Luận án tiến sĩ hus nghiên cứu ảnh hưởng của tính chất xúc tác trên cơ sở zeolit đối với phản ứng chuyển hoá một số hợp chất thơm

Luận án tiến sĩ nghiên cứu hus nghiên cứu ảnh hưởng của tính chất xúc tác trên cơ sở zeolit đối với phản ứng chuyển hoá một số, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng

• Chuyên ngành: Hóa học
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của zeolit trong phản ứng chuyển hóa hợp chất thơm
• Loại tài liệu: Luận văn

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. BÊN ĐỀI HOÁ TOLUEN - QUÁ TRÌNH CHUYỂN HOÁ HIĐROCACBON THỨC QUAN TRỌNG NHẤT TRONG CÔNG NGHỆ HOÁ DẦU
• 1.2. GIỚI THIỆU VỀ PHẢN ỨNG BÊN ĐỀI HOÁ TOLUEN
• 1.3. CẤU TRÚC VÀ TÍNH CHẤT CỦA ZEOLIT
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM
• 2.1. CÁC PHƯƠNG PHÁP BIẾN TÍNH XÚC TÁC
• 2.2. PHƯƠNG PHÁP ĐẶC TRƯNG XÚC TÁC
• 2.3. PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH DIỆN TÍCH BỀ MẶT RIÊNG CỦA XÚC TÁC (PHƯƠNG PHÁP BET)
• 2.4. GIẢI HỢP PHÔ AMONIAC THEO CHƯƠNG TRÌNH NHIỆT ĐỘ (NH3-TPD)
• 2.5. PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA TÍNH CHẤT XÚC TÁC ĐẾN QUÁ TRÌNH CHUYỂN HOÁ CÁC HỢP CHẤT HỮU CƠ
• 2.6. CÁCH TIẾN HÀNH PHẢN ỨNG VÀ PHÂN TÍCH SẢN PHẨM PHẢN ỨNG
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. NGHIÊN CỨU ĐẶC TRƯNG XÚC TÁC Ở DẠNG H - ZEOLIT
• 3.2. PHƯƠNG PHÁP QUANG PHỔ HIỆP THỔ NGUYÊN TỐ
• 3.3. PHÉP HẤNG NGOẠI (IR)
• 3.4. PHƯƠNG PHÁP XRD
• 3.5. GIẢI HỢP PHÔ AMONIAC THEO CHƯƠNG TRÌNH NHIỆT ĐỘ (NH3-TPD)
• 3.6. ẢNH HƯỞNG CỦA TÍNH CHẤT XÚC TÁC ĐỐI VỚI PHẢN ỨNG BÊN ĐỀI HOÁ TOLUEN
• 3.7. CHUYỂN HOÁ TOLUEN TRÊN CÁC ZEOLIT CÓ ĐẶC TÍNH KHÁC NHAU
• 3.8. CHUYỂN HOÁ TOLUEN TRÊN ZEOLIT BIẾN TÍNH
• 3.9. VAI TRÒ CỦA HIỆN TƯỢNG “TIẾN CÁC” ĐỐI VỚI SỰ CHUYỂN HOÁ TOLUEN
• 3.10. THẢO LUẬN VỀ CƠ CHẾ CỦA PHẢN ỨNG BÊN ĐỀI HOÁ TOLUEN TRÊN XÚC TÁC ZEOLIT
• 3.11. ẢNH HƯỞNG CỦA TÍNH CHẤT XÚC TÁC ĐỐI VỚI PHẢN ỨNG ANKYL HOÁ ANILIN
• 3.12. ANKYL HOÁ ANILIN TRÊN CÁC ZEOLIT CÓ ĐẶC TÍNH KHÁC NHAU
• 3.13. ĐẶC TÍNH AXIT CỦA XÚC TÁC VÀ PHẢN ỨNG METYL HOÁ ANILIN
• 3.14. KHẢ NĂNG HOẠT ĐỘNG CỦA XÚC TÁC TRONG PHẢN ỨNG METYL HOÁ ANILIN
• 3.15. VAI TRÒ CỦA YẾU TỐ THỰC NGHIỆM ĐỐI VỚI PHẢN ỨNG METYL HOÁ ANILIN
• 3.16. THẢO LUẬN VỀ CƠ CHẾ CỦA PHẢN ỨNG ANKYL HOÁ ANILIN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ VÀ ĐÁ THỬ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu ảnh hưởng của zeolit trong phản ứng chuyển hóa hợp chất thơm

