Năng lực cạnh tranh sản phẩm rượu vodka của công ty NMS Việt Nam

Khám phá luận văn thạc sĩ về năng lực cạnh tranh sản phẩm rượu vodka của công ty NMS Việt Nam, phân tích thị trường và chiến lược phát triển.

• Tác giả: Trần Thị Mai Anh
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Tuấn Anh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Năng lực cạnh tranh sản phẩm rượu vodka của công ty NMS Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH SẢN PHẨM CỦA CÁC DOANH NGHIỆP
• 1.1. Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 1.2. Một số công trình nghiên cứu của nước ngoài
• 1.3. Một số công trình nghiên cứu trong nước
• 1.4. Cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh sản phẩm của doanh nghiệp
• 1.4.1. Cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh sản phẩm
• 1.4.2. Các chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh sản phẩm
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2. Khung nghiên cứu của luận văn
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG SỨC CẠNH TRANH SẢN PHẨM RƯỢU VODKA CỦA CÔNG TY NMS
• 3.1. Giới thiệu chung về Công ty NMS
• 3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của công ty
• 3.1.2. Ngành nghề và lĩnh vực kinh doanh của công ty
• 3.1.3. Cơ cấu tổ chức quản lý của công ty
• 3.1.4. Một số kết quả kinh doanh chủ yếu
• 3.2. Tình hình cạnh tranh sản phẩm rượu tại Việt Nam
• 3.2.1. Tổng quan về thị trường rượu ở Việt Nam
• 3.2.2. Mức độ cạnh tranh sản phẩm của các doanh nghiệp sản xuất rượu ở Việt Nam
• 3.3. Thực trạng năng lực cạnh tranh sản phẩm rượu Vodka của Công ty NMS
• 3.3.1. Thực trạng tình hình sản xuất và kinh doanh của công ty
• 3.3.2. Thực trạng năng lực cạnh tranh sản phẩm rượu Vodka của công ty tại địa bàn Hà Nội
• 3.4. Đánh giá chung về năng lực cạnh tranh sản phẩm rượu Vodka của công ty
• 3.4.1. Kết quả đạt được
• 3.4.2. Những hạn chế còn tồn tại
• 3.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO SỨC CẠNH TRANH SẢN PHẨM RƯỢU VODKA CỦA CÔNG TY NMS
• 4.1. Định hướng nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm rượu Vodka của công ty
• 4.2. Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm rượu Vodka của công ty NMS
• 4.2.1. Đề xuất giải pháp về sản phẩm
• 4.2.2. Đề xuất giải pháp tăng cường dịch vụ chăm sóc khách hàng
• 4.2.3. Đề xuất giải pháp về phân phối
• 4.2.4. Đề xuất giải pháp về xúc tiến
• 4.2.5. Tăng cường tiềm lực nội bộ doanh nghiệp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về năng lực cạnh tranh sản phẩm rượu vodka của NMS Việt Nam

Năng lực cạnh tranh sản phẩm rượu vodka của Công ty NMS Việt Nam là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh thị trường rượu hiện nay. Năng lực cạnh tranh không chỉ phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm mà còn liên quan đến nhiều yếu tố khác như chiến lược marketing, giá cả và sự đổi mới sáng tạo. Công ty NMS, với sản phẩm chủ lực là vodka, đã phải đối mặt với nhiều thách thức từ các đối thủ cạnh tranh trong và ngoài nước. Thị trường rượu tại Việt Nam đang ngày càng phát triển, với sự xuất hiện của nhiều thương hiệu mới. Điều này đòi hỏi NMS phải có những chiến lược phù hợp để nâng cao năng lực cạnh tranh của mình. Theo nghiên cứu, việc cải thiện chất lượng sản phẩm và phát triển các chiến lược marketing hiệu quả là rất cần thiết để thu hút khách hàng. Một trong những yếu tố quan trọng là chất lượng sản phẩm, điều này không chỉ giúp NMS tạo dựng được thương hiệu mà còn tăng cường lòng tin của người tiêu dùng.

