Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ đến khả năng sinh trưởng và phát triển của hai giống sắn bka900 và km419 tại xã đông cuông huyện văn yên yên bái

Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ đến sinh trưởng và phát triển giống sắn BKA900 và KM419 tại xã Đông Cuông, huyện Văn Yên, Yên Bái.

• Tác giả: Nguyễn Mạnh Tuyên
• Người hướng dẫn: TS. Trần Đình Hà
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Trồng Trọt
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Thời Vụ Đến Sinh Trưởng Giống Sắn BKA900 Và KM419 Tại Yên Bái
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục đích nghiên cứu đề tài
• 1.3. Yêu cầu của đề tài
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 1.4.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.4.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. NGUỒN GỐC, GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG CỦA CÂY SẮN
• 2.1.1. Nguồn gốc
• 2.1.2. Giá trị dinh dưỡng
• 2.2. Tình hình sản xuất sắn trên thế giới và Việt Nam
• 2.2.1. Tình hình sản xuất sắn trên thế giới
• 2.2.2. Tình hình sản xuất sắn tại Việt Nam
• 2.3. Tình hình nghiên cứu, chọn tạo giống sắn trên thế giới và Việt Nam
• 2.3.1. Tình hình nghiên cứu, chọn tạo giống sắn trên thế giới
• 2.3.2. Tình hình nghiên cứu, chọn tạo giống sắn ở Việt Nam
• 2.4. Tình hình nghiên cứu thời vụ trồng sắn ở trên thế giới và trong nước
• 2.4.1. Thời vụ trồng sắn trên thế giới
• 2.4.2. Thời vụ trồng sắn ở Việt Nam
• 2.5. Kết luận rút ra từ tổng quan
• 3. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5. Công thức và phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.6. Quy trình kỹ thuật thí nghiệm
• 3.7. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
• 3.8. Phương pháp tính toán và xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ trồng đến sinh trưởng 2 giống sắn tham gia thí nghiệm
• 4.1.1. Ảnh hưởng của thời vụ trồng đến tỷ lệ mọc mầm và thời gian mọc mầm của 2 giống sắn
• 4.1.2. Ảnh hưởng của thời vụ trồng đến tốc độ tăng trưởng chiều cao cây của 2 giống sắn
• 4.1.3. Ảnh hưởng của thời vụ trồng đến tốc độ ra lá của 2 giống sắn
• 4.1.4. Ảnh hưởng của thời vụ trồng đến tuổi thọ lá của 2 giống sắn
• 4.1.5. Ảnh hưởng của thời vụ trồng đến đặc điểm nông sinh học của 2 giống sắn
• 4.2. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ trồng đến tình hình sâu bệnh hại của 2 giống sắn
• 4.3. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ trồng đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của 2 giống sắn
• 4.3.1. Ảnh hưởng của thời vụ đến các yếu tố cấu thành năng suất của 2 giống sắn
• 4.3.2. Ảnh hưởng của thời vụ đến năng suất của 2 giống sắn
• 4.4. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ trồng đến chất lượng 2 giống sắn
• 4.5. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ trồng đến hiệu quả kinh tế của 2 giống sắn
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu chung

Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ đến khả năng sinh trưởng và phát triển của hai giống sắn BKA900 và KM419 tại Yên Bái là một đề tài quan trọng trong lĩnh vực nông nghiệp. Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định thời vụ trồng thích hợp nhằm đạt được năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế cao cho giống sắn mới tại huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái. Việc lựa chọn thời vụ trồng phù hợp không chỉ ảnh hưởng đến năng suất mà còn đến chất lượng củ sắn, từ đó góp phần nâng cao thu nhập cho người dân. Theo các nghiên cứu trước đây, điều kiện thời tiết và kỹ thuật trồng có vai trò quan trọng trong việc quyết định sự thành công của vụ mùa. Do đó, việc nghiên cứu này sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho nông dân trong việc lựa chọn thời điểm trồng sắn, từ đó tối ưu hóa sản xuất.

1.1. Tầm quan trọng của giống sắn BKA900 và KM419

Giống sắn BKA900 và KM419 được lựa chọn trong nghiên cứu này do có đặc tính sinh trưởng tốt và khả năng chống chịu với sâu bệnh. Theo các tài liệu nghiên cứu, giống BKA900 có khả năng sinh trưởng mạnh mẽ, cho năng suất cao hơn so với các giống khác trong cùng điều kiện. Trong khi đó, KM419 được biết đến với khả năng thích ứng tốt với điều kiện khí hậu tại Yên Bái. Việc nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ đến hai giống này sẽ giúp xác định được thời điểm tối ưu để trồng, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất. Điều này không chỉ có ý nghĩa về mặt kinh tế mà còn góp phần vào việc phát triển bền vững ngành nông nghiệp tại địa phương.

II. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện tại xã Đông Cuông, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái, nơi có điều kiện thời tiết và đất đai phù hợp cho việc trồng sắn. Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc bố trí thí nghiệm theo từng thời vụ khác nhau, từ đó đánh giá khả năng sinh trưởng của hai giống sắn BKA900 và KM419. Các chỉ tiêu được theo dõi bao gồm tỷ lệ mọc mầm, tốc độ tăng trưởng chiều cao cây, tốc độ ra lá, và tuổi thọ lá. Ngoài ra, nghiên cứu cũng đánh giá tình hình sâu bệnh hại và các yếu tố cấu thành năng suất. Kết quả thu được sẽ được phân tích và so sánh để đưa ra những nhận định chính xác về ảnh hưởng của thời vụ đến sự phát triển của giống sắn.

2.1. Quy trình kỹ thuật thí nghiệm

Quy trình kỹ thuật thí nghiệm được thực hiện theo các bước cụ thể. Đầu tiên, giống sắn BKA900 và KM419 được gieo trồng vào các thời điểm khác nhau trong năm. Sau đó, các chỉ tiêu sinh trưởng được ghi nhận định kỳ. Việc theo dõi các yếu tố như phân bón, chăm sóc cây trồng, và điều kiện thời tiết cũng được thực hiện để đảm bảo tính chính xác của kết quả. Kết quả thu được sẽ được xử lý bằng các phương pháp thống kê để đánh giá sự khác biệt giữa các thời vụ. Điều này sẽ giúp xác định rõ ràng thời vụ nào là tối ưu cho từng giống sắn, từ đó đưa ra khuyến cáo cho nông dân.

III. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy thời vụ trồng có ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng sinh trưởng của hai giống sắn BKA900 và KM419. Cụ thể, giống BKA900 cho thấy tỷ lệ mọc mầm cao hơn khi được trồng vào thời điểm đầu mùa mưa, trong khi KM419 lại phát triển tốt hơn khi trồng vào giữa mùa mưa. Tốc độ tăng trưởng chiều cao cây và tốc độ ra lá cũng có sự khác biệt rõ rệt giữa các thời vụ. Điều này cho thấy rằng việc lựa chọn thời vụ trồng phù hợp không chỉ ảnh hưởng đến năng suất mà còn đến chất lượng củ sắn. Kết quả này có thể được áp dụng để khuyến cáo nông dân trong việc lựa chọn thời điểm trồng sắn, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất.

3.1. Ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng củ

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng thời vụ trồng ảnh hưởng đến các yếu tố cấu thành năng suất của hai giống sắn. Giống BKA900 đạt năng suất cao nhất khi trồng vào đầu mùa mưa, trong khi KM419 cho năng suất tối ưu khi trồng vào giữa mùa mưa. Chất lượng củ cũng được cải thiện đáng kể khi trồng đúng thời vụ. Kết quả này cho thấy rằng việc nghiên cứu và xác định thời vụ trồng phù hợp là rất cần thiết để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, từ đó giúp người dân tăng thu nhập và cải thiện đời sống.

IV. Kết luận và khuyến nghị

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng thời vụ trồng có ảnh hưởng lớn đến khả năng sinh trưởng và phát triển của giống sắn BKA900 và KM419 tại Yên Bái. Việc lựa chọn thời điểm trồng phù hợp không chỉ giúp tăng năng suất mà còn cải thiện chất lượng củ sắn. Kết quả nghiên cứu này có thể được áp dụng để khuyến cáo nông dân trong việc lựa chọn thời vụ trồng sắn, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất. Đề nghị cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố khác ảnh hưởng đến sự phát triển của giống sắn, nhằm hoàn thiện quy trình canh tác bền vững cho cây sắn tại Yên Bái.

4.1. Khuyến nghị cho nông dân

Nông dân nên chú ý đến thời vụ trồng khi quyết định gieo sắn. Việc trồng giống BKA900 vào đầu mùa mưa và KM419 vào giữa mùa mưa sẽ giúp đạt được năng suất và chất lượng tốt nhất. Ngoài ra, cần kết hợp với các biện pháp chăm sóc cây trồng hợp lý như phân bón và chăm sóc để tối ưu hóa sản xuất. Các cơ quan chức năng cũng nên tổ chức các lớp tập huấn để nâng cao nhận thức cho nông dân về tầm quan trọng của việc lựa chọn thời vụ trồng sắn.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Cây sắn (Manihot esculenta Crantz) giữ vị trí chiến lược trong an ninh lương thực và phát triển kinh tế nông nghiệp Việt Nam, đứng thứ ba sau lúa và ngô. Theo thống kê của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAOSTAT), năm 2016 diện tích sắn toàn cầu đạt 23,48 triệu ha với sản lượng 277,10 triệu tấn; riêng Việt Nam đạt 579,89 nghìn ha với tổng sản lượng 11,04 triệu tấn và năng suất bình quân 19,04 tấn/ha. Tại tỉnh Yên Bái, diện tích trồng sắn duy trì khoảng 14,8 - 16,9 nghìn ha, tập trung trọng điểm tại huyện Văn Yên (hơn 6,8 nghìn ha) và huyện Yên Bình (khoảng 3,5 nghìn ha). Địa phương hiện vận hành 03 nhà máy chế biến tinh bột sắn công nghiệp quy mô lớn với tổng công suất tiêu thụ nguyên liệu đạt 1.600 tấn củ tươi/ngày (tương đương 400 tấn tinh bột/ngày), đòi hỏi nguồn cung nguyên liệu ổn định trên 200.000 tấn củ tươi mỗi năm.

                    HỆ THỐNG CHUỖI GIÁ TRỊ SẮN YÊN BÁI
                    

Tuy nhiên, năng suất sắn bình quân tại Yên Bái chỉ dao động ở mức 18,0 - 19,2 tấn/ha, thấp hơn đáng kể so với tiềm năng sinh học của cây sắn và mức bình quân khu vực Châu Á (21,34 tấn/ha). Vấn đề cốt lõi xuất phát từ thực trạng nông dân duy trì các giống sắn cũ thoái hóa (KM94, Sắn lá tre, Sắn dù) bị nhiễm nặng bệnh chổi rồng (Phytoplasma) và thiếu quy trình kỹ thuật chuẩn hóa về thời vụ xuống giống cho vùng sinh thái đồi núi dốc miền Bắc.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài:

1. Đánh giá động thái sinh trưởng nông sinh học (tỷ lệ nảy mầm, động thái tăng trưởng chiều cao, tốc độ ra lá và tuổi thọ lá) của 02 giống sắn mới BKA900 và KM419.
2. Giám sát diễn biến và tỷ lệ gây hại của các loài sâu bệnh hại chính (sùng trắng, mối đục hom, nhện đỏ) theo các khung thời vụ.
3. Phân tích chi tiết các yếu tố cấu thành năng suất (số củ/gốc, đường kính củ, chiều dài củ, khối lượng củ/gốc) và năng suất thực thu.
4. Đánh giá chất lượng củ công nghiệp thông qua tỷ lệ chất khô (TLCK) và tỷ lệ tinh bột (TLTB) bằng phương pháp tỷ trọng chuẩn CIAT.
5. Xác lập khung lịch thời vụ tối ưu đem lại hiệu quả kinh tế và giá trị gia tăng cao nhất cho vùng trồng sắn huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái.

Giải pháp đề xuất: Đề tài nghiên cứu ứng dụng phương pháp bố trí thí nghiệm đồng ruộng 2 nhân tố theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD), đánh giá tương tác giữa 2 giống sắn chuyển giao công nghệ mới (BKA900, KM419) trên 5 mốc thời vụ trải dài từ giữa tháng 2 đến giữa tháng 4.

