LuËn v¨n tèt nghiÖp lêi nãi ®Çu Víi xu híng ph¸t triÓn kh«ng ngõng cña nÒn kinh tÕ ThÕ giíi nãi chung vµ nÒn kinh tÕ ViÖt Nam nãi riªng, bªn c¹nh sù ph¸t triÓn lµ sù biÕn ®éng cña thÞ trêng ®· t¹o nªn mét m¹ng l- íi kinh tÕ hÕt søc phøc t¹p. Do ®ã, c¸c doanh nghiÖp muèn lµm ¨n cã hiÖu qu¶, muèn ®øng v÷ng trªn thÞ trêng ®Ó tiÕp tôc ph¸t triÓn më réng quy m« ho¹t ®éng cña m×nh th× kh«ng chØ cÇn n¾m b¾t kÞp thêi c¸c diÔn biÕn cña nÒn kinh tÕ trong tõng giai ®o¹n mµ cßn cÇn ph¶i biÕt khai th¸c c¸c nguån lùc hiÖn cã ®Ó kh«ng ngõng n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng cña doanh nghiÖp nh dông nguån nh©n lùc hîp lý, bè trÝ c«ng viÖc phï hîp víi kh¶ n¨ng cña tõng ngêi nh»m ph¸t huy tèi ®a kh¶ n¨ng cña tõng ngêi. N¨ng suÊt lao ®éng lµ mét chØ tiªu quan träng ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c sù ph¸t triÓn cña c¸c doanh nghiÖp, ®¸nh gi¸ nguån nh©n lùc, ®iÒu kiÖn lµm viÖc cña c«ng nh©n, tr×nh ®é c«ng nghÖ… TÊt c¶ c¸c chÕ ®é x· héi ®Òu quan t©m ®Õn t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng v× ®ã lµ c¸i quyÕt ®Þnh ®Ó cho mét chÕ ®é x· héi nµy cã thÓ chiÕn th¾ng mét chÕ ®é x· héi kh¸c. T¨ng n¨ng suÊt lao ®éng lµ nh©n tè c¬ b¶n nhÊt ®Ó t¨ng s¶n phÈm x· héi vµ tæng s¶n phÈm trong níc (GDP), t¨ng thï lao lao ®éng, gi¶m gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ gi¸ c¶ hµng ho¸, t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh, t¨ng thu nhËp cña c¸c doanh nghiÖp, c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n.
Cã thÓ nãi, t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng lµ “quy luËt thÐp” cña tÊt c¶ c¸c ngµnh, c¸c cÊp. N©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng cã ý nghÜa quan träng ®èi víi yªu cÇu t¨ng trëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ nãi riªng vµ sù ph¸t triÓn cña x· héi loµi ngêi nãi chung. Lª ThÞ Mai Lan - KTL§ 42 1 LuËn v¨n tèt nghiÖp Víi ý nghÜa quan träng cña t¨ng n¨ng suÊt ®èi víi nÒn kinh tÕ nãi chung vµ sù ph¸t triÓn cña c¸c doanh nghiÖp nãi riªng vµ xuÊt ph¸t tõ thùc tÕ ho¹t ®éng s¶n kinh doanh cña trung t©m ®å ch¬i- thiÕt bÞ mÇm non em ®· chän ®Ò tµi: “N©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng ë trung t©m ®å ch¬i- thiÕt bÞ mÇm non thuéc c«ng ty thiÕt bÞ gi¸o dôc I” cho luËn v¨n tèt nghiÖp cña m×nh. Môc ®Ých nghiªn cøu cña ®Ò tµi nµy nh»m ph©n tÝch thùc tr¹ng viÖc thùc hiÖn n¨ng suÊt lao ®éng, còng nh ph¸t hiÖn ra c¸c yÕu tè k×m h·m viÖc t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng cña trung t©m.
