0987 hoạt động cho vay dn vừa và nhỏ tại nhtm cp quân đội chi nhánh đông sài gòn khóa luận tcnh nguyễn vũ quỳnh diệp ngô văn tuấn tp hcm đh nh hcm 202

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu 0987 hoạt động cho vay dn vừa và nhỏ tại nhtm cp quân đội chi nhánh đông sài gòn khóa luận tcnh, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Nguyễn Vũ Quỳnh Diệp
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Văn Tuấn
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Hoạt Động Cho Vay Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Tại Ngân Hàng TMCP Quân Đội
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Khái niệm hoạt động cho vay
• 1.2. Bản chất và đặc điểm của hoạt động cho vay
• 1.3. Phân loại hoạt động cho vay
• 1.4. Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.4.1. Nhóm chỉ tiêu phản ánh khả năng sinh lời từ hoạt động cho vay đối với DNVVN tại NHTM
• 1.4.2. Nhóm chỉ tiêu phản ánh mức độ an toàn của hoạt động cho vay đối với DNVVN tại NHTM
• 1.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng cho vay DNVVN tại ngân hàng TMCP
• 1.5.1. Nhân tố chủ quan
• 1.5.2. Nhân tố khách quan
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI – CHI NHÁNH ĐÔNG SÀI GÒN
• 2.1. Giới thiệu tổng quan về Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn
• 2.2. Phân tích thực trạng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn
• 2.2.1. Thực trạng cho vay DNVVN tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn
• 2.2.2. Phân tích chất lượng hoạt động cho vay đối với DNVVN tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn
• 2.3. Đánh giá chung chất lượng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn
• 2.3.1. Kết quả đạt được
• 2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI – CHI NHÁNH ĐÔNG SÀI GÒN
• 3.1. Định hướng phát triển của Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn
• 3.1.1. Định hướng phát triển chung
• 3.1.2. Định hướng nâng cao chất lượng hoạt động cho vay DNVVN của Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn
• 3.2. Một số giải pháp nâng cao chất lượng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn
• 3.2.1. Nâng cao công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ
• 3.2.2. Hoàn thiện chính sách về tài sản đảm bảo
• 3.2.3. Thực hiện xử lý nợ quá hạn, nợ tồn đọng một cách triệt để
• 3.2.4. Chú trọng xây dựng hệ thống thông tin tín dụng
• 3.2.5. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tín dụng
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.4. Kết luận chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Quân đội

Hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) tại ngân hàng TMCP Quân đội đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển kinh tế. Ngân hàng này đã xác định DNVVN là nhóm khách hàng mục tiêu, nhằm cung cấp nguồn vốn cần thiết cho các doanh nghiệp này. Tuy nhiên, thực trạng cho vay vẫn còn nhiều thách thức, cần được phân tích và cải thiện.

1.1. Khái niệm và vai trò của cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ

Cho vay DNVVN là hình thức cấp tín dụng từ ngân hàng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, giúp họ có nguồn vốn để phát triển sản xuất kinh doanh. Vai trò của hoạt động này không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế quốc gia.

1.2. Đặc điểm của hoạt động cho vay tại ngân hàng TMCP Quân đội

Ngân hàng TMCP Quân đội có những đặc điểm riêng trong hoạt động cho vay, bao gồm quy trình xét duyệt nhanh chóng và linh hoạt trong các hình thức cho vay. Điều này giúp ngân hàng thu hút nhiều DNVVN tham gia.

II. Thách thức trong hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Quân đội

Mặc dù ngân hàng TMCP Quân đội đã có nhiều nỗ lực trong việc cho vay DNVVN, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các vấn đề như điều kiện vay vốn, lãi suất cho vay và quy trình thẩm định vẫn cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp.

2.1. Điều kiện vay vốn và lãi suất cho vay

Điều kiện vay vốn tại ngân hàng TMCP Quân đội có thể gây khó khăn cho nhiều DNVVN, đặc biệt là những doanh nghiệp mới thành lập. Lãi suất cho vay cũng cần được điều chỉnh để phù hợp hơn với khả năng chi trả của doanh nghiệp.

2.2. Quy trình thẩm định và phê duyệt hồ sơ vay vốn

Quy trình thẩm định hồ sơ vay vốn tại ngân hàng TMCP Quân đội đôi khi còn chậm và phức tạp, gây khó khăn cho DNVVN trong việc tiếp cận nguồn vốn. Cần có những cải cách để rút ngắn thời gian phê duyệt.

