BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THỊ KIM TUYỀN NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HỌAT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TIỀN GỬI CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN TIÊN PHONG VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Thành phố Hồ Chí Minh – 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi. Các số liệu nêu trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. TÁC GIẢ LUẬN VĂN NGUYỄN THỊ KIM TUYỀN LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC TRANG BÌA, PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT LỜI MỞ ĐẦU . 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TIỀN GỬI CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI…….1 Hoạt động huy động vốn của NHTM .1 Khái niệm huy động vốn .2 Khái niệm huy động vốn tìền gửi .3 Đặc điểm huy động vốn .4 Nguyên tắc huy động vốn .5 Vai trò huy động vốn .2 Khái niệm về năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi của NHTM .1 Cạnh tranh trong NHTM .2 Lợi thế cạnh tranh trong NHTM .3 Năng lực cạnh tranh của NHTM .4 Năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi của NHTM .3 Các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi của NHTM .1 Thị phần huy động vốn .2 Sự đa dạng, khác biệt của sản phẩm và dịch vụ huy động vốn tiền gửi .3 Lãi suất huy động vốn .4 Thương hiệu của NHTM .5 Hệ thống kênh phân phối . 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.6 Kỹ năng chăm sóc khách hàng, marketing trong hoạt động huy động vốn tiền gửi .7 Nguồn nhân lực của NHTM .8 Năng lực tài chính của NHTM .9 Năng lực quản lý và cơ cấu tổ chức của NHTM .10 Nghiên cứu và phát triển dịch vụ huy động vốn của NHTM .11 Trình độ công nghệ của NHTM .4 Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi của NHTM .1 Các yếu tố thuộc về bên trong NHTM .1 Trình độ đội ngũ nhân viên .2 Trình độ công nghệ .3 Kinh nghiệm thị trường và chiến lược kinh doanh .4 Chính sách khách hàng .5 Chính sách sản phẩm .2 Các yếu tố bên ngoài NHTM .1 Các đối thủ cạnh tranh .2 Môi trường kinh tế.3 Nhu cầu của khách hàng .4 Ảnh hưởng của quá trình hội nhập .5 Kinh nghiệm về khả năng cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi của các ngân hàng trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.1 Kinh nghiệm từ Trung Quốc .2 Kinh nghiệm từ Hàn Quốc .3 Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.1 Về phía Chính phủ .2 Về phía các ngân hàng thương mại . 26 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 . 28 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TIỀN GỬI CỦA NHTM CP TIÊN PHONG29 2.1 Giới thiệu tổng quan về Ngân hàng TMCP Tiên Phong .1 Lịch sử hình thành của Ngân hàng TMCP Tiên Phong .2 Tình hình hoạt động của Ngân hàng TMCP Tiên Phong .1 Sơ lược bối cảnh kinh tế Việt Nam .2 Sơ lược về hoạt động của Ngân hàng TPB trong thời gian qua .2 Tình hình huy động vốn tiền gửi của TPB .3 Thực trạng về năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi của TPB .1 Thị phần huy động vốn .2 Sự đa dang, khác biệt của sản phẩm và dịch vụ huy động vốn tiền gửi .3 Biểu phí, lãi suất huy động vốn .4 Thương hiệu của NH .5 Hệ thống kênh phân phối .1 Hệ thống kênh phân phối nội bộ thuộc sở hữu của TPB .2 Hệ thống kênh phân phốn bên ngoài .6 Kỹ năng chăm sóc khách hàng, marketing trong hoạt động huy động vốn tiền gửi.1 Kỹ năng của nhân viên giao dịch .2 Khả năng giải quyết các khiếu nại .3 Hoạt động marketing dịch vụ huy động vốn .7 Nguồn nhân lực của NHTM .8 Năng lực tài chính của NHTM .2 Chất lượng tài sản có .3 Khả năng sinh lời .4 Khả năng thanh khoản .9 Năng lực quản lý và cơ cấu tổ chức của NHTM . 53 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Về năng lực quản lý .2 Về cơ cấu tổ chức .10 Khả năng nghiên cứu và phát triển sản phẩm huy động vốn tiển gửi .11 Trình độ công nghệ .4 Khảo sát thực tế năng lực cạnh tranh trong huy động tiền gửi của TPB bằng ma trận hình ảnh cạnh tranh .1 Xây dựng danh mục các yếu tố đánh giá .2 Phương pháp nghiên cứu .3 Xây dựng đối thủ cạnh tranh .4 Phân loại mức độ quan trọng, hạng .1 Phân loại mức độ quan trọng của các yếu tố .1 Mục tiêu, phạm vi, đối tượng, thời gian và phương pháp khảo sát 59 2.2 Phân loại hạng của các ngân hàng.5 Lập ma trận hình ảnh cạnh tranh .5 Đánh giá chung thực trạng năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi của TPB .1 Kết quả đạt được .2 Các mặt hạn chế và nguyên nhân .1 Các mặt hạn chế .2 Nguyên nhân của những hạn chế . 67 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 . 