Nâng cao hiệu quả tài chính tại Công ty Cổ phần Than Núi Béo - Vinacomin

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu cải thiện kết quả tài chính tại công ty cổ phần than núi béo vinacomin, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh

• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Nâng cao hiệu quả tài chính tại Công ty Cổ phần Than Núi Béo - Vinacomin
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TÀI CHÍNH LÀ MỘT PHẠM TRÙ KINH TẾ
• 2. CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao hiệu quả tài chính tại Công ty Cổ phần Than Núi Béo Vinacomin

Công ty Cổ phần Than Núi Béo - Vinacomin là một trong những đơn vị chủ chốt trong ngành công nghiệp khai thác than tại Việt Nam. Việc nâng cao hiệu quả tài chính không chỉ giúp công ty phát triển bền vững mà còn góp phần vào sự phát triển chung của ngành. Để đạt được điều này, công ty cần áp dụng các phương pháp quản lý tài chính hiệu quả, từ đó tối ưu hóa nguồn lực và tăng cường khả năng cạnh tranh.

1.1. Tầm quan trọng của việc nâng cao hiệu quả tài chính

Nâng cao hiệu quả tài chính giúp công ty tối ưu hóa chi phí, tăng lợi nhuận và cải thiện khả năng đầu tư. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của công ty mà còn tác động tích cực đến toàn bộ ngành công nghiệp khai thác than.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính

Các yếu tố như quản lý chi phí, đầu tư hiệu quả và phân tích tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả tài chính. Công ty cần chú trọng đến việc đánh giá và cải thiện các yếu tố này để đạt được kết quả tốt nhất.

II. Vấn đề và thách thức trong việc nâng cao hiệu quả tài chính

Công ty Cổ phần Than Núi Béo - Vinacomin đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao hiệu quả tài chính. Những vấn đề như chi phí sản xuất tăng cao, cạnh tranh gay gắt và biến động thị trường là những yếu tố cần được giải quyết. Để vượt qua những thách thức này, công ty cần có những chiến lược phù hợp.

2.1. Chi phí sản xuất và quản lý chi phí

Chi phí sản xuất tăng cao là một trong những thách thức lớn nhất mà công ty phải đối mặt. Việc quản lý chi phí hiệu quả sẽ giúp công ty giảm thiểu lãng phí và tối ưu hóa lợi nhuận.

2.2. Cạnh tranh trong ngành khai thác than

Cạnh tranh ngày càng gay gắt trong ngành khai thác than đòi hỏi công ty phải có những chiến lược kinh doanh linh hoạt và hiệu quả. Việc nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ là cần thiết để giữ vững thị phần.

III. Phương pháp tối ưu hóa tài chính tại Công ty Cổ phần Than Núi Béo Vinacomin

Để nâng cao hiệu quả tài chính, công ty cần áp dụng các phương pháp tối ưu hóa tài chính. Những phương pháp này bao gồm quản lý chi phí, phân tích tài chính và đầu tư hiệu quả. Việc áp dụng các phương pháp này sẽ giúp công ty cải thiện tình hình tài chính và tăng cường khả năng cạnh tranh.

3.1. Quản lý chi phí hiệu quả

Quản lý chi phí hiệu quả là một trong những phương pháp quan trọng giúp công ty giảm thiểu chi phí và tối ưu hóa lợi nhuận. Công ty cần thực hiện các biện pháp kiểm soát chi phí chặt chẽ.

3.2. Phân tích tài chính định kỳ

Phân tích tài chính định kỳ giúp công ty đánh giá hiệu quả hoạt động tài chính và đưa ra các quyết định kịp thời. Việc này sẽ giúp công ty nhận diện được các vấn đề và cơ hội trong hoạt động kinh doanh.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Công ty Cổ phần Than Núi Béo Vinacomin

Việc áp dụng các phương pháp tối ưu hóa tài chính đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho Công ty Cổ phần Than Núi Béo - Vinacomin. Các nghiên cứu cho thấy rằng, công ty đã cải thiện được hiệu quả sử dụng nguồn lực và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường.

4.1. Kết quả từ việc tối ưu hóa tài chính

Kết quả từ việc tối ưu hóa tài chính đã giúp công ty tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận. Điều này chứng tỏ rằng, việc áp dụng các phương pháp tài chính hiệu quả là cần thiết.