1.1. Thực trạng thị trường rượu vodka tại Việt Nam

Thị trường rượu vodka tại Việt Nam đang chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt giữa các thương hiệu trong và ngoài nước. Các sản phẩm như vodka Hà Nội, Smirnoff, và Men’s Vodka đang chiếm lĩnh thị trường. NMS cần phải phân tích kỹ lưỡng các đối thủ cạnh tranh để xác định điểm mạnh và điểm yếu của mình. Việc nắm bắt xu hướng tiêu dùng và đối thủ cạnh tranh là rất quan trọng. Người tiêu dùng hiện nay có xu hướng chọn lựa những sản phẩm có chất lượng tốt và giá cả hợp lý. Do đó, NMS cần phải cải thiện chất lượng sản phẩm và điều chỉnh giá cả để phù hợp với nhu cầu của thị trường. Ngoài ra, việc xây dựng thương hiệu và phát triển các kênh phân phối cũng là những yếu tố quan trọng giúp NMS nâng cao năng lực cạnh tranh của mình.

1.2. Chiến lược marketing của NMS

Chiến lược marketing của NMS đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm rượu vodka. Công ty cần phải tập trung vào việc xây dựng thương hiệu mạnh mẽ và tạo ra các chiến dịch quảng cáo hiệu quả. Việc sử dụng các kênh truyền thông xã hội để tiếp cận khách hàng trẻ tuổi là một trong những giải pháp khả thi. NMS cũng cần phải chú trọng đến việc phát triển dịch vụ chăm sóc khách hàng để tạo sự hài lòng và trung thành từ phía khách hàng. Đặc biệt, việc tổ chức các sự kiện quảng bá sản phẩm và tham gia các hội chợ thương mại sẽ giúp NMS tăng cường sự hiện diện trên thị trường. Một chiến lược marketing hiệu quả không chỉ giúp NMS tăng doanh thu mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh thị trường ngày càng khốc liệt.

II. Đánh giá năng lực cạnh tranh sản phẩm rượu vodka của NMS

Đánh giá năng lực cạnh tranh sản phẩm rượu vodka của NMS Việt Nam cần dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau. Đầu tiên, chất lượng sản phẩm là yếu tố then chốt. NMS đã đầu tư vào công nghệ sản xuất hiện đại và nguyên liệu chất lượng cao để đảm bảo sản phẩm đạt tiêu chuẩn. Tuy nhiên, việc duy trì và cải thiện chất lượng sản phẩm là một thách thức lớn. Thứ hai, giá cả sản phẩm cũng là một yếu tố quan trọng. NMS cần phải có chiến lược giá hợp lý để cạnh tranh với các thương hiệu khác. Việc phân tích giá cả của các sản phẩm tương tự trên thị trường sẽ giúp NMS điều chỉnh giá một cách hợp lý. Cuối cùng, chiến lược marketing và phân khúc thị trường cũng cần được xem xét kỹ lưỡng. NMS cần xác định rõ đối tượng khách hàng mục tiêu và phát triển các chiến dịch marketing phù hợp để thu hút khách hàng.

2.1. Điểm mạnh và điểm yếu của NMS

NMS có nhiều điểm mạnh trong việc sản xuất rượu vodka, bao gồm công nghệ sản xuất hiện đại và đội ngũ nhân viên có kinh nghiệm. Tuy nhiên, công ty cũng gặp phải một số điểm yếu như thương hiệu chưa được biết đến rộng rãi và khả năng phân phối còn hạn chế. Để nâng cao năng lực cạnh tranh, NMS cần phải phát triển thương hiệu và mở rộng kênh phân phối. Việc hợp tác với các nhà phân phối lớn và tham gia vào các sự kiện thương mại sẽ giúp NMS tăng cường sự hiện diện trên thị trường. Ngoài ra, việc cải thiện dịch vụ khách hàng cũng là một yếu tố quan trọng để tạo sự khác biệt so với các đối thủ cạnh tranh.

