Các biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy toán tổ hợp và xác suất ở trường phổ thông

Luận văn thạc sĩ toán học nghiên cứu vnu ued các biện pháp cải thiện kết quả giảng dạy toán tổ hợp và xác suất ở trường phổ thông, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Phạm Thị Mai Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Đình Hòa
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học (Bộ môn Toán học)
• Đề tài: Các biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy toán tổ hợp và xác suất ở trường phổ thông
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 1.1. Định hướng đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông
• 1.2. Phương pháp dạy học tích cực
• 1.2.1. Phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề
• 1.2.2. Phương pháp dạy học kiến tạo
• 1.2.3. Phương pháp dạy học khám phá có hướng dẫn
• 1.2.4. Phương pháp dạy học tự học

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao hiệu quả giảng dạy toán tổ hợp và xác suất

Giảng dạy toán tổ hợp và xác suất là một phần quan trọng trong chương trình giáo dục phổ thông. Những kiến thức này không chỉ giúp học sinh phát triển tư duy logic mà còn có ứng dụng thực tiễn trong nhiều lĩnh vực như tài chính, khoa học và công nghệ. Tuy nhiên, việc giảng dạy hiệu quả môn học này vẫn gặp nhiều thách thức. Do đó, việc nâng cao hiệu quả giảng dạy là cần thiết để học sinh có thể tiếp thu kiến thức một cách tốt nhất.

1.1. Tầm quan trọng của toán tổ hợp và xác suất trong giáo dục

Toán tổ hợp và xác suất đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề cho học sinh. Những kiến thức này giúp học sinh hiểu rõ hơn về xác suất trong cuộc sống hàng ngày và các quyết định dựa trên dữ liệu.

1.2. Thực trạng giảng dạy toán tổ hợp và xác suất hiện nay

Hiện nay, nhiều giáo viên gặp khó khăn trong việc truyền đạt kiến thức về toán tổ hợp và xác suất do thiếu tài liệu và phương pháp giảng dạy hiệu quả. Điều này dẫn đến việc học sinh không nắm vững kiến thức và không hứng thú với môn học.

II. Những thách thức trong giảng dạy toán tổ hợp và xác suất

Giảng dạy toán tổ hợp và xác suất ở trường phổ thông gặp nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt tài liệu giảng dạy và phương pháp phù hợp. Ngoài ra, nhiều giáo viên chưa được đào tạo chuyên sâu về môn học này, dẫn đến việc giảng dạy không hiệu quả.

2.1. Thiếu tài liệu và phương pháp giảng dạy hiệu quả

Nhiều giáo viên không có đủ tài liệu tham khảo để giảng dạy toán tổ hợp và xác suất. Điều này làm giảm chất lượng giảng dạy và ảnh hưởng đến khả năng tiếp thu của học sinh.

2.2. Khó khăn trong việc áp dụng công nghệ vào giảng dạy

Việc áp dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy toán tổ hợp và xác suất còn hạn chế. Nhiều giáo viên chưa quen với việc sử dụng công nghệ, dẫn đến việc không thể tạo ra các bài giảng hấp dẫn và tương tác.

III. Phương pháp giảng dạy hiệu quả cho toán tổ hợp và xác suất

Để nâng cao hiệu quả giảng dạy toán tổ hợp và xác suất, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực. Những phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy và giải quyết vấn đề.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy

Sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy giúp tạo ra các bài giảng sinh động và hấp dẫn hơn. Các phần mềm mô phỏng và ứng dụng trực tuyến có thể giúp học sinh hình dung rõ hơn về các khái niệm toán học.

3.2. Phương pháp học tập hợp tác

Khuyến khích học sinh làm việc nhóm để giải quyết các bài toán tổ hợp và xác suất. Phương pháp này không chỉ giúp học sinh học hỏi lẫn nhau mà còn phát triển kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm.

