Chương 1: Những vấn đề lý luận chung và kinh nghiệm thực tiễn Nângzcao năng lực canh tranh của Côngzty chứng khoán “ “ “ “ Chương 2: T hực trạng năng lực cạnhztranh của CTCP Chứng khoán “ “ NHNO&PTNT Việt Nam. “ “ “Chương 3: Phương hướng và giải pháp Nângzcao năng lực cạnhztranh của CTCP Chứng khoán NHNO&PTNT Việt Nam. “ “ “CHƢƠNG 1 “ “ NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VÀ KINH NGHIỆM THỰC “ ““ TIỄN NÂNGZCAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÔNGZTY “ CHỨNG KHOÁN “ 1. Một số vấn đề lý luận chung về cạnhztranh “Một s “ 1.
Quan niệm, phân loại và tác động của cạnhztranh “ “ 1. Quan niệm về cạnhztranh “ “ ““ Định nghĩa về cạnhztranh được đưa ra bởi nhiều nhà kinh tế với nhiều góc độ, lĩnh vực khác nhau. Trong kinh tế chính trị học, Các Mác định nghĩa về cạnh tranh chính là sự ganh đua và đấu tranh một cách gay gắt giữa những nhà tư bản với mục tiêu giành lấy các điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu thụ hàng hoá nhằm thu “ “ “ “ được lợi nhuận siêu ngạch. “ “ ““ ““ Trong từ điển KD của Anh có nêu khái niệm về cạnhztranh trong bối cảnh kinh tế Thịztrường , đó là sự ganh đua và kình địch giữa những nhà KD với mục tiêu giành tư liệu sản xuất cùng một loại về phía của mình.
““ Theo nhà kinh tế học Michael Porter thì cạnhztranh bản chất là việc tìm kiếm “ “ l ợi nhuận cao hơn mức bình quân mà doanh nghiệp đang có. Cạnhztranh là việc “ giành lấy thị phần và kết quả của quá trình cạnhztranh là tạo ra sự bình quân hoá “ lợi nhuận trong ngành theo hướng cải thiện sâu và đưa tới hệ quả là giá cả có thể “ giảm xuống. ““ “ “Hai nhà kinh tế học người Mỹ là P.Nordhaus định nghĩa canhztranh chính là sự đối địch giữazcáczdoanhznghiệp dành nguồn khách hàng và chiếm lĩnh Thịztrường. Đồng thời hai ông cũng đồng nhất cạnhztranh với cạnhztranh hoàn hảo.L Rubinfeldzđề cập tới khái niệm này trong cuốn Kinh tế học vi mô, trong đó định nghĩa thị trườngzcạnh tranh hoàn hảo là thịztrường màztrongzđó nhiều người muazvà zngười bán, người bán và người mua không thể có ảnh hưởng đáng kể tới mức giá cả.
““TheoztáczgiảzTônzThấtzNguyễnzThiêmzthìzcạnh ztranh trong thương trường a “ “ khôngzphảizlàzdiệtztrừzđốizthủzcủazmìnhzmàzchínhzlàzphảizmang lạizchozkháchzhàngznhữngzgiáztrịzgiaztăngzcaozhoặc/vàzmớizlạzhơnzđểzkháchzh àngzlựaz chọnzmìnhzchứzkhôngzlựazchọnzđốizthủzcạnhztranhzcủa mình. “ “ ““ ““ TạizdiễnzđànzLiênzhợpzquốc năm 2013 trongzbáo cáo có đưa ra khái niệmzcạnhztranhzởztầm quốczgia, theo đó cạnhztranh là khảznăng mộtznước đạtzđượcznhữngzthànhzquảznhanhzvàzbềnzvữngzvềzmứczsốngzbìnhzquân, nói cách khác là đạtzđược các tỷzlệ tăngztrưởng cao thông qua tiêu chí là sự thay đổi của GDPzđầuzngườiztheozthờizgian. ““ “ “Từ những định nghĩa trên rút ra, về cơ bản, cạnhztranh làzmột quá trìnhztrongzđó một chủzthể nỗ lựczvượtzquazđốizthủzcủazmìnhzđểzđạt đượczmột hay một số mục tiêu nhất định. Phân loại cạnhztranh “ “ ““ C ạnh tranhzcózthểzphânzloại theo nhiều tiêu thức tùy thuộc vào mục đích “ ngiên cứu, một số cách phân loại cơ bản bao gồm: ““ “ Xétztrongzphạmzvizngànhzkinh tế, cạnhztranhzđượczchiazthànhzhai loại: “ “ “ “ zz ““ Cạnhztranh ztrong nộizbộzngành:zđây là sự cạnhztranh giữa các doanh “ “ nghiệp cùng sản xuất, KD một loại hàng hoá và dịch vụ.
