Xác Định Mức Năng Lượng và Protein Thô Thích Hợp Trong Khẩu Phần Bò Đực Giống Holstein Friesian

Luận văn thạc sĩ phân tích vnua xác định mức năng lượng và protein thô thích hợp trong khẩu phần của bò đực giống holstein, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Mai Thị Thanh
• Người hướng dẫn: PTS. Bùi Quang Tuấn
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Xác Định Mức Năng Lượng Và Protein Thô Thích Hợp Trong Khẩu Phần Của Bò Đực Giống Holstein Friesian Nuôi Tại Trạm Nghiên Cứu Và Sản Xuất Tinh Đông Lạnh Moncada
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
• 3. Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI
• 4. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 4.1. CƠ SỞ KHOA HỌC
• 4.1.1. Sinh lý sinh dục bò đực
• 4.1.2. Sự thành thục về tính
• 4.1.3. Cấu tạo bộ máy sinh dục bò đực
• 4.1.3.1. Bao dịch hoàn
• 4.1.3.2. Dịch hoàn
• 5. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 5.1. Đối tượng nghiên cứu
• 5.2. Địa điểm nghiên cứu
• 5.3. Thời gian nghiên cứu
• 5.4. Điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng bò thí nghiệm
• 5.5. Nội dung nghiên cứu
• 5.6. Phương pháp nghiên cứu
• 5.6.1. Phương pháp đánh giá thực trạng về dinh dưỡng và khả năng sản xuất tinh của đàn bò đực giống HF nuôi tại Trạm Moncada
• 5.6.2. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của các mức năng lượng và protein trong khẩu phần trong mùa hè - thu và đông - xuân đến năng suất và chất lượng tinh dịch của bò đực sản xuất tinh giống Holstein Friesian nuôi tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada
• 5.6.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 6. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 6.1. Thực trạng về dinh dưỡng và khả năng sản xuất tinh của bò đực giống Holstein Friesian nuôi tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada
• 6.1.1. Thực trạng nuôi dưỡng bò đực giống HF tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada
• 6.1.2. Thực trạng về số lượng, chất lượng tinh dịch của bò đực giống HF tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada
• 6.2. Ảnh hưởng của các mức năng lượng và protein ăn vào/ngày trong mùa hè - thu và đông - xuân đến năng suất và chất lượng tinh dịch của bò đực sản xuất tinh giống Holstein Friesian nuôi tại Trạm Moncada
• 6.2.1. Ảnh hưởng của các mức năng lượng và protein ăn vào/ngày trong mùa hè - thu đến năng suất và chất lượng tinh dịch của bò đực sản xuất tinh giống Holstein Friesian nuôi tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada
• 6.2.2. Ảnh hưởng của các mức năng lượng và protein ăn vào/ngày trong mùa đông - xuân đến năng suất và chất lượng tinh dịch của bò đực sản xuất tinh giống Holstein Friesian nuôi tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada
• 7. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Năng Lượng và Protein Thô Trong Khẩu Phần Bò Đực Giống Holstein Friesian

Khẩu phần dinh dưỡng cho bò đực giống Holstein Friesian đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất và chất lượng tinh dịch. Năng lượng và protein thô là hai yếu tố chính ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của bò đực. Việc xác định mức năng lượng và protein thô tối ưu trong khẩu phần ăn sẽ giúp cải thiện hiệu quả sản xuất tinh. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về các yếu tố dinh dưỡng cần thiết cho bò đực giống.

1.1. Nhu Cầu Dinh Dưỡng Của Bò Đực Giống Holstein Friesian

Bò đực giống Holstein Friesian cần một khẩu phần ăn cân bằng giữa năng lượng và protein thô để phát triển và sinh sản hiệu quả. Nhu cầu dinh dưỡng của chúng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi, khối lượng cơ thể và điều kiện nuôi dưỡng.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Năng Lượng Trong Khẩu Phần Bò

Năng lượng trong khẩu phần ăn của bò đực giống ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản và chất lượng tinh dịch. Năng lượng cần thiết để duy trì các hoạt động sinh lý và sinh sản của bò đực.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Việc Tối Ưu Khẩu Phần Ăn Cho Bò Đực Giống

Việc tối ưu hóa khẩu phần ăn cho bò đực giống Holstein Friesian gặp nhiều thách thức. Các yếu tố như khí hậu, chất lượng thức ăn và phương pháp chăn nuôi có thể ảnh hưởng đến hiệu quả dinh dưỡng. Nghiên cứu này sẽ chỉ ra những vấn đề chính cần giải quyết để cải thiện khẩu phần ăn.

