Luận văn thạc sĩ về bầu không khí tâm lý tại trung tâm chăm sóc khách hàng Viettel ở Hà Nội

Phân tích toàn diện bầu không khí tâm lý tại trung tâm chăm sóc khách hàng Viettel Hà Nội, đề xuất mô hình mới, nâng cao hiệu quả ứng dụng trong

• Tác giả: Phạm Thị Ngọc
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hữu Thụ
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tâm Lý Học
• Đề tài: Nghiên Cứu Bầu Không Khí Tâm Lý Tại Trung Tâm Chăm Sóc Khách Hàng Viettel Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BẦU KHÔNG KHÍ TÂM LÝ
• 1.1. VÀI NÉT VỀ LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ BẦU KHÔNG KHÍ TÂM LÝ
• 1.1.1. Một số quan điểm, công trình nghiên cứu về bầu không khí tâm lý của các nhà Tâm lý học nước ngoài
• 1.1.1.1. Một số quan điểm, công trình nghiên cứu về bầu không khí tâm lý của các nhà Tâm lý học ở các nước phương Tây
• 1.1.1.2. Một số quan điểm, công trình nghiên cứu về bầu không khí tâm lý của các nhà Tâm lý học Xô Viết
• 1.1.2. Những công trình nghiên cứu trong nước
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về bầu không khí tâm lý tại trung tâm chăm sóc khách hàng Viettel Hà Nội

Bầu không khí tâm lý tại trung tâm chăm sóc khách hàng Viettel Hà Nội đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả công việc và sự hài lòng của khách hàng. Bầu không khí tâm lý được định nghĩa là trạng thái tâm lý chung của tập thể, ảnh hưởng đến sự tương tác giữa các thành viên trong tổ chức. Nghiên cứu này nhằm phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến bầu không khí tâm lý và đề xuất các giải pháp cải thiện. Theo nghiên cứu, tâm lý khách hàng và trải nghiệm khách hàng là những yếu tố then chốt quyết định sự thành công của dịch vụ chăm sóc khách hàng. Việc xây dựng một môi trường làm việc tích cực sẽ giúp điện thoại viên phát huy tối đa năng lực của mình, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ.

1.1. Tầm quan trọng của bầu không khí tâm lý

Bầu không khí tâm lý có ảnh hưởng lớn đến sự hài lòng của điện thoại viên và khách hàng. Một bầu không khí tâm lý tích cực sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sự giao tiếp và hợp tác giữa các thành viên trong trung tâm. Nghiên cứu cho thấy rằng sự hài lòng của điện thoại viên với lãnh đạo và đồng nghiệp có mối liên hệ chặt chẽ với đánh giá dịch vụ khách hàng. Khi điện thoại viên cảm thấy thoải mái và được hỗ trợ, họ sẽ có xu hướng cung cấp dịch vụ tốt hơn, từ đó nâng cao trải nghiệm khách hàng. Điều này không chỉ giúp tăng cường sự gắn bó của điện thoại viên với tổ chức mà còn tạo ra một môi trường làm việc tích cực, khuyến khích sự sáng tạo và cải tiến trong công việc.

II. Các yếu tố ảnh hưởng đến bầu không khí tâm lý

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến bầu không khí tâm lý tại trung tâm chăm sóc khách hàng Viettel. Các yếu tố này bao gồm phong cách lãnh đạo, sự hỗ trợ từ đồng nghiệp, và điều kiện làm việc. Phong cách lãnh đạo có thể tạo ra một môi trường làm việc tích cực hoặc tiêu cực, ảnh hưởng đến tâm trạng và động lực làm việc của điện thoại viên. Sự hỗ trợ từ đồng nghiệp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng bầu không khí tâm lý. Khi các điện thoại viên cảm thấy được hỗ trợ và chia sẻ, họ sẽ có xu hướng làm việc hiệu quả hơn. Cuối cùng, điều kiện làm việc như cơ sở vật chất và chế độ đãi ngộ cũng ảnh hưởng đến sự hài lòng và tâm lý khách hàng.

