Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh biện pháp hoàn thiện hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương việt nam chi nhánh quảng ninh

Khám phá biện pháp hoàn thiện hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Thành Trung
• Người hướng dẫn: PGS. Đào Văn Hiệp
• Trường học: Trường Đại Học Hải Phòng
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Biện Pháp Hoàn Thiện Hoạt Động Cho Vay Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ Tại VietinBank Quảng Ninh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm NHTM
• 1.1.2. Các hoạt động cơ bản của NHTM
• 1.1.2.1. Hoạt động huy động vốn
• 1.1.2.2. Hoạt động sử dụng vốn
• 1.1.2.3. Hoạt động trung gian
• 1.1.3. Vai trò của NHTM
• 1.2. Cơ sở lý luận về cho vay khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Tổng quan về doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.2.2. Khái niệm và phân loại cho vay đối với DNVVN của NHTM
• 1.2.3. Vai trò của cho vay đối với DNVVN của NHTM
• 1.2.4. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả cho vay
• 1.2.5. Sự cần thiết phải đưa ra biện pháp hoàn thiện hoạt động cho vay đối với DNVVN của NHTM
• 1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay DNVVN
• 1.3.1. Các nhân tố khách quan
• 1.3.2. Các nhân tố chủ quan
• 1.4. Kinh nghiệm phát triển cho vay khách hàng doanh nghiệp tại các ngân hàng thương mại và bài học cho VietinBank Quảng Ninh
• 1.4.1. Kinh nghiệm phát triển cho vay khách hàng doanh nghiệp của Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng - Chi nhánh Thái Nguyên
• 1.4.2. Kinh nghiệm phát triển cho vay khách hàng doanh nghiệp của Ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương Chi nhánh Quảng Ngãi
• 1.4.3. Bài học kinh nghiệm đối với VietinBank Quảng Ninh
• 2. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH QUẢNG NINH
• 2.1. Giới thiệu khát quát về VietinBank Quảng Ninh
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và hoạt động
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức VietinBank Quảng Ninh
• 2.1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh của VietinBank Quảng Ninh trong vài năm gần đây
• 2.2. Thực trạng về hiệu quả cho vay các DNVVN tại VietinBank Quảng Ninh
• 2.2.1. Dư nợ DNVVN/Tổng dư nợ
• 2.2.2. Chỉ tiêu về nợ quá hạn
• 2.2.3. Tỷ lệ mất vốn
• 2.2.4. Thu nhập từ cho vay DNVVN
• 2.3. Đánh giá về hiệu quả cho vay DNVVN tại VietinBank Quảng Ninh
• 2.3.1. Những thành quả đạt được
• 2.3.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH QUẢNG NINH
• 3.1. Định hướng hoạt động của VietinBank Quảng Ninh trong thời gian tới
• 3.1.1. Định hướng hoạt động kinh doanh của VietinBank Quảng Ninh
• 3.1.2. Định hướng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa của VietinBank Quảng Ninh
• 3.2. Các biện pháp hoàn thiện hoạt động cho vay đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại VietinBank Quảng Ninh
• 3.2.1. Tăng trưởng quy mô khoản vay, đa dạng hóa sản phẩm vay
• 3.2.2. Chú trọng công tác maketing, cải thiện cơ cấu dư nợ cho vay DNVVN
• 3.2.3. Nâng cao chất lượng công tác thẩm định trước khi ra quyết định cho vay
• 3.2.4. Nâng cao trình độ nghiệp vụ chuyên môn cho cán bộ
• 3.2.5. Xây dựng chính sách khách hàng linh hoạt tại chi nhánh
• 3.2.6. Hoàn thiện công tác kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay đối với khách hàng DNVVN
• 3.2.7. Kiến nghị với cơ quan nhà nước
• 3.2.8. Kiến nghị với Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam
• 3.2.9. Kiến nghị với các DNVVN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cho Vay DNNVV VietinBank Quảng Ninh

Hoạt động cho vay DNNVV tại VietinBank Quảng Ninh đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNNVV) thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn từ các tổ chức tín dụng, do đó, sự hỗ trợ từ VietinBank là vô cùng cần thiết. VietinBank Quảng Ninh cung cấp nhiều gói vay ưu đãi và chính sách tín dụng linh hoạt nhằm đáp ứng nhu cầu vốn của các DNNVV. Việc hoàn thiện hoạt động cho vay không chỉ giúp VietinBank tăng trưởng dư nợ, mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn. Theo báo cáo của VietinBank, dư nợ cho vay DNNVV liên tục tăng trưởng trong những năm gần đây, khẳng định vai trò quan trọng của ngân hàng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp.

1.1. Vai Trò Của Hoạt Động Cho Vay DNNVV VietinBank

Hoạt động cho vay DNNVV đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế của Quảng Ninh. Các DNNVV thường là động lực chính tạo ra việc làm, đóng góp vào ngân sách nhà nước và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. VietinBank Quảng Ninh thông qua các chính sách tín dụng ưu đãi và quy trình cho vay hiệu quả, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn. Điều này giúp các DNNVV mở rộng sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của tỉnh. VietinBank cũng cung cấp các dịch vụ tư vấn tài chính, giúp doanh nghiệp quản lý vốn hiệu quả và giảm thiểu rủi ro tín dụng.

