Các yếu tố quyết định xuất khẩu cá ngừ Việt Nam ra thị trường quốc tế

Chuyên khảo phân tích Determinants of vietnamese tuna export to the international market, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Do Thi Thao May
• Người hướng dẫn: Dr. Doan Ngoc Thang
• Trường học: Banking Academy
• Chuyên ngành: International Business
• Đề tài: Determinants Of Vietnamese Tuna Export To The International Market
• Loại tài liệu: Graduation Thesis
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Ha Noi

Mục lục chi tiết

• DECLARATION
• ACKNOWLEDGEMENT
• 1. INTRODUCTION
• 1.1. THE URGENCY OF THEME
• 1.2. RESEARCH SUBJECT AND SCOPE
• 1.3. LITERATURE REVIEW
• 1.4. RESEARCH PURPOSES
• 1.5. RESEARCH METHODOLOGIES
• 1.6. THESIS STRUCTURE
• 2. AN OVERVIEW OF TUNA EXPORT
• 2.1. INTRODUCTION OF TUNA
• 2.1.1. Definition and features
• 2.1.1.1. Definition
• 2.1.1.2. Major Varieties
• 2.1.1.3. Features
• 2.1.1.3.1. Biology
• 2.1.1.3.2. Physiology
• 2.1.1.3.3. Nutrition and Health Benefits
• 2.2. OVERVIEW OF TUNA EXPORTING
• 2.2.1. Forms of exporting tuna
• 2.3. DETERMINANTS OF EXPORTING
• 2.3.1. Determinants in the macro environment
• 2.3.2. Determinants in the micro environment
• 2.3.3. Determinants in the internal business
• 2.4. INTERNATIONAL EXPERIENCE OF TUNA EXPORTING
• 2.5. CONCLUSION OF CHAPTER 1
• 3. DETERMINANTS OF VIETNAM’S TUNA EXPORT INTO INTERNATIONAL MARKET
• 3.1. SITUATION OF TRADE AND TUNA EXPORT IN INTERNATIONAL MARKET
• 3.1.1. Situation of tuna trade in international market
• 3.1.2. Situation of international tuna market
• 3.2. OVERVIEW OF FISHING AND EXPORTING TUNA IN VIET NAM
• 3.2.1. Overview of the situation of fishing and processing tuna in Viet Nam
• 3.2.2. Overview of the situation of Vietnam’s tuna export to international market from 2000 to 2020
• 3.3. DETERMINANTS OF VIETNAM’S TUNA EXPORT TO INTERNATIONAL MARKET
• 3.4. EVALUATION OF VIETNAM’S TUNA EXPORT TO INTERNATIONAL MARKET
• 3.5. CONCLUSION OF CHAPTER 2
• 4. CHAPTER 3: SOLUTIONS OF FACILITATING VIETNAM’S TUNA EXPORT TO THE GLOBAL MARKET FROM 2020 TO 2025
• 4.1. PROSPECT OF VIETNAM’S TUNA EXPORT TO THE GLOBAL MARKET
• 4.2. SOLUTIONS OF FACILITATING VIETNAM’S TUNA EXPORT TO THE GLOBAL MARKET
• 4.2.1. Macro policy solutions for the Vietnam’s government and agencies
• 4.2.2. Recommendations for tuna processing and exporting enterprises
• 4.3. CONCLUSION OF CHAPTER 3
• LIST OF ACRONYMS
• LIST OF FIGURES
• LIST OF TABLES

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Xuất Khẩu Cá Ngừ Cơ Hội Thách Thức

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, hoạt động xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam ngày càng trở nên quan trọng. Nhà nước luôn khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp giảm thiểu rào cản trong hoạt động xuất nhập khẩu. Ngành xuất khẩu cá ngừ đã đạt được những thành công đáng kể, với nhiều sản phẩm vươn ra thị trường thế giới. Từ năm 2015 đến 2019, giá trị xuất khẩu cá ngừ tăng hơn 1.6 lần, từ 455 triệu USD lên hơn 719 triệu USD. Cá ngừ Việt Nam đã có mặt tại 108 thị trường, bao gồm cả các thị trường cạnh tranh cao như Mỹ, EU, ASEAN, Israel, Nhật Bản, Canada, Mexico và Trung Quốc. Trên bản đồ xuất khẩu cá ngừ toàn cầu, Việt Nam luôn nằm trong top 8 các nước xuất khẩu lớn. Tuy nhiên, thị phần và kim ngạch xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam vẫn còn thấp hơn so với Thái Lan, Indonesia và Philippines.