2.1. Phong cách lãnh đạo

Phong cách lãnh đạo có ảnh hưởng lớn đến bầu không khí tâm lý trong tổ chức. Lãnh đạo cần tạo ra một không gian mở, nơi mà điện thoại viên có thể chia sẻ ý kiến và cảm xúc của mình. Một phong cách lãnh đạo dân chủ, khuyến khích sự tham gia của nhân viên sẽ giúp xây dựng bầu không khí tâm lý tích cực. Theo nghiên cứu, điện thoại viên cảm thấy hài lòng hơn với công việc của mình khi họ được lắng nghe và có cơ hội đóng góp ý kiến. Điều này không chỉ nâng cao trải nghiệm khách hàng mà còn tạo ra một môi trường làm việc thân thiện và hợp tác.

III. Đánh giá thực trạng bầu không khí tâm lý tại trung tâm

Thực trạng bầu không khí tâm lý tại trung tâm chăm sóc khách hàng Viettel Hà Nội cho thấy nhiều điểm tích cực, nhưng cũng tồn tại một số vấn đề cần khắc phục. Nghiên cứu cho thấy rằng điện thoại viên có mức độ hài lòng cao với lãnh đạo và đồng nghiệp, tuy nhiên, vẫn còn một số yếu tố gây căng thẳng trong công việc. Sự không hài lòng về điều kiện làm việc và chế độ đãi ngộ là những vấn đề cần được giải quyết. Việc cải thiện bầu không khí tâm lý sẽ không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công việc mà còn tạo ra một môi trường làm việc tích cực hơn cho điện thoại viên.

3.1. Sự hài lòng của điện thoại viên

Sự hài lòng của điện thoại viên là một chỉ số quan trọng để đánh giá bầu không khí tâm lý tại trung tâm. Nghiên cứu cho thấy rằng điện thoại viên cảm thấy hài lòng với công việc của mình khi họ nhận được sự hỗ trợ từ lãnh đạo và đồng nghiệp. Họ cũng đánh giá cao các cơ hội phát triển nghề nghiệp và sự công nhận từ tổ chức. Tuy nhiên, một số điện thoại viên vẫn cảm thấy áp lực trong công việc, điều này có thể ảnh hưởng đến tâm lý khách hàng và chất lượng dịch vụ. Cần có các biện pháp để giảm bớt áp lực và nâng cao sự hài lòng của điện thoại viên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt của ngành viễn thông, chất lượng dịch vụ chăm sóc khách hàng trở thành yếu tố quyết định sự thành công bền vững của doanh nghiệp. Trung tâm Chăm sóc Khách hàng (CSKH) Viettel tại Hà Nội với hơn 250 điện thoại viên làm việc tại ba phòng ban chính (phòng Vip, phòng 1 và phòng 2) là một trong những đơn vị điển hình trong việc xây dựng và duy trì bầu không khí tâm lý tập thể lành mạnh. Theo thống kê, 85,2% điện thoại viên là nữ, đa số có trình độ trung cấp và cao đẳng, làm việc trong môi trường áp lực cao với chỉ tiêu tiếp nhận trung bình từ 70 đến 160 cuộc gọi mỗi ca. Bầu không khí tâm lý tập thể được xem là nhân tố cốt lõi ảnh hưởng đến hiệu quả công việc, sự hài lòng của nhân viên và chất lượng dịch vụ khách hàng.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng bầu không khí tâm lý tập thể điện thoại viên tại Trung tâm CSKH Viettel Hà Nội, phân tích các yếu tố ảnh hưởng như quan hệ giữa lãnh đạo và nhân viên, quan hệ đồng nghiệp, điều kiện làm việc và chế độ tiền lương. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 250 điện thoại viên và 10 lãnh đạo trong khoảng thời gian từ năm 2007 đến 2010. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhân sự, cải thiện môi trường làm việc và tăng cường sự gắn bó của nhân viên với tổ chức, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc khách hàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết tâm lý học xã hội và quản lý tổ chức, trong đó nổi bật là:

• Lý thuyết bầu không khí tâm lý tập thể: Được phát triển từ các nghiên cứu của Elton Mayo và các nhà tâm lý học Xô Viết như G. Andreva, Emelianov, nhấn mạnh vai trò của các mối quan hệ “dọc” (giữa lãnh đạo và nhân viên), “ngang” (giữa các thành viên trong tập thể) và quan hệ với công việc trong việc hình thành bầu không khí tâm lý.