§Ó tõ ®ã ®a ®îc c¸c gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm, n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh, n©ng cao uy tÝn cña trung t©m trªn thÞ trêng, t¨ng thu nhËp cho c¸n bé c«ng nh©n viªn trong trung t©m. C¸c ph¬ng ph¸p nghiªn cøu ®îc sö dông trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu ®Ò tµi gåm cã ph¬ng ph¸p thèng kª, ph¬ng ph¸p kh¶o s¸t. Néi dung cña ®Ò tµi bao gåm: Ch¬ng I: C¬ së lý luËn vÒ n¨ng suÊt lao ®éng. Ch¬ng II: Ph©n tÝch thùc tr¹ng n¨ng suÊt lao ®éng ë trung t©m ®å ch¬i- thiÕt bÞ mÇm non.
Ch¬ng III: Mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng ë trung t©m ®å ch¬i- thiÕt bÞ mÇm non. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n thÇy Mai Quèc Ch¸nh ®· gióp ®ì em hoµn thµnh bµi viÕt nµy. Lª ThÞ Mai Lan - KTL§ 42 2 LuËn v¨n tèt nghiÖp Ch¬ng I: n¨ng suÊt lao ®éng vµ sù cÇn thiÕt ph¶I n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng. 1) N¨ng suÊt vµ n¨ng suÊt lao ®éng.
N¨ng suÊt lao ®éng lµ mét ph¹m trï kinh tÕ, nã ph¶n ¸nh hiÖu qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt cña ngêi lao ®éng trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Do ®ã, khi nãi ®Õn n¨ng suÊt lao ®éng th× cã rÊt nhiÒu quan niÖm kh¸c nhau vÒ n¨ng suÊt lao ®éng. - Theo quan niÖm truyÒn thèng: N¨ng suÊt lµ tû sè gi÷a ®Çu ra vµ nh÷ng ®Çu vµo ®îc sö dông ®Ó t¹o ra ®Çu ra ®ã. C¸c yÕu tè ®Çu vµo ®îc tÝnh theo c¸c yÕu tè ®îc tham gia ®Ó s¶n xuÊt ®Çu ra.
Nã bao gåm lao ®éng, m¸y mãc thiÕt bÞ, c«ng nghÖ, nguyªn vËt liÖu, vèn, n¨ng lîng, kü n¨ng qu¶n lý… C¸c yÕu tè ®Çu ra ®îc ph¶n ¸nh díi nhiÒu tªn gäi kh¸c nhau nh “tËp hîp c¸c kÕt qu¶”, “thùc hiÖn ë møc ®é cao nhÊt”, Lª ThÞ Mai Lan - KTL§ 42 3 LuËn v¨n tèt nghiÖp “tæng ®Çu ra h÷u h×nh”, “toµn bé ®Çu ra cã thÓ ®o ®îc”. Trong c¸c doanh nghiÖp, ®Çu ra ®îc ®o b»ng khèi lîng hµng ho¸ tÝnh b»ng ®¬n vÞ hiÖn vËt, gi¸ trÞ hiÖn hµnh, gi¸ trÞ theo gi¸ cè ®Þnh, gi¸ trÞ gia t¨ng, khèi lîng c«ng viÖc quy ra giê chuÈn… ViÖc chän ®Çu vµo vµ ®Çu ra kh¸c nhau sÏ t¹o ra c¸c m« h×nh ®¸nh gi¸ n¨ng suÊt kh¸c nhau. §Æc ®iÓm cña quan niÖm truyÒn thèng lµ tËp trung nhÊn m¹nh ®Õn c¸c yÕu tè ®Çu vµo nh lao ®éng, vèn… trong ®ã lao ®éng sèng lµ yÕu tè trung t©m. V× vËy, nhiÒu khi ngêi ta ®· ®ång nghÜa n¨ng suÊt víi n¨ng suÊt lao ®éng.
Thùc chÊt, c¸ch hiÓu vµ tÝnh n¨ng suÊt lao ®éng cã phÇn hÑp h¬n so víi n¨ng suÊt, giíi h¹n c¸c yÕu tè ®Çu chØ cã yÕu tè lao ®éng. Theo quan niÖm truyÒn thèng ®ã, n¨ng suÊt lao ®éng ph¶n ¸nh tÝnh hiÖu qu¶ cña viÖc sö dông lao ®éng sèng. Thùc chÊt nã ®o gi¸ trÞ ®Çu ra do mét c«ng nh©n viªn t¹o ra trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh (n¨m, th¸ng, ngµy, ca, giê…) hoÆc lµ sè thêi gian cÇn thiÕt ®Ó s¶n xuÊt ra mét ®¬n vÞ s¶n phÈm ®Çu ra. Do nh÷ng thay ®æi vµ nh÷ng dao ®éng lín trong luång lao ®éng nªn thêng sö dông sè c«ng nh©n trung b×nh trong kho¶ng thêi gian tÝnh n¨ng suÊt.
