Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh ảnh hưởng của giá trị cá nhân giá trị văn hóa tổ chức sự phù hợp giá trị cá nhân tổ chức vào sự cam kết của nhân viên một nghiên cứu trong ngành công nghiệp thực phẩm

Luận văn nghiên cứu ảnh hưởng của giá trị cá nhân, văn hóa tổ chức đến sự cam kết của nhân viên ngành thực phẩm. Phân tích chuyên sâu quản trị kinh doanh.

• Tác giả: Trần Thị Diệu Thường
• Người hướng dẫn: TS. Trương Thị Lan Anh
• Trường học: Trường Đại học Bách Khoa
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Ảnh hưởng của giá trị cá nhân, giá trị văn hóa tổ chức, sự phù hợp giá trị cá nhân – tổ chức vào sự cam kết của nhân viên: một nghiên cứu trong ngành công nghiệp thực phẩm
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Giá Trị Cá Nhân Ngành Thực Phẩm

Trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động, ngành công nghiệp thực phẩm Việt Nam vẫn duy trì tiềm năng phát triển. Các doanh nghiệp liên tục đầu tư vào công nghệ, mở rộng quy mô sản xuất. Đặc thù ngành đòi hỏi nguồn lao động có trình độ kỹ thuật, khả năng thích ứng nhanh với công nghệ mới. Theo Trung tâm dự báo nhu cầu nhân lực TPHCM, ngành công nghệ thực phẩm thuộc top 10 ngành khát nhân lực nhất. Chế độ đãi ngộ khác biệt giữa các doanh nghiệp dẫn đến tỷ lệ nhảy việc tương đối cao. Nghiên cứu này tập trung vào vai trò của giá trị cá nhân và văn hóa tổ chức trong việc thu hút và giữ chân nhân tài trong ngành thực phẩm.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nguồn Nhân Lực Ngành Thực Phẩm

Ngành công nghiệp thực phẩm đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Việc đảm bảo nguồn cung thực phẩm chất lượng và an toàn đòi hỏi lực lượng lao động có trình độ chuyên môn cao và tâm huyết với nghề. Tình trạng thiếu hụt nhân lực có thể ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Do đó, việc nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sự cam kết của nhân viên là vô cùng cần thiết.

1.2. Thách Thức Giữ Chân Nhân Viên Trong Ngành Thực Phẩm

Môi trường làm việc cạnh tranh và sự đa dạng về cơ hội việc làm khiến việc giữ chân nhân viên trở thành một thách thức lớn đối với các doanh nghiệp thực phẩm. Ngoài yếu tố lương thưởng, các yếu tố phi tài chính như giá trị cá nhân phù hợp với văn hóa tổ chức, cơ hội phát triển nghề nghiệp cũng đóng vai trò quan trọng trong quyết định gắn bó lâu dài của nhân viên.

II. Vì Sao Giá Trị Cá Nhân Ảnh Hưởng Cam Kết Nhân Viên

Sự cam kết của nhân viên là yếu tố then chốt để duy trì nguồn nhân lực chất lượng. Nghiên cứu của Meyer & ctg (2002) cho thấy, sự cam kết thể hiện mối quan hệ giữa nhân viên và tổ chức, ảnh hưởng đến quyết định gắn bó. Nhân viên cam kết sẽ nỗ lực hết mình, nâng cao hiệu quả công việc. Ngược lại, thiếu sự cam kết dẫn đến dễ dàng rời bỏ công ty hoặc làm việc không nhiệt tình. Đề tài tập trung vào mối liên hệ giữa giá trị cá nhân, văn hóa tổ chức và sự cam kết của nhân viên trong ngành thực phẩm.

2.1. Liên Hệ Giữa Giá Trị Cá Nhân và Giá Trị Văn Hóa Tổ Chức

Xu hướng tuyển dụng hiện nay dần chuyển từ phù hợp công việc sang phù hợp văn hóa doanh nghiệp. Quan điểm về sự phù hợp giữa giá trị cá nhân và văn hóa tổ chức đã được nghiên cứu từ lâu. Nhiều nghiên cứu cho thấy sự phù hợp này có tác động mạnh mẽ đến sự gắn bó của nhân viên, hành vi công việc, sự thỏa mãn công việc và sự cam kết với tổ chức (Cable & De Rue, 2002; Yaniv & Farkas, 2005; Muthusamy, 2009).