2.2. Các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh

Để nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm rượu vodka, NMS cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, công ty nên tập trung vào việc cải thiện chất lượng sản phẩm thông qua việc đầu tư vào công nghệ và quy trình sản xuất. Thứ hai, NMS cần phát triển các chiến lược marketing hiệu quả để tăng cường nhận thức về thương hiệu. Việc sử dụng các kênh truyền thông xã hội và tổ chức các sự kiện quảng bá sẽ giúp NMS tiếp cận được nhiều khách hàng hơn. Cuối cùng, việc mở rộng kênh phân phối và cải thiện dịch vụ khách hàng cũng là những yếu tố quan trọng giúp NMS nâng cao năng lực cạnh tranh trong thị trường rượu vodka.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường rượu tại Việt Nam đang chứng kiến sự cạnh tranh ngày càng gay gắt, đặc biệt trong phân khúc rượu Vodka. Theo báo cáo thị trường, tại Hà Nội, các thương hiệu Vodka như Vodka Hà Nội chiếm khoảng 50% thị phần, tiếp theo là Men’s Vodka với 13%, Zenka 11%, và Smirnoff 8%, các thương hiệu còn lại chiếm 18%. Công ty NMS Việt Nam, với sản phẩm chủ lực là rượu Vodka Cá Sấu, ra mắt từ năm 2010, hiện chiếm thị phần nhỏ và chưa được người tiêu dùng chú ý nhiều. Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng khắt khe về chất lượng và chịu ảnh hưởng lớn từ quảng cáo, việc nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm rượu Vodka của công ty NMS trở nên cấp thiết.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ các vấn đề lý luận về năng lực cạnh tranh sản phẩm, đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh sản phẩm rượu Vodka của công ty NMS tại Hà Nội trong giai đoạn 2012-2015, so sánh với các đối thủ cạnh tranh và đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh. Nghiên cứu tập trung vào các chỉ tiêu như chất lượng sản phẩm, giá cả, mẫu mã bao bì, khả năng phát triển sản phẩm mới, công tác quảng cáo, thương hiệu, kênh phân phối, tốc độ tăng doanh thu và thị phần. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng chiến lược phát triển sản phẩm rượu Vodka của công ty NMS, góp phần nâng cao vị thế trên thị trường cạnh tranh khốc liệt hiện nay.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình nổi bật về năng lực cạnh tranh sản phẩm. Trước hết là mô hình "Năm lực lượng cạnh tranh" của Michael Porter, phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến cường độ cạnh tranh trong ngành như sức mạnh nhà cung cấp, nguy cơ sản phẩm thay thế, rào cản gia nhập, sức mạnh khách hàng và mức độ cạnh tranh nội bộ. Tiếp đó, mô hình "Kim cương cạnh tranh" của Porter giúp đánh giá vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh toàn cầu hóa, nhấn mạnh vai trò của nguồn lực, chiến lược và môi trường kinh doanh.

Ngoài ra, nghiên cứu áp dụng lý thuyết Marketing-Mix (4P) gồm sản phẩm, giá cả, phân phối và xúc tiến, làm cơ sở để phân tích các công cụ cạnh tranh sản phẩm. Các khái niệm chính bao gồm: năng lực cạnh tranh sản phẩm (tổng hòa các yếu tố tạo ra sự vượt trội so với đối thủ), chất lượng sản phẩm, giá cả, mẫu mã bao bì, khả năng phát triển sản phẩm mới, thương hiệu, kênh phân phối và tốc độ tăng trưởng doanh thu, thị phần.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo tài chính, báo cáo thị trường, tài liệu ngành rượu, số liệu thống kê của Cục Thống kê Hà Nội và công ty NMS. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát 200 khách hàng sử dụng rượu Vodka tại ba quận trọng điểm Hà Nội (Thanh Xuân, Cầu Giấy, Hoàn Kiếm) và phỏng vấn 10 chuyên gia trong ngành rượu, đại lý bán hàng.

Mẫu khảo sát được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích, đảm bảo đại diện cho các nhóm khách hàng đa dạng về độ tuổi, nghề nghiệp, thu nhập và trình độ học vấn. Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và đánh giá các chỉ tiêu năng lực cạnh tranh dựa trên thang điểm 3 mức (kém, trung bình, tốt). Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2012-2015, phù hợp với quá trình phát triển sản phẩm rượu Vodka của công ty NMS.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chất lượng sản phẩm: Khách hàng đánh giá rượu Vodka Cá Sấu có mùi vị và độ rượu tương đương với các sản phẩm cạnh tranh như Vodka Hà Nội và Vodka Men, tuy nhiên màu sắc sản phẩm được đánh giá thấp hơn với tỷ lệ 60% khách hàng cho rằng màu sắc chưa ấn tượng. Khoảng 80% khách hàng hài lòng về mùi vị và độ rượu của sản phẩm.

