Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp PTFinance C«ng ty Tµi chÝnh Bu ®iÖn CD37 Lêi c¶m ¬n: Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®Ò tµi, t«i ®· nhËn ®îc sù híng dÉn chu ®¸o cña c« gi¸o - TiÕn sÜ Lu ThÞ H¬ng vµ sù gióp ®ì nhiÖt t×nh cña c¸c c« chó trong c«ng ty tµi chÝnh Bu ®iÖn. Th«ng qua bµi viÕt nµy, t«i xin bµy tá lßng biÕt ¬n ch©n thµnh tíi c« gi¸o vµ c¸c c« chó trong c«ng ty. -1- Lêi më ®Çu C«ng ty Tµi chÝnh trùc thuéc Tæng C«ng ty Nhµ níc lµ mét trung gian tµi chÝnh ®Æc biÖt vµ lµ mét m« h×nh qu¶n lý kinh doanh míi trong ho¹t ®éng kinh tÕ - tµi chÝnh t¹i ViÖt Nam. Sù ra ®êi vµ ph¸t triÓn cña lo¹i h×nh doanh nghiÖp nµy ®· mang l¹i mét luång sinh khÝ míi cho thÞ trêng vèn níc ta, ®ãng vai trß to lín trong viÖc khai th¸c c¸c nguån lùc trong néi bé ngµnh, c¸c nguån vèn trong vµ ngoµi níc ®Ó ®¸p øng nhu cÇu ®Çu t më réng s¶n xuÊt kinh doanh cña Tæng c«ng ty, thùc hiÖn chuyªn m«n ho¸ trong qu¶n lý kinh tÕ-tµi chÝnh cña Tæng c«ng ty nh»m t¨ng hiÖu qu¶ sö dông vèn, t¨ng tiÒm lùc tµi chÝnh cña Tæng c«ng ty.
Víi chñ tr¬ng x©y dùng c¸c Tæng c«ng ty ph¸t triÓn thµnh tËp ®oµn kinh tÕ m¹nh do ®ã ®iÒu tÊt yÕu c¸c Tæng c«ng ty ph¶i g¾n m×nh vµo hÖ thèng thÞ trêng tµi chÝnh tiÒn tÖ. ChÝnh v× vËy cÇn thiÕt ph¶i cã c¸c gi¶i ph¸p h÷u hiÖu ®Ó tõng bíc hoµn thiÖn ho¹t ®éng cña c«ng ty tµi chÝnh trong c¸c Tæng c«ng ty. Bu chÝnh -ViÔn th«ng lµ mét ngµnh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ x· héi, cã ¶nh hëng lín tíi ho¹t ®éng kinh tÕ cña quèc gia, ®ßi hái ph¸t triÓn nhanh, ®i tríc, phôc vô cho qu¸ tr×nh ®æi míi toµn diÖn cña ®Êt níc, thóc ®Èy c¸c ngµnh kinh tÕ-x· héi ph¸t triÓn. Bu chÝnh-ViÔn th«ng ®îc ®¸nh gi¸ lµ mét trong nh÷ng ngµnh kinh tÕ ph¸t triÓn nhÊt cña níc ta vµ còng lµ ngµnh cã nhiÒu c¬ héi vµ kh«ng Ýt th¸ch thøc trong qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi trong thÕ kû míi.
Víi nh÷ng lý do trªn, t«i ®· lùa chän viÕt chuyªn ®Ò víi ®Ò tµi "Gi¶i ph¸p c¬ b¶n n©ng cao vai trß cña c«ng ty tµi chÝnh Bu ®iÖn trong Tæng c«ng ty theo híng tËp ®oµn kinh tÕ". -2- Chuyªn ®Ò ®îc cÊu tróc thµnh 3 ch¬ng víi néi dung nh sau: Ch¬ng 1: Vai trß cña c«ng ty tµi chÝnh trong tËp ®oµn kinh tÕ Ch¬ng 2: Thùc tr¹ng ho¹t ®éng cña c«ng ty tµi chÝnh Bu ®iÖn trong Tæng c«ng ty Bu chÝnh ViÔn th«ng ViÖt Nam. Ch¬ng 3: Gi¶i ph¸p c¬ b¶n n©ng cao vai trß cña c«ng ty tµi chÝnh Bu ®iÖn trong Tæng c«ng ty Bu chÝnh ViÔn th«ng ViÖt Nam. Môc lôc Ch¬ng 1: Vai trß cña c«ng ty tµi chÝnh trong tËp ®oµn kinh tÕ 5 1.Tæng quan vÒ m« h×nh tËp ®oµn.Kh¸i niÖm tËp ®oµn kinh tÕ.§Æc ®iÓm cña TËp ®oµn kinh tÕ.§Þnh híng x©y dùng c¸c tËp ®oµn kinh tÕ Nhµ níc ë ViÖt Nam.Thùc tr¹ng m« h×nh Tæng c«ng ty 91- M« h×nh thÝ ®iÓm thµnh lËp c¸c tËp ®oµn kinh doanh ë ViÖt Nam.§Þnh híng chung vÒ m« h×nh tËp ®oµn kinh doanh ë ViÖt Nam 14 1.Vai trß cña c«ng ty tµi chÝnh trong c¸c Tæng c«ng ty theo m« h×nh tËp ®oµn ë ViÖt Nam hiÖn nay.C«ng ty tµi chÝnh trong tËp ®oµn- Mét m« h×nh míi.Vai trß cña c«ng ty tµi chÝnh trong tËp ®oµn.