2.2. Tác Động Của Hội Nhập Kinh Tế Đến Ngành Thực Phẩm

Việt Nam hội nhập kinh tế tạo cơ hội cho ngành công nghiệp thực phẩm phát triển (tăng trưởng bình quân 20%/năm theo Bộ Công Thương, 2014). Các doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao trình độ quản lý, tạo ra sản phẩm chất lượng cao. Cơ hội việc làm mở rộng, người lao động có nhiều lựa chọn. Quyết định gắn bó phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có sự phù hợp giữa giá trị cá nhân và văn hóa tổ chức.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đánh Giá Mức Độ Cam Kết

Nghiên cứu tập trung vào mối quan hệ giữa giá trị cá nhân, văn hóa tổ chức và sự phù hợp giá trị với sự cam kết trong ngành thực phẩm. Mục tiêu là đề xuất kiến nghị cho nhà quản lý xây dựng chiến lược quản trị nguồn nhân lực phù hợp. Nghiên cứu tiến hành tại 4 công ty cổ phần sản xuất thực phẩm và đồ uống lớn tại TPHCM (Vinamilk, Bia Sài Gòn, Bibica, Vissan). Đối tượng nghiên cứu là nhân viên và quản lý các cấp. Phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng.

3.1. Xác Định Các Yếu Tố Giá Trị Cá Nhân và Văn Hóa Tổ Chức

Nghiên cứu xác định các yếu tố giá trị cá nhân phổ biến của người lao động trong ngành thực phẩm và tác động của chúng đến sự cam kết. Đồng thời, xác định các yếu tố giá trị văn hóa tổ chức phổ biến và tác động tương tự. Việc này giúp hiểu rõ hơn về động lực làm việc và kỳ vọng của nhân viên.

3.2. Đánh Giá Tầm Quan Trọng Của Sự Phù Hợp Giá Trị

Nghiên cứu đánh giá mức độ quan trọng của sự phù hợp giữa giá trị cá nhân và văn hóa tổ chức đối với sự cam kết của nhân viên. Từ đó, đề xuất các hàm ý quản trị giúp doanh nghiệp tạo môi trường làm việc phù hợp, thu hút và giữ chân nhân tài.

3.3. Giới Hạn Nghiên Cứu Mẫu Nghiên Cứu và Phạm Vi

Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong 4 công ty lớn tại TPHCM. Mẫu nghiên cứu được chọn theo phương pháp thuận tiện, có thể ảnh hưởng đến tính đại diện. Nghiên cứu tập trung vào một số khía cạnh nhất định của văn hóa tổ chức và giá trị cá nhân, chưa bao quát hết tất cả các yếu tố.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Ảnh Hưởng của Giá Trị Lên Cam Kết

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích cấu trúc SEM với 280 mẫu. Kết quả cho thấy giá trị cá nhân trong ngành thực phẩm đặc trưng bởi 4 thành phần: (1) Sự an toàn xã hội và truyền thống, (2) Sự quan tâm mọi người, (3) Tự định hướng trong suy nghĩ và hành động, (4) Sự hưởng thụ. Giá trị văn hóa tổ chức được tổng hợp từ các giá trị nổi bật của các công ty trong ngành. Mô hình lý thuyết cho thấy: (1) Giá trị cá nhân có tác động nghịch chiều đến sự phù hợp giá trị, (2) Giá trị văn hóa tổ chức tác động thuận chiều đến sự phù hợp giá trị, (3) Sự phù hợp giá trị ảnh hưởng quan trọng đến sự cam kết của nhân viên.

4.1. Tác Động Gián Tiếp Của Giá Trị Cá Nhân Đến Sự Cam Kết

Nghiên cứu chỉ ra rằng giá trị cá nhân không trực tiếp ảnh hưởng đến sự cam kết của nhân viên trong ngành thực phẩm, mà thông qua sự phù hợp giá trị. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tạo ra môi trường làm việc phù hợp với giá trị cá nhân của nhân viên.