IV. Ứng dụng thực tiễn của toán tổ hợp và xác suất trong cuộc sống

Toán tổ hợp và xác suất có nhiều ứng dụng thực tiễn trong cuộc sống hàng ngày. Việc hiểu rõ về các khái niệm này giúp học sinh có thể áp dụng vào các tình huống thực tế, từ việc dự đoán kết quả trong các trò chơi đến việc phân tích dữ liệu trong nghiên cứu.

4.1. Ứng dụng trong lĩnh vực tài chính

Toán tổ hợp và xác suất được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực tài chính để phân tích rủi ro và dự đoán xu hướng thị trường. Học sinh có thể áp dụng kiến thức này để hiểu rõ hơn về các quyết định tài chính.

4.2. Ứng dụng trong khoa học và công nghệ

Trong khoa học và công nghệ, toán tổ hợp và xác suất giúp các nhà nghiên cứu phân tích dữ liệu và đưa ra các giả thuyết. Học sinh có thể thấy được sự liên kết giữa toán học và các lĩnh vực khác.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho giảng dạy toán tổ hợp và xác suất

Việc nâng cao hiệu quả giảng dạy toán tổ hợp và xác suất là một nhiệm vụ quan trọng trong giáo dục phổ thông. Cần có sự đầu tư vào tài liệu, phương pháp giảng dạy và đào tạo giáo viên để cải thiện chất lượng giảng dạy. Tương lai, việc áp dụng công nghệ và phương pháp giảng dạy tích cực sẽ giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả hơn.

5.1. Đầu tư vào tài liệu và phương pháp giảng dạy

Cần phát triển và cung cấp nhiều tài liệu giảng dạy phong phú cho giáo viên. Điều này sẽ giúp giáo viên có thêm công cụ để giảng dạy hiệu quả hơn.

5.2. Đào tạo giáo viên chuyên sâu về toán tổ hợp và xác suất

Đào tạo giáo viên về các phương pháp giảng dạy hiện đại và ứng dụng công nghệ thông tin sẽ giúp nâng cao chất lượng giảng dạy. Giáo viên cần được trang bị kiến thức và kỹ năng để truyền đạt hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chuyên đề Tổ hợp và Xác suất giữ một vị trí nền tảng đặc biệt quan trọng với thời lượng 21 tiết trong chương trình Giải tích lớp 11 Nâng cao tại các trường trung học phổ thông. Kể từ năm học 2007 - 2008, khi lý thuyết xác suất chính thức được đưa vào chương trình giáo dục phổ thông đại trà tại Việt Nam, có tới hơn 80% giáo viên và học sinh đã gặp phải những rào cản nhận thức lớn do tính trừu tượng cao của nội dung kiến thức và sự khan hiếm của các tài liệu hướng dẫn phương pháp giảng dạy sư phạm chuyên sâu.

Vấn đề nghiên cứu cốt lõi đặt ra là: Người giáo viên cần lựa chọn phương tiện dạy học, đổi mới phương pháp truyền thụ và đầu tư chuyên môn như thế nào để phát huy tối đa tính chủ động của học sinh và đạt hiệu quả giáo dục cao nhất? Mục tiêu của nghiên cứu là xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ kết hợp ứng dụng công nghệ thông tin, vận dụng các phương pháp dạy học tích cực và thiết kế hệ thống bài tập phân hóa nhằm tối ưu hóa 21 tiết học chuyên đề, giảm tải áp lực giảng dạy cho giáo viên và nâng cao chất lượng lĩnh hội tri thức của người học.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ nội dung Chương 2 môn Giải tích lớp 11 Nâng cao, được tiến hành khảo nghiệm thực tế tại 6 lớp học khối 11 gồm các lớp 11B1, 11B2, 11B3, 11B4, 11B5 và 11B9 thuộc trường THPT Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng trong học kỳ I năm học 2007 - 2008.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện ở việc cụ thể hóa định hướng đổi mới phương pháp dạy học theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII và Điều 24.2 Luật Giáo dục. Nghiên cứu cung cấp một hệ thống giải pháp sư phạm hoàn chỉnh, giúp nâng tỷ lệ học sinh nắm vững kiến thức lên trên 85%, đồng thời phát triển năng lực tư duy logic, tư duy thuật toán và kỹ năng mô hình hóa toán học cho học sinh phổ thông.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của 3 khung lý thuyết giáo dục hiện đại:

Thứ nhất, Lý thuyết dạy học tích cực theo quan điểm của các nhà nghiên cứu giáo dục hàng đầu như Trần Kiều, Nguyễn Thị Lan Phương và Trần Bá Hoành. Khung lý thuyết này xác định 4 dấu hiệu đặc trưng: dạy học thông qua tổ chức hoạt động của học sinh, chú trọng rèn luyện phương pháp tự học suốt đời, tăng cường cá thể hóa kết hợp học tập hợp tác, và phối hợp đánh giá của giáo viên với tự đánh giá của học sinh.

Thứ hai, Lý thuyết kiến tạo trong giáo dục bắt nguồn từ các công trình nghiên cứu của nhà tâm lý học Jean Piaget (giai đoạn 1896 - 1980) về cơ chế đồng hóa và điều tiết nhận thức. Quy trình dạy học kiến tạo được triển khai qua 4 giai đoạn chuẩn mực: kích hoạt kinh nghiệm sẵn có, tạo cơ hội dự đoán giả thuyết, tổ chức thảo luận nhóm kiểm chứng và thể chế hóa kiến thức mới.

Thứ ba, Khung tích hợp công nghệ thông tin trong giáo dục toán học dựa trên tài liệu năm 1995 của NCET do Sue Johnston-Wilder và David Pimm công bố, gồm 6 hướng ứng dụng chủ đạo: khai thác thông tin phản hồi ngược, quan sát trực quan các mô hình động, phát hiện mối tương quan toán học, biểu diễn hình ảnh sinh động, phân tích dữ liệu thực và rèn luyện tư duy thuật toán.

Các khái niệm chuyên môn then chốt được chuẩn hóa bao gồm: 2 quy tắc đếm cơ bản (quy tắc cộng, quy tắc nhân), hoán vị, chỉnh hợp, tổ hợp, khai triển nhị thức Newton, phép thử ngẫu nhiên, không gian mẫu, biến cố, định nghĩa xác suất cổ điển, và biến ngẫu nhiên rời rạc với 3 số đặc trưng là kỳ vọng, phương sai và độ lệch chuẩn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu khảo sát từ mẫu nghiên cứu gồm 264 học sinh thuộc 6 lớp 11 và 12 giáo viên bộ môn Toán tại trường THPT Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên theo lớp học được áp dụng nhằm bao quát đầy đủ các nhóm đối tượng có trình độ nhận thức đa dạng từ trung bình đến khá giỏi (gồm 6 lớp 11B1, 11B2, 11B3, 11B4, 11B5, 11B9), đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy đại diện cao cho học sinh THPT.

Quy trình nghiên cứu kết hợp chặt chẽ 4 phương pháp: điều tra bằng phiếu khảo sát cấu trúc, phỏng vấn sâu cá nhân giáo viên, phân tích tài liệu lý luận - thực tiễn và tiến hành thực nghiệm sư phạm có đối chứng. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm đánh giá định lượng chính xác sự chênh lệch về điểm số và kỹ năng giải toán giữa lớp thực nghiệm với lớp đối chứng, đồng thời ghi nhận định tính những chuyển biến trong thái độ, niềm say mê học tập của học sinh. Toàn bộ tiến trình thực nghiệm và thu thập dữ liệu được triển khai trong học kỳ I năm học 2007 - 2008 và hoàn thiện phân tích tổng hợp vào năm 2009.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình điều tra thực trạng và tiến hành thực nghiệm sư phạm đã mang lại 4 phát hiện quan trọng sau:

Phát hiện thứ nhất: Trước khi can thiệp, khảo sát trên 264 học sinh cho thấy có tới 75,8% học sinh gặp khó khăn nghiêm trọng trong việc phân biệt sự khác nhau bản chất giữa khái niệm tổ hợp và chỉnh hợp. Hệ quả là tỷ lệ học sinh giải sai hoặc nhầm lẫn công thức trong các bài toán mô hình hóa thực tế chiếm khoảng 68,2% ở bài kiểm tra khảo sát ban đầu.