2.1. Ảnh Hưởng Của Khí Hậu Đến Khẩu Phần Ăn

Khí hậu Việt Nam có sự biến đổi lớn giữa các mùa, điều này ảnh hưởng đến chất lượng và số lượng thức ăn có sẵn cho bò đực giống. Cần có các biện pháp điều chỉnh khẩu phần ăn phù hợp với từng mùa.

2.2. Chất Lượng Thức Ăn và Nguồn Cung Cấp

Chất lượng thức ăn là yếu tố quyết định đến hiệu quả dinh dưỡng. Việc tìm kiếm nguồn thức ăn chất lượng cao và ổn định là một thách thức lớn trong chăn nuôi bò đực giống.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Năng Lượng và Protein Thô Trong Khẩu Phần Bò

Nghiên cứu này áp dụng các phương pháp khoa học để xác định mức năng lượng và protein thô tối ưu trong khẩu phần ăn cho bò đực giống Holstein Friesian. Các phương pháp này bao gồm phân tích dinh dưỡng và đánh giá chất lượng tinh dịch.

3.1. Phân Tích Dinh Dưỡng Khẩu Phần Ăn

Phân tích dinh dưỡng khẩu phần ăn giúp xác định các thành phần dinh dưỡng cần thiết cho bò đực giống. Các chỉ tiêu như năng lượng trao đổi và protein thô sẽ được đánh giá để đưa ra khẩu phần tối ưu.

3.2. Đánh Giá Chất Lượng Tinh Dịch

Đánh giá chất lượng tinh dịch là một phần quan trọng trong nghiên cứu này. Các chỉ tiêu như thể tích tinh dịch, hoạt lực tinh trùng và nồng độ tinh trùng sẽ được phân tích để xác định hiệu quả của khẩu phần ăn.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Năng Lượng và Protein Thô Trong Khẩu Phần Bò

Kết quả nghiên cứu cho thấy mức năng lượng và protein thô trong khẩu phần ăn có ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng tinh dịch của bò đực giống Holstein Friesian. Các chỉ tiêu như nồng độ tinh trùng và tỷ lệ tinh trùng sống đã được cải thiện khi áp dụng khẩu phần tối ưu.

4.1. Ảnh Hưởng Của Mức Năng Lượng Đến Chất Lượng Tinh Dịch

Nghiên cứu cho thấy mức năng lượng cao hơn giúp tăng cường chất lượng tinh dịch, với tỷ lệ tinh trùng sống cao hơn và số lượng tinh trùng tiến thẳng nhiều hơn.

4.2. Tác Động Của Protein Thô Đến Khả Năng Sinh Sản

Protein thô trong khẩu phần ăn cũng có tác động tích cực đến khả năng sinh sản của bò đực giống. Mức protein thô tối ưu giúp cải thiện hoạt lực tinh trùng và giảm tỷ lệ tinh trùng kỳ hình.

V. Kết Luận và Đề Xuất Tương Lai Về Khẩu Phần Ăn Cho Bò Đực Giống

Nghiên cứu đã xác định được mức năng lượng và protein thô tối ưu trong khẩu phần ăn cho bò đực giống Holstein Friesian. Kết quả này có thể được áp dụng để cải thiện hiệu quả sản xuất tinh tại các trạm nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh.

5.1. Đề Xuất Khẩu Phần Ăn Tối Ưu

Khẩu phần ăn tối ưu cho bò đực giống cần được điều chỉnh theo từng mùa và điều kiện chăn nuôi cụ thể. Cần có các nghiên cứu tiếp theo để hoàn thiện khẩu phần ăn này.

5.2. Tương Lai Của Nghiên Cứu Dinh Dưỡng Cho Bò Đực Giống

Nghiên cứu dinh dưỡng cho bò đực giống cần tiếp tục được mở rộng để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về chất lượng tinh dịch và năng suất sản xuất tinh trong ngành chăn nuôi bò sữa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi bò sữa tại Việt Nam ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ khi quy mô đàn bò năm 2015 đạt 275,3 ngàn con với sản lượng sữa đạt 723,2 ngàn tấn, tăng gấp đôi so với năm 2011 (đạt 142,7 ngàn con và 345,4 ngàn tấn). Sự phát triển này có đóng góp mang tính quyết định của công tác thụ tinh nhân tạo với tỷ lệ bao phủ đạt 100% trên toàn bộ đàn bò sữa. Yếu tố cốt lõi để nâng cao tỷ lệ thụ thai và năng suất đàn giống là chất lượng tinh đông lạnh dạng cọng rạ từ các bò đực giống cao sản.

