Tên đề tàinghiên cứu ảnh hưởng của bột nghệ bổ sung trong thức ăn đến khả năng sinh trưởng sức đềkháng bệnh đối với gà đẻ hậu bị giai đoạn 1 19 tuần tuổi nuôi tại lào cai

Nghiên cứu ảnh hưởng của bột nghệ đến sinh trưởng, sức đề kháng của gà đẻ hậu bị (1-19 tuần) tại Lào Cai. Giải pháp tiềm năng cho ngành chăn nuôi gà.

• Tác giả: Hà Như Quỳnh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Mạnh Hà
• Trường học: Đại học Thái Nguyên - Phân hiệu ĐHTN tại tỉnh Lào Cai
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của bột nghệ bổ sung trong thức ăn đến khả năng sinh trưởng, sức đề kháng bệnh đối với gà đẻ hậu bị giai đoạn 1 - 19 tuần tuổi nuôi tại Lào Cai
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Lào Cai

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Mục đích nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.4. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.4.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 1.4.2. Điều kiện tự nhiên và cơ sở vật chất
• 1.4.2.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.4.2.2. Cơ sở vật chất
• 1.4.3. Đối tượng và các kết quả hoạt động/sản xuất của cơ sở (trong 3 năm)
• 1.4.4. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.4.4.1. Một số thông tin khoa học về nghệ
• 1.4.4.2. Một số thông tin về gà thí nghiệm
• 1.4.4.3. Đặc điểm sinh trưởng và khả năng kháng bệnh của gia cầm
• 1.4.4.3.1. Khả năng sinh trưởng của gia cầm và các yếu tố ảnh hưởng
• 1.4.4.3.1.1. Khả năng sinh trưởng
• 1.4.4.3.1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng gia cầm
• 1.4.4.3.1.3. Ảnh hưởng của tính biệt đến tốc độ sinh trưởng và khối lượng cơ thể
• 1.4.4.3.1.4. Ảnh hưởng của độ tuổi và chế độ dinh dưỡng tới khả năng sinh trưởng
• 1.5. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.5.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 1.5.3. Nội dung, phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 1.5.3.1. Nội dung nghiên cứu
• 1.5.3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.3.3. Chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
• 1.5.3.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 1.6. DỰ KIẾN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 1.6.1. Ảnh hưởng của bột nghệ bổ sung trong khẩu phần đến tỷ lệ nuôi sống của gà thí nghiệm
• 1.6.2. Ảnh hưởng của bột nghệ bổ sung trong khẩu phần đến khả năng sinh trưởng của gà thí nghiệm
• 1.6.3. Ảnh hưởng của bột nghệ bổ sung trong khẩu phần đến sinh trưởng tích lũy của gà thí nghiệm
• 1.6.4. Ảnh hưởng của bột nghệ bổ sung trong khẩu phần đến sinh trưởng tuyệt đối của gà thí nghiệm
• 1.6.5. Ảnh hưởng của bột nghệ bổ sung trong khẩu phần đến sinh trưởng tương đối của gà thí nghiệm
• 1.6.6. Ảnh hưởng của bột nghệ bổ sung trong khẩu phần đến khả năng thu nhận thức ăn và chuyển hóa thức ăn
• 1.6.7. Ảnh hưởng của bột nghệ bổ sung trong khẩu phần đến khả năng thu nhận thức ăn của gà thí nghiệm
• 1.6.8. Ảnh hưởng của bột nghệ bổ sung trong khẩu phần đến tiêu tốn thức ăn
• 1.6.9. Ảnh hưởng của bột nghệ bổ sung trong khẩu phần đến khả năng kháng bệnh của gà thí nghiệm
• 1.6.10. Hiệu quả chăn nuôi
• 2. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Bột Nghệ Cho Gà Đẻ Hậu Bị Lào Cai

Nhu cầu sử dụng thực phẩm từ gia cầm, đặc biệt là gà, ngày càng tăng, đòi hỏi chất lượng sản phẩm phải được nâng cao. Bên cạnh việc chọn lọc giống, thức ăn đóng vai trò quan trọng. Nhiều nhà chăn nuôi vẫn sử dụng kháng sinh và chất kích thích tăng trưởng, gây ra nhiều tác dụng phụ. Theo Nguyễn Văn Chính và cs (2019), tồn dư kháng sinh trong thịt gà gây nguy hại đến sức khỏe con người. Nghiên cứu về các chất bổ sung tự nhiên thay thế hóa chất có ý nghĩa quan trọng. Việt Nam có nguồn tài nguyên cây thuốc phong phú, trong đó nghệ chứa curcumin có tác dụng kích thích miễn dịch, cải thiện tăng khối lượng, giảm tiêu tốn thức ăn. Sử dụng thảo dược trong chăn nuôi không có dư lượng kháng sinh, đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng, giảm chi phí thuốc thú y, mở ra hướng đi mới cho sản phẩm sạch. Đề tài “Nghiên cứu ảnh hưởng của bột nghệ bổ sung trong thức ăn đến khả năng sinh trưởng, sức đề kháng bệnh đối với gà đẻ hậu bị giai đoạn 1 - 19 tuần tuổi nuôi tại Lào Cai” được thực hiện nhằm giải quyết vấn đề này.

1.1. Mục Đích và Mục Tiêu Nghiên Cứu Về Bột Nghệ

Mục đích chính của nghiên cứu là xác định tỷ lệ bổ sung bột nghệ phù hợp trong thức ăn để cải thiện sinh trưởng và sức đề kháng của gà đẻ hậu bị 1-19 tuần tuổi. Các mục tiêu cụ thể bao gồm đánh giá ảnh hưởng của bột nghệ đến tỷ lệ nuôi sống, khả năng sinh trưởng, khả năng thu nhận thức ăn và khả năng kháng bệnh của gà. Ngoài ra, nghiên cứu còn đánh giá hiệu quả kinh tế của việc sử dụng bột nghệ trong chăn nuôi gà. Các kết quả này sẽ cung cấp thông tin khoa học đáng tin cậy về lợi ích của bột nghệ và giúp người chăn nuôi đưa ra quyết định informed về việc sử dụng bột nghệ trong thực tế.

1.2. Ý Nghĩa Khoa Học và Thực Tiễn Của Nghiên Cứu

Về mặt khoa học, nghiên cứu cung cấp thông tin khoa học đáng tin cậy về ảnh hưởng của bột nghệ đến sinh trưởng và sức đề kháng của gà đẻ hậu bị. Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo cho sinh viên và các nghiên cứu liên quan. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu cung cấp thông tin cho người chăn nuôi tham khảo sử dụng bột nghệ bổ sung vào khẩu phần ăn của gà đẻ, giúp nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi. Nghiên cứu cũng giúp sinh viên làm quen với công tác nghiên cứu khoa học và tích lũy kinh nghiệm trong chăn nuôi gia cầm.

II. Cơ Sở Khoa Học Tác Dụng Bột Nghệ Với Gà Đẻ Hậu Bị

Bột nghệ được làm từ củ nghệ tươi, chứa 6,3% protein, 5,1% chất béo, 3,5% khoáng chất, 69,4% carbohydrate và 13,1% độ ẩm (Chattopadhyay và cs). Các thành phần hoạt tính kháng oxy hóa như tetrahydrocurcuminoids (Osawa và cs, 1995), curcumin, demethoxycurcumin và bisdemethoxycutcumin (Wuthi-udomler và cs, 2000) có trong nghệ. Nghệ còn có hoạt tính kháng khuẩn, kháng viêm (Nonose và cs, 2014) và giảm quá trình peroxy hóa lipid (Rukkumani và cs, 2004). So với kháng sinh tổng hợp, phytochemical trong nghệ ít độc hại hơn, không có dư lượng và là chất phụ gia thức ăn lý tưởng (Wang và cs 1998). Bột nghệ được dùng phổ biến trong thực phẩm và y học cổ truyền. Trong chăn nuôi, bổ sung bột nghệ vào thức ăn kích thích hiệu quả sử dụng thức ăn, chữa giun sán và chống ký sinh trùng ngoài da. Bổ sung curcumin thay thế kháng sinh và tăng màu sắc lòng đỏ đang được quan tâm.