1.1. Thị Trường Cá Ngừ Quốc Tế Tiềm Năng Phát Triển Cá Ngừ Việt Nam

Thái Lan hiện là nhà xuất khẩu cá ngừ lớn nhất thế giới, chiếm 29% thị phần trong năm 2020. Việt Nam chỉ chiếm 3.65% thị phần xuất khẩu cá ngừ toàn cầu. Xét về kim ngạch, giá trị xuất khẩu cá ngừ của Thái Lan cao gấp hơn 10 lần so với Việt Nam, đạt 2.36 tỷ USD so với 297 triệu USD. Nghiên cứu của Zainuri Syam, Vivi Silvia và Taufiq C. Dawood (2021) về xuất khẩu cá ngừ vây vàng đông lạnh của Indonesia đã chỉ ra ảnh hưởng của giá xuất khẩu, tỷ giá hối đoái và GDP bình quân đầu người đến hoạt động xuất khẩu. Điều này cho thấy sự cần thiết phải phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam một cách toàn diện.

1.2. Lợi Thế Cạnh Tranh Xuất Khẩu Cá Ngừ Việt Nam So Sánh Khu Vực

Việt Nam có lợi thế tự nhiên với bờ biển dài và ngư trường cá ngừ rộng lớn. So với Thái Lan và Philippines, lợi thế này không hề thua kém. Tuy nhiên, thị phần và giá trị xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam lại chưa tương xứng. Điều này đặt ra câu hỏi về các yếu tố tác động đến xuất khẩu cá ngừ Việt Nam. Việc đánh giá chính xác các yếu tố này là vô cùng quan trọng để đưa ra các giải pháp phù hợp, nâng cao năng lực cạnh tranh cá ngừ của Việt Nam.

II. Vấn Đề Xuất Khẩu Cá Ngừ Rào Cản Khó Khăn Hiện Nay

Mặc dù có nhiều tiềm năng, xuất khẩu cá ngừ Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các rào cản thương mại, yêu cầu về tiêu chuẩn xuất khẩu cá ngừ ngày càng khắt khe, và sự cạnh tranh gay gắt từ các nước xuất khẩu khác đang gây áp lực lớn lên các doanh nghiệp Việt Nam. Việc đảm bảo chất lượng cá ngừ xuất khẩu, đáp ứng các quy định về nguồn gốc cá ngừ và truy xuất nguồn gốc cũng là một vấn đề nan giải. Bên cạnh đó, biến động về giá cá ngừ xuất khẩu và chi phí sản xuất cũng ảnh hưởng đến lợi nhuận của các doanh nghiệp.

2.1. Tiêu Chuẩn Xuất Khẩu Cá Ngừ Vượt Qua Rào Cản Thương Mại Quốc Tế

Các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm, chứng nhận xuất khẩu cá ngừ (ví dụ: MSC), và các tiêu chuẩn về môi trường ngày càng trở nên quan trọng. Việc tuân thủ các tiêu chuẩn này đòi hỏi các doanh nghiệp phải đầu tư vào công nghệ, quy trình sản xuất, và đào tạo nhân lực. Không đáp ứng được các tiêu chuẩn này đồng nghĩa với việc mất đi cơ hội tiếp cận các thị trường lớn và tiềm năng.

2.2. Cạnh Tranh Xuất Khẩu Cá Ngừ Tăng Cường Năng Lực Cạnh Tranh Cho Doanh Nghiệp

Sự cạnh tranh từ các nước xuất khẩu cá ngừ lớn như Thái Lan, Indonesia và Philippines đòi hỏi các doanh nghiệp Việt Nam phải liên tục cải tiến và nâng cao năng lực cạnh tranh. Điều này bao gồm việc cải thiện chất lượng cá ngừ xuất khẩu, giảm chi phí sản xuất, xây dựng thương hiệu, và tìm kiếm thị trường mới. Nghiên cứu của Puspi Eko Wiranthi, Iwan Aminudin và Eka Rachmawati Dewi (2020) về xuất khẩu cá ngừ đóng hộp của Indonesia vào EU cho thấy ảnh hưởng của sản lượng sản xuất cá ngừ và tỷ giá hối đoái thực tế đến hoạt động xuất khẩu.

III. Giải Pháp Xuất Khẩu Cá Ngừ Nâng Cao Giá Trị Bền Vững

Để thúc đẩy xuất khẩu cá ngừ Việt Nam một cách bền vững, cần có các giải pháp đồng bộ từ cả phía nhà nước và doanh nghiệp. Nhà nước cần xây dựng các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, đàm phán các hiệp định thương mại có lợi, và tăng cường kiểm soát nguồn gốc cá ngừ. Doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ chế biến, nâng cao chất lượng cá ngừ xuất khẩu, đa dạng hóa sản phẩm, và xây dựng chuỗi cung ứng cá ngừ hiệu quả.

3.1. Chính Sách Xuất Khẩu Cá Ngừ Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Phát Triển Bền Vững

Các chính sách hỗ trợ tài chính, ưu đãi thuế, và các chương trình xúc tiến thương mại có thể giúp các doanh nghiệp giảm chi phí và tăng cường khả năng cạnh tranh. Đồng thời, việc xây dựng các tiêu chuẩn và quy định rõ ràng về xuất khẩu cá ngừ sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch và công bằng.

