Nâng cao hiệu quả xuất khẩu thủy sản sang thị trường eu của công ty cổ phần xnk thủy sản hà nội

Toàn cầu hóa thúc đẩy các quốc gia hội nhập kinh tế, mang lại cơ hội nhưng cũng đi kèm thách thức, đặc biệt với… 64 trang · Trường Đại học Thương Mại · 2024.

• Tác giả: Nguyễn Thành Văn
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Bích Thủy
• Trường học: Trường Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kinh Tế & Kinh Doanh Quốc Tế
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Xuất Khẩu Thủy Sản Sang Thị Trường EU Của Công Ty Cổ Phần Xuất Nhập Khẩu Thủy Sản Hà Nội
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 1.7. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 1.8. Kết cấu của đề tài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XUẤT KHẨU VÀ THÚC ĐẨY
• 2.1. Cơ sở lý thuyết về xuất khẩu
• 2.2. Các hình thức xuất khẩu
• 2.2.1. Xuất khẩu trực tiếp
• 2.2.2. Xuất khẩu gián tiếp (ủy thác)
• 2.2.3. Gia công hàng xuất khẩu. Tạm nhập tái xuất
• 2.2.4. Xuất khẩu tại chỗ
• 2.3. Vai trò của xuất khẩu
• 2.3.1. Đóng góp của xuất khẩu vào tăng trưởng kinh tế
• 2.3.2. Hoạt động xuất khẩu góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm
• 2.3.3. Xuất khẩu giúp chuyển dịch cơ cấu kinh tế sang nền kinh tế hướng ngoại
• 2.3.4. Xuất khẩu giải quyết công ăn việc làm, nâng cao đời sống nhân dân
• 2.3.5. Xuất khẩu là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy các quan hệ kinh tế đối ngoại
• 2.4. Một số vấn đề lý thuyết về nâng cao hiệu quả xuất khẩu
• 2.4.1. Khái niệm và sự cần thiết nâng cao hiệu quả kinh doanh xuất khẩu
• 2.4.2. Phân loại hiệu quả kinh doanh xuất khẩu
• 2.4.2.1. Hiệu quả kinh doanh tổng hợp
• 2.4.2.2. Hiệu quả kinh doanh cá biệt và hiệu quả kinh tế - xã hội của nền kinh tế quốc dân
• 2.4.2.3. Hiệu quả chi phí bộ phận và hiệu quả chi phí tổng hợp
• 2.4.2.4. Hiệu quả tuyệt đối và hiệu quả tương đối
• 2.4.2.5. Hiệu quả trước mắt và hiệu quả lâu dài
• 2.4.3. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh xuất khẩu
• 2.4.3.1. Tỷ suất lợi nhuận theo vốn phục vụ cho hoạt động xuất khẩu
• 2.4.3.2. Tỷ suất lợi nhuận theo doanh thu từ hoạt động xuất khẩu
• 2.4.3.3. Tỷ suất lợi nhuận theo chi phí xuất khẩu
• 2.4.3.4. Hiệu quả về sử dụng vốn
• 2.4.3.5. Hiệu quả về sử dụng lao động trong hoạt động kinh doanh xuất khẩu
• 2.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến xuất khẩu thủy sản
• 2.5.1. Các yếu tố bên ngoài doanh nghiệp
• 2.5.2. Các yếu tố bên trong doanh nghiệp
• 2.6. Phân định nội dung nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ XUẤT KHẨU THỦY SẢN SANG THỊ TRƯỜNG CHÂU ÂU CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU THỦY SẢN HÀ NỘI
• 3.1. Giới thiệu tổng quan về Công ty Cổ phần XNK Thủy sản Hà Nội
• 3.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 3.1.2. Giới thiệu về công ty
• 3.1.3. Chức năng và nhiệm vụ
• 3.2. Nhân lực của công ty
• 3.3. Thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty cổ phần XNK Thủy sản Hà Nội
• 3.3.1. Hoạt động sản xuất, kinh doanh
• 3.4. Thực trạng hiệu quả xuất khẩu thủy sản sang thị trường EU của công ty Cổ phần XNK Thủy sản Hà Nội
• 3.4.1. Khái quát về thị trường EU
• 3.4.2. Nhu cầu và xu hướng tiêu thụ thủy sản của EU
• 3.4.3. Khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường thủy sản EU của Việt Nam
• 3.4.4. Quy định tiêu chuẩn thủy sản xuất khẩu sang EU
• 3.4.5. Thực trạng hiệu quả xuất khẩu thủy sản sang thị trường Châu Âu của công ty Cổ phần XNK Thủy sản Hà Nội
• 3.4.5.1. Thông qua nhóm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tổng hợp
• 3.4.5.2. Hiệu quả sử dụng vốn
• 3.4.5.3. Thông qua nhóm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực
• 3.5. Đánh giá thực trạng hoạt động hiệu quả xuất khẩu thủy sản sang thị trường EU của công ty Cổ phần XNK Thủy sản Hà Nội
• 3.5.1. Thành công đạt được
• 3.5.2. Một số hạn chế và nguyên nhân
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ XUẤT KHẨU THỦY SẢN SANG THỊ TRƯỜNG CHÂU ÂU CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU THỦY SẢN HÀ NỘI
• 4.1. Mục tiêu và phương hướng phát triển của công ty trong thời gian tới
• 4.1.1. Dự báo thị trường
• 4.2. Mục tiêu và định hướng phát triển của công ty trong thời gian tới
• 4.2.1. Định hướng phát triển của công ty trong thời gian tới
• 4.2.2. Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động xuất khẩu sản phẩm thủy sản sang thị trường châu Âu của Công ty Cổ phần XNK Thủy sản Hà Nội
• 4.2.2.1. Giải pháp về vốn và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn
• 4.2.2.2. Giải pháp về quản trị nguồn nhân lực
• 4.2.2.3. Một số kiến nghị
• 4.2.2.3.1. Kiến nghị với công ty
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nâng Cao Hiệu Quả Xuất Khẩu Thủy Sản Sang EU 55

Toàn cầu hóa thúc đẩy các quốc gia hội nhập kinh tế, mang lại cơ hội nhưng cũng đi kèm thách thức, đặc biệt với các nước đang phát triển như Việt Nam. Liên minh Châu Âu (EU), một trong ba trụ cột kinh tế thế giới, với 27 thành viên và hơn 700 triệu dân, là thị trường xuất khẩu quan trọng của Việt Nam. Trong lĩnh vực thủy sản, EU liên tục nằm trong top 5 thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Tuy nhiên, thị trường này ngày càng khắt khe về tiêu chuẩn. Sự kiện thẻ vàng IUU từ EC vào tháng 10/2017 đã tác động tiêu cực, khiến xuất khẩu thủy sản EU sụt giảm trong giai đoạn 2018-2020. Hiệp định EVFTA có hiệu lực từ 1/8/2020 được kỳ vọng tạo động lực mới, giúp các công ty Việt Nam tận dụng ưu đãi thuế quan. Năm 2022, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt kỷ lục 10,92 tỷ USD, tăng gần 23% so với năm 2021. Thị trường EU đóng góp 1,3 tỷ USD, chiếm gần 12% tổng kim ngạch. Tuy nhiên, năm 2023 chứng kiến sự sụt giảm do nhu cầu thị trường EU suy yếu. Theo tài liệu, tháng 6/2024 ghi nhận tăng trưởng đột biến từ EU, cho thấy tín hiệu phục hồi. Việc nâng cao hiệu quả xuất khẩu sang thị trường tiềm năng như EU là vô cùng quan trọng.