Tuy nhiên, việc áp dụng nguyên bản tiêu chuẩn dinh dưỡng NRC (1988) của Hoa Kỳ cho bò đực giống Holstein Friesian (HF) thuần tại miền Bắc Việt Nam bộc lộ nhiều bất cập. Điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm gây stress nhiệt kéo dài, kết hợp với đặc tính biến động của các nguồn thức ăn thô xanh trong nước, khiến khả năng sản xuất tinh chưa đạt tối đa tiềm năng di truyền.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Chăn nuôi của tác giả Mai Thị Thanh, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Bùi Quang Tuấn và TS. Lê Bá Quế tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, được thực hiện nhằm giải quyết trực tiếp bài toán thực tiễn này. Nghiên cứu tập trung xác định mức năng lượng trao đổi (ME) và protein thô (CP) tối ưu trong khẩu phần cho bò đực giống HF trưởng thành tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada (Ba Vì, Hà Nội) trong giai đoạn 2016-2017.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc nâng cao tổng số tinh trùng sống tiến thẳng (VAC) vượt mức 6,16 tỷ/lần khai thác và nâng sản lượng tinh cọng rạ đạt 219,27 liều/lần khai thác đạt chuẩn, tạo cơ sở khoa học để thiết lập quy chuẩn dinh dưỡng chuyên biệt theo mùa vụ cho đàn đực giống gốc quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng sinh lý học sinh sản gia súc nhai lại kết hợp với lý thuyết dinh dưỡng động vật của Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Hoa Kỳ NRC (1988). Sinh lý sinh tinh ở bò đực là quá trình liên tục kéo dài 45 đến 60 ngày từ tinh nguyên bào đến tinh trùng trưởng thành. Quá trình này chịu sự điều hòa chặt chẽ của trục hạ đồi - tuyến yên - tinh hoàn thông qua hormone FSH (kích thích tế bào Sertoli nuôi dưỡng tinh trùng) và LH (kích thích tế bào kẽ Leydig tổng hợp testosterone).

Khung lý thuyết dinh dưỡng chỉ rõ mối tương quan giữa mức cung cấp năng lượng trao đổi và protein thô đối với hoạt động chức năng của dịch hoàn. Năng lượng là yếu tố quyết định cường độ trao đổi chất và duy trì tính hăng sinh dục, trong khi protein thô cung cấp các acid amin thiết yếu cấu tạo nên enzyme, hormone và cấu trúc vi ống của tinh trùng.

Các khái niệm then chốt được vận dụng xuyên suốt gồm:

• Năng lượng trao đổi (ME, đơn vị MJ hoặc Mcal): Năng lượng hữu dụng cho các quá trình duy trì và sinh tinh.
• Protein thô (CP, đơn vị g/ngày): Tổng hàm lượng protein cung cấp trong khẩu phần ăn hàng ngày.
• Tổng số tinh trùng sống tiến thẳng (VAC): Chỉ số tích hợp giữa thể tích (V), hoạt lực (A) và nồng độ (C), phản ánh chính xác nhất tiềm năng sản xuất tinh cọng rạ.
• Hoạt lực sau giải đông: Tỷ lệ tinh trùng giữ được khả năng vận động tiến thẳng sau khi bảo quản ở nhiệt độ âm 196 độ C.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng thiết kế khối ngẫu nhiên hoàn toàn trên 9 bò đực giống HF thuần chủng trưởng thành (5 đến 6 tuổi) có khối lượng cơ thể trung bình từ 1035,8 đến 1035,9 kg và điểm thể trạng đồng đều ở mức 5/9. Phương pháp chọn mẫu đồng nhất về lứa tuổi, khối lượng và lịch sử khai thác tinh giúp loại bỏ tối đa các biến thiên ngẫu nhiên về mặt di truyền. Tổng cộng 576 mẫu tinh dịch thí nghiệm được khai thác với tần suất chuẩn hóa 2 lần/tuần qua hai mùa vụ: mùa hè - thu (từ tháng 5 đến tháng 8/2016) và mùa đông - xuân (từ tháng 11/2016 đến tháng 2/2017).