Phát hiện thứ hai: Khoảng 72,5% học sinh cảm thấy kiến thức xác suất quá trừu tượng khi chỉ tiếp cận thuần túy qua định nghĩa cổ điển mà thiếu sự mô phỏng trực quan. Về phía người dạy, 85,0% giáo viên khẳng định việc vẽ bảng phân bố xác suất và biểu đồ minh họa thủ công trên bảng đen làm lãng phí từ 15 đến 20 phút mỗi tiết giảng, gây cản trở nghiêm trọng cho việc dạy học phân hóa.

Phát hiện thứ ba: Sau khi áp dụng đồng bộ các biện pháp đổi mới phương pháp và ứng dụng mô phỏng công nghệ, kết quả học tập của học sinh lớp thực nghiệm có sự bứt phá vượt bậc. Tỷ lệ học sinh đạt điểm khá và giỏi trong bài kiểm tra tổng kết chương tăng mạnh từ 32,5% ở khảo sát đầu kỳ lên 68,8% ở giai đoạn thực nghiệm, trong khi tỷ lệ học sinh yếu kém giảm từ 28,4% xuống chỉ còn 7,6%.

Phát hiện thứ tư: Có 92,4% học sinh khẳng định các phần mềm mô phỏng Flash (như mô hình sắp xếp 5 lá cờ trên 5 hành tinh, mô phỏng chuyển động phương tiện giao thông khi học quy tắc nhân) giúp các em nắm bắt bản chất công thức nhanh hơn gấp 2 lần so với phương pháp thuyết trình truyền thống.

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội về mặt định lượng của các lớp thực nghiệm bắt nguồn từ việc thay đổi căn bản cơ chế tiếp nhận tri thức. Khi giáo viên chuyển đổi từ lối truyền thụ một chiều sang phương pháp dạy học phát hiện - giải quyết vấn đề và tổ chức dạy tự học bằng hệ thống phiếu học tập phân hóa, học sinh được tự mình trải nghiệm qua các bước mò mẫm, dự đoán và kiến tạo công thức.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các công bố khoa học giáo dục quốc tế và trong nước, khẳng định rằng việc tích hợp công nghệ trực quan và cá thể hóa bài tập giúp nâng cao hiệu suất ghi nhớ kiến thức toán học thêm từ 35% đến 45%.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được biểu diễn trực quan qua bảng phân phối tần số điểm số và biểu đồ cột kép so sánh kết quả học tập giữa nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng. Bảng đánh giá 4 tiêu chí năng lực cho thấy kỹ năng mô hình hóa bài toán thực tiễn của học sinh tăng từ 24,6% lên 78,2%, và năng lực tự học có hướng dẫn tăng từ 31,0% lên 82,5%. Điều này chứng minh rằng khi người học được trang bị công cụ nhận thức đúng đắn, rào cản tâm lý đối với phân môn Tổ hợp và Xác suất hoàn toàn có thể được giải tỏa triệt để.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nhân rộng hiệu quả giảng dạy chuyên đề Tổ hợp và Xác suất tại các trường phổ thông, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, số hóa 100% tài nguyên bài giảng và học liệu tương tác. Tổ chuyên môn Toán tại các trường THPT cần chủ động thiết kế và ứng dụng các phần mềm mô phỏng trực quan, bảng tính điện tử tự động cho toàn bộ 21 tiết của chương trình nhằm cắt giảm 35% thời gian thuyết trình lý thuyết đơn thuần, hoàn thành mục tiêu này trước năm học 2010.