Nghiên cứu về zeolit trong phản ứng chuyển hóa hợp chất thơm, đặc biệt là toluen, đã trở thành một lĩnh vực quan trọng trong ngành công nghiệp hóa chất. Zeolit là một loại vật liệu xốp có khả năng hấp thụ và xúc tác mạnh mẽ, giúp tối ưu hóa quá trình chuyển hóa các hợp chất hữu cơ. Việc sử dụng zeolit không chỉ nâng cao hiệu suất phản ứng mà còn giảm thiểu các sản phẩm phụ không mong muốn. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào các đặc tính của zeolit và ảnh hưởng của chúng đến quá trình chuyển hóa hợp chất thơm.

1.1. Đặc điểm và cấu trúc của zeolit trong phản ứng hóa học

Zeolit có cấu trúc tinh thể đặc biệt, cho phép chúng hoạt động như một catalyst zeolit hiệu quả. Cấu trúc này giúp zeolit có khả năng hấp thụ các phân tử nhỏ và tạo điều kiện cho các phản ứng hóa học diễn ra. Các loại zeolit như ZSM-5, HY, và HZSM-5 đã được nghiên cứu rộng rãi và cho thấy khả năng xúc tác vượt trội trong các phản ứng chuyển hóa hợp chất thơm.

1.2. Vai trò của zeolit trong quá trình chuyển hóa hợp chất thơm

Zeolit đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường hiệu suất của các phản ứng chuyển hóa hợp chất thơm như toluen và benzen. Chúng không chỉ giúp tăng tốc độ phản ứng mà còn cải thiện độ chọn lọc của sản phẩm. Nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng zeolit có thể làm giảm đáng kể lượng sản phẩm phụ không mong muốn, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế của quá trình sản xuất.

II. Thách thức trong nghiên cứu zeolit và phản ứng chuyển hóa hợp chất thơm

Mặc dù zeolit mang lại nhiều lợi ích trong phản ứng chuyển hóa hợp chất thơm, nhưng vẫn tồn tại một số thách thức cần được giải quyết. Một trong những vấn đề chính là sự biến đổi tính chất của zeolit trong quá trình sử dụng. Sự thay đổi này có thể ảnh hưởng đến hiệu suất xúc tác và độ bền của zeolit. Ngoài ra, việc tối ưu hóa điều kiện phản ứng cũng là một thách thức lớn trong nghiên cứu này.

2.1. Sự biến đổi tính chất của zeolit trong quá trình phản ứng

Trong quá trình phản ứng, zeolit có thể bị biến đổi về cấu trúc và tính chất, dẫn đến giảm hiệu suất xúc tác. Các yếu tố như nhiệt độ, áp suất và thời gian phản ứng đều có thể ảnh hưởng đến tính chất của zeolit. Nghiên cứu cần tập trung vào việc hiểu rõ các cơ chế biến đổi này để cải thiện độ bền và hiệu suất của zeolit.

2.2. Tối ưu hóa điều kiện phản ứng để nâng cao hiệu suất

Việc tối ưu hóa các điều kiện phản ứng như nhiệt độ, áp suất và tỷ lệ chất xúc tác là rất quan trọng để đạt được hiệu suất cao nhất trong quá trình chuyển hóa hợp chất thơm. Các nghiên cứu hiện tại đang tìm kiếm các phương pháp mới để tối ưu hóa các điều kiện này, nhằm nâng cao hiệu quả của zeolit trong các phản ứng hóa học.

III. Phương pháp nghiên cứu zeolit trong phản ứng chuyển hóa hợp chất thơm

Để nghiên cứu ảnh hưởng của zeolit trong phản ứng chuyển hóa hợp chất thơm, nhiều phương pháp khác nhau đã được áp dụng. Các phương pháp này bao gồm phân tích cấu trúc zeolit, đánh giá hoạt tính xúc tác và nghiên cứu cơ chế phản ứng. Việc áp dụng các công nghệ hiện đại như XRD, IR và BET giúp cung cấp cái nhìn sâu sắc về tính chất và hiệu suất của zeolit.