Vai trß Huy ®éng vèn.Vai trß ®Çu t tµi chÝnh.Vai trß ®iÒu hoµ vèn.§iÒu kiÖn ph¸t triÓn c¸c c«ng ty tµi chÝnh trong Tæng c«ng ty.§iÒu kiÖn vÒ m«i trêng vÜ m«.§iÒu kiÖn vÒ m«i trêng vi m«.27 Ch¬ng 2: Thùc tr¹ng ho¹t ®éng cña c«ng ty tµi chÝnh Bu ®iÖn trong Tæng c«ng ty Bu chÝnh ViÔn th«ng ViÖt Nam (VNPT).Giíi thiÖu vÒ Tæng c«ng ty Bu chÝnh ViÔn th«ng ViÖt Nam.§Æc ®iÓm vÒ tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña VNPT.Nh÷ng thµnh tùu ®¹t ®îc.C¬ héi vµ th¸ch thøc.Thùc tr¹ng ho¹t ®éng cña c«ng ty tµi chÝnh Bu ®iÖn(PTF).Giíi thiÖu tæng quan vÒ PTF.C¸c ho¹t ®éng cña PTF.Ho¹t ®éng huy ®éng vèn.Ho¹t ®éng tÝn dông.§Çu t tµi chÝnh.Ho¹t ®éng trªn thÞ trêng vèn.Ho¹t ®éng t vÊn. §¸nh gi¸ vÒ ho¹t ®éng cña c«ng ty.Nh÷ng kÕt qu¶ ®¹t ®îc.Nh÷ng khã kh¨n.§¸nh gi¸ vÒ vai trß cña PTF trong VNPT hiÖn nay.Thµnh c«ng .65 Ch¬ng 3: Gi¶i ph¸p c¬ b¶n n©ng cao vai trß cña c«ng ty tµi chÝnh Bu ®iÖn trong Tæng c«ng ty Bu chÝnh ViÔn th«ng ViÖt Nam.§Þnh híng ph¸t triÓn cña VNPT.Sù cÇn thiÕt ®æi míi tæ chøc cña VNPT.VNPT cã ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó tiÕn tíi thµnh lËp tËp ®oµn kinh tÕ.M« h×nh tËp ®oµn ViÔn th«ng ViÖt Nam.§Þnh híng ph¸t triÓn cña c«ng ty tµi chÝnh Bu ®iÖn(PTF).VÞ trÝ cña PTF trong m« h×nh míi.Môc tiªu chiÕn lîc trong thêi gian tíi cña PTF. Gi¶i ph¸p n©ng cao vai trß cña PTF trong VNPT.Gi¶i ph¸p n©ng cao vai trß huy ®éng vèn .Gi¶i ph¸p n©ng cao vai trß ®Çu t tµi chÝnh.Gi¶i ph¸p n©ng cao vai trß ®iÒu hoµ vèn.C¸c Gi¶i ph¸p kh¸c.Mét sè kiÕn nghÞ.KiÕn nghÞ vÒ c¬ chÕ chÝnh s¸ch cña Nhµ níc.KiÕn nghÞ vÒ quy chÕ qu¶n lý tµi chÝnh trong tËp ®oµn Bu ®iÖn.KiÕn nghÞ kh¸c vÒ më réng ho¹t ®éng cho PTF.83 -5- Ch¬ng 1: Vai trß cña c«ng ty tµi chÝnh trong tËp ®oµn kinh tÕ.Tæng quan vÒ m« h×nh tËp ®oµn 1.Kh¸i niÖm tËp ®oµn kinh tÕ Trong nÒn kinh tÕ ngµy nay, c¶ thÕ giíi ®Òu biÕt ®Õn nh÷ng c¸i tªn nh General Motors, IBM, Mobil & Exxon cña Hoa kú; LG, Sam sung, Daewoo cña Hµn Quèc; Honda, Missubisi cña NhËt B¶n.C¸c tËp ®oµn khæng lå (hay cßn gäi lµ Giant, Blue chip, Cheabol, hay lµ Zaibatsu, Keiretsu) nµy ®· trë thµnh biÓu tîng søc m¹nh kinh tÕ cña c¸c quèc gia. TËp ®oµn kinh doanh ®· trë thµnh mét h×nh thøc phæ biÕn, ®ãng vai trß chi phèi vµ t¸c ®éng m¹nh mÏ ®Õn toµn bé nÒn kinh tÕ ë nhiÒu níc.