2.1. Đặc Điểm Sinh Trưởng và Khả Năng Kháng Bệnh Của Gia Cầm

Sinh trưởng là quá trình sinh lý phức tạp, tăng khối lượng, số lượng và kích thước tế bào mô cơ (R, 1990). Trong giai đoạn đầu, thức ăn dùng tối đa cho phát triển xương, mô cơ, ít tạo mỡ. Giai đoạn cuối, tăng cơ giảm, tích lũy chất dinh dưỡng tạo mỡ tăng. Khối lượng cơ chiếm 42 - 45% khối lượng cơ thể. Đánh giá sinh trưởng dựa vào tốc độ sinh trưởng, sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối, sinh trưởng tương đối. Phát dục là quá trình thay đổi về chất, hoàn thiện các chất, chức năng cơ thể. Khối lượng cơ thể được theo dõi theo tuần tuổi và biểu thị qua đồ thị. Sinh trưởng của gà chịu ảnh hưởng của giống, thức ăn và điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng.

2.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Sinh Trưởng Của Gia Cầm

Sinh trưởng của gà chịu ảnh hưởng của giống, thức ăn và điều kiện nuôi dưỡng chăm sóc. Tốc độ sinh trưởng phụ thuộc vào loài, giống, cá thể. Gà chuyên thịt có tốc độ sinh trưởng nhanh hơn gà chuyên trứng. Theo Nguyễn Duy Hoan và cs (1998), sự khác nhau giữa các dòng, giống là rất lớn. Theo Trần Công Xuân và cs (1999), tốc độ sinh trưởng của hai dòng gà kiêm dụng (882 và Jiang cun) khác nhau. Theo Nguyễn Quý Khiêm và cs. (2020), gà Ri dòng trống GR1 ở 8 TT của TH3 con trống đạt 830,26g, con mái đạt 646,45g, cao hơn THXP đối với con trống là 184,76g và con mái là 135,4g. Đặc tính di truyền quan trọng đối với quá trình sinh trưởng và cho thịt của gà.

III. Phương Pháp Bổ Sung Bột Nghệ Tối Ưu Cho Gà Đẻ Hậu Bị

Tính biệt ảnh hưởng lớn đến tốc độ sinh trưởng và khối lượng cơ thể. Gà trống thường nặng hơn gà mái 24 - 32% (Trần Đình Miên, 1994). Theo North và cs (1990), lúc mới sinh gà trống nặng hơn gà mái 1%, ở 2; 3 và 8 tuần tuổi sự khác nhau tương ứng là 5%, 11% và 27%. Ngô Thị Kim Cúc và cs (2022) cho thấy khối lượng cơ thể con trống cao hơn con mái qua các tuần tuổi. Tốc độ sinh trưởng còn phụ thuộc vào tốc độ mọc lông. Gà mọc lông nhanh có tốc độ sinh trưởng và phát triển tốt hơn. Trong cùng một giống, gà mái mọc lông đều hơn gà trống. Để phát huy được sinh trưởng cần cung cấp thức ăn tối ưu với đầy đủ chất dinh dưỡng cân bằng hợp lý giữa protein và năng lượng. Đảm bảo cân bằng dinh dưỡng giữa các nhóm chất protein, axit amin, khoáng và vitamin.

3.1. Nghiên Cứu Thực Nghiệm Ảnh Hưởng Của Bột Nghệ Tại Lào Cai

Nghiên cứu thực nghiệm được tiến hành tại Lào Cai để đánh giá ảnh hưởng của bột nghệ đến gà đẻ hậu bị. Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm tỷ lệ nuôi sống, khả năng sinh trưởng, khả năng thu nhận thức ăn, khả năng kháng bệnh và hiệu quả kinh tế. Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc chia gà thành các nhóm thí nghiệm với các tỷ lệ bột nghệ khác nhau trong khẩu phần ăn. Các dữ liệu thu thập được xử lý bằng phương pháp thống kê để đưa ra kết luận về tác động của bột nghệ đối với gà đẻ hậu bị trong điều kiện Lào Cai.

3.2. Phân Tích Chi Phí và Lợi Ích Của Việc Sử Dụng Bột Nghệ

Một phần quan trọng của nghiên cứu là phân tích chi phí và lợi ích của việc sử dụng bột nghệ trong chăn nuôi gà đẻ hậu bị. Chi phí bao gồm giá thành của bột nghệ và chi phí bổ sung vào khẩu phần ăn. Lợi ích bao gồm tăng tỷ lệ nuôi sống, cải thiện sinh trưởng, giảm tỷ lệ mắc bệnh và tăng hiệu quả sử dụng thức ăn. Phân tích chi phí - lợi ích sẽ giúp người chăn nuôi đưa ra quyết định informed về việc sử dụng bột nghệ trong thực tế và đánh giá xem liệu việc này có mang lại lợi nhuận cao hơn so với các phương pháp chăn nuôi truyền thống hay không.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Bột Nghệ Tăng Sức Đề Kháng Cho Gà Đẻ Hậu Bị

Dự kiến, nghiên cứu sẽ cho thấy bột nghệ bổ sung trong khẩu phần giúp tăng tỷ lệ nuôi sống của gà thí nghiệm. Bột nghệ cải thiện khả năng sinh trưởng tích lũy, tuyệt đối và tương đối. Khả năng thu nhận thức ăn được cải thiện và thức ăn được chuyển hóa hiệu quả hơn. Quan trọng nhất, bột nghệ có thể tăng khả năng kháng bệnh của gà thí nghiệm, giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh và cải thiện sức khỏe tổng thể. Các kết quả về hiệu quả chăn nuôi cũng sẽ được đánh giá, bao gồm lợi nhuận thu được từ việc sử dụng bột nghệ so với các phương pháp truyền thống.

4.1. Ảnh Hưởng Của Bột Nghệ Đến Khả Năng Thu Nhận Thức Ăn Của Gà

Nghiên cứu sẽ đánh giá xem bột nghệ có ảnh hưởng đến khả năng thu nhận thức ăn của gà đẻ hậu bị hay không. Cụ thể, các chỉ tiêu theo dõi bao gồm lượng thức ăn tiêu thụ hàng ngày và hiệu quả chuyển hóa thức ăn. Nếu bột nghệ giúp gà ăn ngon miệng hơn và hấp thụ chất dinh dưỡng tốt hơn, điều này sẽ có tác động tích cực đến sinh trưởng và phát triển của gà.

4.2. Tiêu Tốn Thức Ăn và Hiệu Quả Kinh Tế Của Bột Nghệ

Tiêu tốn thức ăn là một chỉ tiêu quan trọng để đánh giá hiệu quả kinh tế của việc sử dụng bột nghệ. Nghiên cứu sẽ đo lường lượng thức ăn cần thiết để sản xuất 1kg tăng khối lượng của gà thí nghiệm. Nếu bột nghệ giúp giảm tiêu tốn thức ăn, điều này sẽ giúp người chăn nuôi tiết kiệm chi phí và tăng lợi nhuận. Ngoài ra, nghiên cứu cũng sẽ đánh giá hiệu quả kinh tế tổng thể của việc sử dụng bột nghệ bằng cách so sánh chi phí và lợi nhuận thu được.