4.2. Các bài học kinh nghiệm

Các bài học kinh nghiệm từ việc áp dụng các phương pháp tài chính sẽ giúp công ty có những điều chỉnh phù hợp trong tương lai. Việc học hỏi từ thực tiễn là rất quan trọng để phát triển bền vững.

V. Kết luận và tương lai của Công ty Cổ phần Than Núi Béo Vinacomin

Công ty Cổ phần Than Núi Béo - Vinacomin cần tiếp tục nâng cao hiệu quả tài chính để phát triển bền vững trong tương lai. Việc áp dụng các phương pháp tối ưu hóa tài chính sẽ giúp công ty vượt qua các thách thức và đạt được mục tiêu kinh doanh.

5.1. Tầm nhìn tương lai

Tầm nhìn tương lai của công ty là trở thành một trong những đơn vị hàng đầu trong ngành khai thác than tại Việt Nam. Để đạt được điều này, công ty cần tiếp tục cải thiện hiệu quả tài chính.

5.2. Các chiến lược phát triển

Các chiến lược phát triển cần được xây dựng dựa trên việc tối ưu hóa tài chính và nâng cao năng lực cạnh tranh. Công ty cần có những kế hoạch cụ thể để thực hiện các chiến lược này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam chuyển đổi từ cơ chế bao cấp sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn tài chính trong doanh nghiệp trở thành vấn đề cấp thiết. Công ty Cổ phần Than Núi Béo - Vinacomin, một trong những doanh nghiệp trọng điểm ngành than, đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển với nhiều khó khăn về vốn và quản lý tài chính. Từ năm 1988 đến 2013, công ty đã có những bước tiến quan trọng trong việc tổ chức và sử dụng nguồn vốn nhằm phục vụ sản xuất kinh doanh hiệu quả. Mục tiêu nghiên cứu tập trung đánh giá hiệu quả sử dụng tài chính tại Công ty Cổ phần Than Núi Béo - Vinacomin trong giai đoạn 2009-2013, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả tài chính. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các hoạt động tài chính, quản lý vốn và các chỉ tiêu tài chính chủ yếu của công ty trong khoảng thời gian trên. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện công tác quản lý tài chính doanh nghiệp, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của doanh nghiệp trong ngành than.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết tài chính doanh nghiệp và lý thuyết quản lý tài chính trong doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa. Lý thuyết tài chính doanh nghiệp tập trung vào các mối quan hệ tiền tệ liên quan đến tổ chức, huy động, phân phối và sử dụng vốn trong quá trình kinh doanh. Lý thuyết quản lý tài chính nhấn mạnh vai trò của tài chính doanh nghiệp như một công cụ đòn bẩy kích thích sản xuất kinh doanh, đồng thời là công cụ kiểm tra, giám sát hiệu quả hoạt động. Các khái niệm chính bao gồm: vốn chủ sở hữu (VCSH), tổng tài sản doanh nghiệp (TSDH), tài sản ngắn hạn (TSNH), hiệu quả sử dụng vốn (ROE, ROA), và quản lý chi phí sản xuất kinh doanh. Mô hình nghiên cứu tập trung vào phân tích các chỉ tiêu tài chính qua các năm, so sánh kế hoạch và thực hiện, nhằm đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn vốn và khả năng sinh lời của công ty.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ báo cáo tài chính, niên giám thống kê của Công ty Cổ phần Than Núi Béo - Vinacomin giai đoạn 2009-2013, các tài liệu thứ cấp từ các cơ quan quản lý nhà nước và các báo cáo ngành than. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp chọn mẫu toàn bộ dữ liệu tài chính của công ty trong giai đoạn nghiên cứu nhằm đảm bảo tính toàn diện và chính xác. Phân tích số liệu được thực hiện bằng phần mềm Microsoft Excel 2007 và SPSS 19, sử dụng các phương pháp phân tổ, so sánh, đồ thị và phân tích chuyên gia để đánh giá các chỉ tiêu tài chính. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2013 đến 2014, bao gồm thu thập dữ liệu, xử lý số liệu, phân tích và đề xuất giải pháp. Phương pháp phân tích tập trung vào việc so sánh các chỉ tiêu tài chính qua các năm, đánh giá sự biến động và nguyên nhân ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu (ROE) có xu hướng tăng trưởng ổn định: Từ năm 2009 đến 2013, ROE của công ty tăng từ khoảng 8,5% lên gần 12%, cho thấy khả năng sinh lời trên vốn chủ sở hữu được cải thiện rõ rệt. So với mức trung bình ngành than, công ty đạt hiệu quả cao hơn khoảng 2-3%.

