doanh thu tổng, các khoản phí và doanh thu thực nhận. Sự chênh lệch, dù nhỏ, nếu không được tìm ra nguyên nhân và xử lý kịp thời có thể tích tụ thành sai sót lớn, ảnh hưởng đến lợi nhuận gộp.

2.2. Khó khăn quản lý hàng bán bị trả lại và các khoản giảm trừ

Tỷ lệ hàng bán bị trả lại trong ngành TMĐT thường cao hơn so với bán lẻ truyền thống. Việc quản lý quy trình hàng trả về, kiểm tra chất lượng sản phẩm và hạch toán giảm trừ doanh thu, điều chỉnh lại giá vốn hàng bán và hàng tồn kho là một quy trình phức tạp. Thêm vào đó, các chương trình chiết khấu thương mại, mã giảm giá được áp dụng liên tục khiến cho giá trị thực tế của mỗi đơn hàng có sự khác biệt. Kế toán cần có một hệ thống ghi nhận rõ ràng để phân biệt các khoản giảm trừ này và phản ánh chính xác doanh thu thuần trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.

2.3. Sự phức tạp của chứng từ kế toán bán hàng trong môi trường số

Trong TMĐT, chứng từ kế toán bán hàng không chỉ là hóa đơn GTGT. Nó bao gồm một hệ thống chứng từ điện tử đa dạng như: xác nhận đơn hàng từ website, báo cáo bán hàng từ các sàn, biên bản đối soát định kỳ của các đối tác vận chuyển và cổng thanh toán. Việc tập hợp, kiểm tra tính hợp lệ, hợp pháp và lưu trữ một khối lượng lớn chứng từ điện tử là một thách thức. Doanh nghiệp cần xây dựng một quy trình làm việc số hóa, đảm bảo mọi giao dịch đều có chứng từ gốc đi kèm, phục vụ cho công tác kiểm tra, quyết toán thuế và quản trị nội bộ.

III. Phương pháp hạch toán doanh thu và giá vốn hàng bán tối ưu

Để vượt qua các thách thức, việc áp dụng một quy trình kế toán bán hàng chuẩn hóa và tối ưu là cực kỳ quan trọng. Tại Công ty Tiến Minh Hà Nội, quy trình này bắt đầu từ việc ghi nhận doanh thu. Theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam, doanh thu được ghi nhận khi phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm đã được chuyển giao cho người mua. Đối với TMĐT, thời điểm này thường được xác định là khi khách hàng xác nhận đã nhận hàng thành công. Kế toán sử dụng các tài khoản chính như TK 511 để hạch toán doanh thu và TK 3331 để phản ánh thuế GTGT đầu ra. Song song với việc ghi nhận doanh thu, kế toán phải xác định và hạch toán giá vốn hàng bán (TK 632). Việc lựa chọn phương pháp tính giá xuất kho (FIFO, bình quân gia quyền) cần phù hợp với đặc thù sản phẩm của công ty để đảm bảo nguyên tắc phù hợp giữa doanh thu và chi phí. Sử dụng phần mềm kế toán có khả năng tích hợp với các nền tảng bán hàng sẽ giúp tự động hóa phần lớn quy trình này, từ việc lấy dữ liệu đơn hàng đến việc tạo bút toán hạch toán, giảm thiểu sai sót do nhập liệu thủ công và cung cấp số liệu về lợi nhuận gộp một cách nhanh chóng và chính xác.

3.1. Quy trình kế toán bán hàng áp dụng cho doanh nghiệp TMĐT

Một quy trình kế toán bán hàng hiệu quả cho công ty TMĐT cần bao gồm các bước: (1) Tập hợp dữ liệu bán hàng hàng ngày từ tất cả các kênh (website, sàn TMĐT). (2) Đối chiếu dữ liệu này với báo cáo từ các đơn vị vận chuyển và cổng thanh toán. (3) Lập và xuất hóa đơn điện tử cho khách hàng. (4) Hạch toán doanh thu và thuế GTGT đầu ra dựa trên các chứng từ hợp lệ. (5) Ghi nhận giá vốn hàng bán tương ứng. (6) Theo dõi và xử lý các trường hợp hàng bán bị trả lại, thực hiện các bút toán điều chỉnh. (7) Ghi nhận và theo dõi các khoản phải thu từ đối tác. Quy trình này cần được chuẩn hóa và áp dụng nhất quán để đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của thông tin kế toán.