2. Giá cả sản phẩm: Giá bán rượu Vodka Cá Sấu dao động trong khoảng 65.000 - 70.000 đồng/chai, tương đương với các sản phẩm cạnh tranh. Tuy nhiên, chỉ có khoảng 50% khách hàng cho rằng giá cả phù hợp với thu nhập và chất lượng sản phẩm, trong khi 40% cho rằng giá chưa thực sự cạnh tranh.

3. Mẫu mã và bao bì: Mẫu mã rượu Vodka Cá Sấu được đánh giá là sang trọng và khác biệt, với 70% khách hàng hài lòng về thiết kế bao bì. Tuy nhiên, sự đa dạng về chủng loại sản phẩm còn hạn chế so với các đối thủ, ảnh hưởng đến khả năng thu hút khách hàng đa dạng.

4. Kênh phân phối và dịch vụ khách hàng: Mạng lưới phân phối của công ty NMS tập trung chủ yếu tại Hà Nội với 90% khách hàng đánh giá thuận tiện trong việc đặt hàng và mua sản phẩm. Tuy nhiên, công tác chăm sóc khách hàng sau bán hàng còn chưa được chú trọng đầy đủ.

5. Tốc độ tăng trưởng doanh thu và thị phần: Doanh thu rượu Vodka Cá Sấu tăng trung bình khoảng 12% mỗi năm trong giai đoạn 2012-2015, nhưng thị phần chỉ chiếm khoảng 5% tại Hà Nội, thấp hơn nhiều so với các đối thủ chính như Vodka Hà Nội (50%) và Men’s Vodka (13%).

Thảo luận kết quả

Chất lượng sản phẩm rượu Vodka Cá Sấu được khách hàng đánh giá tương đối tốt về mùi vị và độ rượu, phù hợp với xu hướng tiêu dùng hiện nay ưa chuộng sản phẩm có nồng độ nhẹ (30 độ). Tuy nhiên, màu sắc sản phẩm chưa tạo được ấn tượng mạnh, có thể ảnh hưởng đến quyết định mua hàng trong môi trường cạnh tranh cao. Giá cả sản phẩm tuy tương đương đối thủ nhưng chưa thực sự tạo lợi thế cạnh tranh do chưa phù hợp hoàn toàn với thu nhập của nhóm khách hàng mục tiêu.

Mẫu mã bao bì là điểm mạnh giúp sản phẩm nổi bật trên kệ hàng, nhưng sự hạn chế về chủng loại làm giảm khả năng đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường. Mạng lưới phân phối tập trung tại Hà Nội giúp công ty kiểm soát tốt kênh bán hàng, nhưng cần mở rộng để tăng độ phủ thị trường. Dịch vụ chăm sóc khách hàng sau bán hàng còn yếu kém, chưa tạo được sự gắn kết lâu dài với khách hàng.

Tốc độ tăng trưởng doanh thu tích cực nhưng thị phần thấp cho thấy công ty chưa tận dụng hiệu quả các công cụ marketing và chiến lược phát triển sản phẩm mới. So sánh với các nghiên cứu trước đây về năng lực cạnh tranh sản phẩm rượu Vodka tại Việt Nam, kết quả này phù hợp với xu hướng cạnh tranh dựa trên chất lượng, giá cả và thương hiệu. Việc trình bày dữ liệu qua biểu đồ so sánh thị phần, bảng đánh giá chất lượng và khảo sát khách hàng sẽ giúp minh họa rõ nét hơn các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao chất lượng sản phẩm: Tập trung cải tiến màu sắc và bao bì sản phẩm để tạo ấn tượng mạnh hơn với khách hàng, đồng thời duy trì chất lượng mùi vị và độ rượu ổn định. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng. Chủ thể: Bộ phận R&D và Marketing.

2. Điều chỉnh chính sách giá: Xây dựng chính sách giá linh hoạt, phù hợp với thu nhập của nhóm khách hàng mục tiêu, kết hợp các chương trình khuyến mãi định kỳ để tăng sức hấp dẫn. Thời gian: 3-6 tháng. Chủ thể: Phòng Kinh doanh và Marketing.

