Tổng quan luận án
Luận án tiến sĩ với đề tài "Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ với việc nâng cao hiệu quả công tác cán bộ trong hệ thống chính trị ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu hiện nay" do nghiên cứu sinh Chung Thị Vân Anh thực hiện tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (năm 2022), thuộc chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử (mã số 9.02). Công trình được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Nguyễn Tấn Hưng và PGS. Hà Trọng Thà.
Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, cán bộ được khẳng định là cái gốc của mọi công việc, là cầu nối giữa Đảng với nhân dân. Công tác cán bộ luôn giữ vị trí hàng đầu trong công tác xây dựng Đảng và chính quyền Nhà nước. Trải qua hơn 35 năm đổi mới, đội ngũ cán bộ và công tác cán bộ của Việt Nam đã có nhiều chuyển biến, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, bối cảnh mới của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, quá trình hội nhập quốc tế cùng sự chuyển giao thế hệ cán bộ đang đặt ra nhiều yêu cầu mới. Thực tế vẫn còn một bộ phận cán bộ suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", tham nhũng, lãng phí, năng lực chưa ngang tầm nhiệm vụ.
Tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu - địa bàn kinh tế trọng điểm phía Nam đang thực hiện mục tiêu phát triển thành tỉnh mạnh về công nghiệp, cảng biển, du lịch và nông nghiệp công nghệ cao theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ VII - công tác cán bộ vẫn còn bộc lộ một số tồn tại: việc kiểm điểm, đánh giá chất lượng cán bộ ở một số tổ chức đảng chưa thực chất; năng lực của một bộ phận cán bộ và người đứng đầu chưa đáp ứng yêu cầu; công tác bố trí, sử dụng cán bộ chưa được quan tâm đúng mức. Do đó, việc nghiên cứu có hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ nhằm vận dụng vào hệ thống chính trị tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu là yêu cầu vừa mang tính lý luận, vừa mang tính thực tiễn cấp thiết.
Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của luận án là phân tích, làm rõ nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ, sự vận dụng tư tưởng này vào việc xây dựng đội ngũ cán bộ và thực hiện công tác cán bộ trong hệ thống chính trị tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu; từ đó đề xuất hệ thống phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác cán bộ tại địa phương trong giai đoạn hiện nay.
Để đạt được mục đích trên, luận án giải quyết 4 nhiệm vụ cụ thể:
- Phân tích các điều kiện và tiền đề hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ.
- Phân tích, làm rõ những nội dung, đặc điểm tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ.
- Làm rõ thực trạng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.
- Đề xuất phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác cán bộ trong hệ thống chính trị ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu hiện nay.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ (bao gồm điều kiện, tiền đề hình thành, nội dung và đặc điểm) cùng sự vận dụng tư tưởng này trong việc nâng cao hiệu quả công tác cán bộ trong hệ thống chính trị ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.
- Phạm vi nghiên cứu:
- Về mặt lý luận: Khảo sát hệ thống tác phẩm, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tiêu biểu như Đường kách mệnh (1927), Sửa đổi lối làm việc (1947), Đạo đức cách mạng (1958), Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân (1969) và Di chúc (1969).
- Về mặt thực tiễn: Tập trung vào các văn kiện, nghị quyết, đề án và báo cáo tổng kết của Đảng bộ, Tỉnh ủy và các cơ quan trong hệ thống chính trị tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu ban hành trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2020.
Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án
Tổng quan tài liệu trong luận án được phân tích theo các nhóm công trình nghiên cứu trong và ngoài nước:
| Nhóm công trình |
Tác giả / Nguồn tài liệu tiêu biểu |
Nội dung chính được điểm luận |
| Nghiên cứu của tác giả nước ngoài |
- Nhóm hồi ức, cảm nhận: Osi Mandelstam (1923), Francis Henry Loseby (1931-1933), Salvador Allende (1969, 1973), Medagat Ahmed, Raymond Aubrac (1996), Wilfred Burchett (1969), Haramada Satomi & Yonehara Itaru (1969), V. Akimova (1971). - Nhóm khảo cứu lịch sử - chính trị: Nghị quyết UNESCO (1990), Shingo Shibata (1971), Furuta Motoo (1997), Evgheni Kobelev (1985). |
Khắc họa nhân cách, phẩm chất đạo đức giản dị, năng lực tổ chức và vai trò lãnh tụ của Hồ Chí Minh; cung cấp cái nhìn khách quan về tầm vóc của Người đối với phong trào cách mạng giải phóng dân tộc trên thế giới. |
| Nghiên cứu khái quát của các đồng chí lãnh đạo và học giả lớn |
- Phạm Văn Đồng (1990a, 1990b, 1993, 1998, 2015). - Võ Nguyên Giáp (1975, 1993, 2003, 2021). - Trần Văn Giàu (1997, 2009, 2011). |
Hệ thống hóa nguồn gốc, quá trình hình thành, nội dung toàn diện và giá trị nền tảng của tư tưởng Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam và công cuộc đổi mới. |
| Hướng 1: Điều kiện, tiền đề hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh |
Trần Dân Tiên (2004), Phan Ngọc Liên (2008), Hoàng Trung & Nguyễn Hải Ngọc (2012), Bùi Đình Phong (2015). |
Làm rõ các tiền đề lịch sử - xã hội cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, sự kế thừa truyền thống dân tộc, đạo đức Nho giáo và lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin. |
| Hướng 2: Nội dung cơ bản về cán bộ và công tác cán bộ |
Võ Nguyên Giáp (2021), Hà Quang Ngọc (2000), Nguyễn Văn Chính (2000), Nguyễn Phú Trọng & Trần Xuân Sầm (2003), Bùi Đình Phong (2006), Huỳnh Thị Gấm (2015). |
Luận giải sâu sắc quan điểm "cán bộ là cái gốc của mọi công việc", các tiêu chuẩn đức - tài và các khâu của công tác cán bộ (đào tạo, huấn luyện, đánh giá, sử dụng). |
| Hướng 3: Thực trạng và giải pháp tại Bà Rịa - Vũng Tàu |
- Báo cáo số 199-BC/TU (2017) của Tỉnh ủy Bà Rịa - Vũng Tàu. - Đề án xây dựng đội ngũ cán bộ giai đoạn 2010-2020, định hướng 2025 (2018). - Kỷ yếu Hội thảo khoa học phối hợp giữa Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Tỉnh ủy (2018). - Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ VII (2020). |
Cung cấp dữ liệu thực tiễn, số liệu đánh giá về đội ngũ cán bộ và các bước triển khai công tác cán bộ tại các cơ quan, địa phương thuộc tỉnh. |
Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết
Các công trình đi trước đã làm sáng tỏ nhiều khía cạnh lý luận chung về tư tưởng Hồ Chí Minh hoặc đánh giá thực trạng công tác cán bộ ở góc độ quản trị hành chính và chính sách cục bộ. Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu một cách hệ thống, chuyên sâu tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ dưới góc độ chuyên ngành Triết học (Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử), đồng thời gắn kết với việc đánh giá toàn diện thực trạng vận dụng và đề xuất giải pháp cho hệ thống chính trị tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2020 và định hướng đến năm 2025.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý thuyết
Luận án được xây dựng dựa trên thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử. Hệ thống lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về vai trò của quần chúng nhân dân và lãnh tụ, về nhà nước và tổ chức bộ máy, cùng hệ thống các văn kiện, chỉ thị, nghị quyết của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác cán bộ là nền tảng lý luận trực tiếp.
Phương pháp nghiên cứu
Luận án thuộc loại hình nghiên cứu định tính, sử dụng phương pháp biện chứng duy vật làm phương pháp luận xuyên suốt. Trong quá trình triển khai, tác giả kết hợp đồng bộ các phương pháp nghiên cứu cụ thể:
- Phương pháp phân tích và tổng hợp: Sử dụng để mổ xẻ các bài viết, bài nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh, từ đó khái quát thành các nguyên lý, quan điểm và đặc điểm lý luận về cán bộ.
- Phương pháp diễn dịch và quy nạp: Dùng để đối chiếu giữa lý luận chung của chủ nghĩa Mác - Lênin với các luận điểm cụ thể của Hồ Chí Minh và thực tiễn tại địa phương.
- Phương pháp lịch sử và logic: Theo dõi tiến trình vận động lịch sử của tư tưởng Hồ Chí Minh qua các thời kỳ cách mạng và sự biến chuyển của công tác cán bộ tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu qua các giai đoạn 2010–2015 và 2015–2020.
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu và văn bản học: Khảo cứu trực tiếp các tác phẩm gốc của Hồ Chí Minh và các văn bản chỉ đạo của Tỉnh ủy Bà Rịa - Vũng Tàu.
- Phương pháp thống kê: Thu thập, đối chiếu và xử lý các báo cáo tổng kết, số liệu cơ cấu đội ngũ cán bộ từ các đề án và báo cáo chính thức của tỉnh.
Nguồn dữ liệu
- Nguồn tư liệu lý luận: Toàn tập Hồ Chí Minh (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, 2011), các tác phẩm kinh điển của C.Mác, Ph.Ăng-ghen, V.I.Lênin và văn kiện các kỳ Đại hội Đảng toàn quốc.
- Nguồn tư liệu thực tiễn: Báo cáo số 199-BC/TU ngày 31/10/2017 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bà Rịa - Vũng Tàu, Đề án Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của Tỉnh ủy (2018), Báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ VII (2020) và kỷ yếu các hội thảo khoa học chuyên đề tại địa phương.
Nội dung chính theo từng chương
Luận án có kết cấu gồm phần mở đầu, 3 chương (10 tiết, 27 tiểu tiết), kết luận và danh mục tài liệu tham khảo với tổng dung lượng 197 trang nội dung chính.
Chương 1: Điều kiện, tiền đề và quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ
Chương 1 luận giải nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh từ thực tiễn lịch sử và các giá trị tư tưởng lý luận:
- Điều kiện hình thành:
- Bối cảnh thế giới cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX: Sự chuyển biến của chủ nghĩa tư bản từ tự do cạnh tranh sang giai đoạn độc quyền làm sâu sắc thêm mâu thuẫn giữa các nước đế quốc với nhân dân các thuộc địa. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga (1917) và sự ra đời của Quốc tế Cộng sản (1919) đã mở ra con đường giải phóng cho các dân tộc bị áp bức. Tác phẩm Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của V.I.Lênin là bước ngoặt quyết định đưa Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác - Lênin.
- Bối cảnh xã hội Việt Nam: Chế độ phong kiến nhà Nguyễn bảo thủ, suy tàn, ký các hiệp ước đầu hàng thực dân Pháp (từ 1862 đến 1884). Dưới chính sách khai thác thuộc địa, xã hội phân hóa thành các giai cấp, tầng lớp mới: giai cấp công nhân non trẻ (chiếm khoảng 2% dân số nhưng nắm sứ mệnh lãnh đạo), nông dân (chiếm 90% dân số, là lực lượng đông đảo nhất), tầng lớp tiểu tư sản và sự phân hóa trong nội bộ địa chủ, sĩ phu.
- Thực tiễn phong trào yêu nước: Các phong trào yêu nước theo ý thức hệ phong kiến (Cần Vương, Yên Thế) và khuynh hướng dân chủ tư sản (Đông Du của Phan Bội Châu, Duy Tân của Phan Châu Trinh, Đông Kinh Nghĩa Thục) đều thất bại vì thiếu một đường lối đúng đắn và thiếu đội ngũ cán bộ tiên phong được tổ chức chặt chẽ.
- Tiền đề hình thành:
- Truyền thống dân tộc, quê hương và gia đình: Truyền thống yêu nước, đoàn kết, nhân ái của dân tộc; truyền thống hiếu học, coi trọng hiền tài của quê hương Nghệ An và nền nếp gia giáo gia đình cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc.