1.2. Tầm Quan Trọng Của VietinBank Quảng Ninh Với DNNVV

VietinBank Quảng Ninh đóng vai trò là một trong những ngân hàng hàng đầu trong việc hỗ trợ DNNVV tại địa phương. Với mạng lưới chi nhánh rộng khắp và đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp, VietinBank cung cấp các dịch vụ tài chính toàn diện, đáp ứng nhu cầu đa dạng của doanh nghiệp. Ngân hàng không chỉ cung cấp các khoản vay với lãi suất cạnh tranh mà còn hỗ trợ doanh nghiệp trong việc quản lý dòng tiền, thẩm định dự án và tư vấn chiến lược. Sự hỗ trợ này giúp DNNVV hoạt động hiệu quả hơn, giảm thiểu rủi ro và đóng góp vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

II. Thách Thức Cho Vay DNNVV Tại VietinBank Quảng Ninh

Mặc dù hoạt động cho vay DNNVV mang lại nhiều lợi ích, VietinBank Quảng Ninh vẫn đối mặt với không ít thách thức. Rủi ro tín dụng là một trong những vấn đề lớn nhất, do DNNVV thường có quy mô nhỏ, năng lực tài chính hạn chế và ít tài sản đảm bảo. Bên cạnh đó, quy trình thẩm định tín dụng phức tạp và kéo dài cũng gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc tiếp cận vốn. Nợ xấu trong cho vay DNNVV có xu hướng tăng, đòi hỏi VietinBank phải có các biện pháp quản lý rủi ro hiệu quả hơn. Sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác cũng tạo áp lực lên VietinBank trong việc duy trì và mở rộng thị phần cho vay DNNVV. Theo nghiên cứu, tỷ lệ nợ xấu trong cho vay DNNVV có thể tăng cao hơn so với các phân khúc khác.

2.1. Rủi Ro Tín Dụng Trong Cho Vay DNNVV Tại Quảng Ninh

Rủi ro tín dụng luôn là mối quan tâm hàng đầu trong hoạt động cho vay DNNVV tại VietinBank Quảng Ninh. Các DNNVV thường có lịch sử tín dụng ngắn, báo cáo tài chính chưa minh bạch và năng lực quản lý còn hạn chế. Điều này làm tăng khả năng vỡ nợ và gây thiệt hại cho ngân hàng. Để giảm thiểu rủi ro, VietinBank cần tăng cường thẩm định tín dụng, đánh giá kỹ lưỡng khả năng trả nợ của doanh nghiệp và yêu cầu các biện pháp đảm bảo phù hợp. Việc xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro cũng rất quan trọng để phát hiện và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.

2.2. Khó Khăn Trong Quy Trình Thẩm Định Tín Dụng DNNVV

Quy trình thẩm định tín dụng đối với DNNVV thường phức tạp và tốn nhiều thời gian, gây ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp. Các thủ tục rườm rà, yêu cầu nhiều hồ sơ, chứng từ và thời gian chờ đợi phê duyệt kéo dài làm giảm tính hấp dẫn của các khoản vay. VietinBank cần đơn giản hóa quy trình thẩm định, áp dụng công nghệ để tăng tốc độ xử lý và giảm thiểu chi phí. Đồng thời, ngân hàng cần đào tạo đội ngũ cán bộ tín dụng có chuyên môn cao, có khả năng đánh giá nhanh chóng và chính xác khả năng tài chính của doanh nghiệp.

2.3. Áp Lực Cạnh Tranh Từ Các Ngân Hàng Khác Tại Quảng Ninh

Thị trường cho vay DNNVV tại Quảng Ninh ngày càng trở nên cạnh tranh với sự tham gia của nhiều ngân hàng và tổ chức tín dụng. Các ngân hàng không ngừng đưa ra các gói vay với lãi suất ưu đãi, điều kiện vay linh hoạt và dịch vụ hỗ trợ tốt hơn để thu hút khách hàng. Để duy trì và mở rộng thị phần, VietinBank Quảng Ninh cần nâng cao năng lực cạnh tranh, tập trung vào chất lượng dịch vụ, xây dựng mối quan hệ bền vững với khách hàng và liên tục đổi mới sản phẩm để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của DNNVV.

III. Cách Tăng Trưởng Quy Mô Cho Vay DNNVV VietinBank

Để hoàn thiện hoạt động cho vay DNNVV, VietinBank Quảng Ninh cần tập trung vào việc tăng trưởng quy mô và đa dạng hóa sản phẩm vay. Điều này đòi hỏi ngân hàng phải chủ động tìm kiếm khách hàng tiềm năng, mở rộng mạng lưới chi nhánh và tăng cường marketing để giới thiệu các sản phẩm và dịch vụ của mình. Bên cạnh đó, VietinBank cần phát triển các gói vay linh hoạt, phù hợp với đặc điểm của từng ngành nghề và quy mô doanh nghiệp. Việc cải thiện quy trình và áp dụng công nghệ cũng giúp tăng tốc độ và hiệu quả của hoạt động cho vay. Nghiên cứu cho thấy, việc đa dạng hóa sản phẩm vay có thể giúp tăng trưởng dư nợ lên đến 15-20%.

3.1. Phát Triển Các Gói Vay Ưu Đãi Cho DNNVV VietinBank

VietinBank Quảng Ninh cần phát triển các gói vay với lãi suất ưu đãi, điều kiện vay linh hoạt và phù hợp với từng loại DNNVV. Các gói vay có thể được thiết kế theo ngành nghề, quy mô doanh nghiệp, mục đích sử dụng vốn và thời gian vay. Bên cạnh đó, ngân hàng cần đơn giản hóa các thủ tục vay vốn, giảm thiểu thời gian chờ đợi và cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp để giúp doanh nghiệp lựa chọn được gói vay phù hợp nhất. Việc hợp tác với các tổ chức bảo lãnh tín dụng cũng giúp DNNVV tiếp cận vốn dễ dàng hơn.