3.1. Phân tích cấu trúc zeolit bằng phương pháp XRD

Phương pháp XRD (X-ray Diffraction) được sử dụng để xác định cấu trúc tinh thể của zeolit. Kết quả từ XRD cho phép đánh giá độ tinh khiết và cấu trúc của zeolit, từ đó hiểu rõ hơn về khả năng xúc tác của chúng trong các phản ứng chuyển hóa hợp chất thơm.

3.2. Đánh giá hoạt tính xúc tác của zeolit trong phản ứng

Đánh giá hoạt tính xúc tác của zeolit là một phần quan trọng trong nghiên cứu. Các thí nghiệm được thực hiện để xác định hiệu suất xúc tác của zeolit trong các phản ứng chuyển hóa hợp chất thơm, từ đó so sánh với các loại xúc tác khác. Kết quả này giúp xác định loại zeolit nào phù hợp nhất cho từng loại phản ứng.

IV. Ứng dụng thực tiễn của zeolit trong ngành công nghiệp hóa chất

Zeolit đã được ứng dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp hóa chất, đặc biệt là trong các quá trình chuyển hóa hợp chất thơm. Việc sử dụng zeolit không chỉ giúp tăng cường hiệu suất sản xuất mà còn giảm thiểu tác động môi trường. Các ứng dụng cụ thể bao gồm sản xuất benzen, toluen và xilen từ các nguồn nguyên liệu khác nhau.

4.1. Ứng dụng zeolit trong sản xuất benzen và toluen

Zeolit được sử dụng trong quá trình sản xuất benzen và toluen thông qua các phản ứng chuyển hóa. Việc sử dụng zeolit giúp tăng cường hiệu suất và độ chọn lọc của sản phẩm, từ đó giảm thiểu lượng sản phẩm phụ không mong muốn. Nghiên cứu cho thấy rằng zeolit có thể cải thiện đáng kể hiệu quả kinh tế của quá trình sản xuất này.

4.2. Tác động môi trường của việc sử dụng zeolit trong công nghiệp

Việc sử dụng zeolit trong ngành công nghiệp không chỉ mang lại lợi ích về hiệu suất mà còn giúp giảm thiểu tác động môi trường. Zeolit có khả năng hấp thụ các chất ô nhiễm và giảm thiểu lượng khí thải độc hại trong quá trình sản xuất. Điều này góp phần vào việc phát triển bền vững trong ngành công nghiệp hóa chất.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu zeolit

Nghiên cứu về zeolit trong phản ứng chuyển hóa hợp chất thơm đã mở ra nhiều cơ hội mới cho ngành công nghiệp hóa chất. Các kết quả nghiên cứu cho thấy zeolit có tiềm năng lớn trong việc cải thiện hiệu suất và độ chọn lọc của các phản ứng hóa học. Tương lai của nghiên cứu này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều phát hiện mới và ứng dụng thực tiễn trong ngành công nghiệp.

5.1. Tóm tắt những phát hiện chính từ nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng zeolit có khả năng cải thiện đáng kể hiệu suất của các phản ứng chuyển hóa hợp chất thơm. Các đặc tính của zeolit như cấu trúc tinh thể và tính chất xúc tác đã được xác định là yếu tố quyết định đến hiệu suất phản ứng.

5.2. Triển vọng nghiên cứu zeolit trong tương lai

Tương lai của nghiên cứu zeolit hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển với nhiều ứng dụng mới trong ngành công nghiệp hóa chất. Việc nghiên cứu sâu hơn về cơ chế hoạt động của zeolit và tối ưu hóa các điều kiện phản ứng sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho việc phát triển các quy trình sản xuất hiệu quả và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Môc lôc Trang phô b×a Lêi cam ®oan Môc lôc Danh môc c¸c ch÷ viÕt t¾t Danh môc c¸c b¶ng Danh môc c¸c h×nh vÏ vμ ®å thÞ Më ®Çu. 1 Ch−¬ng 1: Tæng quan. BÊt ®èi ho¸ toluen - Qu¸ tr×nh chuyÓn ho¸ hi®rocacbon th¬m quan träng nhÊt trong c«ng nghÖ ho¸ dÇu………………………………… 3 1. Giíi thiÖu vÒ ph¶n øng.

