Luận văn thạc sĩ hubt nâng cao chất lượng tín dụng chính sách tại ngân hàng chính sách xã hội chi nhánh huyện triệu sơn thanh hóa

Phân tích chuyên sâu về nâng cao chất lượng tín dụng chính sách tại Ngân hàng Chính sách Xã hội chi nhánh huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa. Luận văn thạc sĩ HUBT.

• Tác giả: Trịnh Duy Hòa
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Quế Lượng
• Trường học: Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Nâng cao chất lượng tín dụng chính sách tại Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ Kinh tế
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NHCSXH VÀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG CHÍNH SÁCH TẠI NHCSXH
• 1.1. NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI VÀ CHỨC NĂNG - NGHIỆP VỤ CỦA NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI
• 1.2. TÍN DỤNG CHÍNH SÁCH VÀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG CHÍNH SÁCH
• 1.3. CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG CHÍNH SÁCH
• 1.4. KINH NGHIỆM TÍN DỤNG CHÍNH SÁCH TẠI MỘT SỐ CHI NHÁNH NHCHXH VÀ BÀI HỌC CHO NHCSXH - CHI NHÁNH HUYỆN TRIỆU SƠN
• 1.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TÍN DỤNG CHÍNH SÁCH TẠI CHI NHÁNH NHCSXH - CHI NHÁNH HUYỆN TRIỆU SƠN
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI - CHI NHÁNH HUYỆN TRIỆU SƠN, THANH HÓA
• 2.2. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CHÍNH SÁCH CỦA NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI - CHI NHÁNH HUYỆN TRIỆU SƠN, TỈNH THANH HÓA
• 2.3. ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG TDCS TẠI NHCSXH - CHI NHÁNH HUYỆN TRIỆU SƠN
• 2.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG CHÍNH SÁCH TẠI NGÂN HÀNG CSXH CHI NHANH HUYỆN TRIỆU SƠN, THANH HÓA
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA NHCSXH - CHI NHÁNH HUYỆN TRIỆU SƠN, THANH HÓA
• 3.2. GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG CHÍNH SÁCH TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CSXH HUYỆN TRIỆU SƠN
• 3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 3.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Ngân hàng Chính sách Xã hội và chất lượng tín dụng chính sách

Ngân hàng Chính sách Xã hội (NHCSXH) được thành lập nhằm cung cấp nguồn vốn ưu đãi cho hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác. Chất lượng tín dụng chính sách tại NHCSXH không chỉ ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của người nghèo mà còn góp phần vào phát triển kinh tế và giảm nghèo. Theo Nghị quyết số 05-NQ/HNTW, NHCSXH đã được giao nhiệm vụ thực hiện các chương trình tín dụng ưu đãi, giúp người dân có cơ hội phát triển sản xuất và cải thiện đời sống. Việc nâng cao chất lượng tín dụng là một trong những mục tiêu quan trọng của NHCSXH, nhằm đảm bảo rằng các nguồn lực tài chính được sử dụng hiệu quả và đúng đối tượng. Đặc biệt, trong bối cảnh huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa, việc nâng cao chất lượng tín dụng chính sách càng trở nên cấp thiết để hỗ trợ người dân thoát nghèo và phát triển bền vững.

1.1. Chức năng và nghiệp vụ của NHCSXH

NHCSXH thực hiện nhiều chức năng quan trọng, bao gồm cung cấp tín dụng ưu đãi cho hộ nghèo, hỗ trợ các chương trình phát triển nông thôn và tạo việc làm. Quản lý tín dụng tại NHCSXH được thực hiện thông qua các chương trình cho vay cụ thể, nhằm đáp ứng nhu cầu của từng đối tượng. Các nghiệp vụ của NHCSXH không chỉ dừng lại ở việc cho vay mà còn bao gồm việc tư vấn, hỗ trợ kỹ thuật và giám sát việc sử dụng vốn vay. Điều này giúp đảm bảo rằng các khoản vay được sử dụng đúng mục đích và mang lại hiệu quả cao nhất cho người dân. Việc nâng cao chất lượng tín dụng cũng đồng nghĩa với việc cải thiện quy trình cho vay, từ khâu thẩm định đến giám sát sau cho vay, nhằm giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