4.2. Giá Trị Văn Hóa Tổ Chức Thúc Đẩy Sự Phù Hợp Giá Trị

Giá trị văn hóa tổ chức có tác động tích cực đến sự phù hợp giá trị. Khi nhân viên cảm thấy văn hóa tổ chức phù hợp với giá trị cá nhân, họ có xu hướng gắn bó và cam kết hơn với công ty. Doanh nghiệp cần xây dựng văn hóa tổ chức rõ ràng, minh bạch và phù hợp với kỳ vọng của nhân viên.

4.3. Hạn Chế Của Nghiên Cứu Về Tính Đại Diện Của Mẫu

Một hạn chế của nghiên cứu là tính đại diện của mẫu chưa cao do được lấy theo phương pháp thuận tiện và tập trung vào 4 công ty lớn. Kết quả có thể không khái quát hóa cho toàn bộ ngành công nghiệp thực phẩm. Nghiên cứu cần được mở rộng với mẫu lớn hơn và đa dạng hơn để có kết quả chính xác hơn.

V. Hàm Ý Quản Trị Nâng Cao Cam Kết Nhân Viên Thực Phẩm

Kết quả nghiên cứu giúp nhà quản trị hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của sự phù hợp giá trị cá nhân – tổ chức để nâng cao sự cam kết của nhân viên. Doanh nghiệp cần chú trọng xây dựng văn hóa tổ chức phù hợp với giá trị cá nhân của nhân viên ngay từ khâu tuyển dụng. Cần có chính sách đãi ngộ, đào tạo và phát triển nhân viên để tạo động lực và sự gắn bó lâu dài.

5.1. Xây Dựng Văn Hóa Doanh Nghiệp Phù Hợp Giá Trị

Doanh nghiệp cần xác định rõ giá trị cốt lõi của mình và xây dựng văn hóa doanh nghiệp dựa trên những giá trị đó. Quá trình truyền thông và lan tỏa văn hóa doanh nghiệp cần được thực hiện một cách hiệu quả để nhân viên hiểu rõ và đồng cảm.

5.2. Tuyển Dụng Nhân Viên Phù Hợp Văn Hóa Tổ Chức

Trong quá trình tuyển dụng, doanh nghiệp cần đánh giá mức độ phù hợp giữa giá trị cá nhân của ứng viên và văn hóa tổ chức của công ty. Sử dụng các công cụ đánh giá như phỏng vấn hành vi, trắc nghiệm tính cách để lựa chọn ứng viên phù hợp.

5.3. Tạo Cơ Hội Phát Triển Nghề Nghiệp Cho Nhân Viên

Doanh nghiệp cần tạo cơ hội cho nhân viên phát triển nghề nghiệp thông qua các chương trình đào tạo, bồi dưỡng. Khi nhân viên cảm thấy có cơ hội phát triển, họ sẽ có động lực làm việc và cam kết hơn với công ty.

VI. Kết Luận Vai Trò Của Cam Kết Trong Ngành Thực Phẩm

Nghiên cứu này đã làm rõ vai trò quan trọng của sự cam kết của nhân viên trong ngành công nghiệp thực phẩm. Sự phù hợp giữa giá trị cá nhân và văn hóa tổ chức là yếu tố then chốt để tạo dựng sự cam kết mạnh mẽ. Các doanh nghiệp cần chủ động xây dựng môi trường làm việc phù hợp, tạo điều kiện cho nhân viên phát huy tối đa tiềm năng và gắn bó lâu dài. Đây là chìa khóa để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập.

6.1. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Cam Kết Nhân Viên

Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi khảo sát, tập trung vào các yếu tố khác ảnh hưởng đến sự cam kết của nhân viên, như đãi ngộ nhân viên, môi trường làm việc, phong cách lãnh đạo. Nghiên cứu định tính sâu hơn cũng có thể giúp hiểu rõ hơn về trải nghiệm và kỳ vọng của nhân viên.