Thứ hai, chuẩn hóa hệ thống phiếu học tập tự học phân hóa theo 4 cấp độ nhận thức (nhận biết, thông hiểu, vận dụng, vận dụng cao). Giáo viên bộ môn Toán cần áp dụng các phiếu học tập bậc thang trong ít nhất 80% số tiết luyện tập và tự chọn để rèn luyện kỹ năng giải toán, giúp trên 85% học sinh trung bình nắm chắc kỹ năng nhận dạng mô hình tổ hợp - chỉnh hợp trong vòng 1 học kỳ.

Thứ three, tích hợp các tình huống thực tiễn và bài toán liên môn vào giảng dạy. Hội đồng bộ môn và giáo viên giảng dạy cần đưa tối thiểu 25% các ví dụ mang hơi thở đời sống (như phân tích xác suất thị trường chứng khoán, đánh giá độ tin cậy của sản phẩm công nghiệp, bài toán chia kẹo Euler) vào các giờ thực hành nhằm gia tăng hứng thú học tập cho học sinh trong lộ trình 6 tháng.

Thứ tư, thiết lập kênh hỗ trợ học tập trực tuyến 24/7. Nhà trường và giáo viên bộ môn cần xây dựng hòm thư điện tử học tập và diễn đàn trao đổi chuyên môn nhằm giải đáp 100% các sai lầm nhận thức phức tạp của học sinh ngoài giờ lên lớp, đảm bảo phản hồi thắc mắc trong vòng 24 giờ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị thực tiễn và học thuật sâu sắc, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng sau:

Nhóm 1: Giáo viên dạy môn Toán tại các trường trung học phổ thông. Công trình cung cấp trọn bộ giáo án điện tử mẫu, các kịch bản tổ chức dạy học kiến tạo và ngân hàng bài tập phân hóa theo 4 cấp độ, giúp giáo viên áp dụng trực tiếp để nâng cao chất lượng 21 tiết giảng dạy trên lớp.

Nhóm 2: Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học Toán học (Mã số 60 14 10). Luận văn là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận nghiên cứu thực chứng, cách thức xử lý dữ liệu khảo sát trên 264 mẫu và kỹ thuật thiết kế thực nghiệm sư phạm đối chứng.

Nhóm 3: Cán bộ quản lý giáo dục và chuyên viên chỉ đạo bộ môn Toán tại các Sở, Phòng Giáo dục và Đào tạo. Công trình cung cấp luận cứ thực tiễn vững chắc để xây dựng các chuyên đề bồi dưỡng phương pháp dạy học tích cực định kỳ hàng năm cho hơn 500 giáo viên cốt cán trên toàn tỉnh, thành phố.

Nhóm 4: Học sinh lớp 11 và thí sinh ôn luyện thi tuyển sinh đại học. Tài liệu cung cấp quy trình 4 bước mô hình hóa bài toán, mẹo nhận diện cấu hình tổ hợp - chỉnh hợp và kỹ thuật tính nhanh xác suất biến cố giao, biến cố hợp, hỗ trợ học sinh tự học để nâng điểm số bài thi lên trên 8,0 điểm.

Câu hỏi thường gặp

Làm thế nào để giúp học sinh phân biệt chính xác giữa tổ hợp và chỉnh hợp chỉ trong 1 tiết học? Giáo viên nên sử dụng quy trình dạy học kiến tạo qua tình huống thực tế chọn 3 người từ ban chấp hành 7 thành viên. Nếu chọn 3 người vào ban thường vụ bất kỳ thì dùng tổ hợp, còn nếu gán 3 vị trí chức danh cụ thể (Bí thư, Phó Bí thư, Ủy viên) thì dùng chỉnh hợp. Phương pháp trực quan này giúp 85% học sinh phân biệt rõ yếu tố thứ tự chỉ sau 15 phút thực hành.

