Nghiên Cứu Chính Sách Pháp Luật: Lý Luận và Thực Tiễn

Tài liệu nghiên cứu Những vấn đề lý luận và thực tiễn của chính sách pháp luật, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về luật học.

• Tác giả: PGS. Phạm Minh Tuấn
• Trường học: Nhà Xuất Bản Chính Trị Quốc Gia Sự Thật
• Đề tài: Nghiên Cứu Chính Sách Pháp Luật: Lý Luận và Thực Tiễn
• Loại tài liệu: Công Trình Nghiên Cứu Khoa Học
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NHÀ XUẤT BẢN
• 1. CHƯƠNG I: LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT
• 1.1. NGHIÊN CỨU CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT TRONG THẾ KỶ XIX
• 2. PHẦN THỨ NHẤT: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT
• 3. PHẦN THỨ HAI: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT
• 4. PHẦN THỨ BA: CÁC HÌNH THỨC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT
• 5. PHẦN THỨ TƯ: CÁC LOẠI VÀ CÁC CẤP ĐỘ CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Chính Sách Pháp Luật Khái Niệm Vai Trò

Chính sách pháp luật đóng vai trò then chốt trong hệ thống chính sách công, len lỏi vào mọi ngóc ngách của đời sống pháp luật. Nó định hình nền tảng tổ chức pháp luật, tác động sâu sắc đến sự phát triển và hoàn thiện pháp luật, nâng cao chất lượng đời sống pháp lý. Nghiên cứu chính sách pháp luật mở ra một hướng tiếp cận mới, cung cấp tri thức quan trọng cho quá trình xây dựng và thực thi chính sách pháp luật ở Việt Nam. Theo tài liệu gốc, việc phân tích chính sách pháp luật cần dựa trên luận cứ khoa học, nhất quán, hệ thống, nhằm phát huy tối đa tiềm năng và vai trò của nó trong sự nghiệp phát triển đất nước. Đồng thời, cần luận giải chính sách pháp luật như một lĩnh vực khoa học, một môn học mang tính thế giới quan, lý luận và ứng dụng cao, cần được phổ biến rộng rãi. Nghiên cứu chính sách và pháp luật giúp hiện đại hóa các quan hệ xã hội, hoàn thiện nhà nước pháp quyền, và xây dựng xã hội pháp quyền Việt Nam.

1.1. Khái Niệm Chính Sách Pháp Luật Định Nghĩa và Đặc Điểm

Chính sách pháp luật, một bộ phận của chính sách công, là những chủ trương, giải pháp do Nhà nước ban hành nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội bằng pháp luật. Nó khác với các loại chính sách khác ở công cụ thực hiện – pháp luật. Đặc điểm nổi bật của nó là tính hệ thống, tính bắt buộc, và tính ổn định cao. Chính sách pháp luật hướng đến việc xây dựng pháp luật, ban hành chính sách, và thực thi chính sách một cách hiệu quả, đảm bảo tính hợp hiến và tính hợp pháp của các văn bản quy phạm pháp luật.

1.2. Vai Trò Của Chính Sách Pháp Luật Ảnh Hưởng Đến Kinh Tế Xã Hội

Chính sách pháp luật đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và điều chỉnh các hoạt động kinh tế, xã hội. Nó tạo ra môi trường pháp lý minh bạch, ổn định, thúc đẩy đầu tư, sản xuất, kinh doanh, và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các chủ thể. Đồng thời, nó góp phần giải quyết các vấn đề xã hội như bất bình đẳng, ô nhiễm môi trường, tội phạm, và đảm bảo chính sách xã hội công bằng, hiệu quả. Chính sách kinh tế, chính sách môi trường, và chính sách giáo dục đều chịu sự ảnh hưởng sâu sắc từ chính sách pháp luật.