C¬ chÕ cña ph¶n øng bÊt ®èi ho¸ toluen …………………………. Ph¶n øng ankyl ho¸ anilin .Giíi thiÖu vÒ ph¶n øng. C¬ chÕ cña ph¶n øng ankyl ho¸ anilin.1 Thμnh phÇn vμ cÊu tróc cña zeolit. TÝnh chÊt cña zeolit.

Giíi thiÖu mét sè zeolit. 32 Ch−¬ng 2: Ph−¬ng ph¸p thùc nghiÖm. C¸c ph−¬ng ph¸p biÕn tÝnh xóc t¸c. ChuyÓn xóc t¸c zeolit vÒ d¹ng ®ecation.

Mang oxit lªn xóc t¸c zeolit. C¸c ph−¬ng ph¸p ®Æc tr−ng xóc t¸c. Ph−¬ng ph¸p nhiÔu x¹ R¬nghen (XRD). Ph−¬ng ph¸p phæ hång ngo¹i (IR).

Ph−¬ng ph¸p quang phæ hÊp thô nguyªn tö (AAS). 40 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ph−¬ng ph¸p x¸c ®Þnh diÖn tÝch bÒ mÆt riªng cña xóc t¸c (ph−¬ng ph¸p BET). Gi¶i hÊp phô amoniac theo ch−¬ng tr×nh nhiÖt ®é (NH3-TPD).

Ph−¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ ¶nh h−ëng cña tÝnh chÊt xóc t¸c ®Õn qu¸ tr×nh chuyÓn ho¸ c¸c hîp chÊt h÷u c¬. C¸ch tiÕn hμnh ph¶n øng. Ph©n tÝch s¶n phÈm ph¶n øng. 45 Ch−¬ng 3: KÕt qu¶ vμ th¶o luËn.

Nghiªn cøu ®Æc tr−ng xóc t¸c ë d¹ng H - zeolit. Ph−¬ng ph¸p quang phæ hÊp thô nguyªn tö. Phæ hång ngo¹i (IR). Ph−¬ng ph¸p XRD.

Gi¶i hÊp phô amoniac theo ch−¬ng tr×nh nhiÖt ®é (NH3-TPD). ¶nh h−ëng cña tÝnh chÊt xóc t¸c ®èi víi ph¶n øng bÊt ®èi ho¸ toluen 53 3. ChuyÓn ho¸ toluen trªn c¸c zeolit cã ®Æc tÝnh kh¸c nhau. ChuyÓn ho¸ toluen trªn zeolit biÕn tÝnh.

Vai trß cña hiÖn t−îng “tiÒn cèc” ®èi víi sù chuyÓn ho¸ toluen. Mét sè ý kiÕn th¶o luËn vÒ c¬ chÕ cña ph¶n øng bÊt ®èi ho¸ toluen trªn xóc t¸c zeolit. ¶nh h−ëng cña tÝnh chÊt xóc t¸c ®èi víi ph¶n øng ankyl ho¸ anilin. Ankyl ho¸ anilin trªn c¸c zeolit cã ®Æc tÝnh kh¸c nhau.

§Æc tÝnh axit cña xóc t¸c vμ ph¶n øng metyl ho¸ anilin. Kh¶ n¨ng ho¹t ®éng cña xóc t¸c trong ph¶n øng metyl ho¸ anilin. Vai trß cña yÕu tè thùc nghiÖm ®èi víi ph¶n øng metyl ho¸ anilin. Mét sè ý kiÕn th¶o luËn vÒ c¬ chÕ cña ph¶n øng ankyl ho¸ anilin 103 KÕt luËn.