V. Kết Luận Đề Xuất Sử Dụng Bột Nghệ Trong Chăn Nuôi Gà Tại Lào Cai

Nghiên cứu dự kiến kết luận rằng việc bổ sung bột nghệ vào khẩu phần ăn của gà đẻ hậu bị mang lại nhiều lợi ích, bao gồm tăng tỷ lệ nuôi sống, cải thiện sinh trưởng, tăng cường sức đề kháng và giảm chi phí thức ăn. Dựa trên kết quả này, nghiên cứu sẽ đề xuất người chăn nuôi tại Lào Cai nên sử dụng bột nghệ như một phụ gia tự nhiên để cải thiện hiệu quả chăn nuôi gà.

5.1. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Bột Nghệ và Gà

Nghiên cứu này mở ra nhiều hướng nghiên cứu tiếp theo về bột nghệ và gà. Các nghiên cứu tương lai có thể tập trung vào việc xác định tỷ lệ bột nghệ tối ưu cho từng giai đoạn phát triển của gà, đánh giá tác động của bột nghệ đến chất lượng trứng và nghiên cứu cơ chế tác động của curcumin đến hệ miễn dịch của gà.

5.2. Ứng Dụng Thực Tế và Khuyến Nghị Cho Người Chăn Nuôi

Dựa trên kết quả nghiên cứu, khuyến nghị cho người chăn nuôi là nên bổ sung bột nghệ vào khẩu phần ăn của gà đẻ hậu bị với tỷ lệ phù hợp. Cần lựa chọn bột nghệ có chất lượng tốt và tuân thủ đúng quy trình bổ sung. Việc áp dụng kết quả nghiên cứu này sẽ giúp người chăn nuôi cải thiện hiệu quả chăn nuôi, tăng lợi nhuận và sản xuất ra những sản phẩm gà chất lượng cao.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong ngành chăn nuôi gia cầm hiện nay, nhu cầu tiêu dùng các sản phẩm sạch, an toàn sinh học từ thịt và trứng gà ngày càng gia tăng ở cả khu vực thành thị lẫn nông thôn. Để đáp ứng thị hiếu thị trường, người chăn nuôi không chỉ chú trọng đến công tác chọn lọc, cải tạo giống mà còn phải hoàn thiện khẩu phần dinh dưỡng. Tuy nhiên, thực tế sản xuất vẫn ghi nhận tình trạng lạm dụng thuốc kháng sinh phòng trị bệnh và hóa chất kích thích sinh trưởng. Việc sử dụng kháng sinh thiếu kiểm soát đã dẫn đến các hệ lụy nghiêm trọng như hiện tượng kháng kháng sinh ở vi sinh vật gây bệnh và tồn dư hóa chất độc hại trong sản phẩm chăn nuôi. Khảo sát của Nguyễn Văn Chính và cộng sự (2019) được tác giả trích dẫn cho thấy, trong số các mẫu thực phẩm kiểm tra tại một số cơ sở chăn nuôi trên toàn quốc, đã phát hiện tồn dư kháng sinh cefalexin và amoxicillin trên thịt gà, cũng như ampicillin trên thịt cá, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.

Trước thực trạng đó, việc nghiên cứu các hoạt chất sinh học tự nhiên chiết xuất từ thảo dược bản địa nhằm thay thế kháng sinh tổng hợp đang trở thành hướng đi cấp thiết. Thảo dược tự nhiên sở hữu các hợp chất có hoạt tính sinh học cao (như allicin trong tỏi, zingerol trong gừng, curcumin trong nghệ), có khả năng kích thích hệ thống miễn dịch, ức chế vi sinh vật gây hại, thúc đẩy khả năng tiêu hóa, cải thiện tốc độ tăng khối lượng và hạ giá thành sản xuất. Đặc biệt, nghệ vàng là cây dược liệu phổ biến tại Việt Nam; chất hoạt sinh học curcumin trong bột nghệ không để lại tồn dư trong mô cơ thể, hỗ trợ giải độc gan, bảo vệ niêm mạc đường ruột và tăng sắc tố lòng đỏ trứng. Xuất phát từ cơ sở thực tiễn và khoa học trên, đề tài khóa luận "Nghiên cứu ảnh hưởng của bột nghệ bổ sung trong thức ăn đến khả năng sinh trưởng, sức đề kháng bệnh đối với gà đẻ hậu bị giai đoạn 1 - 19 tuần tuổi nuôi tại Lào Cai" đã được thực hiện.

Mục đích nghiên cứu của đề tài là xác định tỷ lệ bổ sung bột nghệ phù hợp vào khẩu phần ăn nhằm nâng cao khả năng sinh trưởng và sức đề kháng bệnh của đàn gà đẻ hậu bị giai đoạn 1 - 19 tuần tuổi nuôi trong điều kiện tiểu khí hậu tỉnh Lào Cai.

Nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu cụ thể được tác giả xác định gồm 5 nội dung:

1. Đánh giá ảnh hưởng của các tỷ lệ bột nghệ bổ sung đến tỷ lệ nuôi sống của gà đẻ hậu bị 1 - 19 tuần tuổi.
2. Đánh giá ảnh hưởng của các tỷ lệ bột nghệ bổ sung đến khả năng sinh trưởng (sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối, sinh trưởng tương đối) của gà đẻ hậu bị 1 - 19 tuần tuổi.
3. Đánh giá ảnh hưởng của các tỷ lệ bột nghệ bổ sung đến khả năng thu nhận thức ăn và tiêu tốn thức ăn trên 1 kg tăng khối lượng của gà đẻ hậu bị 1 - 19 tuần tuổi.
4. Đánh giá ảnh hưởng của các tỷ lệ bột nghệ bổ sung đến khả năng kháng bệnh của gà đẻ hậu bị 1 - 19 tuần tuổi.
5. Đánh giá hiệu quả kinh tế của các nghiệm thức thí nghiệm.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là đàn gà mái Ai Cập lai VGA (con lai giữa gà trống VCN-G15 và gà mái Ai Cập) từ 01 ngày tuổi đến 19 tuần tuổi, cùng nguyên liệu bột nghệ sấy nghiền bổ sung vào khẩu phần cơ sở ở các tỷ lệ 0,1%, 0,3% và 0,5%. Phạm vi nghiên cứu về không gian được thực hiện tại khu thực nghiệm Khoa Nông Lâm, Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai. Thời gian tiến hành theo dõi thực nghiệm diễn ra từ tháng 1 năm 2024 đến tháng 6 năm 2024. Đề tài được triển khai trên cơ sở kế thừa từ đề tài nghiên cứu khoa học cấp Tỉnh: "Nghiên cứu sử dụng dược liệu bản địa làm thức ăn bổ sung nhằm nâng cao năng suất và chất lượng trứng của gia cầm nuôi trên địa bàn tỉnh Lào Cai" do PGS. Nguyễn Mạnh Hà làm chủ nhiệm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên cơ sở sinh lý dinh dưỡng, quy luật sinh trưởng của gia cầm và dược tính học của củ nghệ (Curcuma longa). Củ nghệ tươi sau chế biến chứa 6,3% protein, 5,1% chất béo, 3,5% khoáng chất, 69,4% carbohydrate và 13,1% độ ẩm. Hoạt chất chính trong nghệ gồm nhóm polyphenol curcuminoids (curcumin, demethoxycurcumin, bisdemethoxycurcumin) và tetrahydrocurcuminoids có tác dụng chống oxy hóa mạnh, dọn dẹp các gốc tự do, kháng viêm và bảo vệ tế bào gan thông qua việc ức chế peroxy hóa lipid màng tế bào. Dược chất này còn hoạt động như một chất kích thích tiêu hóa nội sinh, kích thích tuyến tụy và gan tiết mật, hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột nhờ cơ chế prebiotic, ức chế vi khuẩn đường ruột có hại như Salmonella spp. và Escherichia coli, kích thích vi khuẩn sinh acid lactic phát triển ở manh tràng và hồi tràng.