Theo đó các doanh nghiệp yếu kém sẽ bị thu nhỏ hoạt động KD hoặc phá sản. Ngược lại các doanh nghiệp mạnh sẽ chiếm ưu thế. Đây là cuộc cạnhztranh tất yếu phải xảy ra và nhắm vào mục tiêu cao nhất là lợi nhuận của doanh nghiệp. ““ “ “Canh tranh giữa các ngành: đây là sự cạnhztranh giữa các chủ doanh “ “ nghiệp sản xuất, KD hàng hoá và dịch vụ trong các ngành kinh tế khác nhau “ nhằm mục tiêu vào lợi nhuận, vị thế và an toàn.
Sự cạnh trạnh này tạo ra xu hướng dịch chuyển của dòng vốn đầu tư sang các ngành KD thu được lợi nhuận “ cao hơn. Hệ q uả là dẫn tới sự hình thành của tỷ suất lợi nhuận trung bình. “ ““ Xét theo mức độ cạnhztranh: “ “ “ Cạnhztranh hoàn hảo. Thịztrường cạnhztranh hoàn hảo là Thịztrường mà “ tại đó rất nhiều người bán các Sảnzphẩmtương tự nhau về chất lượng, quy cách, mẫu mã và chủng loại.
Giá cả trên Thịztrường do cung – cầu Thịztrường quyết định và các chủ thể tham gia Thịztrường được tự do gia nhập cũng như rút lui khỏi Thịztrường. Vì vậy trong Thịztrường cạnhztranh hoàn hảo các doanh nghiệp tham gia KD muốn tối đa hoá lợi nhuận thì cần tìm các biện pháp để cải tiến công nghệ, Nângzcao chất lượng Sảnzphẩmđể phù hợp với nhu cầu của người mua hàng. ““ ““ Cạnhztranh không hoàn hảo. Thịztrường cạnhztranh không hoàn hảo là trong trường hợp các giả định về Thịztrường cạnhztranh hoàn hảo bị vi phạm.
Đây là loại Thịztrường có sự phổ biến nhất ngày này. Trong Thịztrường này, sức mạnh “ “ Thịztrường thuộc về một số doanh nghiệp sản xuất lớn. Các doanh nghiệp trên Thịztrường KD các loại hàng hoá và dịch vụ không tương đồng nhau. Ngoài ra có những loại hàng hoá, dịch vụ chất lượng tương đồng nhau nhưng người tiêu dùng “ lựa chọn Sảnzphẩm lại căn cứ vào uy tín và nhãn hiệu của sảnzphẩm.
Trong thịztrường cạnh tranh không hoàn hảo, có các hình thức cạnhztranh như độc quyền, độc quyền tập đoàn hoặc cạnhztranh mang tính độc quyền. ““ Xétztheozcấpzđ ộzcạnhztranh : ““ “ “ z“ ““ Cạnhztranhzcấp độzquốczgia:zđây là sự cạnhztranh của một quốc gia để sảnzxuấtzhàngzhóazdịchzvụ đáp ứng được các yêu cầu của Thịztrường quốcztế và để duyztrì, mởzrộng thuznhập của công dân quốczgia đó. Ngoài ra, cạnhztranhzcấpzđộzquốczgia phản ánh khả năng quốczgia đó tạo ra Sảnzphẩm, phânzphối sảnzphẩm, dịchzvụ trong quanzhệzthương mạizquốcztế và đem lại thuznhập tăng lên từ các nguồnzlực này. Tại diễnzđànzkinhztếz thế giới năm 1997,“ năngzlựczcạnhztranhzcấpzđộzquốczgia được hiểu là sự hiệu quả kinhztếzvĩzmô, năngzlực mà một nềnzkinhztế đạtzđược và duyztrì sự tăngztrưởngzbềnzvững, thuzhútzđầuztư và đảmzbảozổnzđịnh tìnhzhìnhzkinh tếzxã hội.