• Mô hình phong cách lãnh đạo và ảnh hưởng đến bầu không khí tâm lý: Theo K. Lewin và Fiedler, phong cách lãnh đạo có tác động trực tiếp đến sự hài lòng, đoàn kết và hiệu quả làm việc của tập thể.

Các khái niệm chính bao gồm: bầu không khí tâm lý, tập thể lao động, phong cách lãnh đạo, sự thỏa mãn công việc, và các yếu tố ảnh hưởng như điều kiện làm việc, tiền lương, chế độ chính sách.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp định tính và định lượng:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập từ 250 điện thoại viên và 10 lãnh đạo Trung tâm CSKH Viettel Hà Nội, qua bảng hỏi, phỏng vấn sâu, quan sát và trắc nghiệm Fiedler.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm SPSS 13.0 để xử lý số liệu thống kê, tính trung bình cộng, phần trăm và phân tích mối quan hệ giữa các biến. Phương pháp trắc nghiệm Fiedler đánh giá mức độ thuận lợi của bầu không khí tâm lý dựa trên 10 tiêu chí với thang điểm từ 1 đến 9.

• Timeline nghiên cứu: Từ tháng 11/2007 đến tháng 11/2010, bao gồm giai đoạn xây dựng cơ sở lý luận, thiết kế công cụ nghiên cứu, thu thập và xử lý dữ liệu, phân tích kết quả và hoàn thiện luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ hài lòng với lãnh đạo: 72% điện thoại viên đánh giá phong cách lãnh đạo của Trung tâm là dân chủ và công bằng, với điểm trung bình 7,2 trên thang 9 của trắc nghiệm Fiedler, cho thấy bầu không khí tâm lý theo chiều “dọc” khá thuận lợi.

2. Quan hệ giữa các điện thoại viên: 68% nhân viên cảm thấy hài lòng với sự hỗ trợ và đoàn kết trong nhóm, điểm trung bình 6,8, phản ánh mối quan hệ “ngang” tích cực, tuy nhiên vẫn còn khoảng 15% phản ánh mâu thuẫn nhỏ trong công việc.

3. Sự thỏa mãn với công việc và điều kiện làm việc: 65% điện thoại viên hài lòng với chế độ tiền lương và điều kiện làm việc, nhưng 20% cho biết áp lực công việc và số lượng cuộc gọi cao gây căng thẳng, ảnh hưởng đến tâm trạng và hiệu quả làm việc.

4. Đánh giá tổng thể bầu không khí tâm lý: Kết quả trắc nghiệm Fiedler cho thấy điểm trung bình tổng thể là 7,0, thuộc nhóm “thuận lợi”, khẳng định giả thuyết nghiên cứu về bầu không khí tâm lý tập thể điện thoại viên tại Trung tâm CSKH Viettel Hà Nội là thuận lợi.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy bầu không khí tâm lý tại Trung tâm CSKH Viettel Hà Nội được duy trì ở mức tích cực nhờ phong cách lãnh đạo dân chủ, sự đoàn kết giữa các thành viên và sự quan tâm đến điều kiện làm việc. So sánh với các nghiên cứu trong ngành viễn thông, mức độ hài lòng này cao hơn khoảng 10%, phản ánh hiệu quả trong quản lý nhân sự và văn hóa doanh nghiệp của Viettel.

Tuy nhiên, áp lực công việc và số lượng cuộc gọi lớn vẫn là thách thức, gây ra căng thẳng tâm lý cho một bộ phận nhân viên, tương tự như báo cáo của ngành về tỷ lệ nghỉ việc cao trong 6 tháng đầu làm việc. Biểu đồ phân bố mức độ hài lòng theo phòng ban cho thấy phòng Vip có mức độ hài lòng cao nhất (75%), trong khi phòng 1 và phòng 2 thấp hơn (khoảng 65%), cho thấy cần có sự điều chỉnh phù hợp theo đặc thù từng phòng.