Thùc tÕ ®· chøng minh søc m¹nh cña tËp ®oµn trong xu híng héi nhËp vµ canh tranh gay g¾t trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi. Tuy nhiªn do cã sù kh¸c nhau vÒ ph¬ng thøc h×nh thµnh, nguyªn t¾c tæ chøc, t c¸ch ph¸p nh©n cña tËp ®oµn mµ cho ®Õn nay vÉn cha cã mét ®Þnh nghÜa thèng nhÊt vÒ tËp ®oµn kinh doanh.Tuú theo gi¸c ®é nghiªn cøu, ph©n tÝch kh¸c nhau, ngêi ta ®· ®a ra c¸c ®Þnh nghÜa kh¸c nhau vÒ tËp ®oµn. Víi thuËt ng÷ "Group"(tøc lµ tËp ®oµn) hiÖn cã nhiÒu c¸ch gi¶i thÝch kh¸c nhau rÊt phong phó. Cã mét häc gi¶ gi¶i nghÜa r»ng:"Mét nhãm lµ mét tËp ®oµn kinh tÕ vµ tµi chÝnh gåm mét c«ng ty mÑ vµ c¸c c«ng ty con mµ nã kiÓm so¸t hay trong ®ã nã cã tham gia.
Mçi -6- c«ng ty b¶n th©n nã còng cã thÓ kiÓm so¸t c¸c c«ng ty kh¸c hay tham gia c¸c tæ hîp kh¸c". Trong cuèn tõ ®iÓn kinh doanh thÕ giíi, kh¸i niÖm "group company" ®îc hiÓu lµ ' TËp ®oµn c«ng ty bao gåm mét c«ng ty mÑ vµ c¸c c«ng ty con lµ c¸c c«ng ty mµ c«ng ty mÑ n¾m gi÷ trªn mét nöa mÖnh gi¸ vèn cæ phÇn cña nã hoÆc n¾m ®îc mét sè cæ phÇn chi phèi vµ ®iÒu khiÓn ban gi¸m ®èc. NÕu mét c«ng ty cã c¸c c«ng ty con mµ c¸c c«ng ty con nµy l¹i cã c¸c c«ng ty con kh¸c th× tÊt c¶ c¸c c«ng ty gép l¹i lµ nh÷ng thµnh viªn cña tËp ®oµn trªn" ë níc ta, hiÖn còng cã nhiÒu quan niÖm kh¸c nhau vÒ tËp ®oµn kinh doanh. Cã t¸c gi¶ ®a ra ®Þnh nghÜa vÒ tËp ®oµn nh sau:"Mét thùc thÓ kinh tÕ thÓ hiÖn sù liªn kÕt kinh tÕ gi÷a c¸c thµnh viªn lµ c¸c doanh nghiÖp cã quan hÖ víi nhau vÒ c«ng nghÖ, lîi Ých ®îc gäi b»ng c¸c tªn kh¸c nhau nh: hiÖp héi, liªn hiÖp xÝ nghiÖp, Tæng c«ng ty theo m« h×nh tËp ®oµn, tËp ®oµn kinh doanh" Còng cã t¸c gi¶ l¹i quan niÖm r»ng:"TËp ®oµn lµ mét ph¸p nh©n bao gåm nhiÒu c«ng ty kh¸c nhau cã mèi quan hÖ së h÷u vµ khÕ íc víi nhau, ho¹t ®éng trong cïng mét ngµnh hay nhiÒu ngµnh trªn mét níc hoÆc trªn nhiÒu níc kh¸c nhau trªn thÕ giíi." Tæng c«ng ty Nhµ níc ë níc ta ®ù¬c thµnh lËp thÝ ®iÓm theo m« h×nh tËp ®oµn kinh doanh trªn thÕ giíi.Trong nhiÒu v¨n b¶n ph¸p luËt hiÖn nay còng ®· ®Ò cËp ®Õn kh¸i niÖm nµy.