II. Thách Thức Nghiên Cứu Chính Sách Pháp Luật Hạn Chế và Giải Pháp

Mặc dù có vai trò quan trọng, nghiên cứu chính sách pháp luật ở Việt Nam vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Thiếu hụt đội ngũ chuyên gia, phương pháp nghiên cứu còn hạn chế, dữ liệu phân tích chưa đầy đủ, và sự tham gia của người dân vào quá trình xây dựng chính sách còn thấp. Bên cạnh đó, tính minh bạch của chính sách pháp luật chưa cao, gây khó khăn cho việc đánh giá chính sách. Để nâng cao chất lượng nghiên cứu và xây dựng chính sách pháp luật, cần có các giải pháp đồng bộ từ việc đào tạo nguồn nhân lực, đổi mới phương pháp nghiên cứu, đến tăng cường sự tham gia của xã hội vào quá trình này. “Chính sách pháp luật tác động đến hệ thống pháp luật, đời sống pháp luật và sự phát triển pháp luật; góp phần nâng cao trình độ và chất lượng của đời sống pháp luật, hoàn thiện pháp luật, tối ưu hóa sự điều chỉnh bằng pháp luật”

2.1. Thiếu Hụt Dữ Liệu và Phương Pháp Phân Tích Chính Sách Cách Khắc Phục

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu hụt dữ liệu tin cậy và phương pháp phân tích phù hợp. Cần xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về chính sách pháp luật, thu thập, xử lý, và công bố thông tin một cách đầy đủ, kịp thời. Đồng thời, cần áp dụng các phương pháp phân tích chính sách hiện đại như phân tích chi phí - lợi ích, phân tích tác động, và phân tích rủi ro để đánh giá hiệu quả và tính khả thi của các chính sách. Việc tham khảo chính sách pháp luật nước ngoài cũng là một giải pháp quan trọng.

2.2. Hạn Chế Về Nguồn Nhân Lực Đào Tạo Chuyên Gia Nghiên Cứu Chính Sách

Đội ngũ chuyên gia nghiên cứu chính sách pháp luật còn mỏng và thiếu kinh nghiệm. Cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ này, trang bị cho họ kiến thức chuyên môn sâu rộng, kỹ năng phân tích, đánh giá, và khả năng tư vấn chính sách. Đồng thời, cần tạo môi trường làm việc thuận lợi, khuyến khích các nhà khoa học, chuyên gia tham gia vào quá trình xây dựng và phản biện chính sách.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Chính Sách Bí Quyết Nâng Cao Hiệu Quả

Để nâng cao hiệu quả nghiên cứu chính sách pháp luật, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học, kết hợp lý luận với thực tiễn, và sử dụng các công cụ nghiên cứu chính sách phù hợp. Phương pháp tiếp cận hệ thống, phương pháp so sánh, phương pháp phân tích định lượng và định tính đều có vai trò quan trọng trong quá trình này. Cần chú trọng đến việc thu thập, xử lý, và phân tích thông tin một cách khách quan, trung thực, và chính xác. Đồng thời, cần tạo điều kiện cho các nhà khoa học, chuyên gia trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, và hợp tác nghiên cứu.

3.1. Tiếp Cận Đa Chiều Kết Hợp Lý Luận Chính Sách và Thực Tiễn Chính Sách

Nghiên cứu chính sách pháp luật không chỉ dừng lại ở việc phân tích lý thuyết mà còn phải đi sâu vào thực tiễn, tìm hiểu các vấn đề nảy sinh trong quá trình thực thi chính sách. Cần kết hợp lý luận chính sách với thực tiễn chính sách, đánh giá tác động của chính sách đến đời sống kinh tế, xã hội, và đề xuất các giải pháp điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp. Việc đổi mới chính sách cần dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn.

3.2. Sử Dụng Công Cụ Nghiên Cứu Chính Sách Phân Tích Định Lượng Định Tính

Các công cụ nghiên cứu chính sách như phân tích thống kê, mô hình hóa, khảo sát, phỏng vấn, và nghiên cứu trường hợp có vai trò quan trọng trong việc thu thập, xử lý, và phân tích dữ liệu. Phân tích định lượng giúp đánh giá tác động của chính sách một cách khách quan, chính xác, trong khi phân tích định tính giúp hiểu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực thi chính sách. Cần sử dụng kết hợp cả hai phương pháp này để có được cái nhìn toàn diện về chính sách.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Chính Sách Xây Dựng và Hoàn Thiện Pháp Luật