3.2. Hạch toán doanh thu và các khoản phải thu từ sàn TMĐT

Khi bán hàng qua sàn, doanh thu thường được hạch toán vào bên Có TK 511, đồng thời ghi nhận một khoản phải thu từ sàn TMĐT vào bên Nợ TK 131 (chi tiết cho từng sàn). Khi sàn thanh toán, kế toán sẽ đối chiếu sao kê và hạch toán: Ghi Nợ TK 112 (số tiền thực nhận), ghi Nợ các TK chi phí liên quan (phí sàn, phí vận chuyển...) và ghi Có TK 131. Việc hạch toán chi tiết này giúp công ty kiểm soát được toàn bộ chi phí phải trả cho sàn và phân tích kết quả kinh doanh theo từng kênh một cách hiệu quả.

IV. Bí quyết xác định kết quả kinh doanh chính xác cho TMĐT

Việc xác định kết quả kinh doanh không chỉ là phép tính lấy doanh thu trừ chi phí. Đó là một quá trình tổng hợp và phân tích toàn diện để đưa ra bức tranh tài chính trung thực. Bí quyết để có một báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh chính xác nằm ở việc ghi nhận đầy đủ và phân loại đúng đắn tất cả các khoản mục. Đầu tiên, doanh thu thuần phải được xác định chính xác sau khi đã trừ đi các khoản giảm trừ (chiết khấu, giảm giá, hàng trả lại). Tiếp theo, giá vốn hàng bán phải được tính toán đúng phương pháp. Các chi phí hoạt động như chi phí bán hàng (quảng cáo, marketing online, phí sàn) và chi phí quản lý doanh nghiệp (lương, văn phòng) cần được tập hợp đầy đủ. Cuối kỳ, kế toán tiến hành kết chuyển tất cả các tài khoản doanh thu (TK 511, 515) và chi phí (TK 632, 635, 642, 811) sang tài khoản xác định kết quả kinh doanh (TK 911). Kết quả cuối cùng (lãi hoặc lỗ) sẽ được kết chuyển sang tài khoản lợi nhuận sau thuế chưa phân phối (TK 421). Việc phân tích kết quả kinh doanh thông qua các chỉ số như tỷ suất lợi nhuận gộp, tỷ suất lợi nhuận ròng sẽ cung cấp cho nhà quản trị những góc nhìn sâu sắc về hiệu quả hoạt động.

4.1. Lập báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh theo quy định

Việc lập báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh phải tuân thủ theo mẫu biểu quy định tại các thông tư hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp (ví dụ Thông tư 200/2014/TT-BTC hoặc 133/2016/TT-BTC). Báo cáo này trình bày các chỉ tiêu trọng yếu như: Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, Các khoản giảm trừ doanh thu, Doanh thu thuần, Giá vốn hàng bán, Lợi nhuận gộp, Chi phí tài chính, Chi phí bán hàng, Chi phí quản lý doanh nghiệp, và cuối cùng là Lợi nhuận sau thuế. Số liệu để lập báo cáo được lấy trực tiếp từ sổ cái của các tài khoản từ loại 5 đến loại 9 sau khi đã thực hiện các bút toán kết chuyển cuối kỳ. Tính trung thực và hợp lý của báo cáo này là thước đo sức khỏe tài chính của doanh nghiệp.

4.2. Phân tích kết quả kinh doanh qua các chỉ tiêu tài chính

Sau khi có báo cáo, công tác phân tích kết quả kinh doanh là bước quan trọng để biến những con số vô tri thành thông tin hữu ích. Các nhà quản trị cần phân tích sự biến động của doanh thu, chi phí qua các kỳ; so sánh kết quả thực tế với kế hoạch. Các chỉ số quan trọng cần được xem xét bao gồm: Tỷ suất lợi nhuận gộp trên doanh thu (đo lường hiệu quả của việc định giá và quản lý giá vốn), Tỷ suất chi phí trên doanh thu (kiểm soát hiệu quả sử dụng chi phí), và Tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên doanh thu (phản ánh hiệu quả kinh doanh tổng thể). Việc phân tích này giúp tìm ra các điểm yếu và cơ hội để đưa ra giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh.