3.2. Phát Triển Sản Phẩm Giá Trị Gia Tăng Cá Ngừ Mở Rộng Thị Trường

Thay vì chỉ xuất khẩu cá ngừ thô, các doanh nghiệp nên tập trung vào việc phát triển các sản phẩm giá trị gia tăng cá ngừ như cá ngừ đóng hộp, cá ngừ chế biến sẵn, và các sản phẩm cá ngừ xuất khẩu đông lạnh. Điều này sẽ giúp tăng giá trị xuất khẩu cá ngừ và mở rộng thị trường.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Nâng Cao Chất Lượng Cá Ngừ Xuất Khẩu

Việc ứng dụng công nghệ tiên tiến trong quy trình khai thác, chế biến và bảo quản cá ngừ có vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng cá ngừ xuất khẩu. Các công nghệ như hệ thống quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc điện tử, và các phương pháp bảo quản lạnh hiện đại giúp đảm bảo cá ngừ luôn tươi ngon và đáp ứng các yêu cầu khắt khe của thị trường quốc tế.

4.1. Quy Trình Xuất Khẩu Cá Ngừ Ứng Dụng Tiêu Chuẩn HACCP và ISO

Áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như HACCP và ISO trong quy trình xuất khẩu cá ngừ giúp đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và nâng cao uy tín của sản phẩm. Các doanh nghiệp cần xây dựng và duy trì hệ thống quản lý chất lượng chặt chẽ để đáp ứng các yêu cầu này.

4.2. Truy Xuất Nguồn Gốc Cá Ngừ Đảm Bảo Tính Minh Bạch

Hệ thống truy xuất nguồn gốc cá ngừ cho phép người tiêu dùng và các cơ quan quản lý theo dõi được hành trình của cá ngừ từ khi được khai thác đến khi đến tay người tiêu dùng. Điều này giúp tăng cường niềm tin vào sản phẩm và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về tính minh bạch của thị trường.

V. Dự Báo Thị Trường Cá Ngừ Quốc Tế Cơ Hội Đến 2025

Thị trường cá ngừ quốc tế được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng trong những năm tới, tạo ra nhiều cơ hội cho xuất khẩu cá ngừ Việt Nam. Các yếu tố như tăng trưởng dân số, thu nhập bình quân đầu người tăng, và xu hướng tiêu dùng thực phẩm lành mạnh sẽ thúc đẩy nhu cầu cá ngừ trên toàn thế giới. Tuy nhiên, các doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động nắm bắt thông tin thị trường, điều chỉnh chiến lược kinh doanh, và liên tục cải tiến để tận dụng tối đa các cơ hội này.

5.1. Phân Tích Thị Trường Nhập Khẩu Cá Ngừ Xác Định Thị Trường Mục Tiêu

Việc phân tích kỹ lưỡng thị trường nhập khẩu cá ngừ giúp các doanh nghiệp xác định được các thị trường mục tiêu tiềm năng và xây dựng chiến lược thâm nhập thị trường phù hợp. Các yếu tố cần xem xét bao gồm quy mô thị trường, tốc độ tăng trưởng, thị hiếu tiêu dùng, và các quy định pháp lý.

5.2. Ảnh Hưởng của Hiệp Định Thương Mại Cá Ngừ Tận Dụng Lợi Thế

Các hiệp định thương mại cá ngừ như EVFTA và CPTPP mang lại nhiều lợi thế cho xuất khẩu cá ngừ Việt Nam. Các doanh nghiệp cần nắm vững các quy định của các hiệp định này để tận dụng tối đa các ưu đãi thuế quan và giảm thiểu các rào cản thương mại.

VI. Kết Luận Xuất Khẩu Cá Ngừ Phát Triển Bền Vững Hiệu Quả

Xuất khẩu cá ngừ là một ngành kinh tế quan trọng của Việt Nam, có tiềm năng phát triển lớn. Để đạt được sự phát triển bền vững và hiệu quả, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, doanh nghiệp, và các tổ chức liên quan. Việc tập trung vào nâng cao chất lượng cá ngừ xuất khẩu, phát triển sản phẩm giá trị gia tăng cá ngừ, và xây dựng chuỗi cung ứng cá ngừ hiệu quả là chìa khóa để thành công trên thị trường quốc tế.

6.1. Định Hướng Phát Triển Bền Vững Cá Ngừ Bảo Vệ Nguồn Lợi

Việc khai thác và chế biến cá ngừ cần được thực hiện một cách bền vững, đảm bảo bảo vệ nguồn lợi và môi trường biển. Các biện pháp như quản lý khai thác, sử dụng các phương pháp đánh bắt thân thiện với môi trường, và giảm thiểu ô nhiễm cần được ưu tiên.