II. Thực trạng chất lượng tín dụng chính sách tại NHCSXH chi nhánh huyện Triệu Sơn

Thực trạng hoạt động tín dụng chính sách tại NHCSXH - chi nhánh huyện Triệu Sơn cho thấy nhiều kết quả tích cực, nhưng cũng tồn tại không ít hạn chế. Trong giai đoạn 2014-2016, NHCSXH huyện Triệu Sơn đã thực hiện nhiều chương trình cho vay, hỗ trợ hàng nghìn hộ nghèo và cận nghèo. Tuy nhiên, chất lượng tín dụng chính sách vẫn chưa đạt yêu cầu mong muốn. Một số hạn chế như tỷ lệ nợ xấu còn cao, quy trình cho vay chưa thực sự linh hoạt và chưa đáp ứng kịp thời nhu cầu của người dân. Đặc biệt, việc quản lý tín dụng còn gặp khó khăn do thiếu thông tin và sự phối hợp giữa các ban ngành. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của người dân, đặc biệt là những hộ có hoàn cảnh khó khăn. Để cải thiện tình hình, cần có những giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại NHCSXH huyện Triệu Sơn.

2.1. Kết quả hoạt động tín dụng

Kết quả hoạt động tín dụng của NHCSXH huyện Triệu Sơn trong giai đoạn 2014-2016 cho thấy sự tăng trưởng đáng kể về số lượng khách hàng và tổng dư nợ. Tuy nhiên, chất lượng tín dụng vẫn cần được cải thiện. Tỷ lệ nợ xấu vẫn ở mức cao, cho thấy một số khoản vay không được sử dụng hiệu quả. Việc quản lý tín dụng cần được chú trọng hơn, đặc biệt là trong việc thẩm định khả năng trả nợ của khách hàng. Các chương trình cho vay cần được thiết kế linh hoạt hơn để phù hợp với nhu cầu thực tế của người dân. Đặc biệt, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa NHCSXH và các tổ chức chính trị - xã hội để nâng cao hiệu quả của các chương trình tín dụng chính sách.

III. Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng chính sách tại NHCSXH chi nhánh huyện Triệu Sơn

Để nâng cao chất lượng tín dụng chính sách tại NHCSXH huyện Triệu Sơn, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, tăng cường công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người dân về các chương trình tín dụng chính sách. Thứ hai, cần hoàn thiện quy trình cấp tín dụng, từ khâu thẩm định đến giám sát sau cho vay, nhằm đảm bảo rằng các khoản vay được sử dụng hiệu quả. Thứ ba, nâng cao năng lực của cán bộ NHCSXH trong việc quản lý và giám sát các khoản vay. Cuối cùng, cần củng cố hệ thống thanh tra, kiểm tra để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong hoạt động tín dụng. Những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao chất lượng tín dụng mà còn góp phần vào phát triển kinh tế và giảm nghèo tại huyện Triệu Sơn.

3.1. Định hướng phát triển

Định hướng phát triển của NHCSXH huyện Triệu Sơn trong thời gian tới là tập trung vào việc nâng cao chất lượng tín dụng chính sách. Mục tiêu cụ thể bao gồm tăng cường công tác phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội để mở rộng đối tượng thụ hưởng, cải thiện quy trình cho vay và nâng cao năng lực quản lý. Đồng thời, cần chú trọng đến việc phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp với nhu cầu của người dân, đặc biệt là các hộ nghèo và cận nghèo. Việc thực hiện các giải pháp này sẽ giúp NHCSXH huyện Triệu Sơn thực hiện tốt hơn vai trò của mình trong việc hỗ trợ người dân phát triển sản xuất và cải thiện đời sống.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh Việt Nam sau hơn ba thập kỷ đổi mới, mặc dù đạt được nhiều thành tựu kinh tế - xã hội, vẫn tồn tại những thách thức lớn như nghèo đói và phân hóa giàu nghèo ngày càng sâu sắc. Hàng năm, có khoảng trên một triệu người đến tuổi lao động cần việc làm, trong khi phần lớn dân số (hơn 70%) làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp với kỹ thuật canh tác còn lạc hậu, ruộng đất manh mún và năng suất thấp. Đối tượng nghèo khó, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa và đồng bào dân tộc thiểu số, khó tiếp cận vốn tín dụng tại các ngân hàng thương mại do thiếu tài sản đảm bảo và chưa quen với tín dụng.