3. Mở rộng đa dạng chủng loại sản phẩm: Phát triển thêm các dòng sản phẩm mới với nồng độ và mẫu mã đa dạng nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường và tăng khả năng cạnh tranh. Thời gian: 12-18 tháng. Chủ thể: Bộ phận R&D và Sản xuất.

4. Mở rộng mạng lưới phân phối: Tăng cường hợp tác với các đại lý, mở rộng kênh phân phối ra các tỉnh thành khác ngoài Hà Nội để nâng cao độ phủ thị trường. Thời gian: 12 tháng. Chủ thể: Phòng Kinh doanh.

5. Cải thiện dịch vụ chăm sóc khách hàng: Xây dựng hệ thống chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp, bao gồm dịch vụ hậu mãi, tư vấn và phản hồi nhanh chóng để tăng sự trung thành của khách hàng. Thời gian: 6 tháng. Chủ thể: Phòng Chăm sóc khách hàng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý công ty NMS: Giúp hiểu rõ thực trạng năng lực cạnh tranh sản phẩm, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp nhằm nâng cao vị thế trên thị trường.

2. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Quản trị kinh doanh, Marketing: Cung cấp cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu thực tiễn về năng lực cạnh tranh sản phẩm trong ngành hàng tiêu dùng đặc thù như rượu Vodka.

3. Các doanh nghiệp sản xuất và phân phối rượu tại Việt Nam: Tham khảo các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm, đặc biệt trong bối cảnh thị trường cạnh tranh khốc liệt và người tiêu dùng ngày càng khó tính.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức nghiên cứu thị trường: Hỗ trợ đánh giá thực trạng và đề xuất chính sách phát triển ngành rượu, góp phần thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Năng lực cạnh tranh sản phẩm là gì?
   Năng lực cạnh tranh sản phẩm là tổng hòa các yếu tố hiện tại và tiềm năng mà doanh nghiệp tạo ra để sản phẩm vượt trội hơn so với đối thủ, được đánh giá qua cảm nhận khách hàng trong một thị trường và thời gian xác định.

2. Các yếu tố chính ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh sản phẩm rượu Vodka?
   Bao gồm chất lượng sản phẩm (mùi vị, màu sắc, độ rượu), giá cả, mẫu mã bao bì, khả năng phát triển sản phẩm mới, công tác quảng cáo, thương hiệu, kênh phân phối và tốc độ tăng trưởng doanh thu, thị phần.

3. Tại sao rượu Vodka Cá Sấu có thị phần thấp dù chất lượng tương đương?
   Nguyên nhân chính là do hạn chế về mẫu mã đa dạng, mạng lưới phân phối chưa rộng khắp, dịch vụ chăm sóc khách hàng chưa tốt và chính sách giá chưa thực sự phù hợp với thu nhập khách hàng mục tiêu.

4. Làm thế nào để nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm rượu Vodka?
   Doanh nghiệp cần cải tiến sản phẩm, điều chỉnh giá cả, đa dạng hóa chủng loại, mở rộng kênh phân phối và nâng cao dịch vụ chăm sóc khách hàng nhằm tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.

5. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng để đánh giá năng lực cạnh tranh?
   Nghiên cứu kết hợp thu thập dữ liệu sơ cấp qua khảo sát khách hàng và phỏng vấn chuyên gia, cùng dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính, thị trường và tài liệu ngành, phân tích bằng thống kê mô tả và so sánh tỷ lệ phần trăm.

Kết luận

• Năng lực cạnh tranh sản phẩm rượu Vodka của công ty NMS hiện còn hạn chế, đặc biệt về thị phần và sự đa dạng sản phẩm.
• Chất lượng sản phẩm được đánh giá tương đối tốt, tuy nhiên cần cải thiện mẫu mã và màu sắc để tăng sức hấp dẫn.
• Giá cả và dịch vụ chăm sóc khách hàng chưa tạo được lợi thế cạnh tranh rõ rệt.
• Mở rộng kênh phân phối và phát triển sản phẩm mới là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh.
• Các giải pháp đề xuất cần được triển khai trong vòng 1-2 năm nhằm tăng trưởng doanh thu và thị phần bền vững.