3.2. Mở Rộng Mạng Lưới Chi Nhánh VietinBank Tại Quảng Ninh

Việc mở rộng mạng lưới chi nhánh và điểm giao dịch giúp VietinBank Quảng Ninh tiếp cận được nhiều khách hàng tiềm năng hơn, đặc biệt là ở các khu vực nông thôn và vùng sâu vùng xa. Các chi nhánh cần được trang bị đầy đủ cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp và các sản phẩm dịch vụ đa dạng để đáp ứng nhu cầu của DNNVV. Bên cạnh đó, VietinBank cần tăng cường hợp tác với các tổ chức và đơn vị địa phương để quảng bá thương hiệu và thu hút khách hàng.

3.3. Tăng Cường Marketing Cho Các Sản Phẩm Vay VietinBank

VietinBank Quảng Ninh cần tăng cường marketing và quảng bá các sản phẩm vay của mình đến khách hàng DNNVV. Các kênh marketing có thể bao gồm quảng cáo trên báo chí, truyền hình, internet, tổ chức các hội thảo, sự kiện, tham gia các triển lãm thương mại và xây dựng mối quan hệ với các tổ chức và hiệp hội doanh nghiệp. Nội dung marketing cần tập trung vào các ưu điểm của sản phẩm, lợi ích mà khách hàng nhận được và các chính sách hỗ trợ của ngân hàng.

IV. Nâng Cao Thẩm Định Tín Dụng DNNVV VietinBank

Nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng là yếu tố then chốt để giảm thiểu rủi ro và nợ xấu trong hoạt động cho vay DNNVV tại VietinBank Quảng Ninh. Điều này đòi hỏi ngân hàng phải xây dựng quy trình thẩm định chặt chẽ, áp dụng các mô hình đánh giá tiên tiến và đào tạo đội ngũ cán bộ tín dụng có chuyên môn cao. Thẩm định không chỉ dựa trên báo cáo tài chính mà còn phải xem xét năng lực quản lý, tiềm năng phát triển và uy tín của doanh nghiệp. Việc sử dụng dữ liệu và thông tin từ nhiều nguồn khác nhau cũng giúp tăng độ chính xác của thẩm định. Theo các chuyên gia, việc nâng cao thẩm định tín dụng có thể giúp giảm tỷ lệ nợ xấu từ 2-3%.

4.1. Xây Dựng Quy Trình Thẩm Định Chặt Chẽ Cho VietinBank

VietinBank Quảng Ninh cần xây dựng một quy trình thẩm định tín dụng chặt chẽ, bao gồm các bước rõ ràng, cụ thể và được kiểm soát chặt chẽ. Quy trình cần bao gồm các bước như thu thập thông tin, phân tích tài chính, đánh giá rủi ro, xác minh thông tin và quyết định cho vay. Mỗi bước cần có các tiêu chí đánh giá rõ ràng và được thực hiện bởi các cán bộ có chuyên môn phù hợp. Quy trình cần được điều chỉnh và cập nhật thường xuyên để phù hợp với tình hình thực tế và các quy định của pháp luật.

4.2. Áp Dụng Mô Hình Đánh Giá Tín Dụng Tiên Tiến

VietinBank Quảng Ninh cần áp dụng các mô hình đánh giá tín dụng tiên tiến để đánh giá khách quan và chính xác khả năng trả nợ của DNNVV. Các mô hình có thể dựa trên các phương pháp thống kê, học máy và trí tuệ nhân tạo để phân tích dữ liệu và đưa ra dự báo. Việc sử dụng các mô hình giúp giảm thiểu sự chủ quan trong thẩm định và đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu và thông tin khách quan.

4.3. Đào Tạo Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Tín Dụng VietinBank

VietinBank Quảng Ninh cần đầu tư vào việc đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ tín dụng. Các cán bộ cần được trang bị kiến thức chuyên môn về tài chính, ngân hàng, thẩm định rủi ro và các ngành nghề kinh doanh của DNNVV. Bên cạnh đó, cán bộ cần được đào tạo về kỹ năng giao tiếp, thuyết phục và xây dựng mối quan hệ với khách hàng. Việc tạo điều kiện cho cán bộ tham gia các khóa đào tạo trong và ngoài nước giúp nâng cao trình độ và kinh nghiệm.

V. Giải Pháp Giảm Thiểu Rủi Ro Cho Vay DNNVV VietinBank

Giảm thiểu rủi ro tín dụng là mục tiêu quan trọng trong hoạt động cho vay DNNVV tại VietinBank Quảng Ninh. Để đạt được mục tiêu này, ngân hàng cần áp dụng đồng bộ các giải pháp như quản lý tài sản đảm bảo, theo dõi sát sao tình hình hoạt động của doanh nghiệp và xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro. Bên cạnh đó, VietinBank cần tăng cường hợp tác với các tổ chức bảo hiểm tín dụng và quỹ bảo lãnh để chia sẻ rủi ro và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn dễ dàng hơn. Nghiên cứu cho thấy, việc quản lý rủi ro hiệu quả có thể giúp giảm tỷ lệ nợ xấu đáng kể.

5.1. Quản Lý Tài Sản Đảm Bảo Hiệu Quả Cho VietinBank

Quản lý tài sản đảm bảo là một trong những biện pháp quan trọng để giảm thiểu rủi ro tín dụng trong cho vay DNNVV. VietinBank Quảng Ninh cần có quy trình định giá, quản lý và bảo quản tài sản đảm bảo chặt chẽ. Các loại tài sản đảm bảo cần được đánh giá đúng giá trị thị trường, có tính thanh khoản cao và dễ dàng thực hiện khi cần thiết. Ngân hàng cần thường xuyên kiểm tra, đánh giá lại tài sản đảm bảo để đảm bảo giá trị của chúng không bị suy giảm.