Ngân hàng Chính sách Xã hội (NHCSXH) được thành lập năm 2002 nhằm tách tín dụng chính sách ra khỏi tín dụng thương mại, trở thành cầu nối đưa vốn ưu đãi đến các đối tượng chính sách, góp phần xóa đói giảm nghèo và phát triển kinh tế xã hội. Luận văn tập trung nghiên cứu nâng cao chất lượng tín dụng chính sách tại NHCSXH chi nhánh huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa trong giai đoạn 2014-2016. Mục tiêu nghiên cứu gồm tổng hợp lý luận về tín dụng chính sách, phân tích thực trạng hoạt động tín dụng tại chi nhánh, đánh giá các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng chính sách. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện hiệu quả sử dụng vốn ưu đãi, góp phần phát triển kinh tế địa phương và thực hiện chính sách an sinh xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình về tín dụng ngân hàng và tín dụng chính sách, tập trung vào ba khái niệm chính: tín dụng ngân hàng, tín dụng chính sách và chất lượng tín dụng chính sách. Tín dụng chính sách được hiểu là công cụ tài chính ưu đãi của Nhà nước nhằm hỗ trợ các đối tượng chính sách như hộ nghèo, học sinh sinh viên, lao động cần việc làm. Chất lượng tín dụng chính sách được đánh giá trên ba góc độ: ngân hàng (quy mô, tốc độ tăng trưởng, rủi ro tín dụng), khách hàng (sử dụng vốn đúng mục đích, tăng thu nhập) và nền kinh tế (giảm nghèo, tạo việc làm, ổn định xã hội).

Ngoài ra, luận văn áp dụng các chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng như tỷ lệ nợ quá hạn, hệ số sử dụng vốn, vòng quay vốn tín dụng và lãi treo. Các nhân tố tác động đến chất lượng tín dụng chính sách được phân tích từ ba nguồn: khách hàng (năng lực, ý thức sử dụng vốn), ngân hàng (năng lực cán bộ, quy trình tín dụng, chính sách, giám sát) và môi trường kinh tế - xã hội (biến động thị trường, điều kiện tự nhiên, chính trị xã hội).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ báo cáo hàng năm của NHCSXH chi nhánh huyện Triệu Sơn giai đoạn 2014-2016, cùng các tài liệu chuyên khảo, giáo trình liên quan. Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả và so sánh các chỉ tiêu như quy mô nguồn vốn, dư nợ, tỷ lệ nợ quá hạn, doanh số cho vay và thu nợ. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ dữ liệu tín dụng chính sách của chi nhánh trong 3 năm, đảm bảo tính đại diện và đầy đủ.

Ngoài ra, tác giả tham khảo ý kiến chuyên gia, cán bộ quản lý và khách hàng để đánh giá thực trạng và các nhân tố ảnh hưởng. Việc xử lý số liệu được thực hiện bằng phần mềm Excel, giúp tổng hợp, phân tích và trình bày dữ liệu một cách khoa học, minh bạch. Thời gian nghiên cứu khảo sát từ tháng 5 đến tháng 8 năm 2017, đảm bảo cập nhật và phản ánh chính xác thực trạng hoạt động tín dụng chính sách tại địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng nguồn vốn và dư nợ ổn định: Tổng nguồn vốn của NHCSXH chi nhánh huyện Triệu Sơn tăng từ 312 tỷ đồng năm 2014 lên 353 tỷ đồng năm 2016, tương ứng mức tăng 13,1%. Dư nợ bình quân cũng tăng từ 312 tỷ đồng lên 352 tỷ đồng, với hệ số sử dụng vốn luôn đạt trên 99,8%, cho thấy hiệu quả sử dụng vốn rất cao.