1.1. Tầm Quan Trọng của Thị Trường EU đối với Thủy Sản Việt Nam

Thị trường EU không chỉ là một thị trường tiêu thụ thủy sản lớn với nhu cầu nhập khẩu ổn định, mà còn là một thị trường đòi hỏi cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Việc đáp ứng các tiêu chuẩn EU không chỉ giúp các doanh nghiệp Việt Nam thâm nhập và duy trì thị phần tại thị trường này, mà còn nâng cao uy tín và năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế. EU là một trong 5 thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam.Trong giai đoạn 2017-2023, tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành hàng vẫn đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 7,98%/năm, cao hơn hẳn so với mức tăng trưởng 5,93%/năm trong giai đoạn năm 2012 – 2017.

1.2. Hiệp Định EVFTA Cơ Hội và Thách Thức cho Xuất Khẩu Thủy Sản

Hiệp định EVFTA mang lại cơ hội cắt giảm thuế quan, tạo lợi thế cạnh tranh cho thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần đáp ứng các quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật và các yêu cầu khác để tận dụng tối đa lợi ích từ hiệp định. Việc tuân thủ các quy định về môi trường và lao động cũng là yếu tố quan trọng để duy trì lợi thế cạnh tranh. Theo tài liệu gốc, gần một năm kể từ khi EVFTA có hiệu lực, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang EU đã thay đổi theo hướng tích cực hơn do các công ty Việt Nam đã tích cực thúc đẩy xuất khẩu thủy sản.

II. Thách Thức Rào Cản Xuất Khẩu Thủy Sản Sang EU Hiện Nay 58

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc xuất khẩu thủy sản sang EU đối mặt với không ít thách thức. Các tiêu chuẩn EU về chất lượng, an toàn thực phẩm, và truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe. Sự kiện thẻ vàng IUU tiếp tục gây ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của thủy sản Việt Nam. Các rào cản thương mại phi thuế quan, như quy định về dư lượng kháng sinh, cũng gây khó khăn cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh từ các nước xuất khẩu khác, như Na Uy và Trung Quốc, ngày càng gay gắt. Công ty XNK Thủy sản Hà Nội cần chủ động ứng phó với những thách thức này để duy trì và mở rộng thị phần. Thị trường EU giảm sút khiến kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang thị trường này trong 9 tháng đầu năm 2023 chỉ đạt 713,7 triệu USD, giảm 31,3% so với cùng kỳ năm trước và kéo tỷ trọng xuất khẩu thủy sản sang EU xuống mức 10,81%.

2.1. Ảnh Hưởng của Thẻ Vàng IUU đến Uy Tín và Xuất Khẩu

Việc bị áp thẻ vàng IUU khiến thủy sản Việt Nam chịu sự giám sát chặt chẽ hơn từ phía EU, đồng thời gây ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của ngành. Các lô hàng có thể bị kiểm tra gắt gao hơn, thời gian thông quan kéo dài, và chi phí tăng lên. Việc khắc phục tình trạng khai thác IUU là yếu tố then chốt để gỡ bỏ thẻ vàng và khôi phục hiệu quả xuất khẩu. Thời điểm Việt Nam bị Ủy ban châu Âu (EC) áp thẻ vàng IUU, nguyên nhân chính dẫn đến xuất khẩu thủy sản sang EU sụt giảm liên tiếp trong 3 năm từ 2018-2020.

2.2. Các Rào Cản Thương Mại Phi Thuế Quan và Yêu Cầu Kỹ Thuật Khắt Khe

Các quy định về dư lượng kháng sinh, chất lượng nước, và các tiêu chuẩn về môi trường và lao động là những rào cản thương mại lớn đối với xuất khẩu thủy sản sang EU. Doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ và quy trình sản xuất tiên tiến để đáp ứng các yêu cầu này. Việc tuân thủ các tiêu chuẩn HACCP, ASC, và MSC là điều kiện cần thiết để tiếp cận thị trường EU. Đề tài khoa học cấp bộ trọng điểm “Giải pháp vượt rào cản phi thuế quan để đẩy mạnh xuất khẩu bền vững hàng thủy sản của Việt Nam trong điều kiện là thành viên của WTO” của tác giả Đỗ Đức Bình, năm 2008.

III. Cách Nâng Cao Chất Lượng Thủy Sản Xuất Khẩu Sang EU 57

Để vượt qua các thách thức và nâng cao hiệu quả xuất khẩu, Công ty XNK Thủy sản Hà Nội cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm. Điều này bao gồm việc kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất, từ khâu nuôi trồng đến chế biến và đóng gói. Việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế, như HACCP, ASC, và MSC, là vô cùng quan trọng. Đồng thời, công ty cần đầu tư vào công nghệ và trang thiết bị hiện đại để đảm bảo chất lượng sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn EU. Bên cạnh đó, việc xây dựng thương hiệu mạnh cũng giúp tăng cường năng lực cạnh tranh trên thị trường.

3.1. Áp Dụng Tiêu Chuẩn Quốc Tế HACCP ASC MSC để Đảm Bảo Chất Lượng

Việc áp dụng các tiêu chuẩn HACCP, ASC, và MSC giúp Công ty XNK Thủy sản Hà Nội chứng minh được cam kết về chất lượng và an toàn thực phẩm. Các tiêu chuẩn này cũng giúp công ty xây dựng uy tín với khách hàng và đối tác tại thị trường EU. Điều này rất quan trọng để tạo dựng năng lực cạnh tranh bền vững. Áp dụng tiêu chuẩn quốc tế chứng nhận việc thực hành sản xuất nông nghiệp tốt. MSC Hội đồng quản lý biển 16 VietGAP Là các quy định về thực hành sản xuất nông nghiệp tốt cho các sản phẩm nông nghiệp

3.2. Đầu Tư Công Nghệ và Trang Thiết Bị Hiện Đại Cho Chế Biến

Việc đầu tư vào công nghệ và trang thiết bị hiện đại giúp Công ty XNK Thủy sản Hà Nội nâng cao năng suất, giảm chi phí, và đảm bảo chất lượng sản phẩm. Các công nghệ tiên tiến, như hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử, cũng giúp công ty đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường EU. Việc tự động hóa quy trình chế biến cũng giúp giảm thiểu rủi ro về an toàn thực phẩm. Công ty cần đầu tư vào công nghệ và trang thiết bị hiện đại để đảm bảo chất lượng sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn EU.