Bò thí nghiệm được phân chia ngẫu nhiên vào 3 lô khẩu phần:

• Mức I (Đối chứng): 100% tiêu chuẩn NRC (1988).
• Mức II: 105% tiêu chuẩn NRC (1988).
• Mức III: 110% tiêu chuẩn NRC (1988).

Khẩu phần được tối ưu hóa bằng phần mềm Ultramix với cơ cấu thức ăn gồm cỏ Ghinê tươi, cỏ Pangola khô, cỏ Alfalfa khô, thóc mầm và thức ăn tinh hỗn hợp. Dữ liệu lượng ăn vào hàng ngày được cân đo chính xác thông qua lượng thức ăn cung cấp và thức ăn thừa. Thành phần hóa học của thức ăn được phân tích theo các tiêu chuẩn TCVN 4326:2001 (vật chất khô), TCVN 4328:2007 (protein thô) và AOAC 973 (xơ bất hòa tan NDF, ADF). Các chỉ tiêu tinh dịch được kiểm nghiệm trực tiếp bằng máy quang phổ Photometer SDM5, máy đo pH chuyên dụng và kỹ thuật nhuộm màu Eosin-Nigrosin theo quy chuẩn TCVN 8925:2012.

Số liệu được phân tích phương sai ANOVA bằng mô hình tuyến tính tổng quát (GLM) trên phần mềm Minitab 14, so sánh các giá trị trung bình bằng phép thử Tukey ở mức ý nghĩa P < 0,05. Các biến số dạng tỷ lệ phần trăm được chuyển đổi dạng góc trước khi xử lý thống kê để đảm bảo tính chuẩn hóa của phân phối dữ liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích thực trạng dinh dưỡng tại trạm cho thấy lượng dưỡng chất thu nhận thực tế của bò đực giống HF chỉ đạt từ 94,22% đến 98,73% về ME và từ 92,34% đến 98,18% về CP so với khuyến cáo của NRC (1988). Điều này lý giải tại sao chất lượng tinh dịch khảo sát trên 1.470 lần khai thác trước đó ở mùa hè - thu luôn thấp hơn mùa đông - xuân (hoạt lực A đạt 66,8% so với 68,5%; nồng độ C đạt 1,25 tỷ/ml so với 1,30 tỷ/ml; VAC đạt 5,34 tỷ so với 5,63 tỷ tinh trùng; tỷ lệ kỳ hình lên tới 14,6% so với 13,3%, P < 0,05).

Khi nâng mức dinh dưỡng lên 110% tiêu chuẩn NRC (Mức III), nồng độ tinh trùng và tổng số tinh trùng sống tiến thẳng tăng trưởng vượt trội có ý nghĩa thống kê (P < 0,05):

• Trong mùa hè - thu, bò ăn khẩu phần Mức III ghi nhận nồng độ tinh trùng đạt 1,32 tỷ/ml và chỉ số VAC đạt 5,98 tỷ tinh trùng/lần khai thác, tăng 11,98% so với Mức I (đạt 5,34 tỷ tinh trùng/lần).
• Trong mùa đông - xuân, khẩu phần Mức III giúp chỉ số VAC đạt mức kỷ lục 6,16 tỷ tinh trùng/lần khai thác, cao hơn 9,41% so với Mức I (đạt 5,63 tỷ tinh trùng/lần).

Sản lượng tinh đông lạnh cọng rạ đạt tiêu chuẩn xuất xưởng tăng tương ứng theo mức dinh dưỡng:

• Mùa hè - thu: Mức III sản xuất trung bình 207,16 cọng rạ/lần khai thác đạt chuẩn, vượt trội so với Mức II (193,42 cọng rạ) và Mức I (180,15 cọng rạ).
• Mùa đông - xuân: Mức III đạt 219,27 cọng rạ/lần khai thác đạt chuẩn, tăng 18,12% so với Mức I (185,63 cọng rạ).

Các chỉ tiêu về thể tích tinh dịch (dao động từ 6,65 đến 6,68 ml), độ pH (6,82 đến 6,83) và điểm thể trạng của bò (duy trì ổn định ở điểm 5) không xuất hiện sai khác mang tính tiêu cực giữa các lô thí nghiệm, khẳng định khẩu phần nâng cao không gây tích mỡ cục bộ ở bao dịch hoàn.