109 Danh môc c¸c c«ng tr×nh khoa häc cña t¸c gi¶ ®· c«ng bè liªn quan ®Õn luËn ¸n. 111 Tμi liÖu tham kh¶o. 112 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Danh môc c¸c ch÷ viÕt t¾t B, T, X : benzen, toluen, xilen o-, p-, m- : ortho-, para-, meta- NMA : N-metylanilin NNDMA : N, N-®imetylanilin DEA : ®ietylanilin NNDEA : N, N-®ietylanilin gxt : gam xóc t¸c CTCT : chÊt t¹o cÊu tróc M/A : metanol/anilin HY : zeolit HY HM : zeolit H-Mordenit HZ : zeolit HZSM-5 cã chÊt t¹o cÊu tróc HZK : zeolit HZSM-5 kh«ng cã chÊt t¹o cÊu tróc HZA : zeolit HZSM-5 cã chÊt t¹o cÊu tróc ®−îc biÕn tÝnh bëi Al2O3 HZS : zeolit HZSM-5 cã chÊt t¹o cÊu tróc ®−îc biÕn tÝnh bëi SiO2 BET : Bruanauer - Emmett - Teller (tªn riªng) IR : Infrared (Hång ngo¹i) TPD : Temperature Progammed Desorption (Khö hÊp phô theo ch−¬ng tr×nh nhiÖt ®é). XRD : X-ray Diffraction (nhiÔu x¹ tia X).