Chỉ số kỳ vọng đạt được:

• Tỷ lệ mọc mầm hom giống: $\ge 95,0%$.
• Năng suất củ tươi lý thuyết và thực thu: Đạt $\ge 45,0 - 54,0\text{ tấn/ha}$ (tăng $\ge 100%$ so với mức bình quân địa phương 19,2 tấn/ha).
• Hàm lượng tinh bột củ: Đạt $\ge 27,5 - 29,5%$.
• Giảm thiểu thiệt hại do dịch hại lá xuống dưới $10%$ diện tích tán.

Phạm vi và giới hạn nghiên cứu: Thí nghiệm thực địa triển khai tại xã Đông Cuông, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái từ tháng 02/2017 đến tháng 02/2018, trên nền đất đồi feralit đặc trưng của tiểu vùng khí hậu trung du và miền núi phía Bắc.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại vùng sắn miền núi phía Bắc, việc lựa chọn giống và xác định thời vụ xuống giống mang tính quyết định đến khả năng tích lũy sinh khối do đặc thù mùa đông giá lạnh và mùa xuân khô hạn đầu vụ.

Tiêu chí so sánh	Giống sắn địa phương / KM94 cũ	Giống sắn mới BKA900	Giống sắn mới KM419
Nguồn gốc di truyền	Nhập nội thập niên 1990, thoái hóa	Hạt lai CIAT/EMBRAPA Brazil (2008)	Lai BKA900 $\times$ (KM98-5 $\times$ KM98-5)
Thời gian sinh trưởng	10 - 12 tháng	7 - 10 tháng (ngắn ngày)	8 - 10 tháng
Năng suất củ tươi	18,0 - 22,0 tấn/ha	35,1 - 50,4 tấn/ha	35,0 - 45,8 tấn/ha
Hàm lượng tinh bột	24,0 - 26,0%	23,6 - 27,7%	27,6 - 29,4% (rất cao)
Kháng bệnh chổi rồng	Mẫn cảm cao, tỷ lệ thoái hóa lớn	Kháng vừa - cao, ít phân cành	Kháng cao, thân thẳng, nhặt mắt
Thích ứng sinh thái	Giảm năng suất nghiêm trọng	Thích hợp đồi thấp, sinh khối lớn	Rất phù hợp thâm canh lấy bột

Ưu tiên yêu cầu kỹ thuật canh tác theo mô hình MoSCoW:

• Must have (Bắt buộc): Khung thời vụ đảm bảo nhiệt độ $>20^\circ\text{C}$ và độ ẩm đất $>75%$ lúc đặt hom; tỷ lệ nảy mầm đạt trên $90%$.
• Should have (Nên có): Giai đoạn phát triển thân lá cực đại rơi vào tháng thứ 4-6 (trùng mùa mưa tháng 6-8) để hấp thu tối đa quang hợp.
• Could have (Có thể): Trồng xen cây họ đậu ngắn ngày trong 2 tháng đầu để chống xói mòn đất dốc.
• Won't have (Không áp dụng): Tuyệt đối không xuống giống vào tháng 1 khi nhiệt độ thấp dưới $15^\circ\text{C}$ gây thối hom và mất nước.

                  MA TRẬN QUYẾT ĐỊNH CANH TÁC THEO MÙA
  Nhiệt độ thấp, Khô hạn       Độ ẩm tối ưu, Ấm dần       Nắng nóng, Hanh khô cuối vụ
  [Tháng 1 - Đầu T2]          [Cuối T2 - Hết T3]          [Tháng 4 trở đi]
  [KHÔNG KHUYẾN CÁO]     [THỜI VỤ VÀNG: TV2 & TV3]       [NĂNG SUẤT THẤP: TV4 & TV5]

Thiết kế hệ thống thí nghiệm

Thiết kế hệ thống khảo nghiệm nông sinh học tuân thủ Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 01-61: 2011/BNNPTNT về khảo nghiệm giá trị canh tác và sử dụng (VCU) của giống sắn.

Thông số kỹ thuật chuẩn hóa:

• Quy cách ô thí nghiệm: $4,0\text{ m} \times 5,0\text{ m} = 20\text{ m}^2$, mật độ $1,0\text{ m} \times 1,0\text{ m}$ ($10.000\text{ cây/ha}$), 20 cây/ô. Tổng diện tích khu thí nghiệm: $600\text{ m}^2$.
• Công thức bón phân chuẩn hóa cho 1 ha: $3,0\text{ tấn}$ phân hữu cơ vi sinh + $120\text{ kg N} + 80\text{ kg P}_2\text{O}_5 + 120\text{ kg K}_2\text{O}$.
  • Bón lót: $100%$ phân vi sinh + $100%$ phân lân.
  • Bón thúc đợt 1 (20 - 30 ngày sau mọc mầm): $50%\text{ N} + 50%\text{ K}_2\text{O}$.
  • Bón thúc đợt 2 (50 - 70 ngày sau mọc mầm): $50%\text{ N} + 50%\text{ K}_2\text{O}$.

Phương pháp nghiên cứu

Thí nghiệm ứng dụng phương pháp giải tích thống kê sinh học xử lý trên phần mềm chuyên dụng SAS version 9.4 (Statistical Analysis System) và Microsoft Excel 2016. Mô hình tuyến tính tổng quát cho thí nghiệm khối ngẫu nhiên 2 nhân tố:

$$Y_{ijk} = \mu + \alpha_i + \beta_j + (\alpha\beta){ij} + \rho_k + \epsilon{ijk}$$

Trong đó: $\mu$ là trung bình tổng thể; $\alpha_i$ là hiệu ứng giống ($i=1, 2$); $\beta_j$ là hiệu ứng thời vụ ($j=1..5$); $(\alpha\beta){ij}$ là tương tác giống $\times$ thời vụ; $\rho_k$ là hiệu ứng khối nhắc lại ($k=1..3$); $\epsilon{ijk}$ là sai số ngẫu nhiên tuân theo phân phối chuẩn $N(0, \sigma^2)$. So sánh trung bình nghiệm thức thực hiện bằng trắc nghiệm phân hạng Duncan ở mức ý nghĩa $\alpha = 0,05$.

Phương pháp xác định tỷ lệ chất khô và tỷ lệ tinh bột theo nguyên lý tỷ trọng thủy tĩnh Reinman tiêu chuẩn quốc tế của CIAT:

$$Y = \left( \frac{A}{A - B} \right) \times 158,3 - 142,0$$

Trong đó: $Y$ là tỷ lệ chất khô $(%)$; $A$ là khối lượng mẫu củ tươi cân trong không khí $(\text{g})$; $B$ là khối lượng mẫu củ tươi cân chìm trong nước $(\text{g})$.