Việc duy trì bầu không khí tâm lý thuận lợi không chỉ nâng cao hiệu quả công việc mà còn góp phần giảm thiểu xung đột, tăng cường sự gắn bó và sáng tạo trong tập thể. Các kết quả này phù hợp với lý thuyết của Emelianov và G. Andreva về vai trò của bầu không khí tâm lý trong nâng cao năng suất lao động.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và phát triển phong cách lãnh đạo dân chủ: Đào tạo kỹ năng giao tiếp, quản lý cảm xúc và giải quyết xung đột cho lãnh đạo trung tâm nhằm nâng cao sự hài lòng và tin tưởng của nhân viên. Thời gian thực hiện: 6 tháng; Chủ thể: Ban lãnh đạo Trung tâm phối hợp với phòng nhân sự.

2. Xây dựng chương trình hỗ trợ tâm lý và giảm áp lực công việc: Thiết lập các buổi tư vấn tâm lý, kỹ năng quản lý stress cho điện thoại viên, đồng thời điều chỉnh chỉ tiêu cuộc gọi phù hợp với năng lực từng phòng ban. Thời gian: 3-6 tháng; Chủ thể: Phòng nhân sự và phòng đào tạo.

3. Tăng cường hoạt động gắn kết tập thể: Tổ chức các hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt nhóm, dã ngoại nhằm tăng cường sự đoàn kết, hỗ trợ lẫn nhau giữa các điện thoại viên. Thời gian: hàng quý; Chủ thể: Ban tổ chức sự kiện Trung tâm.

4. Cải thiện chế độ tiền lương và chính sách khen thưởng: Rà soát và điều chỉnh chính sách lương thưởng để đảm bảo công bằng, khích lệ sự nỗ lực và sáng tạo của nhân viên, đặc biệt là các phòng có áp lực công việc cao. Thời gian: 6 tháng; Chủ thể: Ban lãnh đạo và phòng tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý nhân sự trong ngành viễn thông: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách quản lý nhân sự, nâng cao bầu không khí tâm lý và hiệu quả làm việc của đội ngũ chăm sóc khách hàng.

2. Các chuyên gia tâm lý lao động và tổ chức: Tài liệu tham khảo về mô hình bầu không khí tâm lý tập thể, phương pháp đánh giá và các yếu tố ảnh hưởng trong môi trường làm việc áp lực cao.

3. Sinh viên và nghiên cứu sinh ngành tâm lý học và quản trị kinh doanh: Cung cấp ví dụ thực tiễn về ứng dụng lý thuyết tâm lý học xã hội trong quản lý tổ chức và phát triển nguồn nhân lực.

4. Doanh nghiệp có trung tâm chăm sóc khách hàng: Hướng dẫn xây dựng môi trường làm việc tích cực, nâng cao sự hài lòng và gắn bó của nhân viên, từ đó cải thiện chất lượng dịch vụ khách hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Bầu không khí tâm lý tập thể là gì?
   Bầu không khí tâm lý tập thể là trạng thái tâm lý xã hội chung của một nhóm người, phản ánh sự hài lòng, quan hệ giữa các thành viên và thái độ đối với công việc. Ví dụ, trong Trung tâm CSKH Viettel, bầu không khí này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả làm việc và sự gắn bó của điện thoại viên.

2. Tại sao phong cách lãnh đạo lại quan trọng đối với bầu không khí tâm lý?
   Phong cách lãnh đạo ảnh hưởng đến sự hài lòng, tin tưởng và tinh thần làm việc của nhân viên. Phong cách dân chủ giúp tạo môi trường giao tiếp cởi mở, giảm xung đột và tăng tính tích cực trong tập thể.

3. Các yếu tố nào ảnh hưởng đến bầu không khí tâm lý trong Trung tâm CSKH?
   Bao gồm quan hệ giữa lãnh đạo và nhân viên, quan hệ đồng nghiệp, điều kiện làm việc, tiền lương, chế độ chính sách và áp lực công việc. Môi trường làm việc thoải mái và sự hỗ trợ từ lãnh đạo giúp cải thiện bầu không khí.

4. Làm thế nào để đo lường bầu không khí tâm lý tập thể?
   Có thể sử dụng các công cụ như bảng hỏi, phỏng vấn sâu, quan sát và trắc nghiệm Fiedler với các tiêu chí đánh giá mối quan hệ “dọc”, “ngang” và sự thỏa mãn với công việc.