III. Phương pháp nâng cao chất lượng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Quân đội

Để nâng cao chất lượng hoạt động cho vay DNVVN, ngân hàng TMCP Quân đội cần áp dụng một số phương pháp cải tiến. Những giải pháp này không chỉ giúp tăng cường hiệu quả cho vay mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp.

3.1. Cải tiến quy trình thẩm định và phê duyệt

Cần đơn giản hóa quy trình thẩm định và phê duyệt hồ sơ vay vốn để giảm thiểu thời gian chờ đợi cho DNVVN. Việc áp dụng công nghệ thông tin vào quy trình này sẽ giúp tăng cường hiệu quả.

3.2. Đưa ra các gói sản phẩm vay linh hoạt

Ngân hàng nên phát triển các gói sản phẩm vay linh hoạt, phù hợp với nhu cầu và khả năng tài chính của DNVVN. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ

Nghiên cứu về hoạt động cho vay DNVVN tại ngân hàng TMCP Quân đội đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn cần có những cải tiến để nâng cao hiệu quả cho vay và giảm thiểu rủi ro tín dụng.

4.1. Kết quả đạt được từ hoạt động cho vay

Ngân hàng TMCP Quân đội đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong việc cho vay DNVVN, với tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát tốt. Điều này cho thấy sự hiệu quả trong quản lý rủi ro tín dụng.

4.2. Những hạn chế và nguyên nhân trong hoạt động cho vay

Mặc dù có nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn tồn tại một số hạn chế trong hoạt động cho vay, như tỷ lệ nợ quá hạn còn cao. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc đánh giá không chính xác khả năng trả nợ của doanh nghiệp.

V. Kết luận và tương lai của hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Quân đội

Hoạt động cho vay DNVVN tại ngân hàng TMCP Quân đội có tiềm năng phát triển lớn. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả cao hơn, ngân hàng cần tiếp tục cải tiến quy trình và chính sách cho vay.

5.1. Tương lai của hoạt động cho vay DNVVN

Trong tương lai, ngân hàng TMCP Quân đội cần tập trung vào việc phát triển các sản phẩm cho vay đa dạng và linh hoạt hơn, nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của DNVVN.

5.2. Đề xuất các giải pháp cải tiến

Cần có các giải pháp cải tiến đồng bộ từ quy trình thẩm định đến chính sách lãi suất, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho DNVVN trong việc tiếp cận nguồn vốn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội gắn liền với công nghiệp hóa và hiện đại hóa tại Việt Nam, khối doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) chiếm tỷ trọng 97% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động. Khối doanh nghiệp này giữ vai trò trọng yếu trong việc tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người lao động, huy động nguồn lực xã hội và đóng góp vào sự tăng trưởng chung của nền kinh tế. Tuy nhiên, phần lớn DNVVN có quy mô vốn nhỏ, nguồn tài chính phụ thuộc chủ yếu vào vốn tự có, vốn chiếm dụng và các khoản vay phi chính thức từ người thân, bạn bè; tỷ lệ tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính thức từ các ngân hàng thương mại (NHTM) còn khiêm tốn. Thực trạng này tạo ra rào cản lớn cho hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc biệt trong việc đầu tư đổi mới công nghệ và mở rộng quy mô sản xuất trong bối cảnh kinh tế biến động.

Trước các định hướng và chính sách của Chính phủ về trợ giúp DNVVN tiếp cận nguồn lực vốn, các NHTM đã xác định DNVVN là phân khúc khách hàng mục tiêu, trong đó có Ngân hàng TMCP Quân đội (MB). Tuy nhiên, trên thực tế, việc mở rộng và kiểm soát chất lượng tín dụng đối với khối DNVVN tại nhiều chi nhánh vẫn gặp không ít khó khăn. Việc tìm kiếm giải pháp nâng cao chất lượng cho vay DNVVN là yêu cầu cấp thiết, xuất phát từ thực tiễn tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn.

Mục tiêu nghiên cứu:

• Mục tiêu tổng quát: Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Phân tích thực trạng hoạt động cho vay DNVVN tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn.
  2. Chỉ ra những kết quả đạt được, điểm yếu và nguyên nhân của những hạn chế trong hoạt động cho vay DNVVN tại chi nhánh.
  3. Đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng cho vay DNVVN tại chi nhánh.