Do ®ã, quan niÖm truyÒn thèng míi chØ tÝnh n¨ng suÊt lao ®éng b×nh qu©n, c¸c kh¸i niÖm n¨ng suÊt cËn biªn, n¨ng suÊt nh©n tè tæng hîp vÉn cßn xa l¹, cha ®îc biÕt ®Õn trong tÝnh n¨ng suÊt. - Theo quan niÖm míi: N¨ng suÊt lao ®éng lµ mét tr¹ng th¸i t duy nã lµ th¸i ®é nh»m t×m kiÕm nh÷ng g× ®ang tån t¹i, nã ®ßi hái nh÷ng cè g¾ng phi thêng kh«ng ngõng v¬n lªn Lª ThÞ Mai Lan - KTL§ 42 4 LuËn v¨n tèt nghiÖp thÝch øng víi ®iÒu kiÖn kinh tÕ trong nh÷ng ®iÒu kiÖn lu«n thay ®æi, lu«n øng dông nh÷ng lý thuyÕt vµ ph¬ng ph¸p míi. M¸c: “N¨ng suÊt lao ®éng lµ søc s¶n xuÊt cña lao ®éng cô thÓ cã Ých”. Nã nãi lªn kÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt cã môc ®Ých cña con ngêi trong mét ®¬n vÞ thêi gian nhÊt ®Þnh.
N¨ng suÊt lao ®éng ®îc ®o b»ng sè lîng s¶n phÈm s¶n xuÊt ra trong mét ®¬n vÞ thêi gian, hoÆc b»ng lîng thêi gian hao phÝ ®Ó s¶n xuÊt ra mét ®¬n vÞ s¶n phÈm. 2) T¨ng n¨ng suÊt lao ®éng. Theo M¸c: “T¨ng n¨ng suÊt lao ®éng lµ sù t¨ng lªn cña søc s¶n xuÊt hay n¨ng suÊt cña lao ®éng, nãi chung chóng ta hiÓu lµ sù thay ®æi trong c¸ch thøc lao ®éng, mét sù thay ®æi lµm rót ng¾n thêi gian lao ®éng x· héi cÇn thiÕt ®Ó s¶n xuÊt ra mét hµng ho¸, sao cho sè lîng lao ®éng Ýt h¬n mµ l¹i cã ®îc søc s¶n xuÊt ra nhiÒu gi¸ trÞ sö dông h¬n”. Thùc chÊt cña viÖc n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng lµ t¨ng thªm s¶n lîng trong mét ®¬n vÞ thêi gian, hoÆc gi¶m bít thêi gian cÇn thiÕt ph¶i tiªu hao ®Ó s¶n xuÊt ra mét ®¬n vÞ s¶n phÈm.
Trong sù ph¸t triÓn cña x· héi loµi ngêi, tr¶i qua c¸c qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, ngêi ta ngµy cµng tÝch luü ®îc nhiÒu kinh nghiÖm s¶n xuÊt vµ kh«ng ngõng c¶i tiÕn c«ng cô s¶n xuÊt, nªn ngµy cµng s¶n xuÊt ®îc nhiÒu s¶n phÈm mµ hao phÝ lao ®éng l¹i Ýt h¬n. Tr×nh ®é ph¸t triÓn cña kü thuËt cµng cao th× n¨ng suÊt lao ®éng còng cµng cao. Do ®ã, t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng còng lµ quy luËt chung cña c¸c ph¬ng thøc x· héi. Nhng trong c¸c h×nh th¸i x· héi kh¸c nhau, n¨ng suÊt lao ®éng t¨ng lªn víi møc ®é kh¸c nhau, møc ®é t¨ng lªn ®ã phô thuéc vµo tÝnh chÊt cña quan hÖ s¶n xuÊt x· héi.