Đặc điểm sinh học của đối tượng thí nghiệm là dòng gà kiêm dụng hướng trứng Ai Cập lai VGA. Gà mái lúc 01 ngày tuổi lông trắng điểm đốm đen; khi trưởng thành có dáng thanh tú, thân hình chữ nhật, mào đơn to, chân vàng hoặc trắng hồng, thích nghi tốt với điều kiện khí hậu vùng núi nhiệt đới gió mùa của tỉnh Lào Cai.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm được thiết kế theo mô hình khối ngẫu nhiên hoàn toàn (CRD) gồm 4 nghiệm thức:

• Lô Đối chứng (ĐC): Sử dụng 100% khẩu phần cơ sở (KPCS), không bổ sung bột nghệ.
• Lô Thí nghiệm 1 (TN1): Khẩu phần cơ sở + 0,1% bột nghệ.
• Lô Thí nghiệm 2 (TN2): Khẩu phần cơ sở + 0,3% bột nghệ.
• Lô Thí nghiệm 3 (TN3): Khẩu phần cơ sở + 0,5% bột nghệ.

Mỗi nghiệm thức được lặp lại 3 lần, mỗi lần lặp gồm 50 con gà mái. Tổng số lượng đàn gà theo dõi thực nghiệm là 600 con. Tất cả các lô đều được nuôi nhốt trong cùng điều kiện chuồng trại, mật độ, ánh sáng, nhiệt độ sưởi và quy trình chăm sóc; thức ăn và nước uống được cung cấp tự do.

Khẩu phần cơ sở (KPCS) được điều chỉnh theo 3 giai đoạn sinh trưởng với thành phần dinh dưỡng chuẩn hóa:

• Giai đoạn 0 - 3 tuần tuổi: Năng lượng trao đổi (ME) đạt 2975 Kcal/kg thức ăn; Protein thô (CP) 20,00%; Canxi 1,00%; Photpho tiêu hóa 0,50%; Xơ thô 2,0%; Lysine 1,2%; Methionine 0,54%.
• Giai đoạn 4 - 9 tuần tuổi: ME đạt 2875 Kcal/kg thức ăn; CP 18,00%; Canxi 0,95%; Photpho tiêu hóa 0,45%; Xơ thô 3,5%; Lysine 1,0%; Methionine 0,45%.
• Giai đoạn 10 - 19 tuần tuổi: ME đạt 2750 Kcal/kg thức ăn; CP 15,50%; Canxi 0,90%; Photpho tiêu hóa 0,45%; Xơ thô 5,0%; Lysine 0,75%; Methionine 0,34%.

Quy trình phòng bệnh được áp dụng nghiêm ngặt theo khuyến cáo của Trần Thanh Vân và cộng sự (2015), bao gồm: vắc-xin Marek (tiêm cơ ngày tuổi thứ 1); Newcastle Clone/Lasota (nhỏ mắt/mũi lúc 1 ngày tuổi, nhắc lại tuần 2 - 3, tiêm hệ 1 tuần 7); Viêm phế quản truyền nhiễm IB H120 (nhỏ/phun ngày 1, chủng H1466 nhỏ mắt tuần 8); Gumboro nhược độc (cho uống lúc 3 ngày tuổi và tuần thứ 3); vắc-xin Đậu gà (chủng màng cánh lúc 3 ngày tuổi và tuần 12 - 14); Viêm thanh khí quản truyền nhiễm (nhỏ mắt tuần 12 - 14).

Phương pháp theo dõi và công thức xác định các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật:

• Tỷ lệ nuôi sống (%): Theo dõi định kỳ, ghi nhận gà sống cuối kỳ trên số gà đầu kỳ nhân 100.
• Sinh trưởng tích lũy: Cân khối lượng gà 2 tuần/lần trước khi cho ăn buổi sáng bằng cân kỹ thuật có độ chính xác ±0,5g (giai đoạn mới nở) và ±5g (giai đoạn sau).
• Sinh trưởng tuyệt đối ($A$, g/con/ngày): Tính theo Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN-2-39-77 theo công thức: $$A = \frac{P_2 - P_1}{T}$$ Trong đó $P_1, P_2$ là khối lượng cơ thể giữa hai kỳ cân, $T$ là thời gian giữa 2 lần cân (ngày).
• Sinh trưởng tương đối ($R$, %): Tính theo Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN-2-40-77: $$R = \frac{P_2 - P_1}{(P_1 + P_2)/2} \times 100$$
• Tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng (FCR, kg thức ăn/kg tăng khối lượng): Tổng lượng thức ăn tiêu thụ chia cho tổng khối lượng tăng thêm trong giai đoạn khảo sát.
• Khả năng kháng bệnh: Ghi chép lâm sàng các ca mắc bệnh, phân loại bệnh (phân trắng, cầu trùng, mổ cắn) và tỷ lệ chết.
• Phương pháp xử lý số liệu: Toàn bộ số liệu thu thập được phân tích phương sai ANOVA - GLM trên phần mềm Minitab phiên bản 16 và Microsoft Excel 2010. Kết quả trình bày dưới dạng giá trị trung bình $\pm$ sai số chuẩn (Mean $\pm$ SE), sự sai khác giữa các lô được kiểm định ở ngưỡng ý nghĩa thống kê $P < 0,05$.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ vấn đề an toàn thực phẩm, tồn dư kháng sinh trong chăn nuôi và tiềm năng phát triển thảo dược bản địa tỉnh Lào Cai. Chương này công bố rõ mục đích, 5 nhiệm vụ nghiên cứu cốt lõi cùng ý nghĩa khoa học và thực tiễn: cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng về mức bổ sung bột nghệ đối với giống gà Ai Cập lai VGA giai đoạn hậu bị, đồng thời giúp người chăn nuôi địa phương tối ưu hóa chi phí thuốc thú y và thức ăn.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương tổng quan tập trung vào ba khối nội dung chính:

• Điều kiện tự nhiên và cơ sở vật chất của Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai: Phân tích địa hình đồi núi, khí hậu nhiệt đới gió mùa mát mẻ đặc trưng vùng núi cao Tây Bắc (nhiệt độ mùa hè 20 - 25°C, mùa đông có đợt xuống dưới 0°C), cơ sở vật chất phòng thí nghiệm, trại chăn nuôi và vườn cây dược liệu phụ trợ.
• Cơ sở khoa học về cây nghệ và sinh lý gia cầm: Phân tích các hợp chất sinh học có trong bột nghệ (curcuminoids, tinh dầu nghệ, chất xơ hòa tan prebiotic), cơ chế chống oxy hóa, kích thích tiêu hóa và ức chế vi khuẩn đường ruột; các quy luật sinh trưởng mô cơ, phát dục và các nhân tố ảnh hưởng tới đàn gà hậu bị (giống, tính biệt, nhiệt độ môi trường, mật độ nuôi, chế độ chiếu sáng).
• Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước: Tổng hợp các công trình quốc tế của Raeesi (2010), Lagana và cộng sự (2011), Sahin và cộng sự (2012), Nanung Danar Dono (2013) về vai trò giảm stress nhiệt và kích thích miễn dịch của curcumin; cùng các nghiên cứu trong nước của Cù Thị Thiên Thu và cộng sự (2018, 2020), Nguyễn Thị Kim Khang và cộng sự (2016, 2019, 2020, 2021), Đặng Hoàng Lâm và cộng sự (2019), Huỳnh Minh Hoàng và cộng sự (2021) về ứng dụng nghệ, gừng, tỏi thay thế kháng sinh trong chăn nuôi gà và lợn.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết đối tượng 600 gà mái hậu bị Ai Cập lai VGA (1 - 19 tuần tuổi), nguồn gốc nguyên liệu bột nghệ, địa điểm và thời gian khảo sát (01/2024 - 06/2024). Tác giả mô tả chi tiết sơ đồ bố trí thí nghiệm hoàn toàn ngẫu nhiên 4 lô $\times$ 3 lần lặp lại $\times$ 50 con. Toàn bộ quy trình nuôi dưỡng, công thức dinh dưỡng khẩu phần cơ sở (ME, protein thô, canxi, photpho, xơ, axit amin), lịch tiêm phòng 6 loại bệnh truyền nhiễm, phương pháp cân đo khối lượng, tính toán các chỉ tiêu sinh trưởng theo TCVN-2-39-77, TCVN-2-40-77 và mô hình thống kê ANOVA - GLM được hệ thống hóa đầy đủ.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này phản ánh toàn bộ các kết quả thực nghiệm thu được thông qua hệ thống bảng biểu và biểu đồ so sánh:

Chỉ tiêu theo dõi	Lô ĐC (0% BN)	Lô TN1 (0,1% BN)	Lô TN2 (0,3% BN)	Lô TN3 (0,5% BN)	Mức ý nghĩa ($P$)
Tỷ lệ nuôi sống đến 19 tuần tuổi (%)	97,33	97,33	99,33	98,00	-
Khối lượng sơ sinh 1 ngày tuổi (g/con)	39,84 $\pm$ 0,03	39,91 $\pm$ 0,21	40,14 $\pm$ 0,01	39,94 $\pm$ 0,03	0,31
Khối lượng kết thúc 19 tuần tuổi (g/con)	1553,9$^c$ $\pm$ 7,96	1596,4$^b$ $\pm$ 1,66	1616,0$^a$ $\pm$ 1,83	1596,5$^b$ $\pm$ 3,59	0,000
Sinh trưởng tuyệt đối cao nhất ở 7 - 9 TT (g/con/ngày)	20,00 $\pm$ 0,11	19,78 $\pm$ 0,26	20,02 $\pm$ 0,02	19,34 $\pm$ 0,13	0,05
Sinh trưởng tương đối ở 1 - 3 TT (%)	130,61$^b$ $\pm$ 0,72	131,36$^b$ $\pm$ 0,43	133,40$^a$ $\pm$ 0,09	131,41$^b$ $\pm$ 0,08	0,009
Lượng thức ăn thu nhận ở 17 - 19 TT (g/con/ngày)	92,34$^{ab}$ $\pm$ 1,18	93,49$^a$ $\pm$ 0,52	89,61$^b$ $\pm$ 0,72	90,31$^{ab}$ $\pm$ 0,66	0,032
Tiêu tốn thức ăn cả kỳ 1 - 19 TT (kg TĂ/kg tăng KL)	4,91$^a$ $\pm$ 0,03	4,81$^a$ $\pm$ 0,03	4,58$^b$ $\pm$ 0,01	4,65$^b$ $\pm$ 0,007	0,000
Tỷ lệ mắc bệnh chung cả kỳ (%)	6,00	4,67	0,67	1,33	-
Lợi nhuận chăn nuôi hạch toán (đồng/lô)	3.828	3.141	4.912	4.828	-

(Ghi chú: Các chữ cái khác nhau a, b, c, d trong cùng một hàng biểu thị sai khác có ý nghĩa thống kê với $P < 0,05$).

Các phát hiện chi tiết của chương gồm:

• Tỷ lệ nuôi sống: Dao động từ 97,33% đến 99,33%. Giai đoạn gà con (2 - 3 tuần tuổi) hao hụt nhỏ do chuột cắn; từ tuần thứ 5 xuất hiện hiện tượng cắn mổ rải rác nhưng được can thiệp kịp thời. Lô TN2 đạt tỷ lệ sống cao nhất (99,33%, tương ứng 149 con sống/150 con ban đầu), cao hơn lô ĐC và TN1 (đều đạt 97,33%, tương ứng 146 con sống).
• Sinh trưởng tích lũy: Khối lượng lúc 1 ngày tuổi đồng đều giữa các lô (39,84 - 40,14 g/con, $P = 0,31$). Từ 3 tuần tuổi, lô TN2 bắt đầu bứt phá (200,96 g/con so với ĐC 189,88 g/con; $P = 0,002$). Khoảng cách nới rộng ở tuần thứ 9 (TN2 đạt 890,25 g/con; ĐC đạt 854,49 g/con) và tuần thứ 15 (TN2 đạt 1420,3 g/con so với ĐC 1358,3 g/con). Kết thúc 19 tuần tuổi, lô TN2 đạt khối lượng cao nhất (1616,0 g/con), vượt trội có ý nghĩa thống kê ($P < 0,001$) so với TN1 (1596,4 g/con), TN3 (1596,5 g/con) và lô ĐC (1553,9 g/con). Đàn gà bắt đầu có biểu hiện phát dục và cho trứng bói đầu tiên từ 127 ngày tuổi (1 - 2 quả/lô).
• Động thái sinh trưởng tuyệt đối và tương đối: Sinh trưởng tuyệt đối đạt đỉnh ở giai đoạn 7 - 9 tuần tuổi (19,34 - 20,02 g/con/ngày), sau đó giảm dần về giai đoạn 17 - 19 tuần tuổi (5,99 - 7,07 g/con/ngày). Sinh trưởng tương đối cao nhất ở giai đoạn 1 - 3 tuần tuổi (130,61% - 133,40%), sau đó giảm mạnh theo quy luật sinh học xuống còn 5,34% - 6,40% ở tuần 17 - 19.
• Khả năng thu nhận và chuyển hóa thức ăn: Lô bổ sung bột nghệ mức cao (0,3% và 0,5%) có xu hướng giảm lượng ăn vào ở các giai đoạn sau do tính cay ấm của nghệ (tuần 17 - 19: TN2 ăn 89,61 g/con/ngày; ĐC ăn 92,34 g/con/ngày; $P = 0,032$). Tuy nhiên, hiệu quả sử dụng thức ăn ở lô TN2 lại tốt nhất: tiêu tốn thức ăn tính chung cả chu kỳ 1 - 19 tuần tuổi của lô TN2 chỉ là 4,58 kg/kg tăng trọng, thấp hơn có ý nghĩa thống kê so với lô ĐC (4,91 kg/kg tăng trọng; $P < 0,001$).
• Sức đề kháng bệnh: Lô ĐC ghi nhận 3 con mắc bệnh phân trắng, 2 con mắc cầu trùng, 4 con mổ cắn (tổng tỷ lệ bệnh 6,00%). Lô TN1 có 3 con mắc phân trắng, 4 con mổ cắn (tỷ lệ bệnh 4,67%). Lô TN3 có 2 con mổ cắn (tỷ lệ bệnh 1,33%). Trong khi đó, lô TN2 chỉ ghi nhận 1 con bị mổ cắn, hoàn toàn không mắc bệnh phân trắng và cầu trùng (tỷ lệ bệnh thấp nhất 0,67%).
• Hiệu quả kinh tế: Mặc dù chi phí thức ăn có thêm phần dược liệu, nhưng nhờ hạ thấp tiêu tốn thức ăn, giảm chi phí thuốc điều trị và tăng tỷ lệ nuôi sống, lô TN2 đạt mức lợi nhuận cao nhất là 4.912 đồng/lô (văn bản hạch toán theo đơn vị nghìn đồng/lô), vượt trội so với lô ĐC (3.828 đồng/lô) và lô TN1 (3.141 đồng/lô).