Ban lãnh đạo công ty NMS nên xây dựng kế hoạch chi tiết dựa trên các đề xuất nghiên cứu, đồng thời theo dõi và đánh giá hiệu quả thực hiện để điều chỉnh kịp thời. Để biết thêm chi tiết và hỗ trợ tư vấn chiến lược, quý độc giả và doanh nghiệp có thể liên hệ với tác giả hoặc trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo luận văn gồm 4 chƣơng Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về năng lực cạnh tranh sản phẩm của các doanh nghiệp sản xuất rƣợu Chƣơng 2 : Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng năng lực cạnh tranh sản phẩm rƣợu Vodka của Công ty NMS Chƣơng 4 : Giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm rƣợu Vodka của TNHH Giải Pháp Thị Trƣờng Mới. 4 z CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH SẢN PHẨM CỦA CÁC DOANH NGHIỆP 1.1 Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài 1.1 Một số công trình nghiên cứu của nước ngoài Khi nghiên cứu về năng lực cạnh tranh, nhà khoa học đầu tiên phải nói đến là Michael Porter đã cung cấp một khung lý thuyết để phân tích về năng lực cạnh tranh. Trong đó, ông mô hình hóa các ngành kinh doanh và cho rằng ngành kinh doanh nào cũng phải chịu tác động của năm lực lƣợng cạnh tranh. Các nhà chiến lƣợc đang tìm kiếm ƣu thế nổi trội hơn các đối thủ có thể sử dụng mô hình này nhằm hiểu rõ hơn bối cảnh của ngành kinh doanh mình đang hoạt động.

Mô hình Porter's Five Forces đƣợc công bố lần đầu trên tạp chí Harvard business review năm 1979 với nội dung tìm hiểu yếu tố tạo ra lợi nhuận trong kinh doanh. Mô hình này, thƣờng đƣợc gọi là "Năm lực lƣợng của Porter", đƣợc xem là công cụ hữu dụng và hiệu quả để tìm hiểu nguồn lợi nhuận. Quan trọng hơn cả, mô hình này cung cấp các chiến lƣợc cạnh tranh để công ty duy trì hay tăng lợi nhuận. Các công ty thƣờng sử dụng mô hình này để phân tích xem họ có nên gia nhập một thị trƣờng nào đó, hoặc hoạt động trong một thị trƣờng nào đó không.

Tuy nhiên, vì môi trƣờng kinh doanh ngày nay mang tính "động", nên mô hình này còn đƣợc áp dụng để tìm kiếm trong một ngành nhất định các khu vực cần đƣợc cải thiện để sản sinh nhiều lợi nhuận hơn. Các cơ quan chính phủ, chẳng hạn nhƣ Ủy ban chống độc quyền và sáp nhập ở Anh, hay Bộ phận chống độc quyền và Bộ tƣ pháp ở M, cũng sử dụng mô hình này để phân tích xem liệu có công ty nào đang lợi dụng công chúng hay không. Theo Michael Porter, cƣờng độ cạnh tranh trên thị trƣờng trong một ngành sản xuất bất kỳ chịu tác động của 5 lực lƣợng cạnh tranh sau: (1) Sức mạnh nhà cung cấp, (2) Nguy cơ thay thế, (3) Các rào cản gia nhập, (4) Sức mạnh khách hàng, (5) Mức độ cạnh tranh. 5 z Tiếp đó, năm 1985, Porter xuất bản cuốn sách "Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance".

Trong cuốn sách này, Porter nghiên cứu về lợi thế cạnh tranh và cách thức một công ty thực sự đạt đƣợc lợi thế hơn các đối thủ. Ông chỉ ra rằng lợi thế cạnh tranh không chỉ nằm trong các hoạt động của mỗi công ty mà còn trong các hoạt động liên quan với nhau. Cuốn sách này cũng cung cấp lần đầu tiên những công cụ để có chiến lƣợc phân đoạn một ngành công nghiệp và đánh giá một cách logic, chặt chữ tính cạnh cạnh tranh của sự đa dạng hóa. Không dừng lại ở đó, năm 1990, M.