Câu hỏi nghiên cứu:

1. Hoạt động cho vay DNVVN tại Ngân hàng Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn đang tập trung vào loại hình doanh nghiệp, ngành nghề, kỳ hạn (ngắn, trung, dài hạn) nào? Dư nợ cho vay, tình hình thu nợ và nợ quá hạn như thế nào?
2. Hoạt động cho vay DNVVN tại Ngân hàng Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn đã đạt được những kết quả gì? Còn tồn tại hạn chế gì và nguyên nhân dẫn đến hạn chế là gì?
3. Những giải pháp nào có thể nâng cao chất lượng cho vay DNVVN tại Ngân hàng Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Chất lượng hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn (địa chỉ: số 538 Cách Mạng Tháng Tám, Phường 11, Quận 3, TP. Hồ Chí Minh).
• Phạm vi thời gian: Thu thập, xử lý và phân tích số liệu thứ cấp trong giai đoạn 2019 – 2021; các giải pháp được đề xuất áp dụng cho các năm tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập hệ thống lý luận ngân hàng dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và lý thuyết tín dụng chuyên ngành:

• Khái niệm và đặc điểm hoạt động cho vay: Cho vay là hình thức cấp tín dụng theo nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi sau một thời gian xác định. Bản chất cho vay mang tính chất ứng trước (advance) nên tiềm ẩn mức độ rủi ro cao. Hoạt động này có 5 đặc điểm chính: hình thái tín dụng bằng tiền tệ, độ rủi ro cao do dựa trên phương án tương lai, đối tượng cho vay phong phú, thời hạn linh hoạt và kỹ thuật thực hiện đa dạng.
• Cơ sở pháp lý và phân loại: Áp dụng Quy chế cho vay ban hành kèm Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN ngày 31/12/2001 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cùng các văn bản sửa đổi, bổ sung (xác định 8 phương thức cho vay: từng lần, hạn mức tín dụng, theo dự án đầu tư, trả góp, qua thẻ tín dụng, hợp vốn, hạn mức tín dụng dự phòng, hạn mức thấu chi). Phân loại khoản vay được xác định theo thời hạn (ngắn hạn dưới 12 tháng, trung hạn 1-5 năm, dài hạn trên 5 năm), mục đích sử dụng vốn, hình thức bảo đảm và đặc điểm luân chuyển vốn.
• Phân loại nợ và trích lập dự phòng: Áp dụng Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/04/2005 và Quyết định số 18/2007/QĐ-NHNN ngày 25/04/2007 của NHNN về phân loại nợ thành 5 nhóm: Nhóm 1 (Nợ đủ tiêu chuẩn), Nhóm 2 (Nợ cần chú ý), Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn), Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ), Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn). Nợ xấu được xác định từ Nhóm 3 đến Nhóm 5. Tỷ lệ nợ xấu đối chiếu theo chuẩn mực World Bank (dưới 5% là chấp nhận được, 1% - 3% là mức tốt).
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay:
  • Nhóm chỉ tiêu sinh lời: Lợi nhuận từ hoạt động cho vay; Tỷ trọng thu nhập từ hoạt động cho vay (Thu nhập lãi CV DNVVN / Tổng thu nhập của ngân hàng × 100); Tỷ lệ thu nhập thuần từ hoạt động cho vay (Thu nhập lãi CV DNVVN / Tổng dư nợ cho vay DNVVN × 100).
  • Nhóm chỉ tiêu an toàn: Cơ cấu dư nợ theo 5 nhóm nợ; Tỷ lệ nợ xấu; Tỷ trọng dư nợ có tài sản đảm bảo trên tổng dư nợ (chuẩn an toàn thông lệ quốc tế trên 75%); Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng trên dư nợ có khả năng mất vốn.
• Nhân tố ảnh hưởng: Khung phân tích chia thành nhân tố chủ quan từ ngân hàng (chính sách tín dụng, quy trình cho vay, năng lực huy động vốn, chất lượng cán bộ tín dụng, hệ thống thông tin tín dụng, công tác kiểm tra - kiểm soát nội bộ, cơ sở vật chất - công nghệ) và nhân tố khách quan (tình hình tài chính doanh nghiệp, tính khả thi của phương án kinh doanh, môi trường kinh tế vĩ mô, môi trường chính trị - xã hội, các yếu tố dịch bệnh, chính sách quản lý).