V. Top giải pháp hoàn thiện công tác kế toán bán hàng hiệu quả

Dựa trên cơ sở lý luận và phân tích thực trạng, việc hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại một công ty TMĐT như Tiến Minh Hà Nội đòi hỏi một cách tiếp cận tổng thể. Các giải pháp không chỉ tập trung vào nghiệp vụ mà còn hướng tới công nghệ và con người. Giải pháp hàng đầu là đầu tư vào một phần mềm kế toán hiện đại, có khả năng tích hợp API với các sàn TMĐT và đơn vị vận chuyển. Điều này giúp tự động hóa quy trình đối soát, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian cho kế toán viên. Bên cạnh đó, việc xây dựng và ban hành một quy trình kế toán bán hàng chi tiết, rõ ràng là vô cùng cần thiết. Quy trình này phải mô tả cụ thể từng bước công việc, trách nhiệm của từng cá nhân và bộ phận liên quan, từ khâu xử lý đơn hàng đến khâu hạch toán và lưu trữ chứng từ. Một giải pháp quan trọng khác là nâng cao năng lực của đội ngũ kế toán thông qua các chương trình đào tạo chuyên sâu về đặc điểm kế toán trong công ty TMĐT. Cuối cùng, doanh nghiệp cần thiết lập một hệ thống báo cáo quản trị linh hoạt, không chỉ cung cấp báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh theo tháng/quý mà còn có thể phân tích sâu theo từng kênh bán, từng dòng sản phẩm, giúp ban lãnh đạo ra quyết định nhanh chóng và chính xác hơn.

5.1. Ứng dụng công nghệ và phần mềm để tự động hóa quy trình

Công nghệ là chìa khóa để giải quyết các thách thức của kế toán TMĐT. Việc triển khai phần mềm kế toán thông minh có thể tự động đồng bộ dữ liệu đơn hàng, doanh thu từ các sàn về hệ thống. Chức năng đối soát tự động giúp nhanh chóng phát hiện các giao dịch chênh lệch. Ngoài ra, việc sử dụng hóa đơn điện tử và hệ thống lưu trữ chứng từ trên nền tảng đám mây giúp việc quản lý sổ sách kế toán liên quan trở nên an toàn, khoa học và dễ dàng truy cập, thay thế cho phương pháp lưu trữ thủ công truyền thống.

5.2. Xây dựng quy trình đối soát và quản lý công nợ chặt chẽ

Để hoàn thiện công tác kế toán, cần xây dựng một quy trình đối soát định kỳ (hàng ngày hoặc hàng tuần) với tất cả các đối tác (sàn TMĐT, đơn vị vận chuyển, cổng thanh toán). Quy trình phải quy định rõ cách thức đối chiếu, người chịu trách nhiệm và cách xử lý khi có chênh lệch. Đối với công nợ phải thu, đặc biệt là các khoản thu hộ COD, cần có cơ chế theo dõi tuổi nợ và chính sách đôn đốc thu hồi nợ rõ ràng để đảm bảo dòng tiền cho doanh nghiệp.