5.2. Theo Dõi Tình Hình Hoạt Động Của Doanh Nghiệp

VietinBank Quảng Ninh cần theo dõi sát sao tình hình hoạt động của DNNVV sau khi cho vay. Việc theo dõi có thể bao gồm thu thập thông tin, phân tích báo cáo tài chính, kiểm tra thực tế và giao tiếp thường xuyên với khách hàng. Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, ngân hàng cần có biện pháp can thiệp kịp thời để ngăn chặn rủi ro.

5.3. Xây Dựng Hệ Thống Cảnh Báo Sớm Rủi Ro Cho VietinBank

VietinBank Quảng Ninh cần xây dựng một hệ thống cảnh báo sớm rủi ro để phát hiện và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh trong hoạt động cho vay DNNVV. Hệ thống cần dựa trên các tiêu chí đánh giá rõ ràng, các dữ liệu và thông tin được cập nhật thường xuyên và các mô hình dự báo chính xác. Khi phát hiện dấu hiệu rủi ro, hệ thống cần đưa ra cảnh báo để ngân hàng có thể có biện pháp xử lý kịp thời.

VI. Kết Luận và Tương Lai Cho Vay DNNVV VietinBank

Việc hoàn thiện hoạt động cho vay DNNVV tại VietinBank Quảng Ninh là một quá trình liên tục và đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng. Bằng cách áp dụng đồng bộ các biện pháp về tăng trưởng quy mô, nâng cao chất lượng thẩm định, giảm thiểu rủi ro và đổi mới công nghệ, VietinBank có thể củng cố vị thế của mình trên thị trường và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế của địa phương. Tương lai của hoạt động cho vay DNNVV tại VietinBank hứa hẹn nhiều tiềm năng, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng vào kinh tế thế giới.

6.1. Tiếp Tục Đổi Mới Công Nghệ Trong Cho Vay DNNVV

VietinBank Quảng Ninh cần tiếp tục đẩy mạnh đổi mới công nghệ trong hoạt động cho vay DNNVV. Việc áp dụng các giải pháp công nghệ số như e-banking, mobile banking, big data và trí tuệ nhân tạo giúp tăng tốc độ xử lý, giảm thiểu chi phí và nâng cao trải nghiệm của khách hàng. Bên cạnh đó, công nghệ cũng giúp ngân hàng quản lý rủi ro hiệu quả hơn và đưa ra quyết định chính xác hơn.

6.2. Tăng Cường Hợp Tác Với Các Tổ Chức Khác

VietinBank Quảng Ninh cần tăng cường hợp tác với các tổ chức và đơn vị khác để hỗ trợ DNNVV phát triển. Các tổ chức có thể bao gồm hiệp hội doanh nghiệp, tổ chức bảo lãnh tín dụng, quỹ đầu tư, tổ chức tư vấn và các đơn vị quản lý nhà nước. Việc hợp tác giúp ngân hàng cung cấp các dịch vụ toàn diện hơn, giảm thiểu rủi ro và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn dễ dàng hơn.

6.3. Xây Dựng Mối Quan Hệ Bền Vững Với Khách Hàng DNNVV

VietinBank Quảng Ninh cần xây dựng mối quan hệ bền vững với khách hàng DNNVV dựa trên sự tin cậy, tôn trọng và lắng nghe. Ngân hàng cần cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết các vấn đề phát sinh và đáp ứng nhu cầu vốn của họ một cách nhanh chóng và hiệu quả. Việc xây dựng mối quan hệ tốt với khách hàng giúp ngân hàng giữ chân khách hàng hiện tại và thu hút khách hàng mới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) tại các ngân hàng thương mại đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và quốc gia. Tại Việt Nam, DNVVN chiếm hơn 85% tổng số doanh nghiệp, góp phần quan trọng vào GDP và giải quyết việc làm cho hàng triệu lao động. Tuy nhiên, các doanh nghiệp này thường gặp khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn do quy mô nhỏ, năng lực tài chính hạn chế và rủi ro tín dụng cao. Nghiên cứu tập trung vào Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương Việt Nam (VietinBank) – Chi nhánh Quảng Ninh, giai đoạn 2017-2021, nhằm đánh giá thực trạng hoạt động cho vay DNVVN và đề xuất các biện pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả cho vay.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay DNVVN, đánh giá thực trạng hoạt động cho vay tại VietinBank Quảng Ninh, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm tăng trưởng dư nợ, cải thiện chất lượng tín dụng và giảm thiểu rủi ro. Phạm vi nghiên cứu bao gồm dữ liệu hoạt động tín dụng của VietinBank Quảng Ninh trong 5 năm gần nhất, tập trung vào phân khúc khách hàng DNVVN. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện chính sách tín dụng, góp phần nâng cao năng lực tài chính và khả năng cạnh tranh của DNVVN, đồng thời tăng lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết tín dụng ngân hàng và lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng. Lý thuyết tín dụng ngân hàng nhấn mạnh vai trò của ngân hàng trong việc huy động và phân phối vốn, đặc biệt là cho vay DNVVN nhằm thúc đẩy sản xuất kinh doanh và phát triển kinh tế. Lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng tập trung vào việc đánh giá, kiểm soát và giảm thiểu các rủi ro liên quan đến hoạt động cho vay, bao gồm rủi ro tín dụng, rủi ro thị trường và rủi ro vận hành.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm:

• Doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN): Doanh nghiệp có quy mô vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động trung bình không quá 300 người theo Nghị định số 90/2001/NĐ-CP.
• Hiệu quả cho vay: Được đánh giá qua các chỉ tiêu như tỷ trọng dư nợ DNVVN trên tổng dư nợ, tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ mất vốn và tỷ lệ thu nhập từ hoạt động cho vay DNVVN trên tổng thu nhập cho vay.
• Chính sách tín dụng: Hệ thống các biện pháp liên quan đến việc mở rộng hoặc thu hẹp tín dụng nhằm đạt mục tiêu kinh doanh của ngân hàng.
• Quy trình cho vay: Các bước từ tiếp xúc khách hàng, thẩm định hồ sơ, giải ngân đến thu hồi nợ.
• Rủi ro tín dụng: Khả năng khách hàng không trả được nợ gốc và lãi đúng hạn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn. Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thống kê từ VietinBank Quảng Ninh giai đoạn 2017-2021, các báo cáo tài chính, hồ sơ tín dụng và khảo sát ý kiến cán bộ tín dụng. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm toàn bộ các khoản vay DNVVN tại chi nhánh trong giai đoạn trên.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Phân tích thống kê mô tả: Đánh giá xu hướng biến động dư nợ, nợ quá hạn, thu nhập từ cho vay. Ví dụ, dư nợ DNVVN chiếm khoảng 30-40% tổng dư nợ, tỷ lệ nợ quá hạn duy trì dưới 3%.
• Phương pháp so sánh: So sánh số liệu theo năm và so sánh với các ngân hàng thương mại khác như VPBank Thái Nguyên và Vietcombank Quảng Ngãi để rút ra bài học kinh nghiệm.
• Phân tích định tính: Qua phỏng vấn và khảo sát cán bộ tín dụng, khách hàng để đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay.
• Sử dụng phần mềm Excel: Xử lý số liệu và trình bày dưới dạng bảng biểu, biểu đồ nhằm minh họa rõ ràng các kết quả phân tích.

Timeline nghiên cứu kéo dài trong 6 tháng, từ thu thập số liệu, phân tích đến đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô dư nợ cho vay DNVVN tăng trưởng ổn định: Dư nợ DNVVN tại VietinBank Quảng Ninh tăng trung bình 15% mỗi năm trong giai đoạn 2017-2021, chiếm khoảng 35% tổng dư nợ. Điều này cho thấy ngân hàng đã chú trọng phát triển phân khúc khách hàng này.

2. Chất lượng tín dụng được kiểm soát tốt: Tỷ lệ nợ quá hạn duy trì ở mức khoảng 2,5%, thấp hơn mức trung bình ngành là 3,2%. Tỷ lệ mất vốn dưới 1%, cho thấy hiệu quả trong công tác thẩm định và quản lý rủi ro.

3. Thu nhập từ hoạt động cho vay DNVVN chiếm tỷ trọng lớn: Thu nhập từ cho vay DNVVN chiếm khoảng 40% tổng thu nhập từ hoạt động cho vay, phản ánh tiềm năng sinh lời cao của phân khúc này.

4. Những hạn chế trong quy trình cho vay và năng lực cán bộ: Qua khảo sát, khoảng 30% cán bộ tín dụng cho biết còn gặp khó khăn trong thẩm định hồ sơ do thiếu thông tin khách hàng và hạn chế về nghiệp vụ chuyên môn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân tăng trưởng dư nợ DNVVN là do VietinBank Quảng Ninh đã áp dụng chính sách tín dụng linh hoạt, đa dạng hóa sản phẩm vay và rút ngắn thời gian phê duyệt hồ sơ, tương tự như kinh nghiệm của VPBank Thái Nguyên với gói tín dụng tín chấp không yêu cầu tài sản đảm bảo. Việc kiểm soát nợ quá hạn hiệu quả nhờ quy trình thẩm định chặt chẽ và công tác thu hồi nợ tích cực, phù hợp với thực tiễn tại Vietcombank Quảng Ngãi.

Tuy nhiên, hạn chế về năng lực cán bộ và thiếu hệ thống thông tin tín dụng hiện đại làm giảm hiệu quả phân tích rủi ro, dẫn đến một số khoản vay tiềm ẩn rủi ro cao. Biểu đồ phân tích tỷ lệ nợ quá hạn theo năm cho thấy xu hướng giảm nhẹ nhưng chưa đạt mức tối ưu. Bảng so sánh các chỉ tiêu hiệu quả cho vay giữa VietinBank Quảng Ninh và các ngân hàng khác cũng cho thấy sự cần thiết phải nâng cao chất lượng thẩm định và quản lý rủi ro.

Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của chính sách tín dụng hợp lý, quy trình cho vay khoa học và đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp trong việc nâng cao hiệu quả cho vay DNVVN, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao trình độ cán bộ tín dụng: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ thẩm định, phân tích tài chính và quản trị rủi ro nhằm nâng cao năng lực đánh giá hồ sơ vay vốn. Mục tiêu giảm tỷ lệ nợ xấu xuống dưới 2% trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban nhân sự và phòng đào tạo VietinBank Quảng Ninh.

2. Đa dạng hóa sản phẩm cho vay và linh hoạt chính sách tín dụng: Phát triển các sản phẩm vay tín chấp, vay theo hạn mức với điều kiện phù hợp cho từng nhóm ngành nghề, tăng quy mô dư nợ DNVVN lên 20% trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: Phòng kinh doanh và tín dụng.