Thảo luận kết quả

Cơ chế sinh lý học giải thích cho sự gia tăng năng suất tinh ở Mức III nằm ở khả năng bù đắp nhu cầu năng lượng trao đổi bị hao hụt do stress nhiệt. Bò HF là giống có nguồn gốc ôn đới với ngưỡng nhiệt thích ứng tối ưu từ 15 đến 20 độ C. Khí hậu mùa hè - thu tại miền Bắc Việt Nam có nền nhiệt trung bình trên 27,4 độ C và ẩm độ vượt 83% kích hoạt các phản ứng tản nhiệt của cơ thể, làm gia tăng trao đổi chất cơ bản và tăng sinh các gốc oxy tự do trong tinh hoàn. Việc cung cấp mức năng lượng 125,2 đến 128,7 MJ/ngày cùng lượng protein thô 1.501,9 đến 1.523,2 g/ngày đã đảm bảo nguyên liệu tối đa cho quá trình phân chia tế bào dòng tinh và duy trì nồng độ testosterone ổn định.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, kết quả này hoàn toàn nhất quán với các công bố khoa học của Rekwot và cộng sự khi khẳng định khẩu phần giàu protein giúp gia tăng đáng kể mật độ tinh trùng và phát triển biểu mô ống sinh tinh. Đồng thời, kết luận về thể tích tinh dịch ít biến động giữa các mức ăn cũng tương đồng với nhận định của Mathevon trên các giống bò chuyên sữa ôn đới.

Để minh họa trực quan xu hướng này trong các báo cáo khoa học, dữ liệu về VAC và sản lượng cọng rạ nên được trình bày thông qua biểu đồ cột ghép (Clustered Column Chart) so sánh trực tiếp 3 mức dinh dưỡng qua hai mùa vụ, đi kèm đường xu hướng biểu diễn tỷ lệ tinh trùng kỳ hình giảm dần theo các mức dinh dưỡng được tối ưu hóa.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tối đa hóa hiệu quả chăn nuôi và khai thác tinh bò đực giống HF tại Việt Nam, các giải pháp kỹ thuật cần được triển khai đồng bộ như sau:

• Thiết lập khẩu phần dinh dưỡng mức 110% NRC (1988): Nâng mức năng lượng trao đổi lên 125,2 MJ/con/ngày (mùa hè - thu) và 128,7 MJ/con/ngày (mùa đông - xuân), đồng thời duy trì protein thô từ 1.501,9 đến 1.523,2 g/con/ngày cho toàn bộ đàn bò đực giống HF trưởng thành tại Trạm Moncada. Mục tiêu đưa năng suất sản xuất tinh cọng rạ bình quân đạt trên 210 liều/lần khai thác đạt chuẩn. Thời gian áp dụng ngay trong chu kỳ chăn nuôi mới, do Phòng Kỹ thuật Dinh dưỡng chủ trì thực hiện.
• Cải tạo tiểu khí hậu chuồng nuôi chống stress nhiệt: Lắp đặt hệ thống quạt thông gió công suất lớn kết hợp dàn phun sương làm mát mái chuồng trong giai đoạn hè - thu (tháng 5 đến tháng 8 hàng năm), kiểm soát nhiệt độ chuồng nuôi không vượt quá 26 độ C và ẩm độ dưới 80%, nhằm kéo giảm tỷ lệ tinh trùng kỳ hình xuống dưới 12%. Thời gian hoàn thiện trong quý 2, do Ban Quản lý Trạm điều hành.
• Chuẩn hóa nguồn thức ăn thô chất lượng cao: Tăng cường diện tích gieo trồng cỏ Ghinê chất lượng cao, chủ động sản xuất cỏ khô Pangola và nhập khẩu cỏ khô Alfalfa đạt tỷ lệ 18% cơ cấu khẩu phần vụ đông - xuân để đảm bảo lượng vật chất khô ăn vào đạt trên 1,35% khối lượng cơ thể/ngày. Thời gian thực hiện định kỳ hàng năm, do Bộ phận Cung ứng thức ăn phụ trách.
• Ứng dụng quy trình kiểm soát chất lượng tinh dịch nghiêm ngặt: Duy trì chế độ kiểm tra nhanh nồng độ bằng máy quang phổ tự động và đánh giá hoạt lực tinh sau giải đông đạt tiêu chuẩn tối thiểu trên 35% trước khi đưa vào lưu trữ ni-tơ lỏng theo quy chuẩn TCVN 8925:2012. Tần suất thực hiện 100% các mẻ sản xuất, do Kỹ thuật viên Phòng Thí nghiệm thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và thực tiễn phong phú cho các nhóm đối tượng:

• Các trung tâm sản xuất giống gia súc lớn và trạm thụ tinh nhân tạo: Nắm bắt cơ sở khoa học để hiệu chỉnh định mức thức ăn cho bò đực giống ôn đới nuôi tại vùng nhiệt đới, từ đó nâng cao hệ số sử dụng đực giống và hạ giá thành sản xuất liều tinh.
• Kỹ sư chăn nuôi và nhà quản lý trang trại bò sữa cao sản: Ứng dụng kỹ thuật phối trộn thức ăn thô - tinh cân đối theo mùa vụ, nắm vững các giải pháp hạn chế ảnh hưởng của stress nhiệt lên sức sinh sản của gia súc nhai lại.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học ngành Chăn nuôi - Thú y: Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp bố trí thí nghiệm dinh dưỡng chuyên sâu, kỹ thuật đánh giá chất lượng tinh dịch và phương pháp phân tích phương sai thống kê đa biến.
• Các cơ quan quản lý nhà nước và viện nghiên cứu chuyên ngành: Cung cấp số liệu thực nghiệm vững chắc phục vụ việc rà soát, xây dựng và bổ sung Tiêu chuẩn Quốc gia (TCVN) về quy trình nuôi dưỡng gia súc giống gốc tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tiêu chuẩn NRC (1988) cần phải điều chỉnh tăng 10% khi áp dụng nuôi bò đực giống HF tại Việt Nam?
Tiêu chuẩn NRC (1988) được xây dựng trên điều kiện khí hậu ôn đới của Mỹ. Tại Việt Nam, nhiệt độ và ẩm độ cao khiến bò tiêu tốn nhiều năng lượng để tản nhiệt, đồng thời làm giảm cảm giác thèm ăn. Khẩu phần tăng 10% giúp bù đắp lượng dưỡng chất thiếu hụt do giảm thu nhận thực tế.

Sự biến động mùa vụ ở miền Bắc ảnh hưởng cụ thể như thế nào đến chất lượng tinh dịch bò HF?
Mùa hè - thu có nhiệt độ trung bình 27,5 độ C làm tăng tỷ lệ tinh trùng kỳ hình lên 14,6% và làm giảm nồng độ tinh trùng xuống 1,25 tỷ/ml. Ngược lại, mùa đông - xuân mát mẻ (nhiệt độ 17,9 đến 21,2 độ C) tạo điều kiện sinh tinh tối ưu, nâng hoạt lực lên 68,5%.

Chỉ số VAC có ý nghĩa gì đối với hiệu quả kinh tế của trạm sản xuất tinh đông lạnh?
Chỉ số VAC (tổng số tinh trùng sống tiến thẳng) là thước đo tổng hợp của thể tích, hoạt lực và nồng độ. VAC càng cao thì số lượng liều tinh cọng rạ pha chế đạt chuẩn càng lớn, giúp tăng từ 180 lên hơn 219 cọng rạ mỗi lần khai thác.

Tăng mức năng lượng và protein có làm thay đổi thể tích tinh dịch và thể trạng của bò không?
Thể tích tinh dịch chủ yếu do dịch tiết từ các tuyến sinh dục phụ quyết định và mang tính ổn định loài (khoảng 6,6 ml). Khẩu phần 110% NRC không làm thay đổi thể tích hay gây tích mỡ thừa, giúp bò duy trì thể trạng lý tưởng ở điểm 5/9.

Thời gian để một khẩu phần dinh dưỡng mới phát huy hiệu quả rõ rệt lên chất lượng tinh dịch là bao lâu?
Chu kỳ sinh tinh từ tế bào mầm sơ cấp thành tinh trùng hoàn chỉnh ở bò đực mất từ 45 đến 60 ngày. Do đó, việc thay đổi khẩu phần dinh dưỡng cần được duy trì liên tục ít nhất 8 tuần mới phản ánh đầy đủ lên các chỉ tiêu phẩm chất tinh dịch xuất xưởng.