---

Implementation và kết quả

Quy trình triển khai thực nghiệm

Tiến trình triển khai thực tế kéo dài 12 tháng liên tục được chia thành 5 giai đoạn trọng yếu:

                               TIẾN ĐỘ THỰC HIỆN DỰ ÁN

Mã nguồn kịch bản xử lý dữ liệu tự động bằng SAS 9.4:

/* Script phan tich ANOVA hai nhan to thi nghiem san Dong Cuong */
DATA Cassava_Experiment;
    INPUT Block Variety $ Season $ Height LeafCount TuberCount TuberWeight DryMatter Starch;
    DATALINES;
    1 G1 TV1 234.9 122.4 9.6 4.8 35.1 24.2
    1 G1 TV2 268.7 131.9 9.7 4.6 37.2 26.5
    1 G1 TV3 281.5 140.8 11.7 5.4 38.0 27.1
    1 G1 TV4 249.2 127.8 9.7 3.5 35.4 24.8
    1 G1 TV5 233.2 117.1 8.5 2.8 33.9 23.5
    1 G2 TV1 228.6 115.3 9.3 2.5 36.8 27.6
    1 G2 TV2 265.6 130.4 10.7 4.5 39.5 29.4
    1 G2 TV3 270.0 140.3 9.3 4.1 39.1 29.0
    1 G2 TV4 239.7 127.5 9.7 2.6 37.2 28.1
    1 G2 TV5 234.3 124.7 9.9 3.0 36.5 27.5
    ;
RUN;

PROC GLM DATA=Cassava_Experiment;
    CLASS Block Variety Season;
    MODEL TuberWeight Starch = Block Variety Season Variety*Season;
    LSMEANS Variety*Season / PDIFF ADJUST=TUKEY;
    MEANS Variety Season / DUNCAN ALPHA=0.05;
RUN;
QUIT;

Thuật toán tính toán chỉ số chất khô và năng suất tinh bột thực nghiệm:

def calculate_cassava_metrics(weight_air_g: float, weight_water_g: float, fresh_yield_tons_ha: float):
    """
    Tinh toan ty le chat kho (TLCK), ty le tinh bot (TLTB) va nang suat tinh bot (NSTB)
    theo cong thuc chuan hoa CIAT/Reinman.
    """
    specific_gravity = weight_air_g / (weight_air_g - weight_water_g)
    dry_matter_percentage = (specific_gravity * 158.3) - 142.0
    
    # Tuong quan thuc nghiem ty le tinh bot theo can Reinman
    starch_percentage = dry_matter_percentage - 10.8
    starch_yield_tons_ha = fresh_yield_tons_ha * (starch_percentage / 100.0)
    
    return {
        "specific_gravity": round(specific_gravity, 4),
        "dry_matter_pct": round(dry_matter_percentage, 2),
        "starch_pct": round(starch_percentage, 2),
        "starch_yield_t_ha": round(starch_yield_tons_ha, 2)
    }

# Vi du kiem thu voi mau nghiem thuc G1TV3
sample_result = calculate_cassava_metrics(weight_air_g=5000.0, weight_water_g=435.0, fresh_yield_tons_ha=54.0)
# Output: {'specific_gravity': 1.0953, 'dry_matter_pct': 31.39, 'starch_pct': 20.59, 'starch_yield_t_ha': 11.12}

Kiểm định và đo lường sinh học thực địa

1. Tỷ lệ nảy mầm và thời gian xuất hiện mầm:
   • Thời vụ 2 (01/03) và Thời vụ 3 (16/03) ghi nhận tỷ lệ mọc mầm cao nhất: BKA900 đạt $95,0 - 96,7%$; KM419 đạt $93,3 - 95,0%$. Thời gian bắt đầu mọc mầm nhanh nhất chỉ sau 12 - 13 ngày (nhanh hơn thời vụ 1 gieo sớm 15/02 từ 6 - 7 ngày).
2. Động thái tăng trưởng chiều cao thân và ra lá:
   • Tốc độ tăng trưởng chiều cao cây đạt đỉnh tại tháng thứ 4 sau trồng: BKA900 ở công thức G1TV3 đạt $1,89\text{ cm/ngày}$, KM419 ở G2TV2 đạt $1,75\text{ cm/ngày}$. Đến tháng thứ 8, cây chuyển mạnh sang tích lũy dinh dưỡng về củ, tốc độ chiều cao giảm chỉ còn $0,20 - 0,64\text{ cm/ngày}$.
   • Tốc độ ra lá đạt cực đại ở tháng thứ 4: G1TV3 đạt $1,27\text{ lá/ngày}$, G2TV3 đạt $1,19\text{ lá/ngày}$.
   • Tuổi thọ lá hình thành trong tháng thứ 5 duy trì lâu nhất: BKA900 đạt 90,53 ngày (G1TV3), KM419 đạt 91,47 ngày (G2TV2). Giống KM419 có ưu thế duy trì bộ lá quang hợp dài hơn BKA900 ở mọi công thức.
3. Giám sát dịch hại:
   • Côn trùng đục hom (mối Coptotermes, sùng trắng): Tỷ lệ gây hại rất thấp ($0 - 5,0%$), không ảnh hưởng đến mật độ quần thể.
   • Nhện đỏ (Tetranychus urticae): Phát sinh tập trung vào tháng 11 khi trời hanh khô. Nhện gây hại nghiêm trọng nhất ở các thời vụ gieo muộn (TV4 và TV5) với tỷ lệ cây bị hại lên tới $53,3 - 58,3%$, diện tích lá bị hại $8,0 - 10,3%$; trong khi các thời vụ sớm và tối ưu (TV1 - TV3) chỉ bị hại $25,0 - 36,7%$ với diện tích tổn thương tán nhẹ ($4,1 - 6,2%$).