IV. Bí Quyết Tối Ưu Hóa Quy Trình Xuất Khẩu Thủy Sản Sang EU 58

Để tối ưu hóa quy trình xuất khẩu thủy sản sang EU, Công ty XNK Thủy sản Hà Nội cần tập trung vào việc giảm thiểu chi phí vận chuyển và logistics. Việc lựa chọn phương thức vận chuyển phù hợp, tối ưu hóa quy trình làm thủ tục hải quan, và xây dựng mối quan hệ tốt với các đối tác logistics là những yếu tố quan trọng. Bên cạnh đó, công ty cần chủ động tìm kiếm thông tin về thị trường, xu hướng tiêu dùng, và các quy định mới của EU để đưa ra các quyết định kinh doanh chính xác. Cần lựa chọn phương thức vận chuyển phù hợp, tối ưu hóa quy trình làm thủ tục hải quan, và xây dựng mối quan hệ tốt với các đối tác logistics là những yếu tố quan trọng.

4.1. Giảm Thiểu Chi Phí Vận Chuyển và Logistics để Tăng Lợi Nhuận

Chi phí vận chuyển và logistics chiếm một phần đáng kể trong tổng chi phí xuất khẩu. Việc tối ưu hóa quy trình này giúp Công ty XNK Thủy sản Hà Nội tăng lợi nhuận và nâng cao năng lực cạnh tranh. Các biện pháp như sử dụng container lạnh, lựa chọn tuyến vận chuyển ngắn nhất, và đàm phán giá cước vận chuyển hợp lý có thể giúp giảm thiểu chi phí. Cần giảm thiểu chi phí vận chuyển và logistics. Công ty cần chủ động tìm kiếm thông tin về thị trường, xu hướng tiêu dùng, và các quy định mới của EU để đưa ra các quyết định kinh doanh chính xác

4.2. Chủ Động Nghiên Cứu Thị Trường EU Xu Hướng Tiêu Dùng

Việc nghiên cứu thị trường và xu hướng tiêu dùng giúp Công ty XNK Thủy sản Hà Nội đưa ra các quyết định kinh doanh chính xác và hiệu quả. Thông tin về nhu cầu, sở thích, và các quy định mới của thị trường EU giúp công ty điều chỉnh sản phẩm, chiến lược marketing, và quy trình xuất khẩu một cách linh hoạt. Theo thông kê tháng 6/2024, xuất khẩu thủy sản từ Việt Nam sang thị trường EU có mức tăng trưởng cao nhất, tăng 40% trong tháng 6/2024.

V. Ứng Dụng EVFTA Lợi Thế Cho Xuất Khẩu Thủy Sản Sang EU 59

Hiệp định EVFTA mang lại nhiều lợi thế cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Các ưu đãi thuế quan giúp thủy sản Việt Nam có giá cạnh tranh hơn so với các đối thủ. Công ty XNK Thủy sản Hà Nội cần tận dụng tối đa các ưu đãi này để mở rộng thị phần tại thị trường EU. Việc đáp ứng các quy tắc xuất xứ và các tiêu chuẩn khác của EVFTA là điều kiện cần thiết để hưởng các ưu đãi này. Đồng thời, công ty cần tăng cường xúc tiến thương mại để giới thiệu sản phẩm và xây dựng mối quan hệ với các đối tác tại EU. Hiệp định EVFTA đã chính thức có hiệu lực, được kỳ vọng sẽ tạo ra cơ hội bứt phá mới cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam vào thị trường EU.

5.1. Tận Dụng Ưu Đãi Thuế Quan từ EVFTA để Tăng Cường Giá Cạnh Tranh

Việc cắt giảm thuế quan theo EVFTA giúp thủy sản Việt Nam có lợi thế về giá so với các sản phẩm từ các nước không có hiệp định thương mại tự do với EU. Công ty XNK Thủy sản Hà Nội cần tận dụng lợi thế này để tăng doanh số và mở rộng thị phần. Tăng doanh số và mở rộng thị phần tại các thị trường trong khối EU

5.2. Đẩy Mạnh Xúc Tiến Thương Mại và Tìm Kiếm Đối Tác tại Thị Trường EU

Việc tham gia các hội chợ, triển lãm, và các hoạt động xúc tiến thương mại khác giúp Công ty XNK Thủy sản Hà Nội giới thiệu sản phẩm, xây dựng thương hiệu, và tìm kiếm đối tác tại thị trường EU. Cần tăng cường các hoạt động quảng bá và marketing tại các thị trường EU

VI. Định Hướng và Giải Pháp Cho Xuất Khẩu Thủy Sản Bền Vững 59

Để đạt được hiệu quả xuất khẩu bền vững, Công ty XNK Thủy sản Hà Nội cần xây dựng chiến lược phát triển dài hạn, tập trung vào các sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Việc đầu tư vào nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới, xây dựng chuỗi cung ứng bền vững, và đảm bảo trách nhiệm xã hội là những yếu tố quan trọng. Đồng thời, công ty cần chủ động ứng phó với các biến động của thị trường và các chính sách thương mại quốc tế. Cần xây dựng chiến lược phát triển dài hạn. Công ty cần chủ động ứng phó với các biến động của thị trường và các chính sách thương mại quốc tế.

6.1. Phát Triển Sản Phẩm Giá Trị Gia Tăng Cao Chuỗi Cung Ứng Bền Vững

Thay vì chỉ tập trung vào các sản phẩm thô, Công ty XNK Thủy sản Hà Nội nên đầu tư vào các sản phẩm chế biến sâu, có giá trị gia tăng cao. Việc xây dựng chuỗi cung ứng bền vững, từ khâu nuôi trồng đến chế biến và phân phối, giúp đảm bảo chất lượng sản phẩm và giảm thiểu tác động đến môi trường. Các biện pháp khuyến khích áp dụng công nghệ sinh học, công nghệ thân thiện với môi trường.

6.2. Quản Trị Rủi Ro và Ứng Phó Với Biến Động Thị Trường Chính Sách

Thị trường và chính sách thương mại quốc tế luôn biến động. Công ty XNK Thủy sản Hà Nội cần xây dựng hệ thống quản trị rủi ro hiệu quả và chủ động ứng phó với các biến động này. Việc đa dạng hóa thị trường, xây dựng kịch bản kinh doanh, và duy trì mối quan hệ tốt với các cơ quan quản lý nhà nước là những biện pháp quan trọng. Chủ động ứng phó với các biến động của thị trường và các chính sách thương mại quốc tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động xuất khẩu thủy sản đóng vai trò là một trong những trụ cột quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế và thu hút ngoại tệ của Việt Nam. Trong mạng lưới thương mại quốc tế, Liên minh Châu Âu (EU) với 27 quốc gia thành viên và quy mô dân số trên 440 triệu người là một trong năm thị trường xuất khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam, có nhu cầu nhập khẩu trung bình trên 50 tỷ USD mỗi năm (chiếm khoảng 10% sản lượng cá toàn cầu). Mặc dù đạt tốc độ tăng trưởng kim ngạch bình quân 7,98%/năm trong giai đoạn 2017–2023, hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang EU vẫn đối mặt với nhiều biến động phức tạp, đặc biệt là tác động từ việc Ủy ban Châu Âu (EC) áp thẻ vàng IUU từ tháng 10/2017 và các rào cản kỹ thuật nghiêm ngặt. Sự kiện Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) có hiệu lực từ ngày 01/8/2020 đã tạo ra cơ hội tái cơ cấu thị trường, cắt giảm thuế quan và nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp trong nước.

Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy sản Hà Nội (SEAPRODEX HANOI) là doanh nghiệp có bề dày hoạt động từ năm 1980 trong lĩnh vực khai thác, nuôi trồng, chế biến và xuất nhập khẩu thủy sản. Mặc dù Nhật Bản vẫn là thị trường truyền thống chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu doanh thu của công ty, thị trường EU được xác định là hướng đi chiến lược giàu tiềm năng cần tập trung khai thác nhằm tận dụng các ưu đãi từ EVFTA. Việc nghiên cứu, phân tích toàn diện thực trạng và đánh giá hiệu quả kinh doanh xuất khẩu sang khu vực này là yêu cầu cấp thiết để công ty xây dựng các giải pháp gia tăng giá trị và củng cố vị thế thương mại.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể gồm 3 nhiệm vụ:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về xuất khẩu và nâng cao hiệu quả xuất khẩu thủy sản của doanh nghiệp sang thị trường EU.
2. Đánh giá thực trạng hiệu quả hoạt động xuất khẩu thủy sản sang thị trường EU của Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy sản Hà Nội trong giai đoạn 2021–2023 (kèm số liệu cập nhật 6 tháng đầu năm 2024), chỉ rõ những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân tồn tại.
3. Đề xuất định hướng phát triển và các nhóm giải pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh xuất khẩu thủy sản sang thị trường EU của công ty trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động xuất khẩu thủy sản và các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả xuất khẩu sang thị trường EU của Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy sản Hà Nội.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy sản Hà Nội, thị trường nội địa Việt Nam và thị trường các nước thành viên Liên minh Châu Âu (EU).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu phân tích thực trạng tập trung trong giai đoạn 2020–2023, có bổ sung số liệu tổng hợp đến tháng 6 năm 2024.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên các quy định pháp luật thương mại hiện hành và các lý thuyết kinh tế quốc tế về thương mại và hiệu quả kinh doanh:

• Khái niệm và hình thức xuất khẩu: Dẫn chiếu theo Luật Thương mại năm 2005 về định nghĩa xuất khẩu hàng hóa qua biên giới hải quan; làm rõ bản chất kinh tế của 6 hình thức xuất khẩu chủ yếu: xuất khẩu trực tiếp, xuất khẩu gián tiếp (ủy thác), gia công hàng xuất khẩu, tạm nhập tái xuất, xuất khẩu tại chỗ và buôn bán đối lưu.
• Lý thuyết về hiệu quả kinh doanh xuất khẩu: Tiếp cận quan điểm của Manfred Kuhn và Paul Samuelson; xác định bản chất hiệu quả kinh doanh là mối tương quan so sánh giữa kết quả đầu ra đạt được ($K$) và chi phí các nguồn lực bỏ ra ($C$) theo công thức tổng quát $H = K/C$. Phân loại hiệu quả thành: hiệu quả tổng hợp, hiệu quả cá biệt so với hiệu quả kinh tế - xã hội, hiệu quả chi phí bộ phận và chi phí tổng hợp, hiệu quả tuyệt đối và tương đối, hiệu quả trước mắt và lâu dài.
• Hệ thống chỉ tiêu định lượng đánh giá hiệu quả:
  • Nhóm chỉ tiêu hiệu quả tổng hợp: Tỷ suất lợi nhuận theo vốn xuất khẩu ($H_1 = L_x / V_x$), tỷ suất lợi nhuận theo doanh thu xuất khẩu ($H_2 = L_x / D_x$), tỷ suất lợi nhuận theo chi phí xuất khẩu ($H_3 = L_x / C_x$).
  • Nhóm chỉ tiêu sử dụng vốn: Số vòng quay vốn lưu động ($S_{vld} = \text{Doanh thu thuần xuất khẩu} / \text{Vốn lưu động xuất khẩu}$) và thời gian một vòng quay vốn lưu động ($T_v = \text{Thời gian kỳ phân tích} / S_{vld}$).
  • Nhóm chỉ tiêu sử dụng lao động: Mức sinh lợi bình quân trên một lao động ($D = L_x / \text{Số lao động}$) và doanh thu bình quân trên một lao động ($W = D_x / \text{Số lao động}$).
• Nhân tố ảnh hưởng: Hệ thống hóa các nhân tố bên ngoài (khung khổ chính trị - pháp lý, nguồn cung nguyên liệu trong nước, các cam kết cắt giảm thuế quan và rào cản kỹ thuật TBT, biện pháp kiểm dịch động thực vật SPS, chứng nhận IUU theo EVFTA) và nhân tố nội bộ (năng lực tài chính, nguồn nhân lực, tiềm lực vô hình và uy tín thương hiệu).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai trên cơ sở kết hợp các kỹ thuật:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ tài liệu học thuật tại thư viện Trường Đại học Thương mại, cơ sở dữ liệu quốc tế (Google Scholar, Eurostat, EUMOFA, FAO), cổng thông tin Bộ Công Thương, Vụ Thị trường châu Âu - châu Mỹ, Văn phòng SPS Việt Nam. Dữ liệu hoạt động doanh nghiệp được trích xuất từ báo cáo tài chính, báo cáo thường niên và báo cáo thống kê chuyên môn của Phòng Tổ chức Hành chính, Phòng Kinh tế Tài chính và các Phòng Kinh doanh Xuất nhập khẩu của SEAPRODEX HANOI.
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh (tuyệt đối và tương đối theo chuỗi thời gian), phương pháp phân tích - tổng hợp logic và phương pháp kế thừa có chọn lọc để lượng hóa các chỉ tiêu và làm rõ bản chất thực trạng.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu

Chương 1 thiết lập khung nghiên cứu tổng thể, khẳng định tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh thực thi EVFTA và việc tháo gỡ thẻ vàng IUU. Tác giả tổng quan 5 công trình nghiên cứu tiêu biểu liên quan: Luận án TS. Hoàng Hải Bắc (2017) về năng lực cạnh tranh thủy sản sang EU hậu WTO; Luận án TS. Nguyễn Xuân Minh (2006) về giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam; Báo cáo nghiên cứu của Viện IPSARD (2010) về thị trường thủy sản EU; Đề tài cấp Bộ của PGS.TS. Đỗ Đức Bình (2008) về rào cản phi thuế quan; Công trình phân tích chuỗi giá trị của Arie Pieter van Duijn và cộng sự (2012). Qua đó, tác giả chỉ ra khoảng trống nghiên cứu: các công trình trước đây sử dụng số liệu cũ, chưa phản ánh bối cảnh EVFTA thực thi từ năm 2020 và chưa đánh giá trực tiếp hiệu quả tài chính - kinh doanh tại một doanh nghiệp cụ thể như SEAPRODEX HANOI. Chương này cũng quy định rõ mục tiêu, đối tượng, phạm vi không gian - thời gian và phương pháp luận của đề tài.