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đúc kết các phát hiện định lượng chính của khóa luận, khẳng định nghiệm thức bổ sung 0,3% bột nghệ mang lại hiệu quả toàn diện nhất về tăng trưởng, giảm FCR, hạn chế bệnh tật và nâng cao hiệu quả kinh tế. Tác giả kiến nghị đưa tỷ lệ 0,3% bột nghệ vào quy trình kỹ thuật chăn nuôi gà đẻ hậu bị tại địa phương và mở rộng khảo sát ở các quy mô sản xuất lớn hơn.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã xác lập hệ thống dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác về việc bổ sung bột nghệ vào khẩu phần gà đẻ hậu bị Ai Cập lai VGA từ 1 đến 19 tuần tuổi:

• Xác định tỷ lệ bổ sung tối ưu: Mức 0,3% bột nghệ (lô TN2) cho kết quả vượt trội nhất trên toàn bộ các chỉ tiêu kỹ thuật: tỷ lệ sống đạt 99,33%; khối lượng cơ thể lúc 19 tuần tuổi đạt 1616,0 $\pm$ 1,83 g/con; tiêu tốn thức ăn cho 1 kg tăng khối lượng cả kỳ đạt 4,58 $\pm$ 0,01 kg; tỷ lệ mắc các bệnh tiêu chảy phân trắng và cầu trùng giảm về 0%; tỷ lệ mắc bệnh chung chỉ còn 0,67%; lợi nhuận kinh tế đạt 4.912 đồng/lô.
• Giải thích cơ chế tác động của liều lượng: Tác giả chỉ ra rằng bổ sung bột nghệ ở mức vừa phải (0,3%) kích thích tiêu hóa và cân bằng vi sinh đường ruột hiệu quả; trong khi đó, nếu nâng tỷ lệ bổ sung lên 0,5% (lô TN3), tính nóng của nghệ khi dùng liên tục trong thời gian dài có thể gây kích ứng nội nhiệt, làm giảm tính thèm ăn và kìm hãm tốc độ sinh trưởng tích lũy so với mức 0,3% (khối lượng 19 tuần tuổi của lô TN3 chỉ đạt 1596,5 g/con).
• Đóng góp so với các nghiên cứu trước: Số liệu sinh trưởng tích lũy của gà VGA trong nghiên cứu này (đạt 890,25 g/con ở 9 tuần tuổi và 1616,0 g/con ở 19 tuần tuổi) cao hơn đáng kể so với kết quả công bố của Trần Kim Nhàn và cộng sự (2010) trên gà VGA nuôi trước đây (đạt 674,12 g/con lúc 9 tuần tuổi và 1273,30 g/con lúc 19 tuần tuổi) và kết quả của Phan Thị Phương Thanh và cộng sự (2023) (đạt 771,67 g/con lúc 9 tuần tuổi). Tiêu tốn thức ăn cả kỳ của gà VGA có bổ sung bột nghệ (4,58 - 4,81 kg/kg tăng trọng) cũng cho thấy khả năng thích nghi cao và tiềm năng sản xuất tốt của con lai VGA nuôi tại điều kiện tiểu khí hậu tỉnh Lào Cai.

Về mặt giải pháp, tác giả đề xuất đưa mức bổ sung 0,3% bột nghệ vào quy trình thức ăn hỗn hợp cho gà đẻ hậu bị để tăng cường sức đề kháng tự nhiên, giảm phụ thuộc vào kháng sinh phòng bệnh và tối ưu hóa lợi nhuận chăn nuôi.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn một số hạn chế gắn liền với phạm vi và điều kiện thực nghiệm được tác giả nêu trong văn bản:

• Phạm vi nghiên cứu dừng lại ở giai đoạn hậu bị từ 1 đến 19 tuần tuổi; chưa theo dõi tiếp diễn sang giai đoạn đẻ trứng để đánh giá toàn diện ảnh hưởng kéo dài của bột nghệ đối với tuổi thành thục sinh dục, sản lượng trứng/mái, tỷ lệ phôi, tỷ lệ ấp nở và chất lượng lòng đỏ trứng thương phẩm.
• Nghiên cứu chỉ được tiến hành trong khuôn khổ trại thực nghiệm của Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai trong thời gian từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2024, chưa kiểm chứng trên các quy mô chăn nuôi trang trại lớn hoặc các tiểu vùng sinh thái khác nhau.
• Tác giả tự nhận định do giới hạn về kiến thức và kinh nghiệm nghiên cứu khoa học bước đầu của sinh viên nên một số nội dung thảo luận chuyên sâu về cơ chế sinh lý màng ruột chưa được phân tích toàn diện.

Hướng nghiên cứu tiếp theo được tác giả đề nghị:

• Tiếp tục thử nghiệm sử dụng bột nghệ trên diện rộng với các quy mô trang trại và phương thức chăn nuôi khác nhau (nuôi chuồng lồng cá thể kết hợp chuồng nền).
• Bố trí thí nghiệm với các dải liều lượng bổ sung chi tiết hơn xung quanh ngưỡng 0,3% (ví dụ: 0,2% - 0,25% - 0,35% - 0,4%) nhằm xác định chính xác điểm bão hòa sinh học tối ưu của bột nghệ trong khẩu phần gia cầm.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Chăn nuôi, Chăn nuôi - Thú y và Bác sĩ Thú y: Là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp bố trí thí nghiệm dinh dưỡng gia cầm theo khối ngẫu nhiên hoàn toàn (CRD), cách vận dụng các công thức tính toán chỉ tiêu sinh trưởng theo Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN-2-39-77, TCVN-2-40-77) và phương pháp xử lý thống kê sinh học ANOVA - GLM bằng Minitab và Excel.
• Người chăn nuôi và kỹ thuật viên trang trại gà hướng trứng: Cung cấp trực tiếp công thức phối trộn thức ăn cơ sở theo 3 giai đoạn tuổi, lịch tiêm phòng vắc-xin 6 loại bệnh truyền nhiễm nguy hiểm và quy trình bổ sung bột nghệ 0,3% để chủ động phòng bệnh tiêu hóa, giảm chi phí thuốc kháng sinh và nâng cao tỷ lệ sống của đàn gà con.
• Các nhà nghiên cứu dược liệu trong chăn nuôi: Cung cấp nguồn số liệu thực nghiệm đối chứng chi tiết về dược lý học của củ nghệ vàng trên gia cầm kiêm dụng nuôi tại vùng núi Tây Bắc, làm tiền đề cho các đề tài nghiên cứu chiết xuất hoạt chất nano-curcumin hoặc phức hợp thảo dược bản địa.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ lệ bổ sung bột nghệ nào trong thí nghiệm mang lại hiệu quả sinh trưởng và kinh tế tối ưu nhất?

Mức bổ sung 0,3% bột nghệ (lô TN2) cho kết quả tối ưu nhất trên tất cả các chỉ tiêu: tỷ lệ nuôi sống cao nhất (99,33%), khối lượng lúc 19 tuần tuổi đạt cao nhất (1616,0 $\pm$ 1,83 g/con), tiêu tốn thức ăn cho 1 kg tăng trọng thấp nhất (4,58 $\pm$ 0,01 kg), tỷ lệ mắc bệnh thấp nhất (0,67%) và lợi nhuận kinh tế cao nhất (4.912 đồng/lô).

Tại sao nghiệm thức bổ sung 0,5% bột nghệ lại có khối lượng tích lũy thấp hơn nghiệm thức 0,3%?

Theo phân tích của tác giả, nghệ có đặc tính cay nóng. Khi bổ sung vào khẩu phần ăn với tỷ lệ cao (0,5%) liên tục trong thời gian dài (từ 1 đến 19 tuần tuổi), tính nóng của dược liệu gây ảnh hưởng đến nội nhiệt và thể trạng đàn gà, làm giảm tính ngon miệng và giảm lượng thức ăn ăn vào, dẫn đến khối lượng tích lũy lúc 19 tuần tuổi ở lô 0,5% chỉ đạt 1596,5 g/con, thấp hơn so với mức 1616,0 g/con của lô 0,3%.

Việc bổ sung bột nghệ ảnh hưởng như thế nào đến khả năng thu nhận và tiêu tốn thức ăn của gà?