6.2. Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Cá Ngừ Hướng Đến Tương Lai

Để tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, các doanh nghiệp cần liên tục nâng cao năng lực cạnh tranh cá ngừ. Điều này bao gồm việc đầu tư vào công nghệ, đổi mới sản phẩm, xây dựng thương hiệu, và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, ngành xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đã có những bước phát triển vượt bậc, trong đó cá ngừ đại dương là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực với tiềm năng lớn. Từ năm 2015 đến 2019, giá trị xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam tăng từ 455 triệu USD lên hơn 719 triệu USD, tương đương mức tăng 58%, chiếm khoảng 21-22% tổng giá trị xuất khẩu thủy sản. Việt Nam hiện có mặt tại 108 thị trường quốc tế, trong đó các thị trường chính gồm Mỹ, EU, ASEAN, Israel, Nhật Bản, Canada, Mexico và Trung Quốc. Tuy nhiên, so với các nước trong khu vực như Thái Lan, Indonesia và Philippines, thị phần và giá trị xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam còn thấp, chỉ chiếm khoảng 3,65% thị phần toàn cầu năm 2020, trong khi Thái Lan dẫn đầu với 29%. Điều này đặt ra câu hỏi về các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm hệ thống hóa các yếu tố tác động đến xuất khẩu cá ngừ Việt Nam, đánh giá thực trạng xuất khẩu trên thị trường quốc tế, phân tích ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế, chính trị, xã hội và nội bộ doanh nghiệp đến hoạt động xuất khẩu, từ đó đề xuất các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu cá ngừ trong giai đoạn 2020-2025. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động khai thác, chế biến và xuất khẩu cá ngừ tại Việt Nam trong giai đoạn 1996-2019, với trọng tâm là các tỉnh ven biển miền Trung như Bình Định, Phú Yên và Khánh Hòa – những vùng có trữ lượng cá ngừ lớn.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp thủy sản nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường xuất khẩu cá ngừ, góp phần phát triển kinh tế biển bền vững và bảo vệ chủ quyền biển đảo quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế quốc tế liên quan đến hoạt động xuất khẩu, trong đó nổi bật là Mô hình Trọng lực (Gravity Model) được sử dụng để phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến thương mại quốc tế. Mô hình này cho phép đánh giá tác động của các biến như giá xuất khẩu, tỷ giá hối đoái, GDP của các nước nhập khẩu, khoảng cách kinh tế và các yếu tố khác đến khối lượng xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam.

Ngoài ra, luận văn áp dụng các khái niệm chính về môi trường kinh doanh quốc tế, bao gồm các yếu tố vĩ mô (kinh tế, chính trị, pháp luật, văn hóa xã hội, công nghệ, môi trường tự nhiên), yếu tố vi mô (nhà cung cấp, đối thủ cạnh tranh, sản phẩm thay thế, ngành hỗ trợ) và yếu tố nội bộ doanh nghiệp (nguồn nhân lực, năng lực quản lý, tài chính, cơ sở vật chất, chiến lược marketing, nghiên cứu và phát triển). Mô hình Năm lực lượng cạnh tranh của Porter cũng được sử dụng để phân tích mức độ cạnh tranh trong ngành xuất khẩu cá ngừ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp định tính và định lượng. Phương pháp định tính bao gồm thu thập, phân tích và so sánh dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo ngành, tài liệu pháp luật, các nghiên cứu trước đây và số liệu thống kê quốc tế. Phương pháp định lượng chủ yếu sử dụng Mô hình Trọng lực để đánh giá tác động của các biến số kinh tế đến xuất khẩu cá ngừ Việt Nam.

Nguồn dữ liệu chính gồm số liệu xuất nhập khẩu từ Cơ sở dữ liệu Thương mại Liên Hợp Quốc (UN Comtrade), số liệu của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), báo cáo của Tổng cục Thủy sản Việt Nam và các tổ chức nghiên cứu thị trường quốc tế. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm dữ liệu xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam và các nước đối tác trong giai đoạn 1996-2019.

Phương pháp chọn mẫu là chọn các thị trường nhập khẩu chính và các biến số kinh tế có liên quan để phân tích. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2018 đến 2022, với các bước thu thập dữ liệu, xử lý, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng xuất khẩu cá ngừ Việt Nam: Giá trị xuất khẩu cá ngừ tăng từ khoảng 34 triệu USD năm 2001 lên gần 625 triệu USD năm 2019, đạt mức tăng trưởng trung bình hàng năm khoảng 12%. Tuy nhiên, năm 2020 giảm xuống còn khoảng 566 triệu USD do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19.

2. Thị phần xuất khẩu: Việt Nam chiếm khoảng 24% thị phần toàn cầu về xuất khẩu cá ngừ đông lạnh (HS 030487) từ năm 2018, vượt qua Hàn Quốc và Indonesia. Thị trường nhập khẩu chính gồm Mỹ (48%), Israel (6%) và Mexico (5%).