Tổng hợp kết quả các yếu tố cấu thành năng suất

Dữ liệu phân tích phương sai Duncan thể hiện rõ sự vượt trội có ý nghĩa thống kê ($P < 0,05$) giữa các mốc thời vụ:

Nghiệm thức	Số củ/gốc (củ)	Đường kính củ (cm)	Chiều dài củ (cm)	Khối lượng củ/gốc (kg)	Năng suất lý thuyết (tấn/ha)
G1TV1 (BKA900 - 15/02)	9,6 bc	4,7 ab	35,1 a	4,8 ab	48,0
G1TV2 (BKA900 - 01/03)	9,7 bc	4,5 bcd	31,5 b	4,6 abc	46,0
G1TV3 (BKA900 - 16/03)	11,7 a	5,0 a	34,4 a	5,4 a	54,0
G1TV4 (BKA900 - 31/03)	9,7 bc	4,1 cde	31,9 b	3,5 cd	35,0
G1TV5 (BKA900 - 15/04)	8,5 c	4,0 de	29,7 bc	2,8 d	28,0
G2TV1 (KM419 - 15/02)	9,3 bc	3,9 de	27,8 c	2,5 d	25,0
G2TV2 (KM419 - 01/03)	10,7 ab	4,6 abc	29,3 bc	4,5 abc	45,0
G2TV3 (KM419 - 16/03)	9,3 bc	4,1 cde	30,7 bc	4,1 bc	41,0
G2TV4 (KM419 - 31/03)	9,7 bc	3,8 e	30,3 bc	2,6 d	26,0
G2TV5 (KM419 - 15/04)	9,9 bc	3,7 e	29,4 bc	3,0 d	30,0
Hệ số biến thiên $CV(%)$	7,8%	6,4%	5,9%	12,1%	-
Mức ý nghĩa $P_{TV \times G}$	$<0,05$	$<0,05$	$<0,05$	$<0,05$	-

(Ghi chú: Các chữ cái a, b, c, d đi kèm biểu thị sự khác biệt có ý nghĩa thống kê ở mức xác suất $P < 0,05$ theo phép thử Duncan).

---

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu mang lại những đóng góp khoa học và thực tiễn có tính bước ngoặt cho ngành sản xuất sắn tại Yên Bái:

1. Xác lập "Khung thời vụ vàng" giải quyết rủi ro khí hậu:
   • Chứng minh thời điểm gieo từ 01/03 đến 16/03 (TV2 & TV3) giúp tối đa hóa chỉ số diện tích lá (LAI) và kéo dài tuổi thọ lá thêm $12 - 15$ ngày trong giai đoạn tích lũy đường bột.
   • So với tập quán gieo muộn trong tháng 4 (TV5), việc trồng đúng khung thời vụ 16/03 giúp tăng khối lượng củ/gốc của giống BKA900 từ 2,8 kg lên 5,4 kg (tăng trưởng $+92,8%$) và nâng năng suất thực tế lên 54,0 tấn/ha.

                   SO SÁNH NĂNG SUẤT VỚI CÁC GIẢI PHÁP TRƯỚC ĐÂY

2. Khẳng định đặc tính ưu việt của 02 dòng gen mới:
   • BKA900: Nổi bật về năng suất sinh học, khả năng đâm củ khỏe (11,7 củ/gốc), đường kính củ lớn ($5,0\text{ cm}$), sinh khối thân lá lớn phù hợp vùng đồi dốc cần che phủ chống xói mòn.
   • KM419: Dòng sắn chuyên dụng cho công nghiệp chế biến nhờ hàm lượng tinh bột vượt trội ($27,6 - 29,4%$), tán thẳng gọn, kháng sâu bệnh cao, dễ thu hoạch cơ giới.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản sản xuất liên kết chuỗi giá trị

Mô hình được thiết kế để chuyển giao trực tiếp cho các vùng chuyên canh cung ứng cho 03 nhà máy chế biến tinh bột tại Yên Bái:

Phân tích hiệu quả kinh tế và ROI nông hộ

Hạch toán chi phí và lợi nhuận trên 1 ha canh tác theo các phương án kỹ thuật:

Hạng mục chi phí / Thu nhập	Mô hình cũ (KM94 gieo tự do)	Mô hình mới (BKA900 - Trồng 16/03)	Chênh lệch giá trị gia tăng
Chi phí giống & Phân bón	12.500.000 đ	16.200.000 đ	+ 3.700.000 đ
Chi phí công lao động	10.000.000 đ	12.500.000 đ	+ 2.500.000 đ
Tổng chi phí đầu tư	22.500.000 đ	28.700.000 đ	+ 6.200.000 đ
Năng suất củ tươi bình quân	19,2 tấn/ha	54,0 tấn/ha	+ 34,8 tấn/ha
Giá thu mua bao tiêu	1.300.000 đ/tấn	1.450.000 đ/tấn (do bột cao)	+ 150.000 đ/tấn
Tổng doanh thu	24.960.000 đ	78.300.000 đ	+ 53.340.000 đ
Lợi nhuận thuần (Lãi ròng)	2.460.000 đ	49.600.000 đ	+ 47.140.000 đ
Tỷ suất sinh lời (ROI)	10,9%	172,8%	Tăng gấp 15,8 lần

Lộ trình mở rộng vùng nguyên liệu

• Năm 1 (2018): Xây dựng vườn ươm nhân giống thuần chủng cấp 1 cho KM419 và BKA900 quy mô 20 ha tại xã Đông Cuông.
• Năm 2 - 3: Mở rộng diện tích lên 2.500 ha tại các xã trọng điểm huyện Văn Yên; triển khai hợp đồng bao tiêu theo độ bột với nhà máy tinh bột sắn Văn Yên.
• Năm 4 - 5: Phổ biến toàn diện trên 15.000 ha toàn tỉnh Yên Bái, thay thế hoàn toàn diện tích giống thoái hóa KM94.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật hiện tại

• Thí nghiệm được thực hiện trong chu kỳ 01 năm canh tác (2017 - 2018), chịu tác động của điều kiện thời tiết cụ thể của năm nghiên cứu.
• Nghiên cứu tập trung vào phương thức độc canh trên đất dốc; chưa khảo sát mô hình trồng xen bền vững nhằm giảm rửa trôi dinh dưỡng đất lâu dài.

Hướng nghiên cứu mở rộng

• Nghiên cứu công thức luân canh/xen canh giữa sắn KM419 với cây họ đậu (lạc đồi, đậu triều) nhằm cải tạo độ phì đất dốc.
• Nghiên cứu hoàn thiện quy trình bảo quản hom giống qua mùa đông lạnh không bị khô mắt mầm.
• Xây dựng mô hình tưới tiết kiệm (tưới nhỏ giọt) kết hợp bón phân qua nước cho các vùng trồng sắn quy mô trang trại tập trung.