Chương 2: Cơ sở lý luận về xuất khẩu và thúc đẩy xuất khẩu

Chương 2 hoàn thiện hệ thống lý luận về xuất khẩu hàng hóa và các phương thức thâm nhập thị trường quốc tế. Tác giả phân tích chi tiết vai trò của xuất khẩu đối với tăng trưởng kinh tế, tích lũy vốn ngoại tệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng mở. Chương này làm rõ bản chất các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt mà EU áp dụng đối với thủy sản nhập khẩu, bao gồm: hệ thống phân tích mối nguy và kiểm soát điểm tới hạn (HACCP), các chứng nhận quốc tế (GlobalGAP, ASC, MSC, IFS, BRC), quy tắc xuất xứ thuần túy theo EVFTA, quy định số 1379/2013 về truy xuất nguồn gốc và quy định số 2073/2005 về kiểm soát chỉ tiêu vi sinh, kim loại nặng (chì, cadimi, thủy ngân), dioxin, PCP và PAHs. Đồng thời, chương 2 thiết lập bộ công cụ các công thức toán kinh tế đo lường hiệu quả xuất khẩu về chi phí, doanh thu, vốn và năng suất lao động.

Chương 3: Thực trạng hiệu quả xuất khẩu thủy sản sang thị trường Châu Âu của Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy sản Hà Nội

Chương 3 giới thiệu lịch sử hình thành từ năm 1980, cơ cấu tổ chức gồm 4 phòng kinh doanh xuất nhập khẩu, 2 phòng quản lý và 5 chi nhánh/xí nghiệp trực thuộc của SEAPRODEX HANOI (vốn điều lệ 100 tỷ đồng). Chương này phân tích chi tiết các số liệu thực tế giai đoạn 2021–2023 và nửa đầu năm 2024:

Cơ cấu lao động của công ty (2021–6/2024): Quy mô nhân sự tăng từ 195 người (năm 2021) lên 204 người (năm 2022), đạt 225 người (năm 2023) và đạt 208 người (tháng 6/2024). Lực lượng lao động trẻ từ 20–35 tuổi chiếm tỷ trọng áp đảo trên 71%; lao động có trình độ đại học chiếm 22,56%–27,88%, trên đại học chiếm 9,23%–12,02%, còn lại trên 60% là lao động cao đẳng và phổ thông phục vụ sản xuất.

Kim ngạch xuất nhập khẩu chung của công ty: Tổng kim ngạch XNK tăng từ 6,58 triệu USD (năm 2021) lên 7,43 triệu USD (năm 2022), đạt 7,65 triệu USD (năm 2023) và đạt 5,87 triệu USD trong 6 tháng đầu năm 2024. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng đều đặn từ 3,36 triệu USD (2021) lên 3,62 triệu USD (2022), đạt 4,70 triệu USD (2023) và 3,84 triệu USD (6 tháng đầu năm 2024).

Cơ cấu sản phẩm và thị trường xuất khẩu:

• Sản phẩm xuất khẩu chủ lực (năm 2023): Cá sấy khô, ướp muối, hun khói chiếm 41,51% (47,9 tỷ VND); cá sống chiếm 21,75% (25,1 tỷ VND); tôm nước lợ chiếm 18,65% (21,52 tỷ VND); cá và thịt tươi khác chiếm 13,96% (16,1 tỷ VND); hải sản thân mềm và nhuyễn thể chiếm tỷ trọng nhỏ (dưới 3%).
• Thị trường xuất khẩu (năm 2023): Nhật Bản dẫn đầu với 33,38% (38,52 tỷ VND); Trung Quốc chiếm 24,37% (28,12 tỷ VND); EU đứng thứ ba chiếm 13,60% (15,68 tỷ VND); Hoa Kỳ chiếm 7,11% (8,21 tỷ VND); các thị trường khác chiếm 21,54%.

Bảng tổng hợp chỉ tiêu hiệu quả tài chính xuất khẩu sang thị trường EU giai đoạn 2021–2023:

Chỉ tiêu phân tích	Đơn vị tính	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	Tăng trưởng 2022/2021 (%)	Tăng trưởng 2023/2022 (%)
Doanh thu xuất khẩu EU	Tỷ VND	8,24	12,80	15,68	+55,34%	+22,50%
Chi phí xuất khẩu EU	Tỷ VND	6,25	9,83	11,87	+57,28%	+20,75%
Lợi nhuận trước thuế	Tỷ VND	1,99	2,97	3,81	+49,25%	+28,28%
Lợi nhuận sau thuế	Tỷ VND	1,791	2,673	3,429	+49,25%	+28,28%
Tỷ suất Doanh thu / Chi phí	%	131,84	130,21	132,10	-1,63	+1,89
Tỷ suất Lợi nhuận / Chi phí	%	28,65	27,19	28,88	-1,46	+1,69
Tỷ suất Lợi nhuận / Doanh thu	%	21,73	20,88	21,87	-0,85	+0,99
Vốn kinh doanh phục vụ EU	Tỷ VND	7,43	9,68	12,75	+30,28%	+31,71%
Vốn cố định (VCĐ)	Tỷ VND	3,10	4,11	4,84	+32,58%	+17,76%
Vốn lưu động (VLĐ)	Tỷ VND	4,42	5,57	7,91	+48,64%	+35,61%
Tỷ suất Lợi nhuận / Vốn KD	%	24,10	27,61	26,89	+3,51	-0,72
Sức sản xuất của VCĐ	%	265,80	311,44	323,97	+45,64	+12,53

Đánh giá thực trạng: Hoạt động xuất khẩu sang EU có sự tăng trưởng mạnh về quy mô doanh thu và lợi nhuận nhờ khai thác tốt nhu cầu hồi phục sau đại dịch và ưu đãi thuế quan EVFTA. Tuy nhiên, công ty vẫn bộc lộ hạn chế: tỷ trọng thị trường EU còn thấp so với Nhật Bản và Trung Quốc; sản phẩm chủ yếu xuất khẩu dưới dạng sơ chế hoặc đóng gói sang tên tại nước sở tại làm giảm giá trị gia tăng thương hiệu; việc đáp ứng các rào cản kỹ thuật khắt khe (tiêu chuẩn GlobalGAP, BRC, IFS) còn gặp khó khăn do nguồn nguyên liệu trong nước chủ yếu mới đạt VietGAP.