AAS : Atomic absorption spectrum (Quang phæ hÊp thô nguyªn tö) CI : Constraint Index (ChØ sè c¶n trë h×nh häc) FCC : Fluid Catalytic Crakinh (Crackinh xóc t¸c tÇng s«i) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Danh môc c¸c b¶ng B¶ng 3.1: PhÇn tr¨m trao ®æi H+ cña c¸c mÉu xóc t¸c B¶ng 3.2: §Æc tr−ng phæ hång ngo¹i cña c¸c mÉu H-zeolit trong vïng dao ®éng tinh thÓ (400-1300 cm-1) B¶ng 3.3: §é axit (mmol NH3/gxt) vμ sù ph©n bè c¸c t©m axit cña mÉu HM B¶ng 3.4: §é axit (mmol NH3/gxt) vμ sù ph©n bè c¸c t©m axit cña HY, HZ vμ HZK B¶ng 3.5: Tû lÖ mol B/X trªn xóc t¸c HY vμ HZ ë c¸c nhiÖt ®é kh¸c nhau B¶ng 3.6: KÕt qu¶ ®o diÖn tÝch bÒ mÆt cña c¸c mÉu xóc t¸c b»ng ph−¬ng ph¸p BET B¶ng 3.7: Sù ph©n bè hμm l−îng c¸c s¶n phÈm chÝnh trªn HZS xö lý h¬i n−íc ë c¸c thêi ®iÓm kh¸c nhau B¶ng 3.8: §é chuyÓn ho¸ vμ ®é chän läc p-xilen trªn HZS cã xö lý vμ kh«ng xö lý h¬i n−íc ë 450oC, tèc ®é thÓ tÝch 5 giê -1 B¶ng 3.9: Tû lÖ mol B/X trªn c¸c xóc t¸c HZ vμ HZ biÕn tÝnh (tèc ®é thÓ tÝch 5 giê-1) B¶ng 3.10: KÕt qu¶ chuyÓn ho¸ toluen trªn HZS xö lý h¬i n−íc theo thêi gian (nhiÖt ®é 450oC, tèc ®é thÓ tÝch 7 giê-1) B¶ng 3.11: Sù ph©n bè s¶n phÈm ph¶n øng theo thêi gian trªn HZS xö lý h¬i n−íc theo thêi gian (nhiÖt ®é 450oC, tèc ®é thÓ tÝch 5 giê-1) B¶ng 3.12: Sù chuyÓn ho¸ anilin vμ sù ph©n bè s¶n phÈm trªn xóc t¸c HY, HM, HZ vμ HZK (M/A: 5/1, tèc ®é thÓ tÝch 3 giê-1) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.13: Kh¶ n¨ng chuyÓn ho¸ NMA trªn HZ, HZK vμ HY (tèc ®é thÓ tÝch 3 giê-1) B¶ng 3.14: Kh¶ n¨ng chuyÓn ho¸ NNDMA trªn HZ, HZK vμ HY (tèc ®é thÓ tÝch 3 giê-1) B¶ng 3.15: Sù ph©n bè thμnh phÇn s¶n phÈm ph¶n øng metyl ho¸ anilin trªn zeolit ZSM-5 ë c¸c møc ®é trao ®æi kh¸c nhau B¶ng 3.16: Sù ph©n bè s¶n phÈm ph¶n øng metyl ho¸ anilin trªn xóc t¸c HZ ë 350oC, tû lÖ M/A: 5/1 B¶ng 3.17: Sù ph©n bè s¶n phÈm ph¶n øng metyl ho¸ anilin trªn xóc t¸c HZ ë 350oC, tèc ®é thÓ tÝch 3 giê-1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Danh môc c¸c h×nh vÏ vμ ®å thÞ H×nh 1.1: §é chän läc cña s¶n phÈm p-xilen theo thêi gian trªn ZSM-5 H×nh 1.2: Sù ghÐp nèi cña c¸c tø diÖn t¹o cöa sæ gåm 6 nguyªn tö oxi H×nh 1.3: Mét sè ®¬n vÞ cÊu tróc thø cÊp cña zeolit H×nh 1.4: Bèn lo¹i nguyªn tö oxi cã mÆt trong zeolit Y H×nh 1.5: C¸c kiÓu chän läc h×nh häc cña zeolit (a): Chän läc chÊt tham gia ph¶n øng (b): Chän läc s¶n phÈm ph¶n øng (c): Chän läc tr¹ng th¸i chuyÓn tiÕp H×nh 1.6: CÊu tróc cña zeolit Y H×nh 1.7: CÊu tróc cña zeolit Mordenit H×nh 1.8: CÊu tróc cña zeolit ZSM-5 H×nh 3.1: Gi¶n ®å NH3-TPD cña xóc t¸c HM H×nh 3.2: Gi¶n ®å NH3-TPD cña c¸c mÉu xóc t¸c H-zeolit H×nh 3.3: Sù chuyÓn ho¸ toluen vμ sù ph©n bè s¶n phÈm theo thêi gian (nhiÖt ®é ph¶n øng: 450oC, tèc ®é thÓ tÝch 3 giê-1) (a): Sù phô thuéc cña ®é chuyÓn ho¸ toluen theo thêi gian (b): Sù ph©n bè hμm l−îng benzen theo thêi gian (c): Sù ph©n bè hμm l−îng xilen theo thêi gian LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.4: Sù biÕn ®æi hμm l−îng benzen vμ xilen theo nhiÖt ®é trªn HY vμ HZ (a): Sù biÕn ®æi hμm l−îng benzen theo nhiÖt ®é (b): Sù biÕn ®æi hμm l−îng xilen theo nhiÖt ®é H×nh 3.5: Gi¶n ®å XRD cña mÉu xóc t¸c HZ H×nh 3.6: Gi¶n ®å XRD cña mÉu xóc t¸c HZA H×nh 3.7: Sù chuyÓn ho¸ toluen vμ sù ph©n bè s¶n phÈm trªn xóc t¸c HZ vμ HZA ë c¸c nhiÖt ®é kh¸c nhau (tèc ®é thÓ tÝch 5 gi¬-1) (a): Sù phô thuéc cña ®é chuyÓn ho¸ toluen vμo nhiÖt ®é (b): Sù ph©n bè hμm l−îng xilen theo nhiÖt ®é (c): Sù ph©n bè hμm l−îng benzen theo nhiÖt ®é H×nh 3.8: Sù ph©n bè s¶n phÈm p-xilen theo nhiÖt ®é H×nh 3.9: Sù biÕn ®æi tû lÖ p-xilen/o-xilen trªn xóc t¸c HZ vμ HZA H×nh 3.10: Gi¶n ®å XRD cña mÉu xóc t¸c HZS xö lý h¬i n−íc H×nh 3.11: Sù phô thuéc cña ®é chuyÓn ho¸ toluen vμ ®é chän läc p-xilen theo thêi gian H×nh 3.12: Mèi quan hÖ gi÷a ®é axit víi ®é chuyÓn ho¸ anilin trªn c¸c xóc t¸c kh¸c nhau (ë 350oC vμ 450oC) H×nh 3.13: §é chän läc s¶n phÈm thÕ trong ph¶n øng metyl ho¸ anilin trªn c¸c xóc t¸c kh¸c nhau (a): Ph¶n øng ë 3500C (b): Ph¶n øng ë 4000C LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.14: Mèi quan hÖ gi÷a ®é axit víi ®é chuyÓn ho¸ anilin trªn xóc t¸c ZSM-5 cã møc ®é trao ®æi H+ kh¸c nhau H×nh 3.15: Mèi quan hÖ gi÷a ®é axit vμ ®é chän läc s¶n phÈm trong ph¶n øng metyl ho¸ anilin trªn c¸c zeolit cã cïng cÊu tróc mao qu¶n (ë 3500C) H×nh 3.16: ¶nh h−ëng cña thêi gian ph¶n øng ®Õn ®é chuyÓn ho¸ anilin H×nh 3.17: ¶nh h−ëng cña nhiÖt ®é ®Õn ®é chuyÓn ho¸ anilin vμ ®é chän läc s¶n phÈm thÕ (a): §é chuyÓn ho¸ cña anilin theo nhiÖt ®é (b): §é chän läc cña NMA theo nhiÖt ®é (c): §é chän läc cña C-metyl theo nhiÖt ®é H×nh 3.18: ¶nh h−ëng cña tèc ®é nguyªn liÖu ®Õn ph¶n øng ankyl ho¸ anilin H×nh 3.19: ¶nh h−ëng cña tû lÖ mol M/A ®Õn qu¸ tr×nh metyl ho¸ anilin trªn HZ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Më ®Çu Ngμy nay, ngμnh c«ng nghÖ tæng hîp h÷u c¬ ph¸t triÓn rÊt m¹nh víi c¸c s¶n phÈm míi ®¸p øng yªu cÇu cña nÒn v¨n minh nh©n lo¹i. Tõ gi÷a vμ sau chiÕn tranh thÕ giíi thø hai, ngμnh c«ng nghÖ nμy ®· ph¸t triÓn m¹nh mÏ trªn nÒn t¶ng tõ nguån nguyªn liÖu dÇu má. Hai qu¸ tr×nh c«ng nghÖ lín xuÊt ph¸t tõ s¶n phÈm dÇu má lμ c«ng nghÖ läc dÇu vμ c«ng nghÖ ho¸ dÇu. C«ng nghÖ läc dÇu nh»m cung cÊp nhiªn liÖu, phi nhiªn liÖu còng nh− cung cÊp nguån olefin nhÑ vμ hi®rocacbon th¬m.