Phương pháp nghiên cứu thực tế:

• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Trích xuất các báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và báo cáo tín dụng định kỳ của MB Đông Sài Gòn giai đoạn 2019 – 2021.
• Phương pháp thống kê và so sánh: Phân loại, tổng hợp số liệu doanh số cho vay, dư nợ cho vay, doanh số thu nợ theo các tiêu chí (loại hình doanh nghiệp, ngành kinh tế, kỳ hạn tín dụng); tính toán mức biến động tuyệt đối và tốc độ tăng trưởng liên hoàn giữa các năm.
• Phương pháp phân tích: Đánh giá chiều sâu cơ cấu danh mục khách hàng, phân tích chất lượng sinh lời và mức độ rủi ro tín dụng.
• Phương pháp nghiên cứu ứng dụng: Tổng hợp nguyên nhân của các điểm nghẽn thực tế để xây dựng hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng phù hợp với điều kiện vận hành của chi nhánh.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận chung về cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ của ngân hàng thương mại

Chương này hệ thống hóa các vấn đề lý luận nền tảng về nghiệp vụ cấp tín dụng cho khối DNVVN tại các NHTM. Tác giả làm rõ bản chất kinh tế của quan hệ vay vốn, phân tích 5 đặc điểm cốt lõi và 8 phương thức cấp tín dụng theo quy định của NHNN. Nội dung chương xây dựng bộ chỉ tiêu lượng hóa chất lượng cho vay, phân chia thành hai nhóm: chỉ tiêu phản ánh khả năng sinh lời (lợi nhuận, tỷ trọng thu nhập, tỷ lệ thu nhập thuần) và chỉ tiêu phản ánh độ an toàn (dư nợ theo 5 nhóm nợ, tỷ lệ nợ xấu, mức độ bao phủ tài sản bảo đảm, tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro). Đồng thời, chương 1 xác định các nhân tố chủ quan và khách quan chi phối trực tiếp đến hiệu quả danh mục cho vay DNVVN, tạo khung tham chiếu lý thuyết cho việc đánh giá thực trạng ở chương tiếp theo.

Chương 2: Thực trạng hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn

Chương 2 phân tích chi tiết thực trạng vận hành và kết quả tín dụng DNVVN tại MB Đông Sài Gòn qua 3 năm (2019 – 2021):

Tổng quan đơn vị: MB Đông Sài Gòn là chi nhánh cấp 1 (mã số thuế: 0100283873-023), thành lập năm 2000 tại Quận 3, TP. Hồ Chí Minh dưới sự điều hành của Giám đốc Phạm Thanh An. Cơ cấu tổ chức gồm Ban giám đốc và 5 phòng nghiệp vụ: Phòng Dịch vụ khách hàng, Phòng Hành chính nhân sự, Phòng Khách hàng cá nhân (KHCN), Phòng Khách hàng Doanh nghiệp lớn (CIB - quản lý doanh thu >1.000 tỷ đồng) và Phòng Khách hàng Doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME - trực tiếp quản lý doanh nghiệp có doanh thu <1.000 tỷ đồng). Lợi nhuận của chi nhánh năm 2020 tăng 3,58% so với năm 2019; năm 2021 đạt 47 tỷ đồng (tăng 7% so với năm 2020, vượt 19% kế hoạch năm).

Phân tích doanh số, dư nợ và thu nợ DNVVN giai đoạn 2019 – 2021:

Chỉ tiêu phân tích	Năm 2019 (tỷ đồng)	Năm 2020 (tỷ đồng)	Năm 2021 (tỷ đồng)	Tăng trưởng 2020/2019 (%)	Tăng trưởng 2021/2020 (%)
I. Doanh số cho vay DNVVN	912	1.078	1.210	+18,20	+12,20
1. Theo loại hình doanh nghiệp
- Doanh nghiệp nhà nước	104 (11,4%)	86 (8,0%)	74 (6,1%)	-17,31	-13,95
- Công ty tư nhân	128 (14,0%)	156 (14,5%)	172 (14,3%)	+21,90	+10,30
- Công ty TNHH	350 (38,4%)	456 (42,3%)	530 (43,7%)	+30,29	+16,23
- Công ty cổ phần	330 (36,2%)	380 (35,2%)	434 (35,9%)	+15,15	+14,20
2. Theo ngành kinh tế
- Nông nghiệp	174 (19,1%)	202 (18,8%)	152 (12,6%)	+16,10	-24,70
- Thương mại	282 (30,9%)	358 (33,2%)	414 (34,2%)	+26,90	+15,60
- Dịch vụ tiêu dùng	204 (22,4%)	230 (21,3%)	296 (24,5%)	+12,70	+28,70
- Ngành khác (xây dựng, CN, y tế...)	252 (27,6%)	288 (26,7%)	348 (28,7%)	+14,30	+20,80
3. Theo kỳ hạn
- Ngắn hạn	410 (45,0%)	453 (42,0%)	484 (40,0%)	+10,50	+6,80
- Trung và dài hạn	502 (55,0%)	625 (58,0%)	726 (60,0%)	+24,50	+16,20
II. Dư nợ cho vay DNVVN	528	657	745	+24,40	+13,30
1. Theo loại hình doanh nghiệp
- Doanh nghiệp nhà nước	51 (9,7%)	47 (7,5%)	39 (5,2%)	-7,80	-17,00
- Công ty tư nhân	110 (20,8%)	148 (22,4%)	178 (23,9%)	+34,50	+20,30
- Công ty TNHH	214 (40,5%)	277 (41,9%)	301 (40,4%)	+29,40	+8,70
- Công ty cổ phần	153 (29,0%)	185 (28,2%)	227 (30,5%)	+20,90	+22,70
2. Theo ngành kinh tế
- Nông nghiệp	75 (14,2%)	86 (13,2%)	62 (8,3%)	+14,70	-27,90
- Thương mại	174 (33,0%)	240 (36,5%)	261 (35,0%)	+37,90	+8,80
- Dịch vụ tiêu dùng	121 (22,9%)	148 (22,5%)	198 (26,6%)	+22,30	+33,80
- Ngành khác (xây dựng, y tế, GD...)	158 (29,9%)	183 (27,8%)	224 (30,1%)	+15,80	+22,40
3. Theo kỳ hạn
- Ngắn hạn	238 (45,0%)	276 (42,0%)	298 (40,0%)	+16,00	+8,00
- Trung và dài hạn	290 (55,0%)	381 (58,0%)	447 (60,0%)	+31,40	+17,30
III. Doanh số thu nợ DNVVN	742	901	958	+21,40	+6,30
Tỷ lệ thu nợ (Thu nợ / Cho vay)	81,4%	83,6%	79,1%	-	-

Phân tích chất lượng sinh lời từ hoạt động cho vay DNVVN:

Chỉ tiêu sinh lời	Năm 2019	Năm 2020	Năm 2021	So sánh 2020/2019	So sánh 2021/2020
Thu nhập toàn bộ hoạt động ngân hàng (tỷ đồng)	167	179	195	+7,18%	+8,90%
Thu nhập lãi từ cho vay DNVVN (tỷ đồng)	75	82	97	+9,33%	+18,29%
Tỷ trọng thu nhập lãi DNVVN / Tổng thu nhập (%)	44,9%	45,8%	49,7%	+2,00%	+8,50%
Dư nợ cho vay DNVVN (tỷ đồng)	528	657	745	+24,40%	+13,30%
Tỷ lệ thu nhập thuần từ HĐCV DNVVN (%)	14,02%	12,48%	13,02%	-10,98%	+4,33%

Đánh giá kết quả, hạn chế và nguyên nhân:

• Kết quả đạt được: Doanh số cho vay và dư nợ DNVVN tăng trưởng đều đặn qua các năm; danh mục cho vay chuyển dịch tích cực vào nhóm doanh nghiệp ngoài quốc doanh (Công ty TNHH và Công ty Cổ phần chiếm trên 70% dư nợ); tỷ trọng thu nhập từ cho vay DNVVN đóng góp gần một nửa tổng thu nhập chi nhánh (49,7% năm 2021).
• Hạn chế và nguyên nhân: Tỷ lệ thu nợ năm 2021 suy giảm còn 79,1% (so với 83,6% năm 2020); tỷ lệ thu nhập thuần trên dư nợ năm 2021 (13,02%) giảm 7,13% so với năm 2019 (14,02%). Nợ quá hạn và nợ xấu có xu hướng gia tăng do ảnh hưởng tiêu cực của đại dịch Covid-19 và thị trường bất động sản trầm lắng, buộc ngân hàng phải gia tăng trích lập dự phòng rủi ro và bán nợ cho Công ty Quản lý tài sản (VAMC).

Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn

Chương 3 trình bày định hướng phát triển của MB Đông Sài Gòn gắn với việc nâng cao chất lượng tín dụng DNVVN, đồng thời đề xuất 5 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Nâng cao công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ: Thực hiện giám sát chặt chẽ trước, trong và sau khi giải ngân; tăng cường kiểm tra định kỳ mục đích sử dụng vốn vay và tình trạng tài sản bảo đảm nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro.
2. Hoàn thiện chính sách về tài sản đảm bảo: Nâng cao tính chính xác trong công tác định giá tài sản; chuẩn hóa danh mục tài sản thế chấp và xây dựng quy trình pháp lý chặt chẽ để giảm thiểu rủi ro tranh chấp.
3. Thực hiện xử lý nợ quá hạn, nợ tồn đọng một cách triệt để: Áp dụng các biện pháp cơ cấu lại nợ, miễn giảm lãi theo quy định; kiên quyết xử lý tài sản bảo đảm hoặc phối hợp chuyển giao các khoản nợ xấu sang VAMC để làm sạch bảng cân đối tài chính.
4. Chú trọng xây dựng hệ thống thông tin tín dụng: Mở rộng khai thác dữ liệu từ Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC) và mạng lưới đối tác; tăng cường cập nhật dữ liệu tài chính của DNVVN nhằm hạn chế tình trạng bất cân xứng thông tin.
5. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tín dụng: Đào tạo nghiệp vụ thẩm định chuyên sâu cho khối SME, bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp và nâng cao kỹ năng xử lý tình huống phát sinh trong môi trường kinh doanh rủi ro.

Chương này cũng nêu các kiến nghị thực thi gửi tới Ngân hàng Nhà nước và Hội sở chính MB nhằm hoàn thiện cơ chế cấp tín dụng cho phân khúc DNVVN.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính:

• Khóa luận đã phản ánh toàn diện bức tranh hoạt động tín dụng DNVVN tại MB Đông Sài Gòn giai đoạn 2019 – 2021 thông qua hệ thống số liệu thực tế:
  • Doanh số cho vay DNVVN tăng trưởng từ 912 tỷ đồng (2019) lên 1.078 tỷ đồng (2020) và đạt 1.210 tỷ đồng (2021).
  • Dư nợ cho vay DNVVN tăng từ 528 tỷ đồng (2019) lên 657 tỷ đồng (2020) và đạt 745 tỷ đồng (2021).
  • Doanh số thu nợ tăng từ 742 tỷ đồng (2019) lên 901 tỷ đồng (2020) và 958 tỷ đồng (2021), tuy nhiên tỷ lệ thu nợ năm 2021 sụt giảm còn 79,1%.
  • Lãi thu từ cho vay DNVVN tăng từ 75 tỷ đồng (2019) lên 82 tỷ đồng (2020) và đạt 97 tỷ đồng (2021), chiếm tỷ trọng 49,7% trong tổng thu nhập toàn chi nhánh.
  • Phân tích cơ cấu cho thấy nguồn vốn tập trung mạnh vào Công ty TNHH (chiếm 40,4% dư nợ năm 2021), ngành thương mại (35,0% dư nợ năm 2021) và kỳ hạn trung - dài hạn (chiếm 60% tổng dư nợ năm 2021). Dư nợ đối với doanh nghiệp nhà nước sụt giảm liên tục (chỉ còn 5,2% năm 2021).
  • Chỉ ra sự suy giảm của tỷ lệ thu nhập thuần từ 14,02% (2019) xuống 13,02% (2021) do áp lực chi phí dự phòng và nợ xấu phát sinh.

Đóng góp của khóa luận:

• Đưa ra hệ thống giải pháp xuất phát từ chính thực trạng số liệu của MB Đông Sài Gòn, tập trung vào 5 trụ cột: kiểm soát nội bộ, quản trị tài sản bảo đảm, xử lý nợ tồn đọng, hệ thống thông tin tín dụng và phát triển nhân lực tín dụng.
• Tác giả tự nêu giá trị ứng dụng: kết quả nghiên cứu không chỉ phục vụ cho việc cải thiện chất lượng tín dụng tại Chi nhánh Đông Sài Gòn mà còn cung cấp cơ sở thực tiễn để các chi nhánh khác trong hệ thống Ngân hàng TMCP Quân đội tham khảo và áp dụng.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu chỉ giới hạn phạm vi khảo sát tại một đơn vị cơ sở là Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn với chuỗi dữ liệu thứ cấp trong 3 năm (2019 – 2021). Đây là giai đoạn thị trường chịu tác động từ biến động kinh tế và dịch bệnh Covid-19, do đó một số chỉ tiêu tài chính mang tính biến động đặc thù của giai đoạn này.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi khảo sát so sánh đa chi nhánh trong hệ thống MB trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh; bổ sung dữ liệu giai đoạn phục hồi kinh tế hậu Covid-19; kết hợp phương pháp khảo sát định lượng trực tiếp từ phía các khách hàng DNVVN để đánh giá toàn diện mức độ tiếp cận vốn tín dụng.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng: Khóa luận là tài liệu tham khảo phù hợp cho sinh viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh thực hiện các đề tài khóa luận về chất lượng tín dụng doanh nghiệp, quản trị rủi ro tín dụng hoặc thẩm định cho vay SME.
• Giá trị thực tiễn: Cung cấp khung phân tích thực tế cho cán bộ tín dụng và nhà quản trị ngân hàng thương mại tại các chi nhánh cơ sở trong việc phân rã số liệu dư nợ, doanh số và thu nợ theo 3 chiều: loại hình doanh nghiệp, ngành kinh tế và kỳ hạn vay vốn.

Câu hỏi thường gặp

1. Phân khúc khách hàng DNVVN nào chiếm tỷ trọng doanh số và dư nợ cho vay cao nhất tại MB Đông Sài Gòn?
Công ty TNHH là nhóm khách hàng chiếm tỷ trọng cao nhất trong suốt giai đoạn 2019 – 2021. Tỷ trọng doanh số cho vay đối với Công ty TNHH tăng từ 38,4% (2019) lên 42,3% (2020) và 43,7% (2021). Dư nợ cho vay đối với loại hình này luôn duy trì mức trên 40% tổng dư nợ DNVVN (đạt 301 tỷ đồng vào năm 2021).

2. Cơ cấu cho vay theo kỳ hạn tại MB Đông Sài Gòn có đặc điểm chuyển dịch như thế nào?
Tín dụng trung và dài hạn chiếm ưu thế vượt trội so với tín dụng ngắn hạn và có xu hướng tăng dần qua các năm. Doanh số cho vay trung và dài hạn tăng từ 55% (502 tỷ đồng năm 2019) lên 58% (625 tỷ đồng năm 2020) và đạt 60% (726 tỷ đồng năm 2021). Dư nợ trung và dài hạn năm 2021 đạt 447 tỷ đồng (chiếm 60% tổng dư nợ).

3. Hoạt động cho vay đối với khối Doanh nghiệp nhà nước tại chi nhánh biến động ra sao?
Doanh số và dư nợ cho vay đối với Doanh nghiệp nhà nước liên tục sụt giảm. Doanh số cho vay giảm từ 104 tỷ đồng (11,4% năm 2019) xuống 86 tỷ đồng (8,0% năm 2020) và 74 tỷ đồng (6,1% năm 2021). Dư nợ giảm từ 51 tỷ đồng (9,7% năm 2019) xuống còn 39 tỷ đồng (5,2% năm 2021) do các doanh nghiệp này trên địa bàn hoạt động kém hiệu quả và không đáp ứng đủ điều kiện vay vốn.

4. Vì sao tỷ lệ thu nợ và tỷ lệ thu nhập thuần của chi nhánh năm 2021 sụt giảm?
Tỷ lệ thu nợ năm 2021 giảm còn 79,1% do doanh số thu nợ chỉ tăng 6,3% trong khi doanh số cho vay tăng 12,2%, đồng thời nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn bởi dịch Covid-19 dẫn đến chậm trả nợ. Tỷ lệ thu nhập thuần giảm từ 14,02% (2019) xuống 13,02% (2021), tức giảm 7,13%, do nợ quá hạn và nợ xấu gia tăng khiến ngân hàng phải tăng trích lập dự phòng rủi ro và chuyển nợ xấu cho VAMC.

