PHẦN MỞ ĐẦU 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Hiện nay, nước ta đang trong quá trình thực hiện công cuộc đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; tham gia sâu rộng vào hội nhập quốc tế, mở rộng quan hệ đối ngoại theo phương châm đa phương hoá và đa dạng hoá… Công cuộc đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo đã thu được những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử, đưa nước ta ra khỏi khu vực kém phát triển, tạo tiền đề quan trọng để tiếp tục phát triển đất nước. Từ nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI và NQ TW lần thư 6 : "Tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục là khâu then chốt…" [5] và chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 đã định hướng: "Phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao là một đột phá chiến lược". [24] Thực hiện đường lối phát triển của Đảng và nhà nước, trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh đã xây dựng kế hoạch chiến lược phát triển giai đoạn 2017-2022, tầm nhìn 2030 với các nhiệm vụ: phát triển Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh thành trường đại học thông minh vào những năm 2025 – 2030; đổi mới hệ thống quản lý - quản trị, nhân sự nhà trường theo cơ chế tự chủ toàn phần, tiến tới đổi mới mô hình phát triển trường theo định hướng Đại học – Doanh nghiệp (entrepreneurial university) [4] … Đây là các nhiệm vụ khó khăn và quan trọng đối với sự nghiệp phát triển của nhà trường trong giai đoạn hiện nay.
Để thực hiện được những nhiệm vụ đó, việc đầu tiên nhà trường cần phải quan tâm đến đó là xây dựng một đội ngũ cán bộ viên chức (CBVC) lớn mạnh, đủ năng lực, trình độ đáp ứng nhu cầu đào tạo của nền kinh tế tri thức, quản trị giáo dục đại học (GDĐH) hiệu quả. Trong điều kiện tự chủ đại học như hiện nay, ngoài việc tăng cường đào tạo bồi dưỡng cho đội ngũ giảng viên, việc đào tạo bồi dưỡng cho đội ngũ viên chức hành chính (VCHC) cũng hết sức cần thiết. Muốn nâng cao hiệu quả công 1 việc của đội ngũ VCHC, nhà quản lý cần tập trung bồi dưỡng trình độ chuyên môn và các kỹ năng mềm (KNM) trong công việc của VCHC. Mặt khác, đội ngũ VCHC cũng cần có sự nỗ lực không ngừng để học tập, trau dồi phát triển năng lực làm việc đáp ứng yêu cầu phát triển của nhà trường trong giai đoạn mới.
Trong xã hội hiện nay, KNM ngày càng được đánh giá cao. Những người có KNM tốt là những người có tiềm năng tạo thêm nhiều giá trị theo thời gian. Họ có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình kết hợp với việc học hỏi trau dồi kiến thức cá nhân, chia sẻ tri thức cho cộng sự dựa trên mối quan hệ hợp tác bền vững mà họ xây dựng với những người xung quanh. KNM là chìa khóa để giúp cho mọi giao tiếp, hợp tác trở nên hiệu quả hơn và đóng góp cho sự thành công của một tập thể.
Nhận thấy việc bồi dưỡng các kỹ năng mềm trong công việc của VCHC nhà trường hiện nay còn bỏ ngỏ. Với vai trò là một VCHC của nhà trường, là học viên cao học ngành Giáo dục học, người nghiên cứu đã chọn đề tài: Nâng cao KNM cho đội ngũ viên chức hành chính trường Đại học Sư phạm Kỹ Thuật Thành phố Hồ chí Minh để thực hiện nhằm khảo sát về thực trạng KNM trong công việc của VCHC hiện nay, từ đó đề xuất các biện pháp nâng cao KNM từ đó nâng cao hiệu quả công việc của đội ngũ VCHC. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU: Đề xuất biện pháp nâng cao Kỹ năng mềm cho viên chức hành chính trường đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh 3. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU: Đề tài tập trung giải quyết các nhiệm vụ sau: 3.
Hệ thống hóa cơ sở lí luận về Kỹ năng mềm cho đội ngũ viên chức 3. Nghiên cứu thực trạng bồi dưỡng Kỹ năng mềm của đội ngũ viên chức hành chính tại trường đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh 3. Đề xuất biện pháp nâng cao Kỹ năng mềm cho đội ngũ viên chức hành chính tại trường đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh 4. ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU 4.
Đối tượng nghiên cứu: Kỹ năng mềm cho đội ngũ viên chức hành chính trường đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp. Khách thể nghiên cứu: Quá trình bồi dưỡng kỹ năng mềm của đội ngũ hành chính Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU Nếu áp dụng tốt các biện pháp nâng cao KNM cho VCHC mà đề tài đưa ra thì VCHC sẽ nhận thức rõ hơn về KNM trong công việc, từ đó hình thành thái độ, thay đổi hành vi, kết hợp với cơ hội trải nghiệm, rèn luyện giúp cho KNM của VCHC được nâng lên. PHẠM VI NGHIÊN CỨU 6.
Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu về biện pháp bồi dưỡng nâng cao KNM cho đội ngũ viên chức hành chính Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp. Về mă ̣t không gian: Đề tài được nghiên cứu tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp. Về mặt thời gian: Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng 2 năm gần đây (Từ năm 2015 đến năm 2017). Các biện pháp đề xuất của đề tài có ý nghĩa trong các năm tới.