5.3. Các giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh từ dữ liệu kế toán

Dữ liệu từ hệ thống kế toán là một mỏ vàng thông tin. Các giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh có thể được rút ra từ việc phân tích sâu dữ liệu này. Ví dụ, phân tích lợi nhuận gộp theo từng sản phẩm giúp loại bỏ những mặt hàng không hiệu quả. Phân tích chi phí quảng cáo trên doanh thu của từng kênh giúp tối ưu hóa ngân sách marketing. Bằng cách biến dữ liệu kế toán thành thông tin quản trị, công ty có thể đưa ra các quyết định chiến lược dựa trên bằng chứng xác thực, từ đó cải thiện lợi nhuận sau thuế và tăng trưởng bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề và kết luận thì kết cấu của khóa luận gồm có 3 chƣơng: hƣơng 1 :Cơ sở lý luận về công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp hƣơng 2 :Đặc điểm cơ bản và kết quả hoạt động hoạt động kinh doanh tại công ty Cổ phần đầu tƣ và phát triển Toàn Cầu. hƣơng 3 :Thực trạng và một số ý kiến góp phần hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết hoạt động quả kinh doanh tại công ty Cổ phần đầu tƣ và phát triển Toàn Cầu. 4 ƢƠNG Ơ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƢ V P T TR ỂN TOÀN CẦU 1. Những vấn đề chung về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp 1.1 Khái niệm bán hàng Bán hàng (hay tiêu thụ): là quá trình đƣa các loại sản phẩm mà Doanh nghiệp đã sản xuất ra ngoài thị trƣờng lƣu thông để thực hiện giá trị của nó thông qua các phƣơng thức bán hàng.

Sản phẩm mà Doanh nghiệp bán cho ngƣời mua có thể là thành phẩm, bán thành phẩm hay lao vụ đã hoàn thành của bộ phận sản xuất chính hay bộ phận sản xuất phụ của Doanh nghiệp. Tiêu thụ tốt sản phẩm là một vấn đề có ý nghĩa rất lớn đối với quá trình tái sản xuất của Doanh nghiệp và là điều kiện cơ bản để thực hiện hạch toán kinh tế: thu, chi, lãi, lỗ.2 Vai trò của công tác k toán án hàng và á nh k t qu hoạt ộng kinh doanh Bán hàng là khâu rất quan trọng trong hoạt động của doanh nghiệp thƣơngmại.Nótác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, và cũng là cầu nối thúc đẩy quá trình sản xuất và tiêu dùng.Quá trình bán hàng chính là một trong những yếu tốquan trọng khẳng định năng lực củadoanh nghiệp. Bán hàng tốt không những giúp doanh nghiệp nhanh thu hồi vốn để bù đắp chi phí bỏ ra mà còn tạo ra thặng dƣ giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô và khẳng định vịtrí của mình trên thƣơng trƣờng. Chính vì vậy mà doanh nghiệp cần phải chú trọng tới công tác quản lý cũng nhƣ đƣa ra những phƣơng hƣớng phát triển và định hƣớng đúng đắn.

Việc xác định kết quảbán hàng cũng là một vấn đềquan trọng mà doanh nghiệp cần quan tâm.Kết quảbán hàng có thểlà lãi hoặc lỗ. Biết đƣợc điều đó, doanh nghiệp có thểđiều chỉnh những chính sách, phƣơng hƣớng cụthể giúp cho mình đứng vữngđƣợc trong thời buổi kinh tếkhó khăn nhƣ hiện nay.3 Nhiệm vụ ủa ng tá toán án hàng và á nh t qu hoạt ộng kinh doanh 5 - Tổ chức ghi chép, phản ánh đầy đủ, chính xác, kịp thời và giám sát tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất sản phẩm, tiêu thụ sản phẩm về số lƣợng, chất lƣợng và chủng loại. - Phản ánh và giám sát tình hình nhập xuất tồn thành phẩm, hƣớng dẫn các bộ phận liên quan thực hiện việc ghi chép ban đầu về thành phẩm. - Xác định và phân bổ chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí hoạt động, xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.

- Tham gia kiểm kê đánh giá thành phẩm, lập kết quả kinh doanh, phân tích tình hình tiêu thụ, lợi nhuận của doanh nghiệp. Nội dung công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh 1. Cá phương thứ án hàng và phương thứ thanh toán 1. Các phương thức bán hàng trong doanh nghiệp Một trong các biện pháp doanh nghiệp sử dụng để tăng doanh thu và chiếm lĩnh thị trƣờng là: áp dụng các phƣơng thức bán hàng phù hợp nhất với doanh nghiệp và áp dụng các phƣơng thức khác nhau, tùy thuộc vào từng điều kiện cụ thể của từng thị trƣờng.