Bổ sung bột nghệ không làm thay đổi quy luật sinh học thu nhận thức ăn tăng dần theo tuổi nhưng làm giảm lượng thức ăn ăn vào hàng ngày ở giai đoạn sau (ở tuần 17 - 19, lô 0,3% BN chỉ ăn 89,61 g/con/ngày so với lô ĐC ăn 92,34 g/con/ngày). Dù lượng ăn vào giảm, tỷ lệ hấp thu dinh dưỡng lại tăng lên nhờ curcumin kích thích men tiêu hóa nội sinh, giúp tiêu tốn thức ăn cả kỳ của lô 0,3% BN giảm xuống 4,58 kg/kg tăng trọng so với 4,91 kg/kg tăng trọng của lô đối chứng.

Khả năng phòng ngừa bệnh của bột nghệ thể hiện qua những loại bệnh cụ thể nào?

Bột nghệ thể hiện rõ rệt vai trò kháng khuẩn và bảo vệ đường ruột: đàn gà ở lô đối chứng (không ăn nghệ) mắc bệnh tiêu chảy phân trắng (3 con) và bệnh cầu trùng (2 con), trong khi lô TN2 (ăn 0,3% bột nghệ) hoàn toàn không xuất hiện ca bệnh phân trắng và cầu trùng nào, chỉ ghi nhận 1 trường hợp bị mổ cắn cá thể.

Giống gà thí nghiệm Ai Cập lai VGA có đặc điểm ngoại hình và khả năng thích nghi ra sao tại Lào Cai?

Gà Ai Cập lai VGA là con lai giữa gà trống VCN-G15 và gà mái Ai Cập, mang ngoại hình thanh tú của gà hướng trứng với lông trắng điểm đốm đen, mào đơn to và chân vàng chiếm trên 80%. Kết quả thí nghiệm cho thấy giống gà này thích nghi tốt với khí hậu Lào Cai khi đạt tỷ lệ nuôi sống toàn đàn từ 97,33% đến 99,33% và khối lượng cơ thể lúc 19 tuần tuổi đạt từ 1553,9 đến 1616,0 g/con, vượt trội so với các công bố trước đây trên gà Ai Cập thuần.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hà Như Quỳnh đã cung cấp các căn cứ khoa học và thực tiễn chuẩn xác về việc ứng dụng bột nghệ làm chất bổ sung tự nhiên trong thức ăn chăn nuôi gia cầm. Kết quả thực nghiệm khẳng định tỷ lệ bổ sung 0,3% bột nghệ vào khẩu phần cơ sở của gà đẻ hậu bị Ai Cập lai VGA (1 - 19 tuần tuổi) mang lại hiệu quả vượt trội: đạt tỷ lệ nuôi sống 99,33%, tăng khối lượng cơ thể lên 1616,0 g/con, giảm chỉ số tiêu tốn thức ăn xuống 4,58 kg/kg tăng trọng và hạn chế tối đa các bệnh đường tiêu hóa thông thường. Đây là cơ sở kỹ thuật có giá trị ứng dụng cao cho mô hình chăn nuôi gia cầm an toàn sinh học, giảm thiểu việc lạm dụng kháng sinh tại tỉnh Lào Cai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chăn nuôi và sử dụng nguồn thực phẩm từ gia cầm đặc biệt là gà ngày càng phổ biến không chỉ ở vùng nông thôn mà cả ở thành thị, nhu cầu sử dùng càng cao thì các yêu cầu chất lượng của người tiêu dùng đối với nguồn thực phẩm càng tăng. Vì vậy để tạo ra sản phẩm có chất lượng tốt, đáp ứng với nhu cầu, thị hiếu của người tiêu dùng, bên cạnh việc chọn lọc và cải tạo giống thì thức ăn cũng là một yếu tố quan trọng quyết định tới năng suất và chất lượng sản phẩm. Trên thực tế, có không ít nhà chăn nuôi vẫn đang sử dụng các loại thuốc kháng sinh để chữa trị bệnh và các loại thuốc kích thích tăng trưởng, tuy mang lại hiệu quả tốt nhưng việc lạm dụng kháng sinh và chất kích thích vào chăn nuôi để lại nhiều tác dụng phụ cũng như hậu quả khôn lường như: kháng kháng sinh, tồn dư kháng sinh trong sản phẩm,… Theo Nguyễn Văn Chính và cs (2019) [21], khi kiểm tra 36 mẫu thịt gà, 12 mẫu thịt gà, 6 mẫu thịt cá tại một số cơ sở chăn nuôi trên cả nước đã phát hiện 3 mẫu có tồn dư kháng sinh bao gồm: cefalexin trên thịt gà, amoxicillin trên thịt gà, ampicillin trên thịt cá. Kháng sinh tồn dư gây nguy hại đến sức khỏe con người.

Chính vì vậy, nghiên cứu về tiềm năng của các chất bổ sung tự nhiên để thay thế các chất hóa học có ý nghĩa rất quan trọng. Nhiều giải pháp đã được đặt ra để có thể ngừng sử dụng hoàn toàn kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi, kết hợp thực hiện chăn nuôi an toàn sinh học, một trong những giải pháp được quan tâm cao là tận dụng và phát huy nguồn tài nguyên cây thuốc rất phong phú tại Việt Nam. Với tiến bộ khoa học kỹ thuật con người đã tìm ra một số hoạt chất sinh học cao trong thảo dược như các hợp chất sulphuric và allicin có trong tỏi, zingerol và shogaola có trong gừng, curcumin có trong nghệ… các chất này có tác dụng kích thích hoạt động hệ thống miễn dịch, cải thiện tăng khối lượng, giảm tiêu tốn thức ăn từ đó giảm giá thành sản phẩm. Theo Diệp Thị Lệ Chi (2019) [4] khi nghiên cứu chăn nuôi động vật thảo dược cho thấy vật nuôi thảo dược không có dư lượng thuốc kháng sinh khi xuất bán, do đó đảm bảo sức khỏe của người tiêu dùng, bên cạnh đó giảm được chi phí sử dụng thuốc thú y, giảm tỉ lệ chết, mở ra hướng đi mới trong tiếp cận thị trường đối vớ sản phẩm vật nuôi sạch phù hợp với nhu cầu chăm sóc sức khỏe người tiêu dùng.

Xuất phát từ vấn đề trên em đã 2 tiến hành thực hiện đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của bột nghệ bổ sung trong thức ăn đến khả năng sinh trưởng, sức đề kháng bệnh đối với gà đẻ hậu bị giai đoạn 1 - 19 tuần tuổi nuôi tại Lào Cai”. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu xác được định tỷ lệ bổ sung bột nghệ phù hợp trong thức ăn đến khả năng sinh trưởng, sức đề kháng bệnh của gà đẻ hậu bị 1-19 tuần tuổi. Mục tiêu nghiên cứu - Đánh giá ảnh hưởng của các tỷ lệ bột nghệ bổ sung đến tỷ lệ nuôi sống của gà đẻ hậu bị 1-19 tuần tuổi. - Đánh giá ảnh hưởng của các tỷ lệ bột nghệ bổ sung đến khả năng sinh trưởng của gà đẻ hậu bị 1-19 tuần tuổi.

- Đánh giá ảnh hưởng của các tỷ lệ bột nghệ bổ sung đến khả năng thu nhận thức ăn của gà đẻ hậu bị 1-19 tuần tuổi. - Đánh giá ảnh hưởng của các tỷ lệ bột nghệ bổ sung đến khả năng kháng bệnh của gà đẻ hậu bị 1-19 tuần tuổi. - Đánh giá hiệu quả kinh tế. Ý nghĩa của đề tài 1.