3. Cơ cấu đội tàu và sản lượng khai thác: Việt Nam có khoảng 4.180 tàu cá ngừ, chủ yếu ở các tỉnh miền Trung, với tốc độ tăng trưởng số lượng tàu khoảng 12,4%/năm giai đoạn 2011-2017. Sản lượng khai thác cá ngừ đạt khoảng 123.080 tấn năm 2017, trong đó Bình Định chiếm 38,4%, Phú Yên 14,9% và Khánh Hòa 46%.

4. Ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế vĩ mô: Tỷ giá hối đoái, GDP của các nước nhập khẩu và các hiệp định thương mại tự do như CPTPP và EVFTA có tác động tích cực đến xuất khẩu cá ngừ Việt Nam. Ví dụ, thuế nhập khẩu cá ngừ đông lạnh vào Mexico giảm từ 20% xuống 0% trong vòng 3 năm theo CPTPP, giúp tăng sức cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân tăng trưởng xuất khẩu cá ngừ Việt Nam chủ yếu do sự phát triển đội tàu hiện đại, mở rộng vùng khai thác và cải tiến công nghệ chế biến, đồng thời tận dụng các hiệp định thương mại tự do để giảm thuế và mở rộng thị trường. Tuy nhiên, so với các nước như Thái Lan và Philippines, Việt Nam còn hạn chế về thương hiệu, quy mô chế biến và nguồn nguyên liệu ổn định.

Việc Việt Nam bị cảnh báo "thẻ vàng" về khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) từ EU từ năm 2017 đã ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín và khả năng tiếp cận thị trường châu Âu. Nỗ lực khắc phục vấn đề này là yếu tố then chốt để duy trì và phát triển xuất khẩu cá ngừ.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, các yếu tố như giá xuất khẩu, tỷ giá và GDP nhập khẩu đều có ảnh hưởng đáng kể đến xuất khẩu cá ngừ, phù hợp với kết quả nghiên cứu của các nước trong khu vực. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng xuất khẩu theo năm, bảng phân tích thị phần và biểu đồ cơ cấu đội tàu để minh họa rõ nét hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý và phát triển đội tàu cá ngừ: Đầu tư hiện đại hóa tàu cá, nâng cao năng lực khai thác và bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định. Mục tiêu tăng trưởng sản lượng khai thác khoảng 10%/năm, thực hiện trong giai đoạn 2022-2025, do Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phối hợp với các địa phương thực hiện.

2. Nâng cao chất lượng chế biến và áp dụng tiêu chuẩn quốc tế: Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ chế biến hiện đại, áp dụng hệ thống HACCP, ISO và các chứng nhận bền vững để đáp ứng yêu cầu thị trường khó tính như EU, Mỹ. Mục tiêu đạt 80% nhà máy chế biến đạt chuẩn quốc tế vào năm 2025.

3. Xây dựng thương hiệu và xúc tiến thương mại: Hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng thương hiệu cá ngừ Việt Nam, tăng cường quảng bá tại các thị trường trọng điểm, đặc biệt là Mỹ, EU và Nhật Bản. Thực hiện các chương trình xúc tiến thương mại hàng năm, do Bộ Công Thương và VASEP chủ trì.

4. Hoàn thiện chính sách và tăng cường kiểm soát khai thác bất hợp pháp: Nâng cao hiệu quả quản lý nghề cá, phối hợp với các cơ quan quốc tế để gỡ bỏ "thẻ vàng" IUU, đảm bảo khai thác bền vững. Mục tiêu gỡ bỏ cảnh báo trước năm 2023, do Tổng cục Thủy sản và Bộ Tài nguyên Môi trường thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách phát triển ngành cá ngừ, quản lý nghề cá và thúc đẩy xuất khẩu bền vững.

2. Doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu thủy sản: Giúp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến xuất khẩu, từ đó điều chỉnh chiến lược sản xuất, marketing và mở rộng thị trường.

3. Các tổ chức nghiên cứu và đào tạo: Là tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu sâu hơn về kinh tế biển, thương mại quốc tế và phát triển ngành thủy sản.

4. Ngư dân và hợp tác xã nghề cá: Cung cấp thông tin về xu hướng thị trường, giúp nâng cao nhận thức về khai thác bền vững và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Câu hỏi thường gặp

1. Yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến xuất khẩu cá ngừ Việt Nam?
   Tỷ giá hối đoái, GDP của các nước nhập khẩu và các hiệp định thương mại tự do là những yếu tố quan trọng nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả và khả năng cạnh tranh của sản phẩm.

2. Tại sao Việt Nam chưa thể vượt qua Thái Lan về thị phần xuất khẩu cá ngừ?
   Việt Nam còn hạn chế về thương hiệu, quy mô chế biến và nguồn nguyên liệu ổn định, trong khi Thái Lan có hệ thống cảng cá hiện đại, đội tàu lớn và thương hiệu mạnh.