5. Giải pháp nào hiệu quả để cải thiện bầu không khí tâm lý tại Trung tâm CSKH?
   Tăng cường đào tạo lãnh đạo, hỗ trợ tâm lý cho nhân viên, tổ chức hoạt động gắn kết tập thể và cải thiện chính sách tiền lương là những giải pháp thiết thực đã được chứng minh hiệu quả trong nghiên cứu.

Kết luận

• Bầu không khí tâm lý tập thể điện thoại viên Trung tâm CSKH Viettel tại Hà Nội được đánh giá là thuận lợi với điểm trung bình 7,0 theo trắc nghiệm Fiedler.
• Phong cách lãnh đạo dân chủ và sự đoàn kết giữa các thành viên là nhân tố chính tạo nên bầu không khí tích cực.
• Áp lực công việc và chế độ tiền lương là những thách thức cần được cải thiện để nâng cao sự hài lòng và hiệu quả làm việc.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tăng cường đào tạo lãnh đạo, hỗ trợ tâm lý, tổ chức hoạt động tập thể và điều chỉnh chính sách tiền lương.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi cho các đơn vị chăm sóc khách hàng trong việc xây dựng môi trường làm việc lành mạnh, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Để tiếp tục phát triển, Trung tâm CSKH Viettel nên triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 6-12 tháng tới và tiến hành đánh giá định kỳ để điều chỉnh phù hợp. Hành động ngay hôm nay sẽ tạo nền tảng vững chắc cho sự thành công lâu dài của tổ chức.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BẦU KHÔNG KHÍ TÂM LÝ 1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề bầu không khí tâm lý 1. Một số quan điểm, công trình nghiên cứu về bầu không khí tâm lý của các nhà Tâm lý học nước ngoài a) Một số quan điểm, công trình nghiên cứu về bầu không khí tâm lý của các nhà Tâm lý học ở các nước phương Tây Vào những năm 30 của thế kỉ XX, người ta đã nghiên cứu vấn đề này trong Tâm lý học lao động nhằm tăng năng suất lao động của người công nhân, giảm tính mâu thuẫn giữa chủ và thợ trong các tập thể sản xuất theo phương thức tư bản chủ nghĩa.

Những nghiên cứu này đã đề cập đến những đặc trưng của nhóm: quy mô, cấu trúc chính thức, phong cách lãnh đạo, cơ chế hoạt động, hệ thống kiểm tra trong nhóm. Đây là những đặc trưng cơ bản của bầu không khí nhóm. Ở phương Tây, người ta bắt đầu chú ý hơn đến bầu không khí tâm lý sau những cuộc thí nghiệm ở Hottorn- Mỹ, được thực hiện dưới sự lãnh đạo của nhà Xã hội học Elton Mayo trong những năm 1924- 1929. Ông lý giải các vấn đề của người lao động dưới góc độ tâm- sinh lý.

Người ta cũng đã xác minh được rằng trạng thái tâm lý của người lao động gây tác động một cách trực tiếp nhất đến năng suất lao động. Sự đoàn kết của nhóm người làm việc và các mối quan hệ của họ, nếu được hình thành trên cơ sở cùng nhau trung thành với sự nghiệp, sẽ kích thích lao động tốt hơn so với những khuyến khích vật chất. Học thuyết “các mối quan hệ con người” được hình thành trên cơ sở các “Cuộc thực nghiệm ở Hottorn” đã đề cập tới việc xây dựng bầu không khí tâm lý trong tập thể sản xuất. Học thuyết nhấn mạnh tình cảm, tâm trạng, niềm tin và các mối quan hệ cá nhân của công nhân không kém phần quan trọng đối với việc tăng lợi nhuận so với việc bố trí thiết bị hợp lý.

Kế tiếp ý tưởng, E. Phôlet và những người khác qua “Những cuộc thí nghiệm lâm sàng” đã đưa ra một kết luận rõ ràng về ý nghĩa của sự hòa hợp và đoàn kết tâm lý- tinh thần. Nói chung, học thuyết của 11 z A. Mayo đã nhấn mạnh đến vai trò của quan hệ con người và ảnh hưởng của chúng đến hoạt động của nhóm, tập thể.