2. Tỷ lệ nợ trên tổng tài sản (TSNH/TSDH) duy trì ở mức an toàn: Tỷ lệ này dao động trong khoảng 40-45%, cho thấy công ty kiểm soát tốt rủi ro tài chính, đảm bảo cân đối giữa vốn vay và vốn chủ sở hữu.

3. Vòng quay tổng tài sản tăng từ 0,75 lên 0,9 lần/năm: Điều này phản ánh công ty sử dụng tài sản hiệu quả hơn trong việc tạo ra doanh thu, tăng khoảng 20% so với giai đoạn trước.

4. Chi phí sản xuất kinh doanh được kiểm soát chặt chẽ: Qua phân tích chi tiết, chi phí đầu vào giảm trung bình 5% mỗi năm nhờ áp dụng các biện pháp tiết kiệm và quản lý mua sắm vật tư hiệu quả.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự cải thiện hiệu quả tài chính là do công ty đã áp dụng các chính sách quản lý tài chính chặt chẽ, tăng cường phân cấp quản lý tài chính cho các đơn vị trực thuộc, đồng thời đẩy mạnh công tác kiểm soát chi phí và nâng cao năng lực bộ máy quản lý tài chính. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu trong ngành cho thấy việc phân cấp tài chính và quản lý chi phí là yếu tố then chốt nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Biểu đồ thể hiện xu hướng tăng trưởng ROE và vòng quay tài sản qua các năm sẽ giúp minh họa rõ nét sự tiến bộ của công ty. So với một số doanh nghiệp cùng ngành, Than Núi Béo - Vinacomin có mức độ ổn định tài chính và hiệu quả sử dụng vốn tốt hơn, góp phần nâng cao uy tín và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số hạn chế như sự phụ thuộc vào nguồn vốn vay và biến động chi phí nguyên vật liệu, cần được khắc phục trong thời gian tới.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý và kiểm soát chi phí sản xuất: Áp dụng các công cụ phân tích chi phí hiện đại, thiết lập hệ thống báo cáo chi phí định kỳ nhằm giảm thiểu lãng phí, hướng tới giảm chi phí đầu vào ít nhất 3% trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện là phòng kế hoạch và tài chính công ty.

2. Đa dạng hóa nguồn vốn và cơ cấu vốn hợp lý: Chủ động tìm kiếm các nguồn vốn đầu tư trên thị trường tài chính, giảm tỷ lệ vay nợ xuống dưới 40% tổng tài sản trong 3 năm tới để giảm rủi ro tài chính. Ban lãnh đạo công ty phối hợp với bộ phận tài chính thực hiện.

3. Nâng cao năng lực quản lý tài chính: Tổ chức đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ quản lý tài chính, xây dựng đội ngũ chuyên gia tài chính có trình độ cao nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh doanh trong 1-2 năm tới.

4. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính: Triển khai hệ thống quản lý tài chính vi tính hóa, tăng cường tự động hóa các quy trình kế toán và báo cáo tài chính nhằm nâng cao hiệu quả và độ chính xác trong 18 tháng tới. Phòng công nghệ thông tin phối hợp với phòng tài chính chịu trách nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo doanh nghiệp ngành than: Giúp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng tài chính, từ đó xây dựng chiến lược tài chính phù hợp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.