6.2. Áp Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Cho Các Ngành Khác

Mặc dù tập trung vào ngành công nghiệp thực phẩm, kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng cho các ngành khác với những điều chỉnh phù hợp. Sự phù hợp giữa giá trị cá nhân và văn hóa tổ chức là yếu tố quan trọng trong mọi ngành nghề, ảnh hưởng đến sự hài lòng của nhân viên và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: GIỚI THIỆU Trong chương này sẽ giới thiệu tổng quan về tình hình phát triển của ngành công nghiệp thực phẩm, cơ sở hình thành đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, ý nghĩa của đề tài. Tổng quan về sự phát triển ngành công nghiệp thực phẩm “Trong điều kiện rất khó khăn của nền kinh tế hiện nay, ngành công nghiệp thực phẩm Việt Nam vẫn đang rất hứa hẹn có nhiều triển vọng và phát triển mạnh”. Đó là nhận định của thứ trưởng Bộ công thương Hồ Thị Kim Thoa tại triển lãm quốc tế thực phẩm và đồ uống Việt Nam tại TpHCM vào ngày 11/9/2013. Cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, các công ty sản xuất thực phẩm tại VN cũng không ngừng đầu tư vào cải thiện quy trình sản xuất, trang thiết bị hiện đại, mở rộng quy mô… Việc khánh thành 2 nhà máy công suất lớn và hiện đại bậc nhất của Vinamik vào năm 2013; khởi công xây dựng nhà máy bia Sài Gòn tại Kiên Giang và Quảng Ngãi,…là những minh chứng điển hình nhất cho sự gia tăng về quy mô và mở rộng phát triển của các doanh nghiệp sản xuất thực phẩm.

Đặc thù của ngành công nghiệp thực phẩm (CNTP) là sử dụng nhiều lao động cùng với dây chuyền sản xuất tự động và bán tự động, đòi hỏi người lao động phải có trình độ nhất định về kỹ thuật, năng động và mau chóng thích ứng với các công nghệ mới. Do đó, nhu cầu về nguồn lao động trong ngành công nghiệp thực phẩm là rất phức tạp. Theo đánh giá của Trung tâm dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TPHCM (tháng 8/2014), ngành công nghệ thực phẩm là 1 trong 10 ngành đang khát lao động nhất, đây cũng là một trong bốn ngành công nghiệp trọng yếu trong định hướng phát triển thị trường lao động TpHCM giai đoạn 2015-2020 (Nguồn: sggp. Chế độ lương thưởng, chính sách phúc lợi, đãi ngộ và giữ chân lao động tại từng doanh nghiệp là hoàn toàn khác nhau, do đó tỷ lệ nhảy việc trong ngành thực phẩm tương đối lớn.

Cơ sở hình thành đề tài Sự cam kết đối với tổ chức là một khái niệm quan trọng trong quản lý và được nghiên cứu bởi nhiều nhà nghiên cứu, nhất là trong ngành tâm lý học tổ chức và hành vi tổ 2 chức (Meyer & ctg, 2002, dẫn bởi Abidin & ctg, 2013). Sự cam kết và gắn bó của nhân viên với tổ chức là một trạng thái tâm lý biểu thị mối quan hệ của nhân viên với tổ chức, liên hệ mật thiết đến quyết định để duy trì là thành viên trong tổ chức (Allen & Meyer, 1990). Khi nhân viên có sự cam kết gắn bó, họ sẽ nỗ lực hết mình, vượt xa mức bình thường; từ đó hiệu quả công việc cũng được nâng cao, giúp công ty ngày càng phát triển và gia tăng lợi nhuận. Ngược lại, nếu không có sự cam kết, nhân viên sẽ dễ dàng rời khỏi công ty khi được các tổ chức khác săn đón hoặc ở lại làm việc với tinh thần không nhiệt tình, không có sự hào hứng đóng góp cho sự phát triển của tổ chức.