Porter công bố tác phẩm "Competitive Advantage of Nations". Cuốn sách này đƣợc Porter nghiên cứu tại mƣời quốc gia hàng đầu về kinh tế. Cuốn sách đƣa ra lý thuyết đầu tiên của cạnh tranh dựa trên nguyên nhân năng suất, nhờ đó các công ty cạnh tranh với nhau. Porter cho thấy những lợi thế so sánh truyền thống nhƣ tài nguyên thiên nhiên và lao động giá rẻ đã không còn là nguồn gốc của sự thịnh vƣợng.

Cuốn sách cũng giời thiệu mô hình "Kim cương" - một cách để hiệu đƣợc vị thế cạnh tranh của một quốc gia trong cuộc cạnh tranh toàn cầu hiện nay và là một phần không thể thiếu trong tƣ duy kinh doanh quốc tế. Trong cuốn sách này, Porter còn giới thiệu khái niệm "cụm", có thể hiệu là nhóm các công ty liên kết với nhau, các nhà cung cấp, các ngành liên quan, các tổ chức phát sinh tại các địa điểm cụ thể. Khái niệm này đã trở thành một cách thức mới cho các công ty và chính phủ suy nghĩ về nên kinh tế, đánh giá lợi thế cạnh tranh về vị trí và thiết lậ các chính sách công. Mô hình "kim cương" đã nêu lên các yếu tố quyết định sự cạnh tranh của một quốc gia trong thƣơng mại quốc tế.

Theo ông, khả năng cạnh tranh của một quốc gia ngày nay lại phụ thuộc vào khả năng sáng tạo và sự năng động của ngành, các quốc gia đó. Khi lợi thế cạnh tranh mang tính chất toàn cầu hóa, nền tảng cạnh tranh sẽ chuyển dịch từ các lợi thế tuyệt đối hay lợi thế so sanh sánh mà tự nhiên ban cho sang những lợi thế cạnh tranh quốc gia được tảo ra và duy trì vị thế cạnh tranh lâu dài của các công ty trên thương trường quốc tế. 6 z Mô hình này đã lý giải những lực lƣợng thúc đẩy sự đổi mới và năng động của các công ty và qua đó nâng cao khả năng cạnh tranh của các công ty trên thị trƣờng. Bốn nhóm nhân tố trong mô hình viên kim cƣơng của Porter phát triển trong mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau và tác động quan trọng đến việc hình thành và duy trì năng lực cạnh tranh quốc tế của các công ty trong một ngành kinh tế - kỹ thuật nào đó.

Sự sẵn có cả về số lƣợng và chất lƣợng các nguồn lực cần thiết cho phát triển một ngành có khả năng cạnh tranh; thông tin thông suốt về những cơ hội kinh doanh mà các công ty có thể tiếp cận; chiến lƣợc của các công ty trong khai thác và sử dụng các yếu tố nguồn lực; quan điểm, triết lý kinh doanh của chủ sở hữu, quản trị viên, các nhân viên trong công ty,. đều có thể "cộng hƣởng" thúc đẩy các công ty trong một ngành phải hoạt động hiệu quả hơn, nâng cao chất lƣợng sản phẩm, đổi mới nhanh hơn và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng. Vai trò của nhà nƣớc là thông qua các chính sách vĩ mô tác động vào cả bốn mặt của "viên kim cƣơng" sao cho chúng cùng phát triển tƣơng xứng, đồng bộ và hỗ trợ lẫn nhau tạo thuận lợi cho các công ty trong nƣớc nâng cao năng lực cạnh tranh trên thƣơng trƣờng quốc tế. Năm 1998, Porter cho ra đời cuốn sách "Competitive Strategy - Techniques for Analyzing Industries and competiors".

Trong cuốn sách này, tác giả đã nêu ra cách phân tích kỹ thuật chiến lƣợc cạnh tranh tổng quát, môi trƣờng công nghiệp chung và chiến lƣợc đƣa ra quyết định. Năm 2008, cuốn sách về năng lực cạnh tranh đáng chú ý đƣợc xuất bản là "On Competition, Updated and Expanded Edition" cũng của tác giả Michael Porter cuốn sách này đƣợc viết theo nhiều chủ đề, cho phép ngƣời đọc dễ dàng truy cập đến hàng loạt các công việc của porter. Phần I và II giới thiệu việc các công ty, cũng nhƣ các quốc gia và khu vực, đạt đƣợc và duy trì lợi thế cạnh tranh nhƣ thế này. Phần III cho thấy cách suy nghĩ chiến lƣợc có thể giải quyết những thách thức cấp bách nhất của xã hội từ môi trƣờng bền vững.