3. Hoàn thiện hệ thống thông tin tín dụng và ứng dụng công nghệ: Xây dựng hệ thống quản lý thông tin khách hàng tập trung, áp dụng công nghệ số trong thẩm định và giám sát khoản vay nhằm nâng cao độ chính xác và giảm thời gian xử lý hồ sơ. Mục tiêu rút ngắn thời gian phê duyệt xuống còn 5 ngày làm việc. Chủ thể thực hiện: Ban công nghệ thông tin và phòng tín dụng.

4. Tăng cường công tác kiểm soát rủi ro tín dụng: Thiết lập quy trình kiểm tra, giám sát sử dụng vốn vay chặt chẽ, phối hợp với các đơn vị thanh tra, kiểm tra để phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro, giảm tỷ lệ nợ quá hạn xuống dưới 2,5% trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Phòng kiểm soát rủi ro và thanh tra nội bộ.

5. Xây dựng chính sách chăm sóc khách hàng linh hoạt: Thiết kế các chương trình ưu đãi, hỗ trợ khách hàng uy tín, tiềm năng nhằm duy trì và mở rộng mạng lưới khách hàng DNVVN. Chủ thể thực hiện: Phòng marketing và chăm sóc khách hàng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý ngân hàng thương mại: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để hoàn thiện chính sách tín dụng, nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay DNVVN, từ đó tăng lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro.

2. Chuyên gia tư vấn tài chính và tín dụng: Luận văn cung cấp các phân tích chi tiết về đặc điểm, nhu cầu và rủi ro của DNVVN, giúp tư vấn chính xác các giải pháp tài chính phù hợp cho khách hàng doanh nghiệp.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản trị kinh doanh, tài chính ngân hàng: Tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp nghiên cứu, phân tích số liệu và đề xuất giải pháp trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng.

4. Doanh nghiệp vừa và nhỏ: Hiểu rõ hơn về các tiêu chí, quy trình và yêu cầu khi tiếp cận vốn vay ngân hàng, từ đó chuẩn bị hồ sơ và phương án kinh doanh hiệu quả hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao DNVVN gặp khó khăn trong tiếp cận vốn vay ngân hàng?
   DNVVN thường có quy mô nhỏ, năng lực tài chính hạn chế, thiếu tài sản đảm bảo và phương án kinh doanh chưa khả thi. Ngoài ra, trình độ quản lý và minh bạch tài chính còn yếu, làm tăng rủi ro cho ngân hàng khi cho vay.

2. Các chỉ tiêu nào được sử dụng để đánh giá hiệu quả cho vay DNVVN?
   Các chỉ tiêu chính gồm tỷ trọng dư nợ DNVVN trên tổng dư nợ, tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ mất vốn và tỷ lệ thu nhập từ cho vay DNVVN trên tổng thu nhập cho vay. Những chỉ tiêu này phản ánh quy mô, chất lượng và lợi nhuận của hoạt động cho vay.

3. Làm thế nào để giảm thiểu rủi ro tín dụng khi cho vay DNVVN?
   Ngân hàng cần thực hiện thẩm định kỹ lưỡng, xây dựng chính sách tín dụng phù hợp, kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng vốn vay, đồng thời nâng cao năng lực cán bộ và áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý tín dụng.

4. Các biện pháp nào giúp nâng cao hiệu quả cho vay DNVVN tại VietinBank Quảng Ninh?
   Bao gồm đào tạo cán bộ tín dụng, đa dạng hóa sản phẩm vay, hoàn thiện hệ thống thông tin tín dụng, tăng cường kiểm soát rủi ro và xây dựng chính sách chăm sóc khách hàng linh hoạt.

5. Vai trò của ngân hàng trong phát triển DNVVN là gì?
   Ngân hàng cung cấp nguồn vốn cần thiết, giúp DNVVN mở rộng sản xuất kinh doanh, nâng cao năng lực tài chính và cạnh tranh trên thị trường. Đồng thời, ngân hàng hỗ trợ nâng cao quản trị tài chính và thúc đẩy minh bạch trong hoạt động doanh nghiệp.

Kết luận

• Hoạt động cho vay DNVVN tại VietinBank Quảng Ninh tăng trưởng ổn định với dư nợ chiếm khoảng 35% tổng dư nợ, tỷ lệ nợ quá hạn duy trì dưới 3%.
• Hiệu quả cho vay được thể hiện qua tỷ lệ thu nhập từ cho vay DNVVN chiếm khoảng 40% tổng thu nhập tín dụng.
• Các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay gồm chính sách tín dụng, năng lực cán bộ, quy trình cho vay và hệ thống thông tin tín dụng.
• Đề xuất các biện pháp hoàn thiện tập trung vào đào tạo cán bộ, đa dạng hóa sản phẩm, ứng dụng công nghệ và tăng cường kiểm soát rủi ro.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để VietinBank Quảng Ninh nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay DNVVN, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả và điều chỉnh chính sách phù hợp.

Các cán bộ quản lý và chuyên gia tín dụng tại VietinBank Quảng Ninh cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các biện pháp hoàn thiện, đồng thời tăng cường đào tạo và ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động cho vay DNVVN.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Tổng quan về ngân hàng thương mại 1. Khái niệm NHTM Hiện. chính” Từ.2 Các hoạt động cơ bản của NHTM 1.1 Hoạt động huy động vốn 9 Ngân hàng kinh doanh tiền tệ dưới hình thức huy động, cho vay, đầu tư và cung cấp các dịch vụ khác.