- Tinh hoa văn hóa nhân loại: Tiếp thu có chọn lọc đạo đức Nho giáo (các chuẩn mực tu thân, trọng nghĩa), Phật giáo (tinh thần từ bi, bình đẳng) và tư tưởng dân chủ tư sản phương Tây (tự do, bình đẳng, bác ái).
- Lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin: Luận điểm của V.I.Lênin về việc giai cấp vô sản phải đào tạo ra các lãnh tụ chính trị và đại biểu tiền phong có đủ năng lực lãnh đạo phong trào.
- Nhân tố chủ quan: Phẩm chất trí tuệ, nhân cách đạo đức kiên định, khả năng quan sát thực tiễn nhạy bén và năng lực đúc kết thực tiễn để phát triển thành lý luận cách mạng của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh.
- Quá trình hình thành và phát triển: Phân chia thành hai thời kỳ cơ bản:
- Thời kỳ trước năm 1945: Thời kỳ tìm tòi, khảo nghiệm và chuẩn bị lực lượng, huấn luyện cán bộ đầu tiên thông qua Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và tác phẩm Đường kách mệnh.
- Thời kỳ sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945: Thời kỳ phát triển, hoàn thiện lý luận về xây dựng đội ngũ cán bộ của Đảng cầm quyền và Nhà nước dân chủ nhân dân, thể hiện sâu sắc qua Sửa đổi lối làm việc (1947) và Di chúc (1969).
Chương 2: Nội dung và đặc điểm tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ
Chương 2 làm rõ hai trục nội dung cốt lõi và các đặc điểm bản chất trong tư tưởng của Người:
- Nội dung tư tưởng về cán bộ:
- Vị trí, vai trò của cán bộ: Cán bộ là cái gốc của mọi công việc, là khâu quyết định sự thành bại của đường lối cách mạng. Cán bộ là người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành, đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo lại cho Đảng, cho Chính phủ.
- Yêu cầu đối với cán bộ cách mạng: Đòi hỏi sự thống nhất biện chứng giữa đạo đức cách mạng ("đức") và năng lực chuyên môn ("tài"). Trong đó, đạo đức là gốc, bao gồm các chuẩn mực: trung với nước, hiếu với dân, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; kiên quyết quét sạch chủ nghĩa cá nhân. Đồng thời, cán bộ phải không ngừng học tập nâng cao trình độ lý luận, chuyên môn và giữ vững tác phong công tác quần chúng.
- Nội dung tư tưởng về công tác cán bộ: Bao gồm 5 khâu nghiệp vụ có mối liên hệ mật thiết:
- Phát hiện, lựa chọn cán bộ: Tìm kiếm người có đức, có tài từ trong phong trào cách mạng của quần chúng; không thiên vị, không thành kiến bè phái.
- Đào tạo, huấn luyện, bồi dưỡng cán bộ: Huấn luyện toàn diện cả về lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ và đạo đức công vụ; gắn học với hành.
- Xem xét, đánh giá cán bộ: Phải đánh giá khách quan, toàn diện trong cả một quá trình, nhìn nhận rõ cả ưu điểm lẫn khuyết điểm, không chỉ nhìn ở một thời điểm hay một hành động đơn lẻ.
- Sử dụng, đãi ngộ cán bộ: "Khéo dùng cán bộ", bố trí đúng người, đúng việc, phát huy sở trường; thực hiện chính sách đãi ngộ hợp lý về vật chất và tinh thần.
- Chống các biểu hiện tiêu cực: Đấu tranh loại bỏ thói cục bộ, bè phái, kéo bè kéo cánh, quan liêu, hách dịch, tư túng và mù quáng trong bố trí cán bộ.
- Đặc điểm tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ:
- Có sự thống nhất chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn, giữa tính dân tộc và tính thời đại.
- Mang tính khoa học và tính cách mạng triệt để.
- Thể hiện tính nhân văn sâu sắc, luôn đặt con người ở vị trí trung tâm, khoan dung và tạo điều kiện cho cán bộ sửa chữa khuyết điểm để tiến bộ.