Chương 4: Định hướng phát triển và đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả xuất khẩu thủy sản sang thị trường Châu Âu của Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy sản Hà Nội

Chương 4 đưa ra dự báo nhu cầu thị trường EU, nhận định xu hướng tiêu dùng thủy sản bình quân đầu người tại EU tăng lên 24,9 kg/người/năm và lạm phát thủy sản hạ nhiệt (tháng 5/2024 lạm phát thủy sản tại EU giảm còn 2,1%, riêng thủy sản đông lạnh giảm -0,9%). Trên cơ sở định hướng mở rộng thị trường, nâng cao chất lượng và đa dạng hóa mặt hàng, tác giả đề xuất các nhóm giải pháp:

1. Giải pháp về vốn và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn: Tối ưu hóa cơ cấu vốn lưu động, đẩy nhanh tốc độ luân chuyển vốn, quản trị chặt chẽ các khoản chi phí logistics và chi phí kiểm định xuất khẩu.
2. Giải pháp quản trị nguồn nhân lực: Tuyển dụng và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ kinh doanh XNK tinh thông nghiệp vụ ngoại thương, am hiểu luật lệ thương mại EU, thành thạo ngoại ngữ và quy định SPS/TBT.
3. Giải pháp về nguồn hàng và chất lượng: Tăng cường liên kết vùng nuôi, chuẩn hóa quy trình chế biến theo chuẩn HACCP, nâng cấp các tiêu chuẩn chứng nhận từ VietGAP lên GlobalGAP, ASC và MSC để vượt qua các rào cản phi thuế quan.
4. Kiến nghị với công ty và cơ quan quản lý: Tăng cường xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu trực tiếp cho sản phẩm thủy sản Việt Nam tại hệ thống siêu thị bán lẻ EU, chủ động cập nhật cơ chế cảnh báo nhanh về an toàn thực phẩm.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và lượng hóa chi tiết bức tranh kinh doanh xuất khẩu của SEAPRODEX HANOI sang thị trường EU trong giai đoạn 2021–2023 với các kết quả cụ thể:

• Doanh thu xuất khẩu sang EU tăng trưởng từ 8,24 tỷ VND (2021) lên 15,68 tỷ VND (2023), đạt mức tăng trưởng 55,34% trong năm 2022 và 22,50% trong năm 2023.
• Lợi nhuận sau thuế từ thị trường EU tăng từ 1,791 tỷ VND (2021) lên 3,429 tỷ VND (2023). Các chỉ số sinh lời duy trì ở mức cao và ổn định: trung bình 100 đồng chi phí bỏ ra đem lại 131,83 đồng doanh thu và 28,24 đồng lợi nhuận; tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu đạt bình quân trên 21,49%; tỷ suất sinh lời của vốn kinh doanh đạt trên 24%–27%.
• Sức sản xuất của vốn cố định tăng liên tục từ 265,80% (2021) lên 323,97% (2023), chứng minh năng lực khai thác nhà xưởng, kho lạnh và dây chuyền chế biến của doanh nghiệp ngày càng hiệu quả.

Về mặt đóng góp học thuật và thực tiễn, đề tài giải quyết các vấn đề mà những công trình trước chưa bao quát:

• Cập nhật chuỗi số liệu tài chính - kinh tế thực tế giai đoạn 2021–2023 và 6 tháng đầu năm 2024, phản ánh sát thực tế tác động trực tiếp của Hiệp định EVFTA sau khi đi vào thực thi.
• Chuyển trọng tâm từ nghiên cứu vĩ mô ngành thủy sản sang phân tích vi mô tại một doanh nghiệp thương mại cụ thể tại khu vực phía Bắc, cung cấp hệ thống chỉ tiêu lượng hóa thực chứng về hiệu quả chi phí, doanh thu, vốn cố định và vốn lưu động khi xuất khẩu sang thị trường EU.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu được tác giả thừa nhận trong văn bản:

• Dữ liệu tài chính và thực trạng hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp chủ yếu tập trung trong giai đoạn 2020–2023 và nửa đầu năm 2024; chưa thể đánh giá tác động của toàn bộ lộ trình cắt giảm thuế quan kéo dài từ 3 đến 7 năm của EVFTA đối với một số nhóm mặt hàng chế biến sâu (như tôm chế biến, thăn cá ngừ).
• Nghiên cứu tập trung vào phạm vi thực tiễn tại Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy sản Hà Nội nên các đề xuất giải pháp mang tính đặc thù cao cho mô hình của doanh nghiệp, chưa bao quát toàn diện các doanh nghiệp thủy sản tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long hay Nam Trung Bộ.
• Chưa tiến hành khảo sát định lượng trực tiếp đối với mạng lưới khách hàng, nhà nhập khẩu và người tiêu dùng tại các quốc gia thành viên EU.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát đánh giá chuỗi cung ứng nguyên liệu đạt chứng nhận quốc tế (ASC/GlobalGAP/MSC) trên diện rộng, hoặc phân tích định lượng tác động dài hạn của các rào cản kỹ thuật mới của EU đối với kim ngạch xuất khẩu toàn ngành thủy sản.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tư liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên: Các chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Kinh doanh quốc tế, Thương mại quốc tế, Quản trị kinh doanh và Kinh tế nông nghiệp đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp, đề tài nghiên cứu về hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa hoặc đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.
• Doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản: Cán bộ phòng kinh doanh xuất nhập khẩu, quản trị chuỗi cung ứng tại các doanh nghiệp thủy sản vừa và nhỏ có thể tham khảo hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính xuất khẩu, quy trình hạch toán chi phí bộ phận và cẩm nang tổng hợp các quy định kỹ thuật nghiêm ngặt của EU (quy chuẩn vi sinh 2073/2005, quy định ghi nhãn 1169/2011, thủ tục kiểm dịch SPS/TBT và chống thẻ vàng IUU).
• Phần nội dung đáng tham khảo nhất: Hệ thống bảng biểu phân tích tương quan giữa doanh thu, chi phí, lợi nhuận và hiệu quả sử dụng vốn cố định/vốn lưu động xuất khẩu sang EU tại Chương 3; cùng phương pháp hệ thống hóa các rào cản phi thuế quan theo Hiệp định EVFTA tại Chương 2.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu của SEAPRODEX HANOI giai đoạn 2021–2023 gồm những sản phẩm nào và mặt hàng nào chiếm tỷ trọng lớn nhất?
Theo thống kê tại Bảng 3.3 của khóa luận, cơ cấu sản phẩm xuất khẩu của công ty gồm 6 nhóm: cá sấy khô/ướp muối/hun khói, tôm nước lợ, cá sống, cá và thịt tươi khác, hải sản thân mềm, nhuyễn thể. Trong đó, nhóm sản phẩm cá sấy khô, ướp muối, hun khói chiếm tỷ trọng kim ngạch cao nhất qua các năm (46,57% năm 2021; 45,57% năm 2022; 41,51% năm 2023, tương đương 47,9 tỷ VND).

2. Vị trí và tỷ trọng của thị trường EU trong tổng kim ngạch xuất khẩu của công ty biến động như thế nào?
EU là thị trường xuất khẩu lớn thứ ba của công ty (sau Nhật Bản và Trung Quốc). Năm 2021, kim ngạch xuất khẩu sang EU đạt 8,24 tỷ VND (chiếm 10,01%); năm 2022 tăng lên 12,80 tỷ VND (chiếm 14,56%); năm 2023 đạt 15,68 tỷ VND (chiếm 13,60% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn công ty).