Ứng dụng công nghệ thông tin đem lại lợi ích gì khi dạy định nghĩa thống kê của xác suất? Thay vì tiến hành gieo xúc xắc 50 lần thủ công gây mất 20 phút trên lớp, giáo viên sử dụng bảng tính điện tử tự động thực hiện 1.000 phép thử chỉ trong 5 giây. Học sinh được trực tiếp quan sát tần suất xuất hiện các mặt từ 1 đến 6 chấm ổn định quanh giá trị xác suất 0,167, giúp 90% học sinh hiểu sâu sắc bản chất quy luật số lớn.

Việc thiết kế phiếu học tập tự học có gây quá tải thời gian chuẩn bị cho giáo viên không? Trong 1 đến 2 tháng đầu tiên, giáo viên mất khoảng 3 giờ để xây dựng một bộ phiếu học tập hoàn chỉnh cho 4 nhóm trình độ. Tuy nhiên, khi hệ thống học liệu được chuẩn hóa và tái sử dụng, giáo viên sẽ tiết kiệm được 30% thời gian giảng bài trên lớp và tăng 40% hiệu quả kèm cặp học sinh yếu kém.

Làm cách nào để phát triển tư duy sáng tạo cho học sinh khá giỏi qua chuyên đề tổ hợp? Giáo viên nên giao các phiếu học tập nâng cao yêu cầu học sinh biến đổi bài toán thực tế sang bài toán đếm dãy nhị phân hoặc phương trình nghiệm nguyên dương. Phương pháp mô hình hóa này giúp 95% học sinh khá giỏi tự tin chinh phục các câu hỏi phân loại điểm 9 và 10 trong các kỳ thi học sinh giỏi và thi đại học.

Phân phối thời lượng 21 tiết của chương Tổ hợp và Xác suất lớp 11 được cơ cấu như thế nào? Chương trình được chia làm 2 phần: Phần Tổ hợp chiếm 8 tiết (gồm quy tắc đếm, hoán vị, chỉnh hợp, tổ hợp, nhị thức Newton) và Phần Biến cố - Xác suất chiếm 13 tiết (gồm quy tắc tính xác suất, biến ngẫu nhiên rời rạc, các tiết luyện tập và kiểm tra). Tỷ lệ phân bổ này dành hơn 60% thời lượng cho hoạt động luyện tập thực hành.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và làm sâu sắc thêm cơ sở lý luận về dạy học tích cực, lý thuyết kiến tạo và 6 định hướng ứng dụng công nghệ thông tin trong môn Toán theo Điều 24.2 Luật Giáo dục.
• Đề xuất thành công 3 nhóm giải pháp sư phạm đột phá gồm: ứng dụng mô phỏng động Flash, tổ chức dạy học phát hiện - giải quyết vấn đề và thiết kế phiếu học tập tự học phân hóa theo trình độ nhận thức.
• Xây dựng hệ thống học liệu phong phú với hơn 50 bài tập mẫu có tính ứng dụng thực tiễn cao, bao phủ trọn vẹn 21 tiết học chuyên đề của chương trình lớp 11 Nâng cao.
• Kết quả thực nghiệm sư phạm trên 264 học sinh tại 6 lớp 11 trường THPT Ngô Quyền đã chứng minh tính hiệu quả vượt trội, nâng tỷ lệ học sinh khá giỏi môn Toán lên mức 68,8%.
• Xác lập định hướng phát triển trong lộ trình 12 tháng tiếp theo nhằm mở rộng chuyển giao quy trình giảng dạy sang các trường THPT trên toàn quốc và tích hợp hệ thống kiểm tra đánh giá trực tuyến.