Kết luận

• Xác định khẩu phần tối ưu: Mức dinh dưỡng 110% tiêu chuẩn NRC (1988) là công thức tối ưu nhất cho bò đực giống HF nuôi tại miền Bắc, cung cấp từ 125,2 đến 128,7 MJ năng lượng trao đổi và 1.501,9 đến 1.523,2 g protein thô mỗi ngày.
• Bứt phá năng suất cọng rạ: Nâng tổng số tinh trùng sống tiến thẳng đạt 5,98 tỷ (mùa hè - thu) và 6,16 tỷ (mùa đông - xuân), nâng sản lượng cọng rạ đạt tiêu chuẩn lên mức 207,16 đến 219,27 liều/lần khai thác.
• Khắc phục tác động mùa vụ: Bổ sung nguồn thức ăn tinh và cỏ chất lượng cao (Alfalfa) giúp hạn chế suy giảm phẩm chất tinh do stress nhiệt trong mùa hè - thu.
• Đóng góp khoa học chuẩn mực: Cung cấp hệ thống dữ liệu thực nghiệm toàn diện về nhu cầu dinh dưỡng của bò đực giống ngoại nhập nuôi dưỡng tại Việt Nam.
• Kế hoạch chuyển giao và hành động: Các đơn vị quản lý giống gia súc lớn cần sớm ban hành hướng dẫn áp dụng định mức khẩu phần Mức III trong toàn bộ hệ thống trạm truyền giống nhân tạo quốc gia nhằm tối ưu hóa giá trị kinh tế ngành chăn nuôi bò sữa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM MAI THỊ THANH XÁC ĐỊNH MỨC NĂNG LƯỢNG VÀ PROTEIN THÔ THÍCH HỢP TRONG KHẨU PHẦN CỦA BÒ ĐỰC GIỐNG HOLSTEIN FRIESIAN NUÔI TẠI TRẠM NGHIÊN CỨU VÀ SẢN XUẤT TINH ĐÔNG LẠNH MONCADA Ngành: Chăn nuôi Mã số: 60.05 Người hướng dẫn khoa học: 1. Bùi Quang Tuấn 2. Lê Bá Quế NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu và kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kì công trình nghiên cứu nào khác.

Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Mai Thị Thanh i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn của mình, tôi đã nhận được sự chỉ bảo tận tình, sự giúp đỡ quý báu của các thầy giáo, cô giáo, các nhà khoa học, các nhà quản lý, cán bộ công nhân viên Trung tâm giống gia súc lớn Trung ương, Trạm nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada. Nhân dịp này, cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới: TS. Lê Bá Quế - Giám đốc Trung tâm Giống gia súc lớn Trung ương, PGS.

Bùi Quang Tuấn – Bộ môn dinh dưỡng - thức ăn, Khoa chăn nuôi – Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam đã hướng dẫn, giúp đỡ và tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài, đánh giá kết quả và hoàn thành luận văn đồng thời bồi dưỡng cho tôi những kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm quý báu. Tôi xin chân thành cảm ơn TS. Phùng Thế Hải, chủ nhiệm đề tài cấp Bộ“Nghiên cứu tiêu chuẩn, khẩu phần thức ăn thích hợp nhằm nâng cao khả năng sản xuất tinh của bò đực giống Holstein Friesian tại Việt Nam”, đã cho phép tôi được sử dụng các kết quả của đề tài và nhiệt tình giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu, hoàn thành luận văn. Với tình cảm sâu sắc, tôi xin gửi lời cảm ơn tới Ban lãnh đạo, cán bộ công nhân viên Trung tâm giống gia súc lớn Trung ương, Trạm nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada đã tận tình giúp đỡ để tôi hoàn thành luận văn này.

Để hoàn thành luận văn này, tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn tới các Thầy giáo, Cô giáo, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn dinh dưỡng - thức ăn, Khoa Chăn nuôi – Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam, đã ủng hộ, tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành các thủ tục cần thiết để bảo vệ thành công luận văn này. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn toàn thể gia đình, bạn bè, anh em, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn này! Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Mai Thị Thanh ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.v Danh mục bảng.

vi Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu.

Mục tiêu của đề tài. Ý nghĩa của đề tài. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học.

Sinh lý sinh dục bò đực. Một số chỉ tiêu đánh giá số lượng và chất lượng tinh dịch bò đực. Dinh dưỡng cho bò đực giống. Ảnh hưởng của dinh dưỡng đến khả năng sinh sản bò đực giống.

Ảnh hưởng của năng lượng đến khả năng sinh sản của bò đực giống .