““ ““ Cạnhztranh cấpzđộ doanhznghiệp: Đây là kh ảznăng của doanh nghiệp “ “ “ trong việc khaizthác, sửzdụng thựczlực và các lợizthế bên trong cũng như bên ngoài nhằm tạo ra những Sảnzphẩm, dịchzvụ hấpzdẫn ngườiztiêu zdùng để tồnztại “ “ và phátztriển. Thông qua đó thu được lợiznhuận ngày càng cao và cảizthiện vịztrí của doanhznghiệp trên Thịztrường. Năng zlựczcạnhztranh cấpzđộ doanhznghiệp “ cũng thể hiện ở việc làm tốt hơn các đốizthủ về kết quả KD, thị phần, khảznăngzsinh lời thông qua các chiếnzlược KD, sự sángztạo Sảnzphẩmhoặc thông qua những công cụ khác. ““ “ Cạnhztranh cấpzđộ Sảnzphẩm: Ở cấp độ cạnhztranh Sảnzphẩm, năng zlực “ “ cạnhztranh này được thểzhiện ở khảznăng Sảnzphẩmcó được nhằm duyztrì vị thế “ mộtzcách lâuzdài trong môiztrường cạnhztranh.
Bên cạnh đó, năngzlực cạnhztranh cấpzđộ Sảnzphẩmcòn được xemzxét thôngzqua lợizthế cạnhztranh của Sảnzphẩm đó so với các Sảnzphẩm cùngzloại. Việc đánhzgiá năngzlực cạnhztranh “ “ của Sảnzphẩm có thể thựczhiện thông qua kiểu dáng và chất lượng Sảnzphẩm, thương hiệu, … so sánh với các Sảnzphẩmcạnhztranh trênzcùng một phânzđoạn Thịztrường trong cùngzmột thờizđiểm. “ “ ““ Trong đề tài này, tác giả sẽ tiếp cận nghiênzcứu cạnhztranh dưới góc độ cạnhztranh doanh nghiệp. Tác động của cạnhztranh “ “ Tác động tích cực “ “ “ “Đối với doanh nghiệp: cạnhztranh đóng vai trò quan trọng trong sựzphátztriển của doanhznghiệp thôngzqua nhiều khíazcạnh.
Thứ nhất, cạnhztranh buộc các doanhznghiệp phải tốiaưuzhoá các yếuztố đầuzvào sản xuất KD, đồng thời tạo ápzlực để doanhznghiệp phải triệtzđể khôngzngừng tìmztòi và sángztạo. Thứ hai, cạnhztranh tạo ápzlực để các doanhznghiệp phải khôngzngừng đưa các tiếnzbộ khoazhọc kỹzthuật vào sảnzxuất KD và sản xuất, đồng thời kịpzthời nắmzbắt các thôngztin của Thịztrường. Thứ ba, cạnhztranh là yếuztố làmztăng hoặczgiảm uyztín của doanhznghiệp trên thươngztrường. Những doanhznghiệp có vịzthế tốt trên thươngztrường khi có càng nhiều những lợizthế cạnhztranh sozvới các doanhznghiệp khác.
“ “ ““ Đốizvới nền kinhztế quốczdân : cạnhztranh là môiztrường “ và cũng là độngzlực để thúczđẩy sự phátztriển một cách bìnhzđẳng của các thànhzphần “ “ kinhztế. Thứ nhất, cạnhztranh là điềuzkiện quanztrọng để thúczđẩy và phát triển lựczlượng sảnzxuất, đưa các tiếnzbộ khoazhọc kỹzthuật cao vào sản xuất, qua đó “ “ gópzphần hiệnzđại hoá nền zkinhztế xãzhội. Thứ hai, cạnhztranh đóng vai trò trong “ “ việc loại bỏ những độc quyền bất hợp lý, đồng thời góp phầnzxoázbỏ những “ “ bấtzbìnhzđẳng trong kinhzdoanh. “ “ ““ “ “ ““ Đối với ngƣời tiêu dùng: Cạnhztranh đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng các nhu cầu người tiêuzdùng, của khách hàng.