Kết quả nghiên cứu chính sách pháp luật cần được ứng dụng vào quá trình xây dựng, hoàn thiện pháp luật, và thực thi chính sách. Cần xây dựng quy trình tham vấn ý kiến của các nhà khoa học, chuyên gia, và người dân trong quá trình này. Đồng thời, cần đảm bảo tính minh bạch, công khai, và trách nhiệm giải trình trong việc xây dựng và thực thi chính sách. Cải cách pháp luật cần dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn, hướng đến mục tiêu nâng cao hiệu quả điều chỉnh của pháp luật và đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước. “Sứ mệnh của khoa học chính sách pháp luật tương lai thể hiện ở việc quản lý có ý thức của xã hội loài người theo chính định hướng mà ở đó lúc này việc quản lý được thực hiện bằng việc áp dụng mang tính kinh nghiệm - không có ý thức, và ở sự gia tăng và hoàn thiện tương ứng theo ánh sáng và tư tưởng vĩ đại của tương lai”

4.1. Xây Dựng Pháp Luật Dựa Trên Nghiên Cứu Chính Sách Quy Trình và Nguyên Tắc

Quá trình xây dựng pháp luật cần dựa trên kết quả nghiên cứu chính sách, đảm bảo tính khoa học, tính thực tiễn, và tính khả thi của các quy định pháp luật. Cần tuân thủ các nguyên tắc xây dựng pháp luật như tính hợp hiến, tính hợp pháp, tính minh bạch, tính công khai, và tính tham gia của người dân. Quy trình xây dựng pháp luật cần được thực hiện một cách chặt chẽ, khoa học, từ việc đề xuất chủ trương, soạn thảo văn bản, thẩm định, đến thông qua và ban hành.

4.2. Đánh Giá Tác Động Chính Sách Đo Lường Hiệu Quả và Tác Động Thực Tế

Đánh giá tác động chính sách là một bước quan trọng để đo lường hiệu quả và tác động thực tế của chính sách đến đời sống kinh tế, xã hội. Cần sử dụng các phương pháp đánh giá chính sách phù hợp như phân tích chi phí - lợi ích, phân tích tác động, và phân tích rủi ro. Kết quả đánh giá cần được sử dụng để điều chỉnh, bổ sung, hoặc hủy bỏ các chính sách không còn phù hợp.

V. Kinh Nghiệm Quốc Tế về Nghiên Cứu Chính Sách Pháp Luật Bài Học

Nghiên cứu kinh nghiệm xây dựng chính sách pháp luật của các quốc gia tiên tiến giúp Việt Nam học hỏi, áp dụng các mô hình, phương pháp, và công cụ phù hợp với điều kiện cụ thể của mình. Cần chú trọng đến việc nghiên cứu so sánh chính sách pháp luật, tìm hiểu những điểm tương đồng và khác biệt, những thành công và thất bại, và rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu. Việc tham khảo chính sách pháp luật nước ngoài cần được thực hiện một cách có chọn lọc, không sao chép máy móc, mà phải dựa trên cơ sở phân tích, đánh giá kỹ lưỡng.

5.1. Tham Khảo Chính Sách Pháp Luật Nước Ngoài Lựa Chọn và Áp Dụng

Việc tham khảo chính sách pháp luật nước ngoài là cần thiết, nhưng cần được thực hiện một cách có chọn lọc. Cần lựa chọn những mô hình, phương pháp, và công cụ phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội, và văn hóa của Việt Nam. Đồng thời, cần chú trọng đến việc phân tích, đánh giá kỹ lưỡng những ưu điểm và nhược điểm của các chính sách nước ngoài, và điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn Việt Nam.

5.2. So Sánh Chính Sách Pháp Luật Tìm Kiếm Điểm Tương Đồng Khác Biệt

So sánh chính sách pháp luật giữa các quốc gia giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những điểm mạnh, điểm yếu của chính sách Việt Nam, và tìm ra những giải pháp cải cách pháp luật phù hợp. Cần chú trọng đến việc phân tích những điểm tương đồng và khác biệt, những yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng và thực thi chính sách, và rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu.

VI. Tương Lai Nghiên Cứu Chính Sách Pháp Luật Định Hướng Phát Triển

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, nghiên cứu chính sách pháp luật cần tập trung vào việc giải quyết các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu, an ninh mạng, và phòng chống tội phạm xuyên quốc gia. Cần tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này, chia sẻ kinh nghiệm, và xây dựng các chuẩn mực pháp lý chung. Đồng thời, cần chú trọng đến việc ứng dụng công nghệ thông tin vào nghiên cứu chính sách, tạo ra các công cụ phân tích dữ liệu và mô phỏng chính sách tiên tiến. Đổi mới chính sách và hoàn thiện pháp luật là yêu cầu tất yếu để Việt Nam phát triển bền vững.