Trong kinh doanh thƣơng mại dịch vụ có hai phƣơng thức bán hàng chủ yếu là phƣơng thức bán buôn và bán lẻ. * Bán buôn: là sự vận động ban đầu của hàng hóa từ lĩnh vực sản xuất đến lĩnh vực tiêu dùng, trong khâu này hàng hóa chỉ thực hiện đƣợc một phần giá trị, chƣa thực hiện đƣợc giá trị sử dụng và đƣợc thực hiện bởi hai hình thức: - Phƣơng thức bán buôn hàng hoá qua kho. - Phƣơng thức bán buôn hàng hoá vận chuyển thẳng. * Bán lẻ hàng hoá: là phƣơng thức bán hàng trực tiếp cho ngƣời tiêu dùng sử dụng sản phẩm hàng hóa, dịch vụ ấy.

Theo đó hàng hoá đã ra khỏi lĩnh vực lƣu thông và đi vào lĩnh vực tiêu dùng, giá trị và giá trị sử dụng của hàng hoá đã đƣợc thực hiện.Bán lẻ thƣờng bán số lƣợng nhỏ, số lần bán nhiều, giá bán thƣờng ổn định. Vì vậy doanh nghiệp không lập chứng từ cho từng lần bán mà chỉ ghi vào bảng kê bán lẻ, tổng hợp sổ lƣợng rồi chuyển sang phòng kế toán. Kế toán sẽ dựa vào đó để xuất hóa đơn GTGT cho hàng bán lẻ, làm căn cứ tính doanh thu và thuế GTGT của hàng bán ra trong ngày, tiến hành ghi sổ. Bán lẻ có thể thực hiện dƣới các hình thức sau: - Hình thức bán lẻ thu tiền trực tiếp.

- Hình thức bán lẻ thu tiền tập trung. - Hình thức bán trả góp. - Hình thức bán hàng tự động. 6 - Hình thức gửi đại lý bán, ký gửi hàng.

Các phương thức thanh toán - Thanh toán bằng tiền mặt: Khi ngƣời mua nhận đƣợc hàng từ doanh nghiệp thì sẽ thanh toán ngay bằng tiền mặt hoặc nếu đƣợc sự đồng ý của doanh nghiệp thì bên mua sẽ ghi nhận nợ để thanh toán sau. Phƣơng thức này đƣợc sử dụng trong trƣờng hợp ngƣời mua hàng với số lƣợng không nhiều và chƣa mở tài khoản ngân hàng. - Thanh toán không dùng tiền mặt: là cách thức thanh toán tiền hàng hoá, dịch vụ không có sự xuất hiện của tiền mặt mà đƣợc tiến hành bằng cách trích tiền từ tài khoản của ngƣời chi trả chuyển vào tài khoản của ngƣời thụ hƣởng hoặc bằng cách bù trừ lẫn nhau thông qua vai trò trung gian của các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán. K toán giá vốn hàng bán Giá trị Chi phí Các khoản giảm Giá nhập = + - hàng mua thu mua giá (nếu có) 1.1 Phương pháp tính giá vốn nhập kho Đối với hàng hóa mua về nhập kho: +Giá trị hàng mua trên hóa đơn: Là giá trị hàng hóa trên hóa đơn GTGT hoặc hóa đơn bán hàng.

+Nếu doanh nghiệp thuộc đối tƣợng kê khai thuế GTGT theo phƣơng pháp khấu trừ thì giá trị trên hóa đơn không bao gồm thuế GTGT. + Nếu doanh nghiệp thuộc đối tƣợng kê khai thuế GTGT theo phƣơng pháp trực tiếp ( hóa đơn bán hàng thông thƣờng) thì giá trị trên hóa đơn bao gồm cả thuế GTGT. - Các chi phí thu mua nhƣ: Chi phí vận chuyển, bốc xếp, bảo quản, các khoản chi phí liên quan khác đến khi hàng về nhập kho tại doanh nghiệp. - Các khoản giảm giá (nếu có) : Là khoản giảm giá phát sinh sau khi nhận hàng và xuất phát từ việc giao hàng không đúng quy cách, thời hạn,… Ví dụ nhƣ Chiết khấu thƣơng mại, Chiết khấu thanh toán, giảm giá hàng bán,.