Lª ThÞ Mai Lan - KTL§ 42 5 LuËn v¨n tèt nghiÖp Díi chÕ ®é n« lÖ, møc n¨ng suÊt lao ®éng x· héi rÊt thÊp, nguyªn nh©n chñ yÕu lµ s¶n xuÊt chØ dùa vµo søc ngêi vµ søc ®éng vËt, c«ng cô lao ®éng cßn th« s¬. Díi chÕ ®é phong kiÕn, n¨ng suÊt lao ®éng x· héi t¨ng lªn chËm ch¹p. V× lÏ, hÖ thèng c«ng cô lao ®éng chñ yÕu vÉn lµ c«ng cô thñ c«ng, Ýt cã sù biÕn ®æi. §Õn chÕ ®é x· héi t b¶n chñ nghÜa, n¨ng suÊt lao ®éng cña x· héi t¨ng lªn nhanh h¬n n¨ng suÊt lao ®éng cña tÊt c¶ c¸c x· héi tríc nã, v× nhê cã nÒn ®¹i c«ng nghiÖp ph¸t triÓn kh¸ cao.
Nhng do b¶n chÊt cña chñ nghÜa t b¶n, do ¶nh hëng cña nh÷ng m©u thuÉn ®èi kh¸ng trong b¶n th©n chÕ ®é t b¶n chñ nghÜa, vµ do t¸c ®éng cña nh÷ng quy luËt kinh tÕ cña chñ nghÜa t b¶n nªn n¨ng suÊt lao ®éng trong x· héi t b¶n chñ nghÜa khi th× t¨ng lªn, khi th× thôt xuèng theo chu kú s¶n xuÊt t b¶n chñ nghÜa, nh×n chung t¨ng lªn rÊt chËm so víi kh¶ n¨ng vËt chÊt vµ kü thuËt cña chñ nghÜa t b¶n. Khi nghiªn cøu vÒ n¨ng suÊt lao ®éng trong x· héi t b¶n chñ nghÜa C.M¸c ®· rót ra mét kÕt luËn s©u s¾c: “§èi víi t b¶n, quy luËt t¨ng thªm søc s¶n xuÊt cña lao ®éng kh«ng cã mét ý nghÜa tuyÖt ®èi”. Cßn díi chÕ ®é x· héi chñ nghÜa, n¨ng suÊt lao ®éng t¨ng lªn kh«ng ngõng. §ã lµ kÕt qu¶ tÊt yÕu do nh÷ng ®iÒu kiÖn kinh tÕ vµ x· héi cña b¶n th©n ph¬ng thøc s¶n xuÊt x· héi chñ nghÜa quyÕt ®Þnh.
NhiÖt t×nh lao ®éng vµ th¸i ®é lao ®éng míi cña nh÷ng ngêi lao ®éng ®· lµm chñ x· héi, tinh thÇn kû luËt tù gi¸c vµ ý thøc thi ®ua x· héi chñ nghÜa, ®êi sèng vËt chÊt, v¨n ho¸ vµ tr×nh ®é kü thuËt, nghiÖp vô cña ngêi lao ®éng ngµy cµng ®îc n©ng cao,… lµ nh÷ng nh©n tè x· héi cã Lª ThÞ Mai Lan - KTL§ 42 6 LuËn v¨n tèt nghiÖp t¸c dông nhÊt ®Þnh lµm cho n¨ng suÊt lao ®éng cña x· héi x· héi chñ nghÜa t¨ng lªn kh«ng ngõng. NÒn s¶n xuÊt lín cña chñ nghÜa x· héi ®îc kÕ ho¹ch ho¸, t liÖu s¶n xuÊt vµ søc lao ®éng ®îc sö dông mét c¸ch hîp lý, t×nh tr¹ng s¶n xuÊt v« chÝnh phñ vµ khñng ho¶ng kinh tÕ bÞ thñ tiªu, lµm cho chñ nghÜa x· héi cã kh¶ n¨ng tiÕt kiÖm lao ®éng x· héi vµ kh«ng ngõng n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng x· héi.