3. Ảnh hưởng của "thẻ vàng" IUU đến xuất khẩu cá ngừ Việt Nam như thế nào?
   "Thẻ vàng" làm giảm uy tín và khả năng tiếp cận thị trường EU, gây khó khăn trong xuất khẩu và yêu cầu Việt Nam phải tăng cường quản lý nghề cá để gỡ bỏ cảnh báo.

4. Các sản phẩm cá ngừ xuất khẩu phổ biến của Việt Nam là gì?
   Bao gồm cá ngừ đông lạnh, cá ngừ đóng hộp, cá ngừ tươi và các sản phẩm chế biến khác như fillet, steak, saku blocks.

5. Giải pháp nào giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh?
   Đầu tư công nghệ chế biến hiện đại, áp dụng tiêu chuẩn quốc tế, xây dựng thương hiệu và tận dụng các hiệp định thương mại tự do để giảm thuế và mở rộng thị trường.

Kết luận

• Giá trị xuất khẩu cá ngừ Việt Nam tăng trưởng ổn định trong hai thập kỷ qua, đạt gần 625 triệu USD năm 2019.
• Việt Nam đã trở thành nhà xuất khẩu cá ngừ đông lạnh hàng đầu thế giới, chiếm 24% thị phần toàn cầu.
• Các yếu tố kinh tế vĩ mô như tỷ giá, GDP nhập khẩu và hiệp định thương mại tự do đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy xuất khẩu.
• Việt Nam cần khắc phục các hạn chế về thương hiệu, công nghệ chế biến và quản lý nghề cá để nâng cao năng lực cạnh tranh.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào phát triển đội tàu, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và hoàn thiện chính sách quản lý nghề cá.

Tiếp theo, các nhà quản lý và doanh nghiệp nên triển khai các giải pháp đề xuất nhằm tận dụng cơ hội từ các hiệp định thương mại và xu hướng tiêu dùng toàn cầu, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế để phát triển ngành cá ngừ bền vững. Để biết thêm chi tiết và ứng dụng thực tiễn, quý độc giả có thể liên hệ với tác giả hoặc các tổ chức chuyên ngành thủy sản Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BANKING ACADEMY FACULTY OF INTERNATIONAL BUSINESS ------- GRADUATION THESIS TOPIC DETERMINANTS OF VIETNAMESE TUNA EXPORT TO THE INTERNATIONAL MARKET Student’s name: Do Thi Thao May Class: K21KDQTB Course: 2018-2022 Student’s code: 21A4050284 Supervisor: Dr. Doan Ngoc Thang Ha Noi, May 2022 17014126169001000000 BANKING ACADEMY FACULTY OF INTERNATIONAL BUSINESS ------- GRADUATION THESIS TOPIC DETERMINANTS OF VIETNAMESE TUNA EXPORT TO THE INTERNATIONAL MARKET Student’s name: Do Thi Thao May Class: K21KDQTB Course: 2018-2022 Student’s code: 21A4050284 Supervisor: Dr. Doan Ngoc Thang Ha Noi, May 2022 i DECLARATION I declare that this is my research. The data used in the analysis in the thesis have clear origins, published following regulations.

The research results in the paper are researched, synthesized, and analyzed by myself in an honest, objective manner and are consistent with reality in Vietnam. These results have never been published in any other studies. Ha Noi, May 20th 2022 Student Do Thi Thao May ii ACKNOWLEDGEMENT During my graduation thesis, I received much help, suggestions and enthusiastic guidance from teachers, family and friends. I would like to express my sincere gratitude to Dr.

Doan Ngoc Thang, the Faculty of International Business, Banking Academy lecturer, who enthusiastically guided and instructed me during the work. I would also like to thank the teachers in Banking Academy in general, and the teachers in the Faculty of International Business in particular, for instilling knowledge of general subjects as well as specialized subjects into me, helping me have a solid theoretical foundation and create favorable conditions to help me throughout the learning process. Finally, I would like to sincerely thank my family and friends who have always facilitated, cared for, helped and encouraged me during my study and completion of my graduation thesis. Thank you sincerely! iii TABLE OF CONTENTS INTRODUCTION.

THE URGENCY OF THEME. RESEARCH SUBJECT AND SCOPE. AN OVERVIEW OF TUNA EXPORT. INTRODUCTION OF TUNA.

Definition and features. Popular products of tuna. OVERVIEW OF TUNA EXPORTING. Forms of exporting tuna.

DETERMINANTS OF EXPORTING .1 Determinants in the macro environment. Determinants in the micro environment. Determinants in the internal business. INTERNATIONAL EXPERIENCE OF TUNA EXPORTING .23 CONCLUSION OF CHAPTER 1.