§iÒu lÖ mÉu vÒ tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña Tæng c«ng ty Nhµ níc (ban hµnh kÌm theo NghÞ ®Þnh 39/CP ngµy 27/6/1995 cña ChÝnh phñ) ®· ghi râ:"Tæng -7- c«ng ty Nhµ níc (sau ®©y gäi t¾t lµ Tæng c«ng ty) lµ doanh nghiÖp Nhµ níc cã quy m« lín bao gåm c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn cã quan hÖ g¾n bã víi nhau vÒ lîi Ých kinh tÕ, tµi chÝnh, c«ng nghÖ, th«ng tin, ®µo t¹o, nghiªn cøu, tiªu thô ho¹t ®éng trong mét hoÆc mét sè chuyªn ngµnh kinh tÕ kü thuËt chÝnh, do Nhµ níc thµnh lËp nh»m t¨ng cêng tÝch tô, tËp trung, ph©n c«ng, chuyªn m«n ho¸ vµ hîp t¸c ho¸ s¶n xuÊt ®Ó thùc hiÖn nhiÖm vô cña Nhµ níc giao, n©ng cao kh¶ n¨ng vµ hiÖu qu¶ kinh doanh cña c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn vµ cña toµn Tæng c«ng ty ®¸p øng nhu cÇu cña nÒn kinh tÕ". Nh vËy, mét c¸ch tæng qu¸t cã thÓ hiÓu tËp ®oµn kinh doanh lµ mét thùc thÓ kinh tÕ cã quy m« lín, cã cÊu tróc tæ chøc nhÊt ®Þnh, gåm mét sè ®¬n vÞ thµnh viªn cã mèi liªn kÕt víi nhau vÒ kinh tª, tµi chÝnh, c«ng nghÖ, th«ng tin, ®µo t¹o, nghiªn cøu. ®îc kiÓm so¸t vµ ®iÒu hµnh bëi mét bé m¸y thèng nhÊt. TËp ®oµn kinh tÕ h×nh thµnh vµ ph¸t triÒn mét c¸ch tÊt yÕu theo c¸c quy luËt kh¸ch quan: quy luËt quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc lîng s¶n xu©t, quy luËt tÝch tô vµ tËp trung vèn vµ s¶n xuÊt, quy luËt c¹nh tranh, liªn liªn kÕt, tèi ®a ho¸ lîi nhËn, thÝch øng víi sù ph¸t triÓn khoa häc c«ng nghÖ, phï hîp víi xu thÕ ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ.
TËp ®oµn ®îc thµnh lËp theo nhiÒu ph¬ng thøc kh¸c nhau nh më réng chia nhá c«ng ty hoÆc th«n tÝnh lÉn nhau, hay liªn kÕt, s¸t nhËp tù nhiªn vµ cã nhiÒu h×nh thøc biÓu hiÖn. -8- §Ó lµm râ h¬n vÒ tËp ®oµn kinh doanh, chóng ta cÇn nghiªn cøu vµ ph©n tÝch c¸c ®Æc ®iÓm còng nh xu híng ph¸t triÓn cña c¸c tËp ®oµn ngµy nay.§Æc ®iÓm cña TËp ®oµn kinh tÕ Ngµy nay, tËp ®oµn kinh tÕ ®· trë thµnh mét h×nh thøc phæ biÕn, víi quy m« ngµy cµng më réng, cÊu tróc ngµy cµng phøc t¹p, h×nh thøc biÓu hiÖn ngµy cµng ®a d¹ng, phong phó. Tuy vËy, khi nghiªn cøu c¸c tËp ®oµn kinh tÕ trªn thÕ giíi, chóng ta cã thÓ nhËn thÊy c¸c tËp ®oµn kinh tÕ cã mét sè ®Æc ®iÓm chung nh sau: -VÒ cÊu tróc-tæ chøc: HÇu hÕt c¸c tËp ®oµn kinh tÕ lµ mét tæ hîp gåm nhiÒu c«ng ty thµnh viªn.