Phần IV tìm hiểu làm thế nào các công ty có thể tạo ra cho xã hội nhiều hơn. Phần V khám phá những mối liên hệ giữa chiến lƣợc và lãnh đạo. 7 z Ngoài Porter, còn có một số tác giả khác cũng đề cập đến năng lực cạnh tranh. Năm 1995, H Chang Moon, Alan M Rugman và Alain Verbeke viết cuốn "The generalized double diamond approachto international competitiveness".

Trong cuốn sách này, các tác giả đề cấp đến cách tốt hơn để đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài và vai trò của chính phủ đến khả năng cạnh tranh của các công ty, công nghiệp và quốc gia. Cristina Simon (2008) thực hiện phân tích các nhân tố ảnh hƣởng đế n năng lƣ̣c ca ̣nh tranh sản phẩm. Tác giả đƣa ra khái niê ̣m năng lƣ̣c ca ̣nh tranh sản phẩ m. Đặc biệt, tác giả tiếp cận năng lực cạnh tranh sả n phẩ m dƣ̣a trên các tiêu chí : chấ t lƣơ ̣ng sản phẩ m , giá cả sản phầm , khả năng phát triển sản phẩm mới và khả năng mở rô ̣ng thi ̣phầ n của sản phẩ m.

Trên cơ sở đó , tác giả đã phân tích các nhân tố ảnh hƣởng đế n năng lƣ̣c cạnh tranh sản phẩm đó là nhóm nhân tố vĩ mô , nhân tố liên quan đế n ngành và nhóm nhân tố liên quan đế n nô ̣i bô ̣ doanh nghiê ̣p Sajee B.S Tang (2006) thực hiện đánh giá năng lực cạnh tranh sản phẩ m công nghiê ̣p nă ̣ng , Journal of High Technology Management Research, số 17, trang 71 – 83 đã đƣa ra chỉ tiêu đánh giá năng lƣ̣c ca ̣nh tranh sản phẩ m công nghiê ̣p nă ̣ng gồ m 2 nhóm chỉ tiêu là chỉ tiêu tài chính nhƣ là đầu tƣ , doanh thu, lơ ̣i nhuâ ̣n. Đặc biệt c ông trình nhấ n ma ̣nh cá c chỉ tiêu phi tài chính để phản ánh năng lực cạnh tranh của sản phẩm công nghiệp nặng nhƣ sự thỏa mãn của khách hàng (Sharrma & Fisher, 1997 ; Tracey, Vonderembse & Lim, 1999) ; thị phần thị trƣờng (Anderson & Soha, 1999 ; Lau, 2002), tố c đô ̣ tăng trƣởng thi phầ ̣ n (Tracey, Vonderembse & Lim, 1999), doanh số bán hàng (Anderson & Soha, 1999 ; Li, 2000), tố c độ tăng trƣởng doanh số bán hàng (Lau, 2002, Sharrma & Fisher, 1997 ) Luâ ̣n văn sẽ sƣ̉ du ̣ ng các chỉ tiêu nhƣ doanh thu , tố c đô ̣ tăng doanh thu , tố c đô ̣ tăng thi ̣phầ n để đánh giá năng lƣ̣c ca ̣nh tranh của sản phẩ m .2 Một số công trình nghiên cứu trong nước Tại Việt Nam cũng có những nghiên cứu về năng lực cạnh tranh: - Năm 2003, UNDP và CIEM nghiên cứu "Nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia". Cuốn sách này phân tích năng lực cạnh tranh của Việt Nam và đƣa ra các 8 z giả pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Tuy nhiên, thời điểm phân tích của cuốn sách cách đây khá lâu, thông tin đã có nhiều bất cập, không còn tính ứng dụng vào thực tế.

Cũng trong năm 2003, tác giả Lê Xuân Bá xuất bản cuốn sách "Hội nhập kinh tế - áp lực cạnh tranh trên thị trường và đối sách của một số nước". Trong cuốn sách này, tác giả đã phân tích môi trƣờng đầu tƣ, lựa chọn dịch vụ và chính sách cho tƣơng lai.