Thông qua cạnhztranh, ngườiztiêuzdùng có nhiều sự thoảzmãn hơn về nhuzcầu. Người tiêuzdùng là đối tượng được hưởngzlợi nhiềuznhất khi môiztrường cạnhztranh giữa các doanhznghiệp ngàyzcàng gayzgắt. Trong môiztrường như vậy ngườiztiêuzdùng sẽ có vịzthế caozhơn để đàmzphán và hưởng các thànhzquả như: giá bán thấp hơn, chất lượng của Sảnzphẩmcao hơn, chấtzlượng dịchzvụ tốt hơn. Ngoài ra kháchzhàng cũng táczđộng trởzlại với cạnhztranh doanhznghiệp bằng cách có những phản hồi và yêuzcầu về chấtzlượng, giá cả hàngzhoá và chấtzlượng dịchzvụ.
Khi đòizhỏi của ngườiztiêuzdùng càngzcao sẽ gópzphần làm cạnhztranh giữa các doanhznghiệp trong ngành càn g gayzgắt để chiếmzlĩnh Thịztrường và có nhiều “ khách hàng hơn. “ “ ““ Tác động tiêu cực ““ Ngoài mặt tích cực, cạnhztranh cũng có những mặt tiêu cực thể hiện ở một số “ khía cạnh. Thứ nhất, cạnhztranh có thể cuốn các doanh nghiệp vào mục tiêu cạnhztranh mà không chú ý tới các mục tiêu xã hội như việc gây ô nhiễm môi trường , xử lý chất thải hoặc các vấn đề xã hội tiêu cực khác. Thứ hai, cạnhztranh có thể dẫnztới xuzhướng độczquyền khi một hoặc một số ít doanh nghiệp mạnh thâu tóm các doanh nghiệp khác trong ngành.
Thứ ba, cạnhztranh quá khốc liệt có thể làm ngành kinh tế bị suy yếu đi do làm tỷ suất lợi nhuận giảm hoặc gây ra phá sản hàng hoạt doanh nghiệp. “ “ “Tóm lại, cạnhztranh là độngzlực phátztriển kinhztế để Nângzcao năngzsuất lao “ “ động xãzhội. Nền kinhztế mạnh là nềnzkinh tế mà các doanhznghiệp phátztriển có khảznăng cạnhztranh cao. Cần chú ý cạnh tranh ở đây là sự cạnhztranh lành mạnh, cạnhztranh đểzcùng phátztriển thì mới giúp kinhztế phátztriển bềnzvững.
Ngược lại việc cạnhztranh độczquyền có thể táczđộng khôngztốt tới nền kinhztế vì nó tạo ra môiztrường không bìnhzđẳng, gây ra những mâuzthuẫn về lợizích kinhztế và làm nền kinhztế không phátztriển ổnzđịnh. Côngzty chứng khoán và đặc điểm cạnhztranh của Côngzty “ chứng khoán. Côngzty chứng khoán. “ “ “ Sự hình thành và phát triển của Côngzty chứng khoán và Thịztrường chứng khoán là quá trình tấtzyếu kháchzquan do yêu cầu phátztriển của kinhztế Thịztrường và tậpztrung sảnzxuất.
Sảnzxuất tập trung và quyzmô lớn đòi hỏi cần c ó lượng vốn lớn cả ngắn và trungzdàizhạn, để đápzứng nhuzcầu vốn như vậy, “ ngoài phương thức huy động vốn qua kênh tín dụng (hệ thống ngân hàng) còn có qua kênh Thịztrường vốn. Kênh tín dụng chủ yếu là huy động ngắn và trung hạn, trong khi đó kênh huy động dài hạn thường được thực hiện qua Thịztrường chứngzkhoán. Doanhznghiệp huyzđộng nguồnzvốn dàizhạn thông qua việc mua bán cổ phiếu, đây là khoản đầu tư không hoàn trả, tỷ suất sinh lợi không cốzđịnh mà phụzthuộc vào kếtzquả kinhzdoanh của doanh nghiệp và diễn biến giá cổ phiếu trên Thịztrường thứ cấp.