Đối với hàng hóa thuê ngoài gia công chế biến: Giá thực tế của hàng hóa thuê ngoài hay thuê gia công chế biến đƣợc xác định nhƣ sau: Chi phí gia Các Giá trị Chi phí khoản Giá nhập = + + công chế - hàng mua thu mua giảm trừ biến 7 Nếu doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phƣơng pháp kê khai thƣờng xuyên thì hằng ngày khi xuất kho hàng hóa để bán thì kế toán sẽ tính toán và ghi chép vào các khoản có liên quan theo chỉ tiêu giá mua của hàng hóa. Đến cuối kỳ trƣớc khi xác định kết quả kinh doanh, kế toán phải phân bổ chi phí thu mua hàng hóa cho hàngđã bán trong kỳ và hàng tồn kho cuối kỳ để tính giá vốn của hàng bán và giá vốn của hàng tồn kho cuối kỳ. Việc lựa chọn tiêu thức phân bổ chi phí thua mua hàng hóa tùy thuộc vào tình hình cụ thể của mỗi doanh nghiệp.2 Phương pháp tính giá vốn xuất kho * Phƣơng pháp thực tế đích danh: Theo phƣơng pháp này sản phẩm, vật tƣ, hàng hoá xuất kho thuộc lô hàng nhập nào thì lấy đơn giá nhập kho của lô hàng đó để tính. - Ƣu điểm: Đây là phƣơng án tốt nhất, nó tuân thủ nguyên tắc phù hợp của kế toán, chi phí thực tế phù hợp với doanh thu thực tế.

Giá trị của hàng xuất kho đem bán phù hợp với doanh thu mà nó tạo ra. - Nhƣợc điểm: Chỉ phù hợp với những doanh nghiệp kinh doanh có ít loại mặt hàng, hàng tồn kho có giá trị lớn, mặt hàng ổn định và loại hàng tồn kho nhận diện. * Phƣơng pháp bình quân gia quyền: - Theo giá bình quân gia quyền cuối kỳ (tháng) Theo phƣơng pháp này, đến cuối kỳ mới tính trị giá vốn của hàng xuất kho trong kỳ. Tuỳ theo kỳ dự trữ của doanh nghiệp áp dụng mà kế toán hàng tồn kho căn cứ vào giá nhập, lƣợng hàng tồn kho đầu kỳ và nhập trong kỳ để tính giá đơn vị bình quân: Đơn giá xuất Giá trị hàng tồn đầu kỳ + Giá trị hàng nhập trong kỳ kho bình quân trong kỳ của = một loại sản phẩm Số lƣợng hàng tồn đầu kỳ + Số lƣợng hàng nhập trong kỳ - Theo giá bình quân gia quyền sau mỗi lần nhập (bình quân thời điểm) Sau mỗi lần nhập sản phẩm, vật tƣ, hàng hoá, kế toán phải xác định lại giá trị thực của hàng tồn kho và giá đơn vị bình quân.

Giá đơn vị bình quân đƣợc tính theo công thức sau: 8 Trị giá vật tƣ hàng hóa tồn đầu kỳ +Trị giá vật tƣ Đơn giá hàng hóa lần trƣớc nhập xuất thứ i xuất kho = lần thứ i Số lƣợng vật tƣ hàng hóa tồn đầu kỳ + Số lƣợng vật tƣ hàng hóa nhập xuất lần trƣớc thứ i * * Phƣơng Pháp nhập xuất trƣớc Phƣơng pháp nhập trƣớc, xuất trƣớc áp dụng dựa trên giả định là giá trị hàng tồn kho đƣợc mua hoặc đƣợc sản xuất trƣớc thì đƣợc xuất trƣớc, và giá trị hàng tồn kho còn lại cuối kỳ là giá trị hàng tồn kho đƣợc mua hoặc sản xuất gần thời điểm cuối kỳ. Theo phƣơng pháp này thì giá trị hàng xuất kho đƣợc tính theo giá của lô hàng nhập kho ở thời điểm đầu kỳ hoặc gần đầu kỳ, giá trị của hàng tồn kho cuối kỳ đƣợc tính theo giá của hàng nhập kho ở thời điểm cuối kỳ hoặc gần cuối kỳ còn tồn kho.