3. Hiệu quả tài chính từ hoạt động xuất khẩu thủy sản sang EU của công ty thể hiện qua các chỉ số sinh lời nào?
Giai đoạn 2021–2023, tỷ suất doanh thu trên chi phí xuất khẩu sang EU đạt trung bình 131,83% (dao động từ 130,21% đến 132,10%); tỷ suất lợi nhuận trên chi phí đạt 27,19%–28,88%; tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu duy trì ở mức 20,88%–21,87%; tỷ suất lợi nhuận trên vốn kinh doanh phục vụ thị trường EU đạt 24,10%–27,61%.

4. Những quy định kỹ thuật bắt buộc nào của thị trường EU được phân tích trong khóa luận?
Khóa luận phân tích 5 nhóm quy định bắt buộc của EU: Quy tắc truy xuất nguồn gốc số 1379/2013; Quy định chứng nhận khai thác chống đánh bắt bất hợp pháp (IUU); Quy chuẩn kiểm soát vệ sinh theo HACCP; Quy chuẩn giới hạn chất ô nhiễm kim loại nặng, dioxin, PCP, PAHs và tiêu chuẩn vi sinh theo Quy định số 2073/2005; Quy tắc ghi nhãn mác bắt buộc theo Quy định số 1169/2011 cùng các chứng nhận tự nguyện phổ biến (IFS, BRC, GlobalGAP).

5. Đề tài khóa luận này bổ sung điểm mới gì so với các công trình nghiên cứu trước đó về xuất khẩu thủy sản sang EU?
Đề tài khắc phục hạn chế về tính thời điểm của các luận án trước (như Luận án năm 2006, 2017) bằng việc cập nhật chuỗi số liệu thực tế giai đoạn 2021–2024 sau khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực. Đồng thời, đề tài đi sâu lượng hóa thực tế tại một doanh nghiệp cụ thể (SEAPRODEX HANOI) thay vì chỉ phân tích bức tranh vĩ mô toàn ngành.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thành Văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về hiệu quả xuất khẩu và các rào cản kỹ thuật đặc thù của thị trường EU trong bối cảnh thực thi EVFTA. Thông qua chuỗi số liệu tài chính - thương mại giai đoạn 2021–2023 tại Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy sản Hà Nội, công trình đã chứng minh sự tăng trưởng tích cực về doanh thu, lợi nhuận và hiệu quả sử dụng vốn khi xuất khẩu sang thị trường EU, đồng thời chỉ rõ những điểm nghẽn về chứng nhận chất lượng và xây dựng thương hiệu. Hệ thống giải pháp đề xuất về quản trị vốn, nhân sự và chuẩn hóa chuỗi cung ứng cung cấp cơ sở thực tiễn có giá trị tham khảo tốt cho doanh nghiệp và các nghiên cứu cùng chuyên ngành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu 16 • Chương 2: Cơ sở lý luận về xuất khẩu và thúc đẩy xuất khẩu • Chương 3: Thực trạng xuất khẩu thủy sản sang thị trường EU của Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy sản Hà Nội • Chương 4: Định hướng phát triển và đề xuất các giải nâng cao hiệu quả xuất khẩu thủy sản sang thị trường EU của Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy sản Hà Nội 17 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XUẤT KHẨU VÀ THÚC ĐẨY XUẤT KHẨU 2. Cơ sở lý thuyết về xuất khẩu 2. Khái niệm Xuất khẩu là hoạt động đưa hàng hóa, dịch vụ từ quốc gia này sang quốc gia khác. Xuất khẩu được coi là hình thức thâm nhập thị trưởng nước ngoài ít rủi ro và chi phí thấp.

Dưới góc độ kinh doanh, xuất khẩu là việc bản các hàng hóa và dịch vụ. Dưới góc độ phi kinh doanh như quà tặng hoặc viện trợ không hoàn lại thì hoạt động đó lại là việc lưu chuyển hàng hóa hoặc dịch vụ qua biên giới quốc gia. Theo luật Thương mại năm 2005 thi “Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hóa được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật.” Bản chất của xuất khẩu là việc cung cấp hàng hóa và dịch vụ ra nước ngoài trên cơ sở dùng tiền tệ làm phương thức thanh toán. Đó là việc mua bán và trao đổi hàng hóa dịch vụ giữa trong nước với nước ngoài.

Một khi nền sản xuất phát triển, tiềm lực sản xuất hàng hóa và dịch vụ dư thừa thì việc tìm một thị trường mới cho sản phẩm là một nhu cầu hết sức cần thiết và cấp bách, điều đó chỉ có thể thực hiện thông qua hoạt động mở rộng thị trưởng vượt qua ra khỏi biên giới quốc gia, hay nói cách khác là xuất khẩu sản phẩm sang thị trường nước ngoài. Các hình thức xuất khẩu 2. Xuất khẩu trực tiếp Trong hình thức xuất khẩu trực tiếp, hai bên mua bán hàng sẽ trực tiếp ký kết hợp đồng ngoại thương. Hợp đồng ký kết giữa hai bên phải phù hợp với luật lệ của quốc gia cũng như thông lệ mua bán quốc tế.

Hình thức xuất khẩu trực tiếp thích hợp đối với gần như mọi loại hình doanh nghiệp, giúp họ chủ động được hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp minh. Loại hình này cũng là sự lựa chọn của các doanh nghiệp đang muốn khẳng định thương hiệu của minh trên thị trường quốc tế. Xuất khẩu gián tiếp (ủy thác) Xuất khẩu gián tiếp hay còn gọi là xuất khẩu ủy thác. Với hình thức này, bên có hàng sẽ ủy thác cho một đơn vị khác gọi là bên nhận ủy thác để tiến hành xuất khẩu 18 trên danh nghĩa của bên nhận ủy thác.

Để thực hiện hình thức này, doanh nghiệp nhận ủy thác cần ký kết hợp đồng xuất khẩu ủy thác với đơn vị trong nước. Bên nhận ủy thác sẽ ký kết hợp đồng xuất khẩu, giao hàng và thanh toán đối với đơn vị nước ngoài và cuối cùng là nhận phí ủy thác xuất khẩu từ chủ hàng đã ủy thác xuất khẩu. Gia công hàng xuất khẩu Gia công xuất khẩu là hình thức mà công ty trong nước nhận tư liệu sản xuất (chủ yếu là máy móc, nguyên vật liệu) từ công ty nước ngoài về để sản xuất hàng hóa dựa trên yêu cầu của bên đặt hàng. Hàng hóa làm ra sẽ được xuất khẩu ra nước ngoài theo chỉ định của công ty đặt hàng.

Hình thức gia công xuất khẩu này đang ngày càng phát triển mạnh mẽ, được các quốc gia có nguồn lao động dồi dào giá rẻ như Việt Nam áp dụng. Điều này không những tạo điều kiện tiếp cận công nghệ mới mà còn mang lại việc làm cho người lao động. Việt Nam cũng là một trong số những nước gia công hàng xuất khẩu với nhiều mặt hàng đa dạng như dệt may, da giầy, điện tử. Tạm nhập tái xuất Tạm nhập có thể hiểu nghĩa đơn thuần là việc nhập khẩu hàng hóa trong một thời gian ngắn hạn (‘tạm”) vào lãnh thổ Việt Nam.