Việt Nam đã tham gia hội nhập với nền kinh tế thế giới và có nhiều thành tựu trong một số lĩnh vực, đặc biệt là ngành CNTP – với mức tăng trưởng bình quân của ngành 20%/năm (theo Bộ Công thương, 2014) – đã không ngừng đổi mới, đầu tư thiết bị công nghệ hiện đại, cải tiến và nâng cao trình độ quản lý, sản xuất ra các sản phẩm chất lượng cao, đa dạng về chủng loại. Từ đó, cơ hội dành cho lao động trong ngành cũng được mở rộng. Người lao động có nhiều sự lựa chọn trong việc quyết định gắn bó với một doanh nghiệp thực phẩm thông qua nhiều yếu tố, bao gồm sự phù hợp giữa giá trị cá nhân với giá trị văn hóa của tổ chức đó. Xu hướng tuyển dụng nhân sự cũng đang dần chuyển từ tuyển dụng nhân sự phù hợp công việc sang phù hợp với văn hóa doanh nghiệp (theo kết quả khảo sát “Xu hướng tuyển dụng nhân tài 2013” do VCCI TpHCM và công ty giải pháp vốn nhân lực L&A thực hiện).

Quan điểm về sự phù hợp giữa giá trị cá nhân – tổ chức vốn đã được bắt đầu nghiên cứu từ thập niên 1950 trong khoa học hành vi tổ chức. Nhiều nghiên cứu đã kết luận rằng sự phù hợp cá nhân – tổ chức có tác động mạnh lên tổ chức và có mối quan hệ tích cực lên sự gắn bó với tổ chức (Cable & De Rue, 2002), hành vi công việc (Yaniv & Farkas, 2005), sự thỏa mãn công việc, sự cam kết với tổ chức (Muthusamy, 2009; Guan & ctg, 2011; Brown & ctg, 2005) (dẫn bởi Admadi & ctg, 2014). Với vai trò đóng góp ngày càng lớn của ngành công nghiệp thực phẩm, và nhu cầu về nguồn nhân lực trong ngành như đã phân tích ở trên, đòi hỏi cần có sự nghiên cứu sâu về sự cam kết của nhân viên đối với tổ chức thông qua nghiên cứu về sự phù hợp giữa 3 các giá trị cá nhân – tổ chức, từ đó các nhà quản trị có thể lựa chọn ứng viên phù hợp nhằm gia tăng sự cam kết của nhân viên ngày từ khâu tuyển dụng, cũng như phát triển các giá trị văn hóa tổ chức tạo môi trường làm việc thoải mái cho nhân viên phát huy giá trị cá nhân, tạo tiền đề cho sự cam kết gắn bó của nhân viên trở nên mạnh mẽ hơn, vững bền hơn. Đó là lý do để ra đời đề tài : “Ảnh hưởng của giá trị cá nhân , giá trị văn hóa tổ chức và sự phù hợp giá trị cá nhân – tổ chức vào sự cam kết của nhân viên - một nghiên cứu trong ngành công nghiệp thực phẩm”.

Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu tổng quát của nghiên cứu là xác định mối quan hệ giữa sự phù hợp các giá trị cá nhân với giá trị văn hoá tổ chức (VHTC) vào sự cam kết với tổ chức trong ngành công nghiệp thực phẩm, từ đó đề xuất và kiến nghị cho các nhà quản lý xây dựng và phát triển các chiến lược quản trị nguồn nhân lực phù hợp. Cụ thể, các câu hỏi cần trả lời trong nghiên cứu này là: 1. Xác định các yếu tố giá trị cá nhân phổ biến của người lao động trong ngành công nghiệp thực phẩm và tác động của các yếu tố này đến sự cam kết gắn bó của nhân viên với tổ chức trong ngành. Xác định các yếu tố giá trị văn hóa tổ chức phổ biến ở các doanh nghiệp thực phẩm và tác động của các yếu tố này đến sự cam kết gắn bó của nhân viên với tổ chức trong ngành.

Đánh giá tầm quan trọng của sự phù hợp giữa giá trị cá nhân và giá trị văn hóa tổ chức đối với sự cam kết của nhân viên với tổ chức. Đề xuất một số hàm ý quản trị từ các mối quan hệ này. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Phạm vi nghiên cứu là 4 công ty cổ phần sản xuât thực phẩm và đồ uống, đại diện cho ngành công nghiệp thực phẩm với chủng loại thực phẩm phổ biến tại TpHCM (theo bảng VNR 500, 2014): 1. Công ty cổ phần sữa Việt Nam – Vinamilk: sản xuất, kinh doanh thực phẩm (sản phẩm chính từ sữa) 4 2.