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 7. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: - Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa các tài liệu liên quan đến bồi dưỡng kỹ năng mềm cho người lao động - Nghiên cứu các Văn kiện của Đảng, Nhà nước về đường lối, xu thế phát triển liên quan đến việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ viên chức. - Nghiên cứu các công trình khoa học, luận văn, báo cáo khoa học đã được công bố liên quan đến vấn đề nghiên cứu. - Nghiên cứu các báo cáo, số liệu của trường đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh để đánh giá thực trạng bồi dưỡng kỹ năng mềm cho VCHC trong 2 năm gần đây.
Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: 7. Phương pháp điều tra (khảo sát) bằng bảng hỏi 3 - Từ điều kiện thực tế, người nghiên cứu thiết kế các phiếu hỏi, bảng hỏi để thu nhận các thông tin định lượng và định tínhlàm cơ sở đánh giá thực trạng thông qua viên chức hành chính và cán bộ quản lý. - Qua kết quả phiếu điều tra giúp người nghiên cứu đề xuất các biện pháp có nhiều ưu điểm và áp dụng hiệu quả, phù hợp với điều kiện hiện nay tại trường đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh. - Đối tượng khảo sát: Đội ngũ viên chức hành chính và cán bộ quản lý trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh.
- Nội dung khảo sát: Lấy ý kiến của viên chức hành chính và cán bộ quản lý trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh. - Thời gian khảo sát: Bắt đầu từ tháng 04/2017 đến tháng 9/2017 7. Phương pháp chuyên gia: Sử dụng phiếu trưng cầu ý kiến, thu nhận thông tin từ các nhà quản lý cấp cao, có kinh nghiệm lâu năm trong việc quản lý VCHC làm cơ sở đánh giá tính thực tiễn của các biện pháp nâng cao KNM cho VCHC trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh. Phương pháp quan sát: Quan sát quá trình làm việc của các VCHC ở các vị trí khác nhau diễn ra ở trường ĐHSPKT thông qua việc đến các đơn vị phòng, ban, khoa.
để tìm hiểu về các nhóm công việc của VCHC. Từ việc quan sát những hành vi, thái độ của các VCHC với các sinh viên, CBGD và đối tác. đưa ra các KNM cần bồi dưỡng cho từng vị trí việc làm của VCHC. Trong quá trình quan sát có ghi chép, nhận xét, đánh giá những kết quả thu được, bổ sung tư liệu thực tiễn và so sánh với những phương pháp nghiên cứu khác.
Phương pháp phỏng vấn: Được sử dụng như là công cụ thu thập thông tin bổ trợ cho phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi. Các cuộc phỏng vấn tập trung vào việc đánh giá về các KNM thiết yếu cho từng vị trí việc làm của VCHC và đánh giá mức độ thiết thực của các biện pháp nhằm nâng cao KNM cho CBVC. Các phương pháp thống kê toán học: Các thông tin định lượng được xử lý bằng phần mềm Excel. Sử dụng phương pháp thống kê mô tả và thống kê suy diễn để trình bày kết quả từ phiếu khảo sát.
CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG MỀM CHO VIÊN CHỨC HÀNH CHÍNH 1.1 Tổng quan nghiên cứu về bồi dưỡng Kỹ năng mềm. Thuật ngữ KNM được sử dụng chính thức lần đầu tiên vào năm 1972 trong các tài liệu tập huấn, đào tạo của quân đội Mỹ. Từ đó đến nay rất nhiều nghiên cứu về KNM đã được thực hiện. Một nghiên cứu được tiến hành bởi Đại học Harvard ghi nhận rằng 80% những thành tựu trong sự nghiệp được quyết định bởi những KNM và chỉ có 20% kỹ năng cứng [25].
Do nhu cầu phát triển, xã hội ngày nay từ thế hệ trẻ đến những người đã làm việc lâu năm đều rất quan tâm đến KNM, muốn đạt được thành công trong cuộc sống, mỗi người đều cần phải tìm hiểu và rèn luyện để hội tụ đủ KNM cần thiết. Cuộc sống hiện đại với môi trường làm việc ngày càng năng động, nhiều sức ép và tính cạnh tranh như hiện nay thì KNM là một yếu tố không thể thiếu. Đó chính là lý do vì sao chủ đề về KNM đưa ra nghiên cứu, phân tích ở nhiều góc độ với nhiều cách tiếp cận khác nhau từ các ngành nghề đến các tổ chức, các quốc gia…với mục tiêu tìm ra các KNM cơ bản và cần thiết để trang bị cho nguời lao động 1.1 Nghiên cứu nước ngoài Tại Mỹ, Bộ Lao động Mỹ (The U. Department of Labor) cùng Hiệp hội Đào tạo và Phát triển Mỹ (The American Society of Training and Development) gần đây đã thực hiện một cuộc nghiên cứu về các kỹ năng cơ bản trong công việc.
Kết luận được đưa ra là có 13 kỹ năng cơ bản cần thiết để thành công trong công việc: 1. Kỹ năng học và tự học (learning to learn) 2. Kỹ năng lắng nghe (Listening skills) 3. Kỹ năng thuyết trình (Oral communication skills) 4.