Huy động vốn là hoạt động tạo nguồn vốn cho ngân hàng thương mại, đóng vai trò quan trọng, ảnh hưởng lớn tới chất lượng hoạt động của ngân hàng. Nguồn vốn của ngân hàng bao gồm vốn chủ sở hữu và vốn nợ: a) Vốn chủ sở hữu Chủ sở hữu ngân hàng phải có một khối lượng vốn nhất định để bắt đầu hoạt động ngân hàng. Loại vốn này ngân hàng có thể sử dụng lâu dài, hình thành lên tài sản cố định, công cụ dụng cụ trang thiết bị, cho ngân hàng. Nguồn hình thành và nghiệp vụ hình thành loại vốn này rất đa dạng tuỳ theo tính chất sở hữu, năng lực tài chính của chủ sở hữu ngân hàng, yêu cầu và sự phát triển của thị trường.

Vốn chủ sở hữu có thể được hình thành từ các nguồn khác nhau như nguồn vốn hình thành/vốn điều lệ ban đầu, nguồn vốn bổ sung trong quá trình hoạt động, các quỹ, nguồn vay nợ có thể chuyển đổi thành cổ phần [9] b) Vốn nợ Tiền gửi và các nghiệp vụ huy động tiền gửi Nguồn tài nguyên quan trọng nhất của ngân hàng thương mại chính là nguồn tiền gửi của khách hàng. Nghiệp vụ đầu tiên là mở các tài khoản tiền gửi để giữ hộ và thanh toán hộ cho khách hàng, bằng cách đó ngân hàng huy động tiền của các doanh nghiệp, các tổ chức và của cá nhân. Tiền gửi là nguồn tiền quan trọng, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn tiền của ngân hàng. Nguồn tiền gửi bao gồm có tiền gửi thanh toán; tiền gửi có kỳ hạn của các doanh nghiệp, các tổ chức xã hội; tiền gửi tiết kiệm của cá nhân, tiền gửi của các tổ chức tín dụng khác.

Để gia tăng tiền gửi trong môi trường cạnh tranh và để có được nguồn tiền có chất lượng ngày càng cao, các ngân hàng đã đưa ra và thực hiện nhiều hình thức huy động vốn đa dạng khác nhau. [3] Tiền vay 10 Nguồn vốn quan trọng nhất của ngân hàng thương mại là tiền gửi. Tuy nhiên trên thực tế, ngân hàng thường vay mượn thêm để đáp ứng nhu cầu chi trả khi khả năng huy động bị hạn chế hoặc giảm thanh khoản. Ngân hàng có thể huy động bằng cách vay ngân hàng nhà nước, vay các tổ chức tín dụng khác, vay trên thị trường vốn.

[3] c) Vốn nợ khác Loại nguồn vốn này bao gồm nguồn vốn uỷ thác, nguồn trong thanh toán và các nguồn khác.2 Hoạt động sử dụng vốn Là tổ chức kinh doanh tiền tệ nên Ngân hàng thương mại không chỉ huy động các nguồn vốn mà còn phải sử dụng nguồn vốn đó sao cho có mức sinh lời lớn nhất với rủi ro thấp nhất. Sử dụng vốn như thế nào không chỉ có ý nghĩa với hoạt động kinh doanh của ngân hàng mà còn có ý nghĩa quan trọng đối với toàn bộ nền kinh tế. Các hoạt động sử dụng vốn của NHTM chủ yếu bao gồm: dự trữ, cho vay, đầu tư. [3] Dự trữ Dự trữ của NHTM là những tài khoản có tính thanh khoản cao, được thiết lập nhằm duy trì khả năng chi trả và các yêu cầu khác của NHTM; bao gồm tiền mặt trong két, tiền gửi tại NHTW và tiền gửi tại các tổ chức tài chính khác.

Dự trữ của NHTM là tài sản không sinh lời, song lại có tính thanh khoản cao, đáp ứng nhu cầu chi trả thường xuyên của NHTM, đồng thời giúp cho nền kinh tế ổn định, tránh cho nền kinh tế không bị rối loạn khi mà các NHTM không đáp ứng được yêu cầu chi trả. [3] Cho vay Cho vay là việc mà ngân hàng sẽ đưa cho khách hàng một khoản tiền trong khoảng thời gian xác định, được sử dụng với mục đích nhất định với nguyên tắc cam kết hoàn trả gốc và lãi. Cho vay là một hoạt động rất quan trọng hoạt 11 động ngân hàng. Ngân hàng không thể huy động vốn mà không sử dụng mà phải làm cho nguồn vốn huy động đó sinh lãi.

Cho vay vẫn là hoạt động chủ yếu nhất dù NHTM có nhiều hoạt động để tạo ra lợi nhuận. Hoạt động cho vay bao gồm các phương thức như: thấu chi, cho vay trực tiếp từng lần, cho vay theo hạn mức, cho vay luân chuyển, cho vay trả góp, cho vay gián tiếp. [3] Đầu tư Các NHTM ngoài quốc doanh thường dùng vốn sở hữu của ngân hàng và các vốn dài hạn để đầu tư vào các công ty liên doanh, các dự án…; trở thành cổ đông của công ty cổ phần.3 Hoạt động trung gian Ngoài hoạt động cho vay và các hình thức cấp tín dụng khác các NHTM còn thực hiện một số nghiệp vụ trung gian nhằm tối đa hóa lợi nhuận.3 Vai trò của NHTM Hoạt động của các ngân hàng thương mại có ảnh hưởng rất lớn đối với sự ổn định và phát triển của nền kinh tế.1 Tích tụ, tập trung vốn và phân phối vốn hiệu quả Các ngân hàng thương mại thu hút, tập trung nguồn vốn, phân phối nguồn vốn có hiệu quả cho nền kinh tế, nâng cao đời sống xã hội, góp phần làm cho quá trình sản xuất kinh doanh diễn ra liên tục và ổn định thông qua chức năng trung gian tài chính của mình.2 Chuyển thời hạn vốn NHTM có vai trò chuyển thời hạn vốn - đây là một vai trò quan trọng của ngân hàng trong việc giải quyết sự lệch pha về các nguồn vốn trong nền kinh tế. Ngân hàng huy động nguồn vốn trong nền kinh tế, bao gồm nhiều loại nguồn vốn có thời hạn khác nhau như nguồn vốn ngắn hạn, trung hạn và dài hạn.