Công ty cổ phần bia rượu nước giải khát Sài Gòn (bia Sài Gòn): sản xuất, kinh doanh rượu, bia, nước giải khát. Công ty cổ phần bánh kẹo Bibica: sản xuất, kinh doanh thực phẩm (sản phẩm nổi bật là bánh, kẹo) 4. Công ty TNHH MTV Kỹ nghệ súc sản (Vissan): chuyên về sản xuất, chế biến và kinh doanh các sản phẩm thịt heo, bò, thịt gia cầm tươi sống và đông lạnh, sản phẩm thịt nguội,. Đối tượng nghiên cứu là nhân viên (khối trực tiếp sản xuất và gián tiếp) và quản lý các cấp làm việc tại 4 công ty trên.

Ý nghĩa của nghiên cứu Nghiên cứu này đem lại một số ý nghĩa về mặt thực tiễn cho các doanh nghiệp sản xuất trong ngành công nghiệp thực phẩm như sau: - Giúp các nhà quản lý am hiểu thêm về văn hóa tổ chức của công ty họ, về các giá trị tổ chức chung của ngành. Từ đó, các các điều chỉnh phù hợp hơn về các giá trị tổ chức, giúp gia tăng sự gắn kết của nhân viên với tổ chức. - Nghiên cứu cũng giúp các nhà quản lý nắm rõ hơn về các yếu tố giá trị cá nhân (sự khác biệt cá nhân – individual differencies) của người lao động trong tổ chức, để có các biện pháp thích hợp nâng cao hiệu quả chia sẻ (sharings) trong tổ chức. 5 Chương 2: CƠ SỞ LÝ THUYỂT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU Chương 2 sẽ trình bày về các khái niệm, cơ sở lý thuyết của các khái niệm về giá trị cá nhân, giá trị văn hoá tổ chức, sự phù hợp giá trị cá nhân với tổ chức, sự cam kết với tổ chức.

Từ đó, đề xuất ra mô hình nghiên cứu về ảnh hưởng của các yếu tố giá trị đến sự cam kết của nhân viên đối với tổ chức. Sự cam kết với tổ chức Sự cam kết gắn bó của nhân viên với tổ chức là một trạng thái tâm lý biểu thị mối quan hệ của nhân viên với tổ chức, liên hệ mật thiết đến quyết định để duy trì là thành viên trong tổ chức (Allen và Meyer, 1990). Sự cam kết cũng được xem như là lòng trung thành và sẵn lòng nỗ lực để đạt được mục tiêu của tổ chức (Mowday, 1981). Kể từ những năm 1970, có 2 quan điểm nổi bật về sự cam kết: (1) cách tiếp cận về hành vi; (2) cách tiếp cận về thái độ (dẫn bởi Abidin & ctg, 2013).

Quan điểm thứ 1 xem sự cam kết tổ chức như là hành vi (Salancik, 1977; Scholl, 1981; Zangaro, 2001). Trong cách tiếp cận về hành vi, các nghiên cứu tập trung vào các biểu hiện công khai của sự cam kết. Một người lao động trở nên cam kết với tổ chức bởi vì “các chi phí chìm” (như là: lợi nhuận, lương bổng, địa vị) và sẽ mất mát quá nhiều nếu rời bỏ tổ chức (Blau & Boal, 1987). Quan điểm thứ 2 đề cập đến các nghiên cứu về sự cam kết với tổ chức bởi Mowday & ctg (1979).

Những tác giả này (Meyer & Allen, 1990; Radall & Cote, 1991; Jaros & ctg, 1993) định nghĩa sự cam kết tổ chức được đặc trưng bởi 3 nhân tố: (1) niềm tin vững mạnh và chấp nhận mục tiêu và giá trị của tổ chức; (2) sẵn sàng, nhiệt tình nỗ lực vì tổ chức; (3) mong muốn duy trì là thành viên trong tổ chức.