Trong các công trình nghiên cứu Tâm lý học vào thập kỉ thứ 3 của thế kỉ XX, K. Lewin và các cộng sự là người đầu tiên sử dụng thuật ngữ bầu không khí tâm lý. Ông đã chú trọng nghiên cứu phong cách lãnh đạo của người quản lý và cho rằng phong cách của người quản lý có nhiều ảnh hưởng đến tính chất bầu không khí tâm lý của nhóm. Vào thập kỉ 60- thế kỉ XX, G.Stringer đã nghiên cứu về động lực thúc đẩy con người trong hoạt động lao động; đề cao vai trò của bầu không khí tâm lý trong việc thúc đẩy hoặc kìm hãm người lao động thực hiện nhiệm vụ.

Bầu không khí tâm lý chiếm vị trí to lớn trong lý luận Tâm lý học phương Tây. Họ khẳng định việc muốn xây dựng bầu không khí thuận lợi trong lao động cần phải tính đến các tâm trạng, tình cảm, niềm tin và các mối quan hệ qua lại giữa con người với con người. Nói cách khác, người lãnh đạo nên hướng vào việc “gây được tiếng vang trong tâm hồn mọi người”, đi sâu vào từng cá nhân lao động, không nên đối xử một cách hời hợt, có như vậy mới có thể thực hiện được đầy đủ mục tiêu của tổ chức, những nhiệm vụ của sản xuất. b) Một số quan điểm, công trình nghiên cứu về bầu không khí tâm lý của các nhà Tâm lý học Xô Viết Những năm 60 - 70 của thế kỷ XX do ảnh hưởng việc tổ chức lao động xã hội trong các nhà máy xí nghiệp xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô nhằm nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí vật tư, hạ giá thành sản phẩm, và đặc biệt việc nghiên cứu các mối quan hệ giữa các thành viên trong tập thể lao động các nhà tâm lý học đã thực sự chú ý tới bầu không khí tâm lý tập thể.

Những vấn đề lý thuyết về bầu tâm lý tập thể lần đầu tiên được trình bày tại Đại hội lần thứ 2 Hội tâm lý học Xô Viết vào năm 1963. Platônốp đã có những trắc đạc về mối quan hệ qua lại giữa các thành viên trong tập thể. Trong đó, Platônốp đề cập đến bầu không khí tâm lý tập thể trong báo cáo “Về 12 z những vấn đề tâm lý xã hội”. Manxupốp đã sử dụng thuật ngữ bầu không khí tâm lý xã hội để chỉ những yếu tố xã hội - tâm lý bao trùm hoạt động lao động tập thể, và thuật ngữ được dùng lần đầu tiên trong tâm lý học.

Những quan niệm của Sêpel về bầu không khí tâm lý được tiếp tục nghiên cứu sâu và phát triển trên các phương diện trạng thái, cấu trúc, thành phần, nội dung mối quan hệ với các quá trình tâm lý xã hội khác. Nhiều tác giả đã chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến việc hình thành không khí tâm lý tập thể, đó là điều kiện tổ chức hoạt động lao động xã hội, các quan hệ chính thức và không chính thức trong quá trình giao tiếp tập thể, khẳng định vai trò của bầu không khí tâm lý tập thể đối với năng suất lao động: A. Trecnưsép đã chỉ ra những ảnh hưởng về mặt tổ chức, sự phụ thuộc của ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân với sự hình thành bầu không khí tâm lý tập thể. Ốpdôrốp nghiên cứu những tương hợp tâm lý chính thức và không chính thức, những tương hợp trong công việc dẫn đến hiệu quả cao, chi phí năng lượng thấp và sự thoả mãn trong tâm lý các thành viên tập thể.

Sêtốp khẳng định không khí tâm lý xã hội là sự thống nhất các thành phần tâm lý xã hội phản ánh tính chất, nội dung và các điều kiện tổ chức hoạt động của các thành viên trong tập thể, các quan hệ chính thức và không chính thức trong giao tiếp ở tập thể. Cônôva cho rằng không khí tâm lý xã hội là thu được những kết quả cao trong hoạt động và thái độ của học viên đối với học tập là giá trị, thước đo quan trọng nhất tạo nên không khí tâm lý tập thể. Các quan niệm về bản chất bầu không khí tâm lý trong tập thể với những khác biệt, sự đa dạng, phong phú của các mối quan hệ xã hội trong tập thể những người lao động được các nhà nghiên cứu cho rằng như sau: L. Ulêđốp xem bầu không khí tâm lý là trạng thái ý thức của tập thể.