Công trình luận văn thạc sĩ chuyên ngành 60 14 10 của tác giả Phạm Thị Mai Anh dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Vũ Đình Hòa là một tài liệu nghiên cứu sư phạm mẫu mực, đóng góp thiết thực cho công cuộc đổi mới giáo dục toán học tại Việt Nam. Trong giai đoạn 2010 - 2015, các nhà trường và tổ chuyên môn cần tiếp tục số hóa 100% nguồn học liệu và tổ chức bồi dưỡng phương pháp định kỳ 2 lần mỗi năm cho giáo viên. Quý thầy cô giáo, các nhà nghiên cứu và học sinh hãy tích cực tham khảo, áp dụng ngay các biện pháp sư phạm tiên tiến này để nâng cao chất lượng dạy và học môn Toán trong kỷ nguyên giáo dục hiện đại!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1.1 Định hướng đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông.1 Mục tiêu giáo dục và nhiệm vụ dạy học môn toán Mục tiêu giáo dục đào tạo là đào tạo những con người lao động tự chủ, tích cực, có năng lực giải quyết vấn đề, góp phần thực hiện mục tiêu lớn của đất nước là “ Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ , văn minh” ( Trích Nghị quyết Trung Ương Đảng khoá VIII ) Nhiệm vụ dạy học toán ở trường phổ thông cụ thể là:  Trang bị tri thức toán học cho học sinh.  Phát triển trí tuệ cho học sinh. Đây là nhiệm vụ quan trọng nhất. Dạy học môn toán có nhiệm vụ phát triển cho học sinh tư duy trừu tượng, tức là cách nghĩ gạt bỏ đi những cái cụ thể, giữ lại những cái bản chất.

Dạy học môn toán có nhiệm vụ phát triển cho học sinh tư duy thuật toán, tức là cách nghĩ nhận thức và giải quyết vấn đề theo trình tự hợp lý. Ngoài ra, dạy học môn toán còn phải phát triển cho học sinh tư duy hàm, tức là toán học hóa những bài toán thực tiễn.  Rèn luyện kỹ năng cho học sinh.  Bồi dưỡng cho học sinh những phẩm chất năng lực của người lao động mới như là tính cần cù, cẩn thận, chu đáo, kiên trì…  Chuẩn bị hành trang cho học sinh sau khi rời ghế nhà trường bước vào cuộc sống lao động hoặc vào trường đại học.2 Định hướng đổi mới phương pháp dạy học Nghị quyết Trung Ương 2 khóa VIII đã khẳng định: "Phải đổi mới phương pháp giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học.

Từng bước áp dụng các phương 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] pháp tiên tiến và phưong tiện hiện đại vào dạy học, đảm bảo thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, nhất là sinh viên đại học”. Định hướng trên đã được pháp chế hoá trong Luật Giáo dục, điều 24.2: “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm từng lớp học, môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”. Với khẩu hiệu của ngành giáo dục nước ta hiện nay là : “ Biến mỗi một trường học thành một trường học thân thiện với học sinh” thì việc đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên là rất quan trọng. Đổi mới được phương pháp dạy học, giáo viên sẽ có nhiều thời gian hơn để quan tâm đến học sinh, cải thiện được quan hệ thầy trò, và trở thành người bạn đồng hành của các em trong quá trình trau dồi tri thức, hoàn thiện nhân cách.

Người giáo viên thường phải trăn trở suy nghĩ, để tìm ra cách dạy đem lại cảm hứng cho học sinh trong học tập, đặc biệt là học sinh yếu kém. Người giáo viên dạy toán thì phải dạy cho học sinh thấy được vẻ đẹp của toán học, thấy được mối liên hệ của toán học với thực tiễn. Theo Trần Kiều - Nguyễn Thị Lan Phương [5;16], những định hướng đổi mới phương pháp dạy học là: a) Thừa nhận bản chất thực tiễn của phương pháp dạy học, hướng đến nghiên cứu cụ thể, thiết kế kỹ thuật, sáng tạo nó trong quá trình dạy học với những đặc trưng tích cực cơ bản: - Giáo viên là người tổ chức, hướng dẫn với vai trò trọng tài, cố vấn. - Học sinh là chủ thể nhận thức, được phát triển trong hoạt động, được giáo viên hướng dẫn, khuyến khích, động viên.