DETERMINANTS OF VIETNAM’S TUNA EXPORT INTO INTERNATIONAL MARKET. SITUATION OF TRADE AND TUNA EXPORT IN INTERNATIONAL MARKET. Situation of tuna trade in international market. Situation of international tuna market.

OVERVIEW OF FISHING AND EXPORTING TUNA IN VIET NAM. Overview of the situation of fishing and processing tuna in Viet Nam 36 2. Overview of the situation of Vietnam’s tuna export to international market from 2000 to 2020. DETERMINANTS OF VIETNAM’S TUNA EXPORT TO INTERNATIONAL MARKET.

EVALUATION OF VIETNAM’S TUNA EXPORT TO INTERNATIONAL MARKET .50 CONCLUSION OF CHAPTER 2 .54 CHAPTER 3: SOLUTIONS OF FACILITATING VIETNAM’S TUNA EXPORT TO THE GLOBAL MARKET FROM 2020 TO 2025. PROSPECT OF VIETNAM’S TUNA EXPORT TO THE GLOBAL MARKET. SOLUTIONS OF FACILITATING VIETNAM’S TUNA EXPORT TO THE GLOBAL MARKET. Macro policy solutions for the Vietnam’s government and agencies.

Recommendations for tuna processing and exporting enterprises .60 CONCLUSION OF CHAPTER 3. 63 v LIST OF ACRONYMS Acronyms Definition WTO World Trade Organization EU European Union EP European Parliament EC European Commission ASEAN Association of South East Asian Nations EVFTA EU-Vietnam Free Trade Agreement CPTPP Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership FTA Free trade Agreement RTA Regional trade Agreement RTA-IS Regional Trade Agreements Information System UN Comtrade United Nations International Trade Statistics Database OEC The Observatory of Economic Complexity CEPII Center d'Etudes Prospectives et d'Informations Internationales FDA Food and Drug Administration FDI Foreign Direct Investment vi IMARC International Market Analysis Research and Consulting TAC Total Allowable Catch WPCO West and Central Pacific Ocean ITC International Trade Centre IUU Illegal, Unregulated or Unreported HACCP Hazard Analysis and Critical Control Point ISO International Organization for Standardization MFN Most Favoured Nation HS Harmonized System SPS-TBT Sanitary and Phytosanitary Agreement - Technical Barriers to Trade vii LIST OF FIGURES Figure Page Figure 1.1: Process of producing and exporting tuna in Vietnam 14 Figure 1.2: Constituents of business environment 15 Figure 1.3: Porter’s Five Force model 20 Figure 2.1: The market shares of top 10 tuna exporters in the world in 31 2020 (HS 160414) Figure 2.2: The market shares of top 10 tuna exporters in the world in 34 2020 (HS 160414) Figure 2.3: Export turnover of Vietnam’s tuna from 2001 to 2020 39 Figure 2.4: Import value of top 5 import markets of Vietnam's tuna 40 from 2010 to 2020 Figure 2.5: The market shares of Vietnam’s tuna export in 2020 40 viii LIST OF TABLES Table Page Table 1.1: Major varieties of tuna 5 Table 2.1: The exported value of top 10 countries in the world 28 (2015-2019) Table 2.2: The imported value of top 10 countries in the world 31 (2015-2019) Table 2.3: Structure of Vietnam's tuna fishing vessels in 2011-2017 35 Table 2.4: Tuna catches in Vietnam in 2011-2017 37 Table 2.5: Tuna fishing productivity in Vietnam in 2011-2017 37 Table 2.6: Export value of Vietnam’s tuna with HS code 030487 41 and HS code 160414 Table 2.7: Descriptive statistics of variables 44 Table 2.8: Benchmark estimation result 45 Table 2.9: Further estimation 46 1 INTRODUCTION 1. THE URGENCY OF THEME In the current international integration context, we are expanding our relations more and more actively in import and export activities. Knowing that trend, the state always encourages and creates conditions for business organizations to reduce barriers in import and export with foreign countries.

It is easy to see now that we have to integrate. On the one hand, it suits the country's capabilities and interests at a scale and speed. On the other hand, we cannot wait to watch the opportunities pass through. Since then, we have always aimed to develop the export sector actively, integrate effectively into the economy and implement bilateral and multilateral commitments.

Following that goal and policy, we have made more and more efforts in importation and exportation. One of the most successful and large-scale industries is the seafood export industry, which has plenty of Vietnamese products that have been reaching out to the world. In particular, tuna is an industry with an export volume and excellent export potential. From 2015 to 2019, the export value of tuna increased by more than 1.6 times, from 455 million USD to more than 719 million USD, an increase of 58% and the proportion accounting for 21-22% of seafood export value.