Thông thường, hàng hóa sau khi được nhập khẩu vào một quốc gia thì sẽ được lưu lại tại quốc gia đó để phân phối ra thị trường hoặc phục vụ cho một mục đích nhất định của doanh nghiệp nhập khẩu trong sản xuất kinh doanh và có lưu thông trên thị trường Việt Nam. Tuy nhiên, với trường hợp tạm nhập thì hàng hóa nhập khẩu không nhằm mục đích cho lưu thông tại thị trường Việt Nam mà sau một thời gian ngắn được xuất khẩu sang nước thứ ba. Tái xuất là quá trình tiếp sau của tạm nhập. Sau khi hàng hóa được làm thủ tục thông quan, nhập khẩu vào Việt Nam thì sẽ được xuất khẩu lại tới một quốc gia khác.

Bản chất, hàng hóa này được xuất khẩu hai lần, xuất khẩu đi từ nước đầu tiên sau đó tạm nhập khẩu vào Việt Nam và lại xuất khẩu sang một nước khác nên gọi là tái xuất. Xuất khẩu tại chỗ Xuất khẩu tại chỗ là hình thức mà hàng hóa được các doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam bán cho thương nhân nước ngoài nhưng lại giao hàng cho doanh nghiệp khác 19 tại Việt Nam theo chỉ định của thương nhân nước ngoài. Doanh nghiệp xuất khẩu gồm cả các doanh nghiệp Việt Nam và các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Buôn bán đối lưu Mua bán đối lưu hay mậu dịch đối lưu là một phương thức giao dịch trao đổi hàng hóa, trong đó xuất khẩu kết hợp chặt chẽ với nhập khẩu, người bán đồng thời là người mua, lượng hàng giao đi có giá trị tương đương với lượng hàng nhập về.

Vai trò của xuất khẩu 2. Đóng góp của xuất khẩu vào tăng trưởng kinh tế Trong tính toán tổng cầu, xuất khẩu được coi là nhu cầu từ bên ngoài (ngoại nhu). Mức độ phụ thuộc của một nền kinh tế vào xuất khẩu được đo bằng tỷ lệ giữa giá trị nhập khẩu và tổng thu nhập quốc dân. Đối với những nền kinh tế mà cầu nội địa yếu, thì xuất khẩu có ý nghĩa quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế.

Xuất khẩu là cách mang ngoại tệ lớn nhất về cho đất nước, bên cạnh đó giúp các doanh nghiệp trong nước mở rộng thị trường tiêu thụ quy mô sản xuất, từ đó giúp nền kinh tế tăng trưởng. Chính vì thế, nhiều nước đang phát triển theo đuổi chiến lược công nghiệp hóa hướng vào xuất khẩu. Tuy nhiên, vì xuất khẩu phụ thuộc vào yếu tố nước ngoài, nên để đảm bảo tăng trưởng kinh tế ổn định và bền vững. IMF (Quỹ tiền tệ quốc tế - International Monetary Fund) thường khuyến nghị các nước phải dựa nhiều hơn nữa vào cầu nội địa.

Hoạt động xuất khẩu góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm Trong quá trình hội nhập vào nền kinh tế thế giới và khu vực, hàng hóa các nước phải chịu sự cạnh tranh khốc liệt với hàng hoá các nước khác và gặp phải các hàng rào thuế quan và phi thuế quan của các nước đặt ra. Vì vậy để tồn tại, đứng vững và phát triển được. các nước phải không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm, hạ giá thành sản phẩm. để tạo sức cạnh tranh mạnh mẽ cho hàng hoá nước mình.

Xuất khẩu giúp chuyển dịch cơ cấu kinh tế sang nền kinh tế hướng ngoại Chuyển dịch cơ cấu kinh tế là do tác động của rất nhiều yếu tố như tiến bộ khoa học kỹ thuật, tốc độ phát triển kinh tế. Hoạt động xuất khẩu cũng là yếu tố tác động đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Kể từ khi Đảng và Nhà nước ta phát triển nền kinh tế dựa trên mô hình hướng về xuất khẩu kết hợp song song với mô hình thay thế nhập 20 khẩu, cơ cấu kinh tế của nước ta đã và đang chuyển dịch tích cực, phù hợp với xu hướng phát triển của kinh tế thế giới và khu vực. Sự tác động của xuất khẩu đối với sản xuất và chuyển dịch cơ cấu kinh tế có thể được nhìn nhận theo các hướng sau: • Xuất khẩu những sản phẩm của nước ta cho nước ngoài.

• Xuất phát từ nhu cầu của thị trường thế giới để tổ chức sản xuất và xuất khẩu những mặt hàng mà các nước khác cần, điều đó tác động tích cực đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tập trung tăng nhanh tỷ trọng các sản phẩm xuất khẩu có giá trị gia tăng cao, sản phẩm chế biến sâu, sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao, sản phẩm thân thiện với môi trường trong cơ cấu hàng hóa xuất khẩu, thúc đẩy sản xuất phát triển. • Xuất khẩu tạo điều kiện cho các ngành có điều kiện phát triển thuận lợi. • Xuất khẩu tạo ra khả năng mở rộng thị trường tiêu thụ, cung cấp đầu vào cho sản xuất, khai thác tối đa sản xuất trong nước. • Xuất khẩu tạo ra những tiền đề kinh tế kỹ thuật nhằm đổi mới thường xuyên năng lực sản xuất trong nước.

Nói cách khác xuất khẩu là cơ sở tạo thêm vốn và kỹ thuật, công nghệ tiên tiến từ thế giới bên ngoài vào Việt Nam nhằm hiện đại hoá nền kinh tế nước ta. • Thông qua xuất khẩu, hàng hoá của Việt Nam sẽ tham gia vào cuộc cạnh tranh trên thị trưởng thế giới về giá cả, chất lượng. Cuộc cạnh tranh đòi hỏi phải tổ chức lại sản xuất cho phù hợp với nhu cầu thị trường. • Thông qua xuất khẩu, hàng hoá của Việt Nam sẽ tham gia vào cuộc cạnh tranh trên thị trường thế giới về giá cả, chất lượng.

Cuộc cạnh tranh đòi hỏi phải tổ chức lại sản xuất cho phù hợp với nhu cầu thị trường. • Xuất khẩu còn đòi hỏi các doanh nghiệp hoàn thiện và đổi mới công tác quản lý sản xuất, kinh doanh, nâng cao chất lượng, hạ giá thành. Xuất khẩu giải quyết công ăn việc làm, nâng cao đời sống nhân dân Tác động của xuất khẩu đến đời sống bao gồm rất nhiều mặt, trước hết sản xuất hàng xuất khẩu là nơi thu hút hàng triệu lao động vào làm việc và có thu nhập ổn định Xuất khẩu còn tạo ra nguồn vốn để nhập khẩu vật phẩm tiêu dùng thiết yếu, phục vụ đời sống và đáp ứng ngày một phong phú thêm nhu cầu tiêu dùng của nhân dân. Xuất khẩu là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy các quan hệ kinh tế đối ngoại Xuất khẩu và các quan hệ kinh tế đối ngoại đã làm cho nền kinh tế nước ta gắn chặt với phân công lao động quốc tế.