Bằng hoạt động của mình, khi cho vay trong nền kinh tế, ngân hàng sẽ có những điều chỉnh linh hoạt về thời hạn để cho vay theo nhu cầu của nền kinh tế. Cung cấp các dịch vụ tài chính đa dạng NHTM cung cấp các dịch vụ tài chính đa dạng, đó cũng là những dịch vụ đem lại rất nhiều lợi ích và giúp cho nền kinh tế năng động, linh hoạt hơn, bao gồm dịch vụ uỷ thác và tư vấn, dịch vụ môi giới đầu tư chứng khoán, các dịch vụ bảo hiểm, dịch vụ đại lý. Nâng cao hiệu quả sản xuất và lưu thông hàng hóa NHTM góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và lưu thông hàng hoá. Bằng các hoạt động nghiệp vụ của mình ngân hàng cung cấp toàn bộ thông tin cho nền kinh tế.

Do đó, ngân hàng đã tham gia vào việc kiểm soát các hoạt động của nền kinh tế. Từ đó làm cho quá trình sản xuất và lưu thông hàng hoá được nâng cao.2 Cơ sở lý luận về cho vay khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng thương mại 1.1 Tổng quan về doanh nghiệp vừa và nhỏ 1.1 Khái niệm DNVVN - Khái niệm doanh nghiệp: “Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh” [4] - Khái niệm DNVVN: Có thể nói, DNVVN là bộ phận doanh nghiệp rất quan trọng trong nền kinh tế Việt nam, đóng góp một phần đáng kể vào Ngân sách Nhà nước, giải quyết công ăn việc làm cho hàng triệu lao động, tạo tốc độ tăng trưởng kinh tế…Các DNVVN là một bộ phận doanh nghiệp phong phú với đủ mọi loại hình doanh nghiệp, kinh doanh trên nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác nhau. Ở nước ta DNVVN chiếm tỷ trọng tương đối cao, chiếm hơn 85% tổng số Doanh nghiệp của cả nước nhưng hầu hết các DNVVN đều có quy mô nhỏ cả về vốn 13 và lao động. Việc xác định quy mô DNVVN chỉ mang tính chất tương đối vì nó chịu tác động của các yếu tố như trình độ phát triển của một nước, tính chất ngành nghề và điều kiện phát triển của một vùng lãnh thổ nhất định hay mục đích phân loại doanh nghiệp trong từng thời kì nhất định.

Tuy nhiên, DNVVN được định nghĩa một cách chung nhất là: “DNVVN là những cơ sở sản xuất kinh doanh có tư cách pháp nhân, kinh doanh vì mục tiêu lợi nhuận, có quy mô doanh nghiệp trong những giới hạn nhất định tính theo các tiêu thức vốn, lao động, doanh thu, giá trị gia tăng thu được trong từng thời kỳ quy định của từng quốc gia”. Các tiêu chí xác định phân khúc DNVVN ở các quốc gia có sự khác biệt nhất định .Ở Việt Nam DNVVN là những cơ sở sản xuất kinh doanh có tư cách pháp nhân, không phân biệt thành phần kinh tế, có quy mô về vốn hoặc lao động tuỳ theo quy định của Chính Phủ đối với từng ngành nghề tương ứng với từng thời kỳ phát triển của nền kinh tế. Theo Nghị định số 90/2001/NĐ-CP của Chính Phủ ngày 23/11/2001: “DNVVN là cơ sở sản xuất kinh doanh độc lập, có đăng ký kinh doanh theo pháp luật hiện hành, có vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động trung bình hàng năm không quá 300 người”.2 Đặc điểm của DNVVN Các DNVVN là các DN có quy mô vốn nhỏ và hầu hết hoạt động trong các ngành thương mại, dịch vụ sử dụng nhiều lao động. Cũng như các loại hình DN khác, DNVVN có những đặc điểm nhất định trong quá trình hình thành và phát triển.

Có thể nhận thấy DNVVN có một số đặc điểm cơ bản sau: * Về các điểm mạnh: - DNVVN dễ khởi sự. Các DNVVN thường chỉ cần một lượng vốn ít, số lao động không nhiều, diện tích mặt bằng nhỏ với các điều kiện làm việc giản đơn đã có thể bắt đầu kinh doanh ngay sau khi có ý tưởng kinh doanh. DNVVN 14 gần như không đòi hỏi một lượng vốn đầu tư lớn ngay trong giai đoạn đầu. Khó khăn lớn đối với các DN là làm sao tạo được nguồn vốn kinh doanh, nhưng do tốc độ quay vòng vốn nhanh nên DNVVN có thể huy động vốn từ nhiều nguồn không chính thức khác nhau như bạn bè, người thân để đáp ưng cho nhu cầu vốn của mình.

- Tính linh hoạt cao. Do hoạt động với quy mô nhỏ cho nên hầu hết các DNVVN đều rất năng động và dễ thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của môi trường. Trong một số trường hợp các DNVVN còn năng động trong việc đón đầu những biến động đột ngột của thể chế, chính sách quản lý kinh tế xã hội cũng như các biến động trên thị trường.