Vietnamese tuna is present in 108 markets (2019), exported into highly competitive countries (regions): USA, EU, ASEAN, Israel, Japan, Canada, Mexico and China. On the global tuna export map, Vietnam is always in the top 8 tuna exporters in terms of the market share and export value (OEC 2020, product: Tuna, skipjack, bonito, prepared/preserved, not mince). However, Vietnam is following Thailand, Indonesia, and the Philippines in terms of market share and export turnover. While Thailand is the biggest tuna exporter of the world, holding 29% of the export market share of this tuna product in 2020, Vietnam accounted for only 3.65% of the world's tuna export market share.

Regarding export turnover, Thailand's tuna export value was also over tenth times as high as that of Vietnam, USD 2.36 billion compared to USD 297 million. 2 Vietnam has the natural advantage of owning a long coastline and extensive tuna fishing grounds. Compared with Thailand and the Philippines, those advantages are not inferior. However, when it comes to the market share and export value of Vietnam's tuna, they are not as high as these countries'.

It raises a question about the factors affecting Vietnam's tuna exports. There are many domestic research projects, theses and doctoral theses related to the theme of tuna. However, there are not many topics which focus on factors affecting Vietnam's tuna exports. Stemming from the requirements of practice and theory, the author chooses the topic "Determinants of Vietnam's tuna exporting" as her research topic.

LITERATURE REVIEW The research “Determinants of Indonesia frozen yellowfin tuna exports to main destination countries” by Zainuri Syam, Vivi Silvia, Taufiq C. Dawood (Syiah Kuala University, Indonesia) (2021) focuses on determining and analyzing the effect of export prices, exchange rates, GDP per capita, and economic distance on Indonesian frozen yellowfin tuna exports to main destination countries. The model used in this research is the Fixed Effects Model. The authors also introduced solutions and proposals to the government and exporting companies.

The results showed that export prices and exchange rates had a negative and significant effect on Indonesia's frozen yellowfin tuna exports to the partners, while GDP per capita had a positive impact on Indonesian frozen yellowfin tuna exports to the main destination countries. The results also show that economic distance does not affect Indonesia's frozen yellowfin tuna exports to the importing countries. In the study “A Gravity Model for Indonesian Canned Tuna Exports to The European Union Market: An Application of PPML Estimator” of three authors who are Puspi Eko Wiranthi, Iwan Aminudin, Eka Rachmawati Dewi (Syarif Hidayatullah State Islamic University) monitored and analysed the effects of GDP of importing countries, Indonesian real exchange rates, Indonesian canned tuna production volumes, economic distance between Indonesia and importing countries, and population of importing countries on the Indonesian tuna exports to the EU 3 market. The findings indicated that the population of the importing countries, tuna production volumes and real exchange rates significantly affect Indonesian canned tuna export to the EU.

Likewise, a group of authors (including Fabrizio Natale, Alessandra Borrello, Arina Motova) from European Commission, Joint Research Centre Institute for the Protection and Security of the Citizen, Ispra, Italy developed a gravity model to analyze the impact of these factors on international seafood. The study is “Analysis of the determinants of international seafood trade using a gravity model” (2015). RESEARCH PURPOSES  Systematize the foundational issues of factors affecting the export of Vietnamese tuna to the world market.  Assessing the export status of Vietnamese tuna products in the international market.

 Researching on the impact of factors on tuna exports of Vietnam and importing countries.  Proposing solutions at a macro and micro level to promote Vietnam's tuna exports to the world market. RESEARCH SUBJECT AND SCOPE Research subject The research object of the thesis is the issues related to Vietnam's tuna export activities and the determinants affecting this activity. Research scope - About the content: Analyze and evaluate the impact of factors on the export of Vietnamese tuna to the world market.

- About space: Focusing on catching, processing and exporting Vietnamese tuna. - About time: Studying the tuna export market of Vietnam from 1996 to 2019, from there to propose solutions and recommendations to develop Vietnam's tuna export market from now to 2025. RESEARCH METHODOLOGIES - Qualitative method: The author uses data collection, analysis and comparison methods to draw core conclusions as the basis for solutions and recommendations. - Quantitative method: The author uses the Gravity Model to assess the determinants affecting Vietnam's tuna exports.

THESIS STRUCTURE In addition to the introduction, conclusion, table of contents and list of references, the topic is presented in 3 chapters: - Chapter 1: The theoretical basis of determinants affecting Vietnam's tuna export activities - Chapter 2: The actual situation of tuna export activities of Vietnam and the world - Chapter 3: Solutions to improve Vietnam's tuna export activities. AN OVERVIEW OF TUNA EXPORT 1. INTRODUCTION OF TUNA 1. Definition and features  Definition Tuna known as “tunny” is a saltwater fish that belongs to the tribe Thunnini, a subgrouping of the Scombridae (mackerel) family.

The Thunnini tribe has 15 species across five genera. Tuna is one of the three species of fish in the world which can maintain a body temperature higher than that of the surrounding water. The tuna fish has a sleek, streamlined body and is among the fastest swimming pelagic fish.