C«ng nghÖ ho¸ dÇu thùc hiÖn qu¸ tr×nh chuyÓn ho¸ c¸c hîp chÊt h÷u c¬ t¹o s¶n phÈm cã gi¸ trÞ phôc vô cho c¸c môc ®Ých kinh tÕ, x· héi. Trong sè ®ã ph¶i kÓ ®Õn benzen, toluen vμ xilen. §©y lμ ba hîp chÊt th¬m c¬ b¶n vμ cã nhiÒu øng dông quan träng nhÊt trong c¸c ngμnh c«ng nghÖ tæng hîp h÷u c¬ - ho¸ dÇu. C¸c s¶n phÈm nμy ®−îc t¹o ra tõ hai qu¸ tr×nh chÝnh lμ refominh vμ th¬m ho¸ hi®rocacbon nhÑ [21, 22, 75].

Víi benzen, cã thÓ nãi ®©y lμ nguån nguyªn liÖu ®Çu cho nhiÒu qu¸ tr×nh tæng hîp vËt liÖu vμ tæng hîp h÷u c¬ quan träng nhÊt. Trong ®ã, 6% l−îng benzen ®−îc chuyÓn ho¸ thμnh nitrobenzen- mét s¶n phÈm trung gian ®Ó tæng hîp anilin. Tõ ®©y, b»ng con ®−êng ankyl ho¸ sÏ nhËn ®−îc ankylanilin. C¸c s¶n phÈm nμy ®· gãp phÇn thiÕt thùc vμo sù ph¸t triÓn cña c¸c ngμnh c«ng nghiÖp d−îc phÈm [2], chÊt mμu [26], chÊt ho¹t ®éng bÒ mÆt, chÊt t¹o cÊu tróc, xóc t¸c chuyÓn pha [23], thuèc trõ s©u, diÖt cá.

Trong hçn hîp xilen, ®ång ph©n p-xilen cã gi¸ trÞ sö dông cao nhÊt (gÇn 80%). §©y lμ nguån nguyªn liÖu dïng trong c«ng nghÖ v¶i sîi vμ t¹o mμng polieste. Do ®ã, c¸c qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®Òu mong muèn lμm t¨ng ®é chän läc cña p-xilen b»ng c¸c con ®−êng: metyl hãa toluen, ®ång ph©n ho¸ xilen vμ bÊt ®èi ho¸ toluen.