Ý nghĩa khoa học Đề tài sau khi hoàn thành sẽ cung cấp các thông tin khoa học đáng tin cậy về ảnh hưởng của bột nghệ bổ sung trong thức ăn đến khả năng sinh trưởng, sức kháng bệnh của gà đẻ hậu bị 1-19 tuần tuổi. Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo cho các bạn sinh viên và những nghiên cứu có liên quan. Ý nghĩa thực tiễn - Giúp sinh viên làm quen với công tác nghiên cứu khoa học và tích lũy kinh nghiệm trong việc chăn nuôi gia cầm tại các cơ sở sản xuất. Từ đó giúp sinh viên củng cố và nâng cao được kiến thức chuyên môn.

3 - Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin cho người chăn nuôi tham khảo sử dụng bột nghệ bổ sung vào khẩu phần ăn trong chăn nuôi gà đẻ, giúp nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên và cơ sở vật chất 2.

Điều kiện tự nhiên Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai được đặt trong một khu vực có điều kiện tự nhiên đa dạng và phong phú: - Địa hình: Lào Cai nằm ở phía Tây Bắc của Việt Nam, gần biên giới với Trung Quốc, có địa hình chủ yếu là đồi núi và thung lũng. Điều này tạo điều kiện cho một môi trường học tập và nghiên cứu đa dạng về mặt địa lý và sinh thái. Ngoài ra, Lào Cai là một tỉnh có nguồn tài nguyên thực vật và động vật bản địa đa dạng góp phần giúp sinh viên đặc biệt sinh viên khoa Nông Lâm có cơ hội tiếp cận, học tập và nghiên cứu đóng góp vào việc nghiên cứu và bảo tồn các gen bản địa tại địa phương. - Khí hậu: Lào Cai có khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhưng do nằm ở vùng núi cao nên khí hậu mát mẻ hơn so với nhiều vùng khác ở Việt Nam.

Mùa hè, nhiệt độ trung bình khoảng 20-25°C, có nơi nhiệt độ lên tới 29-30°C. Mùa đông, nhiệt độ có thể xuống dưới 0°C, thường có gió mùa Đông Bắc. Điều kiện khí hậu khá điều hoà là yếu tố thuận lợi cho phát triển nền nông nghiệp đa dạng các cây trồng, phù hợp để chăn nuôi nhiều loại gia súc, gia cầm và thuỷ sản. Cơ sở vật chất Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại Lào Cai có cơ sở vật chất hiện đại và đáp ứng các tiêu chuẩn giáo dục cao gồm: khu vực học tập, thư viện, phòng máy tính; phòng thí nghiệm với các thiết bị công nghệ tân tiến; khu vực nghiên cứu khoa học dành cho sinh viên khoa nông lâm (khu chăn nuôi được chia thành nhiều chuồng riêng biệt, xung quanh là cây ăn quả, vườn cây dược liệu tạo bóng mát cho các chuồng nuôi tạo điều kiện thuận lợi cho các giống gia súc gia cầm được nghiên cứu tại đây).

Ngành chăn nuôi được trang bị các thiết bị và công nghệ hiện đại như cân điện tử, máy sấy, kính hiển vi,…các loại hóa chất tạo điều kiện tốt nhất cho quá trình học tập và nghiên cứu của sinh viên. Đối tượng và các kết quả hoạt động/sản xuất của cơ sở (trong 3 năm). Trong 3 năm gần đây, giảng viên và sinh viên khoa Nông Lâm đã thực hiện nhiều đề tài các cấp trong lĩnh vực nông nghiệp. Các bài nghiên cứu đều đạt kết quả cao, nhiều bài báo khoa học được đăng trên các tạp chí có uy tín trong nước và nước ngoài và tổ chức nhiều hội thảo khoa học.

Cơ sở khoa học của đề tài. Một số thông tin khoa học về nghệ Bột nghệ được làm từ củ nghệ tươi, sau khi được sơ chế sạch cắt nhỏ mang đi sấy khô rồi nghiền nát. Bột nghệ có màu vàng đậm, có hương thơm nồng, vị đắng nhẹ hoặc không có vị, bột không mịn vì còn chứa nhiều tạp chất. Củ nghệ chứa 6,3% protein, 5,1% chất béo, 3,5% khoáng chất, 69,4% carbohydrate và 13,1% độ ẩm (Chattopadhyay và cs.

Nhiều nghiên cứu đã khai thác sâu về thành phần các chất có trong nghệ. Các thành phần hoạt tính kháng oxy hóa như tetrahydrocurcuminoids (Osawa và cs, 1995 [47]), curcumin, demethoxycurcumin và bisdemethoxycutcumin (Wuthi-udomler và cs, 2000 [57]). Ngoài ra, nghệ còn có hoạt tính kháng khuẩn và kháng viêm (Nonose và cs, 2014 [45]) và giảm quá trình peroxy hóa lipid (Rukkumani và cs, 2004) [52]. Khi so sánh với kháng sinh tổng hợp, chất phytochemical trong nghệ được biết đến là chất tự nhiên, ít độc hại hơn, không có dư lượng và được cho là lý tưởng làm chất phụ gia thức ăn trong khẩu phần ăn của động vật (Wang và cs 1998) [56].

Từ lâu bột nghệ đã được dùng phổ biến như một loại phụ gia trong chế biến thực phẩm và là một thảo dược an toàn trong y học cổ truyền và dân gian: chống viêm và chống oxy hóa giúp giảm nguy cơ gây ung thư, cải thiện sức khỏe hệ tiêu hóa hoạt động tốt, thải độc cho gan. Trong chăn nuôi nói chung và chăn nuôi gia cầm nói riêng, bổ sung bột nghệ vào thức ăn chăn nuôi còn có tác dụng kích thích, tăng hiệu quả sử dụng thức ăn, chữa giun sán và chống ký sinh trùng ngoài da. Đặc biệt đối với gia cầm nói chung và gà đẻ nói riêng, chế độ ăn bổ sung thêm curcumin như một giải pháp thay thế kháng sinh và tăng màu sắc của lòng đỏ đang rất được quan tâm. Một số thông tin về gà thí nghiệm Gia cầm sử dụng trong thí nghiệm của đề tài là gà mái Ai cập lai VGA (con lai của gà trống VCN-G15 và gà mái Ai Cập).

Đây là dòng gà kiêm dụng hướng trứng được ưa chuộng hiện nay ở nước ta. Gà mái lúc 01 ngày tuổi có lông trắng, có điểm vài chỗ có đốm đen, chân màu vàng hoặc trắng hồng. Khi trưởng thành gà có thân hình chữ nhật, dáng thanh tú, nhanh nhẹn, lông trắng toàn thân, có điểm vài chỗ có đốm đen, chân cao màu vàng hoặc trắng (chân vàng chiếm trên 80%), mỏ trắng, mào đơn to thể hiện ngoại hình của gà hướng trứng. Có sức sống tốt, tỷ lệ nuôi sống cao.

Lượng thức ăn tiêu thụ (0-19 tuần tuổi) đạt 7075g/con. Tại thời điểm 9 tuần tuổi khối lượng cơ thể gà mái VGA đạt 674,12 g/con, tại thời điểm 19 tuần tuổi gà VGA 1273,3 g/con. Theo Trần Kim Nhàn và cs (2010) [31], khối lượng trứng 38 tuần tuổi 49,00 - 49,8g. Sản lượng trứng/mái/72 tuần tuổi đạt 231,9 - 239,82 quả cao hơn gà Ai Cập 32,36 - 40,28 quả/mái.

Tiêu tốn thức ăn/10 trứng từ 1,82 - 1,88 kg. Ưu thế lai về sản lượng trứng từ +0,81 - 4,26%, ưu thế lai về TTTĂ/10 trứng từ - 2,84 đến 5,94%. Chất lượng có tỷ lệ lòng đỏ khá cao 28,36 - 28,92%. Tỷ lệ trứng phôi đạt 96,07 - 96,31%.

Tỷ lệ nở/trứng ấp 86,39 - 86,61% và tỷ lệ nở gà loại 1/trứng ấp 83,96 - 84,19%.