2. Chuyên viên quản lý tài chính doanh nghiệp: Cung cấp các phương pháp phân tích tài chính thực tiễn, kỹ năng kiểm soát chi phí và quản lý vốn hiệu quả trong môi trường doanh nghiệp cổ phần hóa.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý kinh tế: Là tài liệu tham khảo quý giá về mô hình quản lý tài chính doanh nghiệp trong ngành công nghiệp khai khoáng, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi kinh tế.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức tài chính: Hỗ trợ đánh giá thực trạng tài chính doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa, từ đó xây dựng chính sách hỗ trợ và giám sát hiệu quả hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Hiệu quả sử dụng vốn được đo lường như thế nào trong nghiên cứu?
   Hiệu quả sử dụng vốn được đánh giá qua các chỉ tiêu tài chính như ROE (lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu), ROA (lợi nhuận trên tổng tài sản) và vòng quay tài sản. Ví dụ, ROE tăng từ 8,5% lên gần 12% cho thấy vốn được sử dụng hiệu quả hơn.

2. Phương pháp phân tích số liệu nào được áp dụng?
   Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tổ, so sánh và phân tích đồ thị trên phần mềm Excel và SPSS để xử lý dữ liệu tài chính thu thập từ báo cáo công ty giai đoạn 2009-2013.

3. Những yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến hiệu quả tài chính của công ty?
   Các yếu tố chính gồm quản lý chi phí sản xuất, cơ cấu vốn hợp lý, năng lực quản lý tài chính và môi trường kinh tế vĩ mô như lạm phát và biến động thị trường than.

4. Công ty đã áp dụng những giải pháp nào để cải thiện hiệu quả tài chính?
   Công ty đã phân cấp quản lý tài chính cho các đơn vị trực thuộc, kiểm soát chi phí chặt chẽ, nâng cao năng lực bộ máy quản lý và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính.

5. Nghiên cứu có thể áp dụng cho các doanh nghiệp khác không?
   Có, các phương pháp và giải pháp quản lý tài chính được đề xuất có thể áp dụng cho các doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa trong ngành khai khoáng và các lĩnh vực sản xuất kinh doanh khác.

Kết luận

• Luận văn đã đánh giá toàn diện hiệu quả sử dụng tài chính tại Công ty Cổ phần Than Núi Béo - Vinacomin giai đoạn 2009-2013, với các chỉ tiêu ROE, ROA và vòng quay tài sản đều có xu hướng cải thiện tích cực.
• Phân tích chỉ ra vai trò quan trọng của quản lý chi phí, cơ cấu vốn và năng lực quản lý tài chính trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tăng cường kiểm soát chi phí, đa dạng hóa nguồn vốn, nâng cao năng lực quản lý và ứng dụng công nghệ thông tin.
• Nghiên cứu có giá trị thực tiễn cao, hỗ trợ doanh nghiệp và các nhà quản lý trong việc hoàn thiện công tác tài chính, góp phần phát triển bền vững.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi và đánh giá hiệu quả thực hiện trong vòng 2-3 năm tới để điều chỉnh kịp thời.

Mời quý độc giả và các nhà quản lý doanh nghiệp quan tâm áp dụng các kết quả nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả tài chính và phát triển bền vững trong bối cảnh kinh tế thị trường hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH - VINACOMIN Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60.10 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ THÁI NGUYÊN - 2014 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn này công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết luận nghiên cứu trình bày trong luận văn này là trung thực và chính xác. Những kết quả của luận văn chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào. Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình! Tác giả luận văn Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn này, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn tới đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện.

Tôi xin trân thành cảm ơn Phòng Quản lý Đào tạo Sau đại học - Trường ĐH Kinh tế và QTKD đã tạo mọi điều kiện để tôi hoàn thành khoá học và trình bày luận văn này. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến các đồng nghiệp đã chia sẻ nhiều tư liệu và kinh nghiệm quý báu liên quan đến vấn đề nghiên cứu của luận văn. Tôi xin cảm - Vinacomin đã giúp tôi thực hiện thành công luận văn. Xin trân trọng cảm ơn! Tác giả luận văn Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ.

28 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www. Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp phân tích số liệu. Giới thiệu quá trình hình thành và phát triển của Công ty Cổ phần Than Núi Béo - Vinacomin.

68 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www. 107 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT SXKD : TSCĐ : TSDH : TSNH : VCSH : : Vinacomin - NuiBeo Coal Joint VNBC Stock Company XHCN : Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ vii DANH MỤC BẢNG 2009 - 2013. 81 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ viii DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ BIỂU ĐỒ. 95 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.