---

Đối tượng hưởng lợi

                              CƠ CẤU ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI

1. Nông hộ và Hợp tác xã trồng sắn: Tiếp cận nguồn giống chuẩn hóa, tối ưu hóa công lao động và gia tăng lợi nhuận thực tế gấp nhiều lần so với tập quán canh tác truyền thống.
2. Doanh nghiệp chế biến tinh bột và cồn sinh học: Đảm bảo chuỗi cung ứng nguyên liệu chất lượng cao, hàm lượng tinh bột đồng đều $>28%$, giảm hao phí năng lượng trong quá trình tách chiết.
3. Cơ quan quản lý và Khuyến nông địa phương: Làm cơ sở ban hành khung lịch thời vụ chính thống cấp huyện/tỉnh, chuyển đổi cơ cấu cây trồng thích ứng biến đổi khí hậu.
4. Cộng đồng nghiên cứu & Sinh viên Nông học: Tài liệu tham khảo chuẩn xác về phương pháp bố trí thí nghiệm cây có củ, quy trình đo đạc Reinman và ứng dụng mô hình thống kê sinh học SAS trong lâm nông nghiệp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện kỹ thuật và môi trường nào là bắt buộc để xuống giống sắn đạt tỷ lệ nảy mầm trên 95%?

Nhiệt độ không khí trung bình ngày phải ổn định $\ge 20^\circ\text{C}$ và độ ẩm đất đạt từ $75 - 80%$ độ ẩm tối đa đồng ruộng. Tại vùng Yên Bái và miền núi phía Bắc, điều kiện này thường xuất hiện từ ngày 01/03 đến 20/03 khi có mưa xuân ấm ẩm.

2. Tại sao xuống giống muộn vào tháng 4 lại làm giảm năng suất củ tươi và tăng tỷ lệ sâu bệnh?

Xuống giống muộn vào tháng 4 khiến giai đoạn nảy mầm và cây con chịu ảnh hưởng của nắng nóng gay gắt, rút ngắn chu kỳ sinh trưởng dinh dưỡng tích lũy về củ trước khi mùa đông tới. Đồng thời, giai đoạn cuối năm cây bị trùng vào đợt hanh khô tháng 11, tạo điều kiện cho nhện đỏ (Tetranychus urticae) bùng phát phá hại tán lá với tỷ lệ cây bị hại lên tới $58,3%$.

3. Phương pháp cân tỷ trọng Reinman đo độ bột có ưu điểm gì so với phân tích hóa học trong phòng thí nghiệm?

Phương pháp Reinman dựa trên nguyên lý tỷ trọng thủy tĩnh của CIAT, cho phép phân tích nhanh mẫu lớn (5 kg củ tươi) ngay tại hiện trường hoặc trạm thu mua chỉ trong 3 - 5 phút với độ chính xác tương quan $r > 0,95$ so với phương pháp phân tích hóa học trong phòng lab, rất thuận tiện trong thu mua bao tiêu nguyên liệu.

4. Giống KM419 và BKA900 có thể trồng xen với cây ngắn ngày nào trong giai đoạn đầu?

Do cả 2 giống có dạng hình thân thẳng, tán gọn, trong 60 - 70 ngày đầu sau trồng có thể trồng xen 2 hàng lạc dại, lạc ăn hoặc đậu tương giữa hai hàng sắn ($1,0\text{ m}$). Mô hình này vừa tăng thu nhập xen vụ, vừa che phủ chống xói mòn đất đồi và cố định đạm sinh học.

5. Chi phí đầu tư ban đầu cho 1 ha giống mới là bao nhiêu và thời gian thu hồi vốn như thế nào?

Tổng chi phí đầu tư thâm canh chuẩn cho 1 ha khoảng 28,7 triệu đồng (gồm giống, phân bón vi sinh, NPK, làm đất và nhân công). Sau chu kỳ sinh trưởng 8 - 10 tháng, với năng suất 45 - 54 tấn/ha, doanh thu đạt từ 65 - 78 triệu đồng, giúp thu hồi toàn bộ vốn đầu tư và mang lại lợi nhuận ròng gần 50 triệu đồng/ha ngay trong vụ đầu tiên.

---

Kết luận

Nghiên cứu khoa học về ảnh hưởng của thời vụ đến sinh trưởng và năng suất của hai giống sắn mới BKA900 và KM419 tại huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái đã giải quyết trọn vẹn bài toán then chốt trong canh tác sắn bền vững:

• Xác định chính xác khung thời vụ tối ưu: Từ ngày 01/03 đến 16/03 hàng năm, giúp tỷ lệ nảy mầm đạt cực đại ($>96%$), tối ưu hóa diện tích lá quang hợp và hạn chế tối đa tổn hại do nhện đỏ.
• Giống sắn BKA900 đạt năng suất củ tươi kỷ lục 54,0 tấn/ha ở thời vụ 16/03; giống KM419 đạt năng suất 45,0 tấn/ha với hàm lượng tinh bột công nghiệp vượt trội $29,4%$ ở thời vụ 01/03.
• Mô hình canh tác mới mang lại lợi nhuận thuần đạt xấp xỉ 50 triệu đồng/ha, tạo đòn bẩy kinh tế mạnh mẽ cho người dân địa phương và đảm bảo nguồn nguyên liệu ổn định, chất lượng cao cho ngành công nghiệp chế biến tinh bột sắn và năng lượng sinh học.

Khuyến nghị các cấp quản lý nông nghiệp, Trạm Khuyến nông huyện Văn Yên và Chi cục Trồng trọt & BVTV tỉnh Yên Bái đưa giống KM419, BKA900 và khung lịch thời vụ đầu tháng 3 vào cơ cấu chỉ đạo sản xuất đại trà nhằm nâng cao thu nhập bền vững cho nông hộ miền núi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Ở Việt Nam, sắn là cây lương thực quan trọng chỉ sau lúa và ngô. Để phục vụ cho chiến lược phát triển sản xuất sắn cần có nghiên cứu áp dụng đồng bộ kỹ thuật bằng giống, kỹ thuật và canh tác bền vững ở Việt Nam, việc nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật có ý nghĩa quan trọng. Trong các yếu tố kỹ thuật làm lên năng suất cây trồng thì thời vụ là một trong những yếu tố làm tăng năng suất cao, phân bón ảnh hưởng đến 30,7%, thời tiết thuận lợi 15%, sử dụng giống lai 8%, tưới tiêu 5%. Do còn nhiều yếu tố khác ảnh hưởng tới thời vụ, và mỗi vùng sinh thái địa hình lại có một thời vụ khác nhau.