69 CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CANH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG TIỀN GỬI CỦA NHTM CP TIÊN PHONG .1 Phương hướng nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi của TPB đến năm 2017 .2 Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong họat động huy động vốn tiền gửi của NHTM CP Tiên Phong .1 Giải pháp nâng cao năng lực hoạt động huy động vốn tiền gửi của TPB . 72 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Các giải pháp phát triển dịch vụ hỗ trợ huy động vốn tiền gửi.3 Tăng cường hoạt động marketing và thực hiện chăm sóc khách hàng .4 Đẩy mạnh hoạt động quảng bá thương hiệu, mở rộng mạng lưới chi nhánh .5 Tăng cường năng lực tài chính .6 Giải pháp phát triển hạ tầng công nghệ thông tin .7 Giải pháp phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực .8 Giải pháp nâng cao năng lực quản trị điều hành .1 Xây dựng cơ chế kinh doanh hữu hiệu .2 Áp dụng công cụ quản lý hiện đại theo thông lệ quốc tế . Một số giải pháp hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh trong huy động vốn tiền gửi của NHTMCP Tiên Phong .1 Kiến nghị với Quốc hội về Luật NHNN và Luật các TCTD .2 Kiến nghị đối với Chính phủ, NHNN Việt Nam và các Bộ có liên quan .1 Duy trì sự ổn định kinh tế .2 Hoàn thiện môi trường pháp lý .3 Đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt .4 Tạo điều kiện cho NH nước ngoài tham gia thị trường Việt Nam để khích lệ hệ thống ngân hàng phát triển với nhịp độ cao hơn .5 Giải pháp đối với Ngân hàng Nhà nước . 88 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 . 92 TÀI LIỆU THAM KHẢO MỤC LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ACB Ngân hàng TMCP Á Châu AGB Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn ATM/ POS Máy rút tiền tự động/ Máy chấp nhận thẻ BIDV Ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phất triển Việt Nam CN/ PGD Chi nhánh/ Phòng giao dịch CNTT Công nghệ thông tin CPI `Chỉ số giá tiêu dùng CTG Ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt Nam HĐQT Hội đồng quản trị HSBC Ngân hàng TNHH một thành viên HSBC Việt Nam KPP Kênh phân phối KLB Ngân hàng TMCP Kiên Long KH/HĐ Khách hàng/Huy động OJB Ngân hàng TMCP Đại Dương NH Ngân hàng NHLD Ngân hàng liên doanh NHNN Ngân hàng nhà nước NHTM Ngân hàng thương mại NHTM CP Ngân hàng thương mại cổ phần NHTMQD Ngân hàng thương mại quốc doanh NHNNg Ngân hàng nước ngòai TCTD Tổ chức tín dụng TMCP Thương mại cổ phần TT1, TT2 Thị Trường1, Thị trường 2 TW Trung Ương VIB Ngân hàng TMCP quốc tế Việt Nam WTO Tổ chức thương mại thế giới LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU STT TÊN BẢNG BIỂU TRANG Bảng 2.1: Quy mô hoạt động kinh doanh của TPB giai đoạn 2008- 1 2012 31 2 Bảng 2.2: Hiệu quả hoạt động kinh doanh TPB 2008-2012 31 Bảng 2.3: Tốc độ tăng trưởng qui mô và hiệu quả hoạt động 3 của TPB từ 2008-2012 32 4 Bảng 2.4: Tình hình tổng nguồn vốn huy động của TPB 34 5 Bảng 2.5: Cơ cấu nguồn vốn huy động theo sản phẩm của TPB 35 6 Bảng 2.6: Cơ cấu tổng nguồn vốn huy động của TPB 35 7 Bảng 2.7: Cơ cấu nguồn vốn của TPB theo kỳ hạn 36 8 Bảng 2.8: Cơ cấu tổng nguồn vốn huy động TPB theo loại tiền 36 Bảng 2.9: Số liệu huy động vốn tiền gửi của TPB 9 và một số ngân hàng qua các năm 37 Bảng 2.10: Tốc độ tăng trưởng huy động vốn tiền gửi 10 của TPB, AGR, KLB, OJB và HSBC qua các năm 38 11 Bảng 2.11: Số lượng ngân hàng qua các năm 38 12 Bảng 2.12: Số lượng khách hàng TPB qua các năm 40 Bảng 2.13: Số lượng CN-PGD của một số ngân hàng 13 đến cuối tháng 12.14: Nguồn nhân lực của các ngân hàng năm 2012 46 15 Bảng 2.15: Một số chỉ tiêu của các NHTM 49 16 Bảng 2.16: Tổng hợp chất lượng tài sản Có của TPB từ 2008-2012 50 17 Bảng 2.17: Chất lượng tài sản có của các ngân hàng năm 2012 51 18 Bảng 2.18:Khả năng sinh lời 51 19 Bảng 2.19: Khả năng sinh lời của các ngân hàng năm 2012 52 Bảng 2.20: Khả năng thanh khoản của TPB giai đoạn từ 2008- 20 2012 52 21 Bảng 2.21: Tổng điểm và trọng số của các yếu tố đánh giá 61 22 Bảng 2.22: Hạng trung bình của các ngân hàng 62 23 Bảng 2.23: Ma trận hình ảnh cạnh tranh của ngân hàng 63 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Ngân hàng thương mại là một doanh nghiệp kinh doanh tiền tệ. Trong đó, tiền là nguyên liệu chính trong việc tạo ra sản phẩm ngân hàng. Do đặc trưng nguồn vốn huy động tiền gửi chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng nguồn vốn của ngân hàng (hơn 90%), nó quyết định đến sử tồn tại và phát triển họat động sử dụng vốn của ngân hàng. Vì vậy, từng Ngân hàng phải có những chiến lược huy động vốn của riêng mình trên cơ sở phù hợp với điều kiện thực tế của từng Ngân hàng và của môi trường kinh doanh để không ngừng nâng cao thị phần huy động nhằm phục vụ tốt nhất cho hoạt động kinh doanh của Ngân hàng.