Tuy nhiên, ng , trong đó có Công ty Cổ phần than Núi Béo - Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www. ệp nói chung trong công ty Cổ phần than Núi Béo - Vinacomin (VNBC - Vinacomin - NuiBeo Coal Joint Stock Company) ấn đề: “ C than N B - Vinacomin” làm đề tài luận văn thạc sỹ quản lý kinh tế. Trên cơ sở ầ - ệu quả sử dụng nguồn tài chính phục vụ phát triển sản xuất kinh doanh của công ty. - Góp phầ của doanh nghiệp.

- Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www. - ệu quả sử dụng tài chính tại công ty Cổ phần than Núi Béo - Vinacomin. Phạ ả ằm nâng cao sử dụ - Vinacomin. - ả , đánh giá mức độ hiệu quả sử dụng nguồ Cổ phần than Núi Béo - Vinacomin.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 4 - ằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài chính tại công ty Cổ phần than Núi Béo - Vinacomin. 4 chương: Chƣơng 1: Chƣơng 2: Chƣơng 3: - Vinacomin Chƣơng 4: - Vinacomin Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 5 Chƣơng 1 Tài chính là một phạm trù kinh tế, tồn tại khách quan và mang tính lịch sử. Tài chính chỉ ra đời và tồn tại trong những điều kiện kinh tế xã hội nhất định. Những điều kiện kinh tế xã hội này là những tiền đề khách quan cho sự ra đời và phát triển của tài chính.

Những tiền đề đó là nền kinh tế hàng hóa- tiền tệ và nhà nước. Lịch sử phát triển xã hội loài người đã chứng minh rằng, vào thời kỳ cuối của chế độ công xã nguyên thủy, sự phát triển của phân công lao động xã hội đã làm xuất hiện chế độ tư hữu, sự ra đời của sản xuất và trao đổi hàng hoá. Hàng hoá sản xuất ra không chỉ nhằm mục đích tự cấp mà còn được đem trao đổi nhằm thỏa mãn các nhu cầu khác nhau trong tiêu dùng. Lúc đầu là hàng đổi hàng, sau đó, do yêu cầu trao đổi và phạm vi trao đổi được mở rộng, tiền tệ xuất hiện đóng vai trò như một loại hàng hoá đặc biệt mang tính chất là vật ngang giá chung.

Thông qua đồng tiền, các thành viên trong xã hội có thể sử dụng để đổi lấy bất kỳ loại hàng hóa theo nhu cầu. Những hình thái đầu tiên của tiền tệ có thể được quy ước là vỏ sò, lông thú, kim loại…Về sau, để thuận tiện hơn cho việc cất giữ, mang theo, trao đổi, tiền tệ dần dần đưọc chuyển sang hình thức tín tệ. Các bên trong mối quan hệ mua bán, trao đổi hàng hóa có thể quy ước vật ngang giá chung có giá trị là tiền. Cùng với với quá trình phát triển của sản xuất và trao đổi hàng hoá và sự ra đời của tiền tệ, chế độ tư hữu đã nảy sinh và kéo theo những hệ quả xã hội như tình trạng phân chia giai cấp, phân biệt giữa giàu nghèo… Trên cơ sở của những hệ quả Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 6 đó, xã hội bắt đầu xuất hiện hiện tượng cho vay nặng lãi-biểu hiện của hình thức phân phối lại của cải xã hội theo ý chí chủ quan.

Các nhà nghiên cứu đã chứng minh rằng, với dấu hiệu của hành vi phân phối của cải xã hội dưới hình thức giá trị là tiền, hoạt động cho vay nặng lãi là một trong những hiện tượng kinh tế tất yếu của thời kỳ này và được coi là những hình thức, mầm mống đầu tiên của các quan hệ tài chính, tiền tệ ra đời. Song song đó, cũng do sự xuất hiện của chế độ tư hữu dẫn đến việc xã hội phân chia giai cấp được thể hiện bằng những nhóm người có lợi ích cơ bản đối lập nhau. Sự đấu tranh giữa các giai cấp trong thời kỳ cuối của xã hội công xã nguyên thủy đã dẫn đến sự ra đời tất yếu của nhà nước, một tổ chức mang quyền lực chính trị cao nhất do giai cấp thống trị nắm giữ. Để tồn tại nhà nước cần phải đảm bảo được các chức năng, nhiệm vụ của mình bằng nguồn lực tài chính nhất định.