Olsơnxki quan niệm bầu không khí tâm lý như là sự phản ánh phức hợp các hiện tượng, là tổ hợp của sự tác động qua lại 13 z giữa các yếu tố: con người, điều kiện lao động, mối quan hệ qua lại của mọi người trong quá trình lao động. Một số lớn tác giả xem không khí tâm lý là trạng thái của tập thể. Trong đó, họ chú ý đến tâm trạng, tình cảm, tính chất của các mối quan hệ giữa các con người với nhau (F. Các tác giả còn xem xét bầu không khí tâm lý tập thể trong mối quan hệ với thái độ giữa các cá nhân, sự thống nhất về chính trị và đạo đức, xung đột, dư luận, tâm trạng, tình cảm… giữa các thành viên trong tập thể.

Về hình thức biểu hiện của bầu không khí tâm lý các nhóm tác giả xem xét dưới các góc độ khác nhau. Xécbacốp xem hình thức biểu hiện của bầu không khí tâm lý xã hội là sự hài lòng của các thành viên tập thể với quan hệ với công việc, với điều kiện hoạt động chung, tình đoàn kết trong tập thể, tâm trạng tập thể, dư luận tập thể. Buivôn nghiên cứu vấn đề này dựa trên thái độ của công nhân đối với công việc, những kinh nghiệm và những sáng kiến, với chuẩn mực và hành vi trong tập thể. Xcômarốpxki xem xét kiểu lãnh đạo, tâm thế, định hướng xã hội, giá trị người lao động, tính tích cực chính trị xã hội.… Đề cập đến những nhân tố cơ bản tác động đến quá trình hình thành bầu không khí tâm lý tập thể cũng có nhiều ý kiến.

Một số tác giả cho rằng yếu tố đầu tiên tác động tới bầu không khí tâm lý tập thể là động cơ hoạt động lao động, tâm trạng, sự hài lòng đối với lao động, mối quan hệ giữa các thành viên trong tập thể (B. Platônốp); không khí tâm lý được hình thành ở tính cộng đồng về mặt thể lực và mặt tâm lý giữa các thành viên, ở hệ thống các mối quan hệ liên nhân cách trong nhóm, mối quan hệ thiện cảm trong tập thể (I. Lâyman); bầu không khí tâm lý được hình thành do ảnh hưởng của toàn bộ các mối quan hệ tâm lý xã hội và các mối quan hệ về mặt công việc quy định bởi hoạt động lao động của các thành viên và mối quan hệ qua lại giữa các thành viên(G. Vinôgrađốp); có tác giả nhấn mạnh ảnh hưởng của các nhân tố tồn tại trong tập thể như cách tổ chức lao động, vấn đề lương bổng, cơ sở vật chất kỹ thuật, điều kiện sinh hoạt (G.

Những công trình nghiên cứu trong nước Trong cuốn “Những cơ sở tâm lý học trong công tác của người lãnh đạo” Nguyễn Hải Khoát đã đề cập đến khái niệm bầu không khí tâm lý tập thể, những dấu hiệu và các yếu tố ảnh hưởng của nó. Trong đó, tác giả quan tâm nhiều đến yếu tố người lãnh đạo, yếu tố dung hợp nhóm. Trong cuốn“Tâm lý học xã hội những lĩnh vực ứng dụng” do Đỗ Long chủ biên, tác giả phân tích các yếu tố hình thành không khí tập thể, đề cao yếu tố môi trường vi mô (nhân tố vật chất, hệ thống kích thích lao động, yếu tố bên trong nhóm), vấn đề đạo đức nhóm, thái độ lao động, phẩm chất nhân cách người công dân, sự thích nghi, vai trò người lãnh đạo… Các tác giả Mai Hữu Khuê và Đinh Văn Tiến trong cuốn “Tâm lý học ứng dụng trong quản lý kinh doanh” cho rằng bầu không khí tâm lý là sự thể hiện về chất các quan hệ giữa mọi người trong tập thể. Sự hài lòng về địa vị, về công việc, về quan hệ với đồng nghiệp, với cấp trên, với cơ quan là cơ sở của bầu không khí tâm lý tập thể.