6.1. Chính Sách Pháp Luật Trong Bối Cảnh Hội Nhập Quốc Tế Thách Thức và Cơ Hội

Chính sách pháp luật trong bối cảnh hội nhập quốc tế phải đáp ứng yêu cầu hài hòa hóa pháp luật, tuân thủ các cam kết quốc tế, và bảo vệ quyền lợi của quốc gia. Đồng thời, cần tận dụng cơ hội hội nhập để tiếp thu kinh nghiệm quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh, và phát triển bền vững.

6.2. Ứng Dụng Công Nghệ Nâng Cao Năng Lực Nghiên Cứu Chính Sách

Ứng dụng công nghệ thông tin vào nghiên cứu chính sách giúp tăng cường khả năng thu thập, xử lý, và phân tích dữ liệu, tạo ra các mô hình mô phỏng chính sách, và hỗ trợ quá trình ra quyết định. Cần khuyến khích việc sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, và internet vạn vật trong nghiên cứu chính sách.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chịu trách nhiệm xuất bản GIÁM ĐỐC - TỔNG BIÊN TẬP PGS. PHẠM MINH TUẤN Chịu trách nhiệm nội dung ỦY VIÊN HỘI ĐỒNG BIÊN TẬP - XUẤT BẢN TS. VÕ VĂN BÉ Biên tập nội dung: ThS. VĂN THỊ THANH HƯƠNG ThS. NGUYỄN THỊ HẢI BÌNH ThS. NGUYỄN THỊ THU HÒA ThS. NGUYỄN VIỆT HÀ Trình bày bìa: PHẠM THÚY LIỄU Chế bản vi tính: NGUYỄN QUỲNH LAN Đọc sách mẫu: NGUYỄN THỊ THU HÒA BÍCH LIỄU Số đăng ký kế hoạch xuất bản: 1459-2021/CXBIPH/14-12/CTQG. Số quyết định xuất bản: 310-QĐ/NXBCTQG, ngày 11/5/2021. Nộp lưu chiểu: tháng 5 năm 2021. 5 LỜI NHÀ XUẤT BẢN C hính sách pháp luật là một bộ phận, một loại chính sách công. Chính sách pháp luật xuyên suốt các loại chính sách của Nhà nước, xuyên suốt hệ thống pháp luật, là nền tảng tổ chức của toàn bộ đời sống pháp luật. Chính sách pháp luật tác động đến hệ thống pháp luật, đời sống pháp luật và sự phát triển pháp luật; góp phần nâng cao trình độ và chất lượng của đời sống pháp luật, hoàn thiện pháp luật, tối ưu hóa sự điều chỉnh bằng pháp luật; xây dựng chiến lược và sách lược phát triển pháp luật của đất nước. Nghiên cứu chính sách pháp luật là một cách tiếp cận mới của khoa học xã hội, cung cấp những hiểu biết cần thiết cho hoạt động xây dựng và thực hiện chính sách pháp luật ở nước ta. Những hiểu biết lý luận và thực tiễn về chính sách pháp luật không chỉ cần thiết cho chính khoa học chính sách pháp luật mà còn cần thiết cho thực tiễn xây dựng và áp dụng chính sách pháp luật, cho việc hiện đại hóa các quan hệ xã hội, hoàn thiện nhà nước pháp quyền, xây dựng và phát triển xã hội pháp quyền Việt Nam. Chính vì vậy, việc phân tích chính sách pháp luật với tư cách là một hoạt động quan trọng của Nhà nước yêu cầu phải có luận cứ khoa học, nhất quán và có hệ thống nhằm phát huy tiềm năng, sức mạnh, vai trò, chức năng của chính sách pháp luật trong góp phần giải quyết những nhiệm vụ phát triển đất nước; luận giải chính sách pháp luật với tư cách là một lĩnh vực hiểu biết khoa học, một môn học mang tính thế giới quan, tính lý luận, tính ứng dụng cao cần được phổ biến rộng rãi. 6 CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN. Cuốn sách Chính sách pháp luật - Những vấn đề lý luận và thực tiễn là một công trình nghiên cứu khoa học chuyên sâu, chất lượng cao về chính sách pháp luật. Thông qua việc phân tích lý luận và thực tiễn trong mối quan hệ qua lại, kết hợp với nhau, tác giả đưa ra các quan điểm và kiến nghị cụ thể về vấn đề liên quan. Cuốn sách được chia thành bốn phần: Phần thứ nhất: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT: làm sáng tỏ lịch sử nghiên cứu chính sách pháp luật, khoa học chính sách pháp luật, mối tương quan của chính sách pháp luật với hệ tư tưởng pháp luật quốc gia. Phần thứ hai: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT: phân tích quan niệm về chính sách pháp luật, hệ thống chính sách pháp luật, khách thể, các mục tiêu, các nhiệm vụ, các nguyên tắc, các phương tiện của chính sách pháp luật đặt trong mối quan hệ với thực tiễn chính sách pháp luật ở nước ta. Phần thứ ba: CÁC HÌNH THỨC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT: luận giải những vấn đề lý luận và thực tiễn về các hình thức thực hiện chính sách pháp luật là học thuyết pháp luật, chính sách xây dựng pháp luật, chính sách áp dụng pháp luật, chính sách giải thích pháp luật, chính sách giáo dục và đào tạo pháp luật. Phần thứ tư: CÁC LOẠI VÀ CÁC CẤP ĐỘ CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT: tìm hiểu những vấn đề lý luận và thực tiễn về các loại chính sách pháp luật chuyên ngành và liên ngành; các cấp độ chính sách pháp luật. Trân trọng giới thiệu cuốn sách với bạn đọc. Tháng 10 năm 2020 NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT 7 Phần thứ nhất NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT 9 CHƯƠNG I LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT I. NGHIÊN CỨU CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT TRONG THẾ KỶ XIX Nghiên cứu lịch sử hình thành và phát triển của chính trị học, chính sách học cho thấy chính sách pháp luật là một loại chính sách công, có mối liên hệ chặt chẽ với chính trị học. Chính sách pháp luật được nghiên cứu với tư cách một loại chính sách công. Vấn đề cơ sở pháp luật của chính sách đã được đề cập từ thời Hy Lạp cổ đại. Đây là nền móng tư tưởng ban đầu của chính sách pháp luật. Tuy nhiên, học thuyết về việc làm thế nào để sự phát triển pháp luật trong xã hội có được tính hệ thống, tính nhất quán và tính được lập luận khoa học chỉ được đặt ra và được giải quyết trong thế kỷ XIX. Vào giai đoạn đầu, định hướng nghiên cứu chính sách được hình thành trong luật học với tên gọi là “chính sách pháp luật” hướng đến việc phê phán pháp luật hiện hành, cũng như đến việc tìm kiếm các phương thức làm tối ưu hóa sự điều chỉnh pháp luật hiện hành. Đến cuối thế kỷ XIX, chính sách pháp luật đã được nhận thức là một môn khoa học chuyên biệt. 10 CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN. Khi nghiên cứu quá trình hình thành và phát triển của chính sách pháp luật, các nhà nghiên cứu chính sách pháp luật cho rằng, có thể coi công trình “Giáo trình chính sách hiến pháp” (1816-1820) của B. Konstan là một trong những công trình đầu tiên nghiên cứu định hướng đó1. Konstan đã sử dụng thuật ngữ “chính sách hiến pháp” và lập luận về sự cần thiết của việc phi tập trung hóa quyền lực nhà nước bằng cách phân chia quyền lực nhà nước, chỉ rõ rằng, việc phân chia quyền lực đó có thể là sự bảo đảm để chống lại sự chuyên quyền của các nhà chính trị, là một trong những điều kiện bảo đảm cho sự phát triển tiến bộ của xã hội và của pháp luật2. Luật học, khác với chính sách pháp luật, theo quan điểm của K. Vergbohm, là “nhận thức thuần túy lý luận của các khái niệm trừu tượng về pháp luật, giống như nó có, chứ không phải như nó cần phải có. Pháp luật, nó cần phải như thế nào, việc đánh giá và phê phán nó - đó là đối tượng không phải của luật học, mà là của chính sách pháp luật - loại chính sách không sử dụng phương pháp giáo điều, mà sử dụng phương pháp phê phán - phương pháp xác định các định hướng thay đổi trật tự pháp luật”3. Chính sách pháp luật, ngay từ đầu đã được nhận thức, được tư duy với tư cách là một môn học và môn khoa học. Môn học đó không chỉ có những điểm khác biệt với lý luận pháp luật _____________ 1. Zatonskij: Chính sách pháp luật: Những cơ sở lý luận và thực tiễn: tổ hợp phương pháp giảng dạy, Mátxcơva, Prospekt, 2015, tr. Trích theo: A. Zatonskij: Chính sách pháp luật: Những cơ sở lý luận và thực tiễn: tổ hợp phương pháp giảng dạy, Sđd, tr. Phần thứ nhất: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG. 11 mà còn có những điểm khác biệt với giáo điều pháp luật. Đồng thời, theo quan điểm của G. Randbruh, đối tượng của khoa học giáo điều về pháp luật là trật tự pháp luật thực chứng, tức là pháp luật mang tính bắt buộc, có hiệu lực thực tế, còn đối tượng của chính sách pháp luật là pháp luật lý tưởng, đúng đắn, pháp luật cần phải có, tức là các mục tiêu của pháp luật và các phương tiện để đạt được các mục tiêu đó1. Học thuyết về chính sách pháp luật đã khiến các nhà luật học phương Tây thế kỷ XIX quan tâm đặc biệt. Ở một chừng mực nhất định, định hướng chính sách trong luật học được các nhà khoa học luật của Đức như R. Zdeni và các nhà khoa học khác nghiên cứu, mặc dù lúc đó thuật ngữ “chính sách pháp luật” không được sử dụng trong các công trình nghiên cứu của họ. Định hướng nghiên cứu này cũng được giới luật học nước Nga thế kỷ XIX triển khai nghiên cứu2. Thật vậy, việc chỉ rõ và lập luận chính sách pháp luật là một môn khoa học chuyên biệt là đặc điểm đặc trưng của sách báo khoa học pháp lý vào thời gian này. Những nhà khoa học có công lao nghiên cứu môn khoa học chuyên biệt này ở giai đoạn nói trên là các nhà khoa học người Nga: S. Shershenevich và một nhà khoa học khác. Điều này cho thấy, tư tưởng về chính sách pháp luật _____________ 1. Randbruh: Triết học pháp luật, Mátxcơva, 2004, tr. Trích theo: A. Zatonskij: Chính sách pháp luật: Những cơ sở lý luận và thực tiễn: tổ hợp phương pháp giảng dạy, Sđd, tr. 12 CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN. không phải ngẫu nhiên và thoáng qua đối với khoa học pháp lý nước Nga, mà ngược lại, tư tưởng đó được chuyển tải một cách hữu cơ vào bên trong quan niệm chung của luật học do các nhà luật học nước Nga trước Cách mạng Tháng Mười phát triển, phù hợp với các quan điểm đang thống trị về cơ cấu, phương pháp luận và các chức năng xã hội của nó. Nói cách khác, cần phải coi chính sách pháp luật với tư cách là hệ quan điểm khoa học nguyên bản, đặc sắc, phản ánh một số mặt mang tính quy luật của sự hình thành và phát triển khoa học pháp lý nước Nga nói chung. Nhà hoạt động khoa học và chính trị người Nga S. Muromcev là một trong những người đầu tiên đặt ra vấn đề “khoa học về chính sách pháp luật”. Trên cơ sở tập trung đáng kể đến việc phân tích và làm sáng tỏ các chức năng của pháp luật, ông không xây dựng khoa học “thuần túy” về chính sách pháp luật, mà xây dựng “khoa học ứng dụng về chính sách pháp luật” - khoa học có nhiệm vụ cải cách pháp luật đang tồn tại và xây dựng pháp luật mới. Theo ông, đối tượng của chính sách pháp luật là nghiên cứu điều cần phải có, điều cần phải vươn tới trong chế độ pháp luật và trong trật tự của xã hội1. Theo quan điểm của ông, chính sách pháp luật “xác định các mục tiêu và các biện pháp mà nhà làm luật dân sự và thẩm phán cần phải tuân thủ”2. Petrazdickij là người đầu tiên lập luận về sự cần thiết của việc xây dựng khoa học “chính sách pháp luật” trong các _____________ 1, 2. Trích theo: A. Zatonskij: Chính sách pháp luật: Những cơ sở lý luận và thực tiễn: tổ hợp phương pháp giảng dạy, Sđd, tr. Phần thứ nhất: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG. 13 chuyên khảo được xuất bản bằng tiếng Đức như: “Die Fruchtverteilung beim Wechsel der Nutzungsberechtigten.