Chương 3: Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ vào việc nâng cao hiệu quả công tác cán bộ trong hệ thống chính trị ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu hiện nay
Chương 3 khảo sát thực tiễn tại địa phương và xây dựng hệ thống giải pháp cụ thể:
- Những yếu tố tác động:
- Yêu cầu của sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước và sự phát triển của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0.
- Mục tiêu chiến lược của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030: xây dựng tỉnh vững mạnh về công nghiệp, cảng biển, du lịch, nông nghiệp công nghệ cao và duy trì vị trí top đầu cả nước về GRDP bình quân đầu người.
- Thực trạng và vấn đề đặt ra (giai đoạn 2010–2020):
- Ưu điểm: Đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị của tỉnh có bước phát triển về số lượng và chất lượng; trình độ chuyên môn, lý luận chính trị được nâng lên; công tác quy hoạch, luân chuyển và đào tạo được triển khai nền nếp theo các chỉ thị, nghị quyết của Trung ương và Tỉnh ủy.
- Hạn chế: Công tác đánh giá cán bộ ở một số nơi còn mang tính hình thức, chưa thực chất; tỷ lệ cán bộ nữ, cán bộ trẻ ở một số cấp chưa đạt chỉ tiêu; năng lực chỉ đạo, điều hành của một bộ phận cán bộ lãnh đạo, người đứng đầu chưa đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh của địa phương; tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm vẫn còn diễn ra.
- Nguyên nhân: Việc cụ thể hóa nguyên tắc tập trung dân chủ ở một số cấp ủy chưa sâu; công tác kiểm tra, giám sát chưa kịp thời; chính sách thu hút nhân tài chất lượng cao chưa đủ mạnh.
- Phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả:
- Phương hướng cơ bản: Bám sát các nguyên tắc xây dựng Đảng của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; gắn công tác cán bộ với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh; giữ vững nguyên tắc Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ.
- Giải pháp chủ yếu:
- Đổi mới đồng bộ các khâu tuyển dụng, quy hoạch, luân chuyển và bổ nhiệm cán bộ theo hướng công khai, minh bạch, lấy hiệu quả công việc làm thước đo chính.
- Đổi mới nội dung, phương thức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, gắn đào tạo lý luận chính trị với rèn luyện đạo đức công vụ và kỹ năng quản lý hiện đại.
- Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ, ngăn chặn tiêu cực, chạy chức, chạy quyền.
- Hoàn thiện chính sách đãi ngộ, thu hút nhân lực chất lượng cao, tạo môi trường làm việc thuận lợi để cán bộ cống hiến.
Kết quả và những đóng góp mới
Đóng góp về mặt lý luận
- Hệ thống hóa toàn diện và luận giải sâu sắc các điều kiện lịch sử, tiền đề tư tưởng - văn hóa và nhân tố chủ quan hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ.
- Làm rõ cấu trúc logic nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về tiêu chuẩn cán bộ (mối quan hệ giữa "đức" và "tài") cùng 5 khâu nghiệp vụ của công tác cán bộ; chỉ ra 3 đặc điểm bản chất: tính thống nhất lý luận - thực tiễn, tính khoa học - cách mạng và tính nhân văn sâu sắc.
Đóng góp về mặt thực tiễn
- Khảo sát, đánh giá khách quan thực trạng đội ngũ cán bộ và các khâu của công tác cán bộ trong hệ thống chính trị tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu giai đoạn 2010–2020 dựa trên hệ thống văn kiện chính thức của Tỉnh ủy.
- Xác định các vấn đề tồn tại, nguyên nhân và đề xuất hệ thống giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh đến năm 2025, định hướng 2030.
Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp
- Hạn chế: Dữ liệu thực tiễn và các văn bản tổng kết của luận án được giới hạn nghiên cứu chủ yếu trong phạm vi giai đoạn 2010–2020 tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Do đặc thù chuyên ngành Triết học, công trình tập trung vào việc làm rõ các nguyên tắc phương pháp luận và định hướng lý luận hơn là đi sâu vào các quy trình kỹ thuật hành chính công chi tiết.
- Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi khảo sát công tác cán bộ tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trong giai đoạn sau Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ VII (từ 2020 đến nay); tiến hành nghiên cứu so sánh đối sánh mô hình công tác cán bộ của Bà Rịa - Vũng Tàu với các tỉnh, thành khác trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Giá trị tham khảo
- Đối với công tác đào tạo và nghiên cứu: Luận án là tài liệu tham khảo cho giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Triết học, Tư tưởng Hồ Chí Minh, Xây dựng Đảng và Khoa học chính trị; đặc biệt là các chuyên đề về đạo đức công vụ và phương pháp luận công tác cán bộ.
- Đối với công tác thực tiễn: Cung cấp cơ sở khoa học cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bà Rịa - Vũng Tàu và các cấp ủy địa phương trong việc rà soát, quy hoạch, đào tạo, đánh giá và bố trí đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế biển và công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Câu hỏi thường gặp
1. Luận án thuộc chuyên ngành nào và sử dụng phương pháp tiếp cận chủ đạo nào?
Luận án thuộc chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử (Mã số: 9.02). Phương pháp luận chủ đạo là phương pháp biện chứng duy vật, kết hợp với các phương pháp nghiên cứu định tính: phân tích - tổng hợp, diễn dịch - quy nạp, lịch sử - logic và nghiên cứu văn bản học.
2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ gồm những khâu nào theo phân tích của luận án?
Theo phân tích tại Chương 2 của luận án, công tác cán bộ trong tư tưởng Hồ Chí Minh gồm 5 khâu liên hoàn:
- Phát hiện, lựa chọn cán bộ.
- Đào tạo, huấn luyện, bồi dưỡng cán bộ.
- Xem xét, đánh giá cán bộ.
- Sử dụng, đãi ngộ cán bộ.
- Chống các biểu hiện tiêu cực trong công tác cán bộ.
3. Ba đặc điểm nổi bật của tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ được tác giả xác định là gì?
Tác giả luận án khái quát thành 3 đặc điểm:
- Sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, giữa tính dân tộc và tính thời đại.
- Mang tính khoa học và cách mạng triệt để.
- Mang tính nhân văn sâu sắc.
4. Dữ liệu thực tiễn của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu được luận án khảo sát trong giai đoạn nào?
Phần khảo sát thực tiễn tại Chương 3 tập trung vào giai đoạn 2010–2020, dựa trên các báo cáo tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 khóa VIII (Báo cáo số 199-BC/TU năm 2017), Đề án xây dựng đội ngũ cán bộ giai đoạn 2010-2020 của Tỉnh ủy và Báo cáo chính trị Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ VII (nhiệm kỳ 2020–2025).
5. Những hạn chế chính trong công tác cán bộ tại Bà Rịa - Vũng Tàu được luận án chỉ ra là gì?
Các hạn chế gồm: công tác đánh giá cán bộ ở một số tổ chức đảng còn hình thức, chưa thực chất; cơ cấu độ tuổi, tỷ lệ cán bộ trẻ và cán bộ nữ chưa đạt mục tiêu; năng lực điều hành của một bộ phận người đứng đầu chưa theo kịp yêu cầu phát triển kinh tế nhanh của tỉnh; công tác xử lý các vấn đề phát sinh trong bố trí, sử dụng cán bộ đôi lúc hiệu quả chưa cao.
Kết luận
Luận án tiến sĩ của tác giả Chung Thị Vân Anh đã phân tích hệ thống các điều kiện lịch sử, tiền đề lý luận và quá trình phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ dưới góc độ triết học Mác - Lênin. Thông qua việc phân tích thực trạng đội ngũ và các khâu nghiệp vụ cán bộ trong hệ thống chính trị tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu giai đoạn 2010–2020, luận án đã chỉ ra các kết quả đạt được, những hạn chế cùng nguyên nhân trực tiếp. Trên cơ sở đó, công trình đề xuất hệ thống phương hướng và giải pháp mang tính khả thi nhằm nâng cao chất lượng công tác cán bộ, đáp ứng yêu cầu thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030.