5. Cơ cấu tổ chức tại MB Đông Sài Gòn phân định quản lý khách hàng doanh nghiệp như thế nào?
Chi nhánh thiết lập hai phòng nghiệp vụ riêng biệt theo quy mô doanh thu: Phòng Khách hàng Doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) trực tiếp phụ trách các doanh nghiệp có doanh thu dưới 1.000 tỷ đồng; Phòng Khách hàng Doanh nghiệp lớn (CIB) trực tiếp phụ trách các doanh nghiệp có quy mô doanh thu trên 1.000 tỷ đồng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Vũ Quỳnh Diệp đã phản ánh có hệ thống thực trạng hoạt động cho vay đối với khối doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn giai đoạn 2019 – 2021. Bằng phương pháp phân tích số liệu thứ cấp, nghiên cứu đã chỉ ra sự tăng trưởng về quy mô dư nợ, doanh số và tỷ trọng thu nhập của mảng SME, đồng thời làm rõ các áp lực về nợ xấu, trích lập dự phòng và sự suy giảm của tỷ lệ thu nhập thuần trong bối cảnh dịch bệnh. Trên cơ sở đó, 5 nhóm giải pháp được đề xuất mang tính ứng dụng thực tế, hỗ trợ chi nhánh kiểm soát rủi ro và nâng cao chất lượng tín dụng trong giai đoạn tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Lý luận chung về cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ của ngân hàng thương mại. Chương 2: Thực trạng hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn. Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Đông Sài Gòn. 1 CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 KHÁI NIỆM HOẠT ĐỘNG CHO VAY 1.

Khái niệm cho vay Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả gốc và lãi. Khái niệm cho vay khách hàng doanh nghiệp của ngân hàng thƣơng mại Cho vay doanh nghiệp của ngân hàng thương mại là hình thức cấp tín dụng của ngân hàng đối với doanh nghiệp, theo đó ngân hàng giao cho doanh nghiệp một khoản bằng tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thoả thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi. BẢN CHẤT VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA HOẠT ĐỘNG CHO VAY 1. Bản chất của hoạt động cho vay Bản chất của hoạt động cho vay được hiểu theo 2 khía cạnh sau: Thứ nhất, cho vay là hệ thống quan hệ kinh tế giữa người đi vay và người cho vay, nhờ quan hệ ấy mà vốn tiền tệ được vận động từ chủ thể này sang chủ thể khác, sử dụng cho các nhu cầu khác nhau trong nền kinh tế.

Thứ hai, cho vay được coi là cung cấp vốn theo nguyên tắc hoàn trả, để đáp ứng cho các nhu cầu của người đi vay. Đặc điểm của hoạt động cho vay - Thứ nhất, cho vay có hình thái tín dụng là tiền tệ. 1 Đây là điểm khác biệt với các hình thức cấp tín dụng khác như bảo lãnh hoặc cho thuê tài chính. Cho vay với hình thái tiền tệ được xem như một hình thức cấp tín dụng cổ điển của ngân hàng thương mại bởi vì nó xuất hiện từ rất sớm (ngay sau sự xuất hiện của chiết khấu).

Với hình thái là tiền tệ, cho vay nhiều lợi thế hơn so với các hình thức tín dụng khác bởi vì nó có thể thỏa mãn mọi nhu cầu đa dạng của nhiều tầng lớp khác nhau trong nền kinh tế, trong xã hội. Cho đến nay, mặc dù ngân hàng đã trải qua nhiều thời kỳ phát triển với sự xuất hiện của nhiều hình thức tín dụng khác nhau, cho vay vẫn chiếm một tỷ lệ khá cao trong các loại hình tín dụng của ngân hàng. - Thứ hai, bản chất của hành vi cho vay là ứng trước – Advance nên độ rủi ro cao. Trong cho vay, ngân hàng chuyển tiền cho khách hàng dựa trên một dự định, một ý tưởng kinh doanh khách hàng sắp thực hiện, hay nói khác đi là tiền được đưa ra khi người vay chưa / hoặc mới bắt đầu thực hiện ý định của mình.

Vì vậy, độ rủi ro của cho vay là cao hơn so với các hình thức tín dụng khác. - Thứ ba, đối tượng cho vay phong phú. Sự phong phú đổi tượng cho vay xuất phát từ sự đa dạng về mục đích vay của khách hàng: có thể là vay để đầu tư xây dựng cơ bản, vay mua sắm máy móc thiết bị, vay kinh doanh, vay tiêu dùng, vay để hình thành nguồn vốn cho vay của các định chế tài chính khác… Những mục đích vay phong phú có thể dẫn đến những nhu cầu vay hết sức đa dạng về thời hạn, về quy mô…. nên phạm vi đối tượng cho vay của ngân hàng rất rộng lớn.