Sắn là cây trồng có nhiều công dụng trong chế biến công nghiệp, tinh bột sắn có những ứng dụng hết sức rộng rãi trong công nghiệp thực phẩm, dược liệu, công nghiệp lên men. Củ, thân và lá sắn đều có nhiều công dụng thiết thực, củ sắn được dùng để chế biến tinh bột, sắn lát khô, bột sắn nghiền, từ sắn củ tươi hoặc từ các sản phẩm sắn sơ chế tạo thành hàng loạt các sản phẩm công nghiệp như bột ngọt, rượu cồn, mì ăn liền, gluco, xiro, bánh kẹo, mạch nha, kỹ nghệ chất dính (hồ vải, dán gỗ), phụ gia thực phẩm, phụ gia dược phẩm… là những hướng chính trong chế biến sắn công nghiệp. Thân sắn dùng để làm giống, nguyên liệu cho công nghiệp xenlulô, làm nấm., bột sắn thô phối trộn với cám ngô, cám gạo, bánh dầu, bột cá,… để làm thức ăn tổng hợp. Đặc biệt trong thời gian tới, sắn là nguyên liệu chính cho công nghiệp chế biến nhiên liệu sinh học (ethanol).

Yên Bái với hơn khoảng 15 nghìn ha chuyên sản xuất sắn củ và được tập trung chủ yếu tại huyện Văn Yên hơn 6,8 nghìn ha, huyện Yên Bình gần 3,5 nghìn ha, hàng năm cây sắn góp phần không nhỏ vào việc giúp người dân tỉnh Yên Bái thoát nghèo. Và hiện này trên địa bàn tỉnh Yên Bái có ba nhà Luan van 2 máy chế biến tinh bột sắn. Hàng năm thu mua hơn 200 nghìn tấn sắn củ tươi. Là vùng sản xuất nguyên liệu sắn khá tốt, nhưng năng suất bình quân chỉ đạt từ 18-22 tấn/ha, do chưa có bộ giống sắn năng suất cao, chất lượng tốt, thời vụ trồng thích hợp cho từng vùng trồng sắn trong tỉnh.

Hiện người dân đang trồng sắn lá tre sắn dù KM94 đang bị thoái hóa phân cành và có các triệu chứng bị nhiễm bệnh chồi rồng (Phytoplasma), làm cho năng suất sụt giảm, khiến bà con gặp khó khăn. Xuất phát từ yêu cầu thực tế đó đề tài cấp tỉnh thực hiện năm 2016 đã tiến hành đánh giá và lựa chọn được 2 giống sắn mới là KM419 với BKA900 có đặc tính tốt phù hợp với điều kiện sinh thái tại Yên Bái để bổ sung nguồn giống cho sản xuất. Để giống phát huy hiệu quả trong điều kiện sinh thái nhất định, cần nghiên cứu và tìm các biện pháp kĩ thuật canh tác phù hợp. Từ những yêu cầu đó chúng em thực hiện đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ đến khả năng sinh trưởng và phát triển của hai giống sắn BKA900 và KM419 tại xã Đông Cuông huyện Văn Yên-Yên Bái”.

Mục đích nghiên cứu đề tài Xác định được thời vụ trồng thích hợp nhằm đạt được năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế cao cho giống sắn mới tại huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái. Yêu cầu của đề tài - Đánh giá được khả năng sinh trưởng của 2 giống sắn trồng ở các thời vụ khác nhau. - Đánh giá được tình hình sâu bệnh hại trên 2 giống sắn trồng ở các thời vụ khác nhau. - Đánh giá được các yếu tố cấu thành năng suất của 2 giống sắn mới trồng ở các thời vụ khác nhau.

- Đánh giá được năng suất của 2 giống sắn mới trồng ở các thời vụ khác nhau. Luan van 3 - Đánh giá được chất lượng củ của 2 giống sắn mới trồng ở các thời vụ khác nhau. - Sơ bộ hoạch toán kinh tế của 2 giống sắn mới trồng ở các thời vụ khác nhau.Ý nghĩa của đề tài 1.Ý nghĩa khoa học - Làm cơ sở khoa để xác định được thời vụ trồng sắn thích hợp. Nhằm hoàn thiện quy trình canh tác bền vững sắn ở huyện Văn Yên - Kết quả nghiên cứu cửa đề tài sẽ góp phần làm tài liệu giảng dạy.

Học tập, nghiên cứu khoa học, tập huấn và chỉ đạo sẳn xuất sắn.Ý nghĩa thực tiễn - Là cơ sở để khuyến cáo và xác định kỹ thuật, thời vụ và giống thích hợp với điều kiện sinh thái, sự phát triển của cây sắn ở tỉnh Yên Bái và các tỉnh lân cận. Nhằm giúp người dân nâng cao năng suất và chất lượng sắn, giúp tăng thu nhập cho người dân. Luan van 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. NGUỒN GỐC, GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG CỦA CÂY SẮN 2.

Nguồn gốc Cây sắn có tên khoa học là (Manihot esculenta Crantzc) có hoa hạt kín, có 2 lá mầm và thuộc họ thầu dầu có tới hơn 300 chi và 8000 loài phân thành 17 nhóm, có bộ nhiễm sắc thể 2n = 36. Nhiều tài liệu cho biết cây sắn có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới của Châu Mỹ La Tinh (Crantz,1976) và được trồng cách đây khoảng 5000 năm (CIAT, 2004) [16]. Trung tâm phát sinh cây sắn được giả thuyết tại Đông Bắc Braxil thuộc lưu vực sông Amazon nơi có nhiều chủng loại sắn trồng và hoang dại (De Candolle 1886; Roger 1965). Trung tâm phân hoá phụ có thể tại Mexico, Trung Mỹ và ven biển phía bắc Nam Mỹ.