Do vậy, Nhà nước bắt buộc phải huy động được tiền tệ trong xã hội nhằm hình thành nên nguồn lực tài chính phục vụ cho việc duy trì sự tồn tại của mình. Nhà nước đã sử dụng quyền lực chính trị của mình như một công cụ để có thể tham gia vào quá trình phân phối của cải trong xã hội mà biểu hiện rõ ràng nhất là việc nhà nước quy định các khoản thuế và tiến hành thu thuế trong xã hội, trên cơ sở đó huy động nguồn tài chính. Nói cách khác, hoạt động phân phối mà nhà nước tham gia trước hết là nhằm tập trung vào tay nhà nước những nguồn của cải nhất định dùng để tài trợ cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước, trên cơ sở đó, duy trì được sự tồn tại của bộ máy nhà nước. Như vậy, nền sản xuất hàng hóa, chế độ tư hữu là những tiền đề thúc đẩy sự ra đời của nhà nước.

Đến lượt mình, nhà nước đã tác động tích cực trở lại đối với sự phát triển của các quan hệ sản xuất hàng hóa-tiền tệ, làm cho những quan hệ này ngày càng mở rộng. Khi phạm vi của các quan hệ hàng Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 7 hóa-tiền tệ ngày càng được mở rộng thì các quan hệ mang tính chất phân phối, biểu hiện của hoạt động tài chính cũng ngày càng phát triển. Từ đó, có thể hình dung rằng, hiện tượng tài chính chứa đựng trong đó những quan hệ xã hội được hình thành trong quá trình nhà nước và các chủ thể khác trong xã hội thực hiện các hoạt động mang tính chất phân phối của cải xã hội dưới hình thức giá trị trên nền tảng của mối quan hệ hàng hoá-tiền tệ và sự cần thiết phải phân phối (hoặc phân phối lại của cải trong xã hội). : -Tài chính bao gồm các quỹ tiền tệ được hình thành bởi nhà nước nhằm thực hiện những chức năng và nhiệm vụ của nhà nước.

Đây là cách hiểu trực quan lên hiện tượng tài chính. Cần phải phân biệt rõ, tài chính không phải là tiền tệ, nhưng các quỹ tiền tệ được hình thành bởi Nhà nước chính là những biểu hiện bên ngoài của tài chính. Cụ thể hơn các quỹ tiền tệ chính là biểu hiện về mặt vật chất của tài chính để qua đó mà tài chính tồn tại thực trong đời sống kinh tế-xã hội. -Tài chính là tổng hợp các quan hệ kinh tế, hình thành trong quá trình thành lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ nhất định của Nhà nước, để thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước.

Đây là cách hiểu tài chính trừu tượng, xuất phát từ bản chất bên trong của tài chính - vốn là các quan hệ phân phối của tài chính là phân phối tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân - kết quả của các hoạt động kinh tế. Một cách khái quát, tài chính là hiện tượng đặc trưng bằng sự vận động độc lập tương đối của tiền tệ với chức năng phương tiện thanh toán và phương tiện cất trữ trong quá trình tạo lập hay sử dụng các quỹ tiền tệ đại diện cho những sức mua nhất định ở các chủ thể kinh tế - xã hội. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 8 Tài chính phản ánh tổng hợp các mối quan hệ kinh tế trong phân phối các nguồn lực tài chính thông qua tạo lập hay sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm đáp ứng yêu cầu tích luỹ hay tiêu dùng của các chủ thể (pháp nhân hay thể nhân) trong xã hội [9]. c : Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.

, Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.3 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 11 - Bản chất của tài chính doanh nghiệp: Tài chính doanh nghiệp là hệ , tài chính doanh nghiệp là những mối quan hệ tiền tệ gắn trực tiếp với việc tổ chức, huy động, phân phối, sử dụng và quản lý vốn trong quá trình kinh doanh. - Vai trò của tài chính doanh nghiệp: Vai trò của tài chính doanh nghiệp được ví như những tế bào có khả năng tái tạo, hay còn được coi như “ cái gốc của nền tài chính”. Sự phát triển hay suy thoái của sản xuất- kinh doanh gắn liền với sự mở rộng hay thu hẹp nguồn lực tài chính.