Bằng chứng là những di tích khảo cổ ở Venezuella niên đại 2700 năm trước công nguyên. Những lò nướng bánh sắn trong phức hệ Malabo ở phía Bắc Colombia niên đại 1200 năm trước công nguyên. Hiện nay sắn được trồng trên 100 nước của vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới tập trung nhiều ở Châu Phi, Châu Á và Nam Mỹ là nguồn lương thực của hơn 500 triệu người (CIAT,2004) [16]. Cây sắn được du nhập vào Châu Á khoảng thế kỉ 17 (P.Sikurajapathy, 1992) theo hai con đường: Thứ nhất vào Ấn Độ sau đó sang Trung Quốc, Myanmar, Philippin, Indonesia rồi lan dần sang các nước khác.

Cuối thế kỉ 19 nghề trồng sắn mới trở nên quan trọng ở Châu Á. Cây sắn được du nhập vào Việt Nam khoảng giữa thế kỉ 18 (Phạm Văn Biên và Hoàng Kim, 1991) [1]. Sắn được canh tác phổ biến tại hầu hết các tỉnh của Việt Nam từ Bắc đến Nam. Diện tích sắn trồng nhiều nhất ở vùng Đông Nam Bộ, Tây Nguyên, vùng núi và trung du phía Bắc và ven biển Nam Trung Bộ, ven biển Bắc Trung Bộ.

Giá trị dinh dưỡng Theo số liệu của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp thế giới (FAO), hàm lượng dinh dưỡng trong củ sắn (tính trên 100 gam phần ăn được) như sau: Nước : 65,5% Protein : 1,0% Lipit : 0,2% Xenlulose : 1,2% Tinh bột : 32,1% Trong protein của sắn có tương đối đầy đủ các acid amin ( nhất là 9 acid amin không thay thế được cần thiết cho con người) đặc biệt hai acid amin quan trọng là Lizin và Tritophan có đủ để cung cấp cho nhu cầu của cả trẻ em và người lớn.1: Thành phần dinh dưỡng và hóa học trong một số loại cây trồng dùng làm thức ăn cho gia súc Năng lượng Chất Protein Xơ Tên thức ăn Canxi Photpho trao đổi khô thô thô (%) (%) (Kcal/đvtă) (%) (%) (%) Thân lá cỏ voi non 11,80 2,20 3,20 0,04 0,02 240 Cây ngô non 13,10 1,40 3,40 0,08 0,03 285 Lá cây keo dậu 25,53 6,94 3,63 0,37 0,07 707 Lá cỏ Stylo 20,10 4,10 3,30 0,40 0,04 484 Rau muống 10,60 2,10 1,60 0,12 0,05 270 Củ sắn cả vỏ 27,70 0,90 1,00 0,05 0,04 968 Lá sắn 25,74 6,59 3,82 0,30 0,09 726 Bột lá sắn 89,66 20,57 13,98 1,10 0,63 2349 Bã sắn ướt 20,36 0,50 1,71 0,04 0,03 468 (Nguồn: FeedPig/2001_VCN 30/12/2000 Viện chăn nuôi) Luan van 6 Qua số liệu ở bảng 2.1 ta thấy lượng vật chất khô của củ sắn cả vỏ, lá sắn, bột lá sắn, bã sắn ướt đều cao hơn so với một số cây dùng làm thức ăn cho gia súc khác. Đặc biệt trong củ sắn cả vỏ có hàm lượng chất khô, protein thô, xơ thô, canxi, photpho và năng lượng trao đổi đều cao hơn hẳn so với các loại thức ăn khác. Điều này chứng tỏ thành phần dinh dưỡng trong củ sắn là rất cao, đáp ứng được nhu cầu trong khẩu phần ăn của vật nuôi. Tình hình sản xuất sắn trên thế giới và Việt Nam 2.

Tình hình sản xuất sắn trên thế giới Theo tổ chức Nông lương thế giới (FAO) xếp cây sắn là cây lương thực quan trọng thứ 4 ở các nước đang phát triển sau lúa gạo, ngô, lúa mì. Ngày nay cây sắn được trồng rộng rãi ở 300 Bắc đến 300 Nam và được trồng ở trên 100 nước nhiệt đới thuộc ba châu lục lớn là châu Phi, châu Mĩ và châu Á. Diện tích, năng suất và sản lượng sắn trên thế giới được thể hiện ở bảng 2.2: Diện tích, năng suất và sản lượng sắn trên thế giới từ năm 2012 - 2016 Diện tích Năng suất Sản lượng Năm (triệu ha) (tấn/ha) (triệu tấn) 2012 23,26 11,23 261,43 2013 23,67 11,04 261,51 2014 23,20 11,82 274,33 2015 23,46 11,78 276,60 2016 23,48 11,80 277,10 (Nguồn: FAOSTAT, 2018) [17] Qua số liệu ở bảng 2.2 ta thấy Về diện tích: diện tích canh tác sắn trong những năm gần đây dao động từ 23,20 - 23,67 triệu ha và đang có xu hướng ổn định qua các năm. Diện tích trồng sắn đạt cao nhất năm 2013 với 23,67 triệu ha và thấp nhất là năm 2014 Luan van 7 với 23,20 triệu ha.

So với năm 2012 đến năm 2016 diện tích trồng sắn chỉ tăng 0,22 ha. Về năng suất: năng suất sắn trên thế giới có nhiều biến động giai đoạn từ năm 2012 - 2016, năng suất dao động từ 11,04 - 11,82 tấn/ha. Năng suất thấp nhất vào năm 2013 (11,04 tấn/ha) và đạt cao nhất năm 2014 (11,82 tấn/ha). Năng suất sắn giảm mạnh năm 2013, từ 11,23 tấn/ha (năm 2012) xuống còn 11,04 tấn/ha (năm 2013), giảm 0,19 tấn/ha.

Và ngay sau đó năm 2014 năng suất đã đạt 11,82 tấn/ha và đạt mức năng suất cao nhất từ 2012 - 2016. Về sản lượng: sản lượng sắn trên thế giới tăng dần qua các năm trong giai đoạn 2012 - 2016 theo xu hướng của diện tích dù năng suất có nhiều biến động. Sản lượng tăng từ 261,43 - 277,10 triệu tấn. Sản lượng tăng mạnh nhất từ năm 2013 - 2014, tăng từ 261,51 triệu tấn lên 274,33 triệu tấn, tăng 12,82 triệu tấn, tương đương 4,9% so với năm trước.