2. Chất lượng tín dụng được cải thiện: Tỷ lệ nợ quá hạn giảm từ 0,37% năm 2014 xuống còn 0,29% năm 2016, thấp hơn nhiều so với mức chuẩn 5% của ngành ngân hàng. Nợ quá hạn tuyệt đối giảm từ 1,154 tỷ đồng xuống còn khoảng 987 triệu đồng, thể hiện công tác quản lý nợ và giám sát tín dụng hiệu quả.

3. Mở rộng đối tượng vay và dư nợ bình quân tăng: Số khách hàng vay vốn duy trì trên 13.000 hộ mỗi năm, với mức dư nợ bình quân tăng từ 20,2 triệu đồng/hộ năm 2014 lên 26,2 triệu đồng/hộ năm 2016, cho thấy sự mở rộng quy mô tín dụng và tăng cường hỗ trợ vốn cho các đối tượng chính sách.

4. Vòng quay vốn tín dụng tăng nhẹ: Vòng quay vốn tín dụng tăng từ 0,24 vòng năm 2015 lên 0,35 vòng năm 2016, tuy còn thấp so với các ngân hàng thương mại nhưng phản ánh sự cải thiện trong việc luân chuyển vốn, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn ưu đãi.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy NHCSXH chi nhánh huyện Triệu Sơn đã duy trì được sự tăng trưởng ổn định về nguồn vốn và dư nợ, đồng thời nâng cao chất lượng tín dụng chính sách qua việc giảm tỷ lệ nợ quá hạn và tăng hiệu quả sử dụng vốn. Nguyên nhân chính là do sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng với các tổ chức chính trị - xã hội trong công tác ủy thác cho vay, giám sát và thu hồi nợ.

So với các chi nhánh NHCSXH khác như Tiền Giang và Điện Biên, Triệu Sơn có mức nợ quá hạn thấp tương đương và hệ số sử dụng vốn cao, thể hiện sự quản lý hiệu quả trong điều kiện kinh tế xã hội địa phương. Việc tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao năng lực cán bộ tín dụng và hoàn thiện quy trình cho vay cũng góp phần quan trọng vào thành công này.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng nguồn vốn, dư nợ và tỷ lệ nợ quá hạn qua các năm, giúp minh họa rõ nét xu hướng phát triển và cải thiện chất lượng tín dụng. Bảng so sánh các chỉ tiêu tài chính cũng hỗ trợ đánh giá toàn diện hiệu quả hoạt động tín dụng chính sách tại chi nhánh.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác tuyên truyền và nâng cao nhận thức: Đẩy mạnh truyền thông về chính sách tín dụng ưu đãi nhằm nâng cao ý thức sử dụng vốn đúng mục đích và sự phối hợp giữa các ban ngành, tổ chức chính trị - xã hội. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, chủ thể là NHCSXH chi nhánh và UBND huyện.

2. Hoàn thiện quy trình cấp tín dụng: Rà soát, đơn giản hóa thủ tục vay vốn, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình sử dụng vốn để hạn chế rủi ro tín dụng. Thực hiện liên tục, chủ thể là bộ phận tín dụng NHCSXH chi nhánh.

3. Nâng cao năng lực cán bộ và quản lý nợ: Tổ chức đào tạo chuyên sâu cho cán bộ tín dụng về nghiệp vụ và chính sách, đồng thời củng cố hệ thống quản lý nợ để giảm tỷ lệ nợ quá hạn. Thời gian 1-3 năm, chủ thể là NHCSXH chi nhánh phối hợp với Trung tâm đào tạo.

4. Phát triển dịch vụ sau đầu tư: Gắn kết công tác cho vay với hỗ trợ kỹ thuật, tư vấn sản xuất kinh doanh cho khách hàng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và khả năng trả nợ. Thời gian triển khai 2-3 năm, chủ thể là NHCSXH chi nhánh và các tổ chức hội nhận ủy thác.

5. Củng cố hệ thống thanh tra, kiểm tra, kiểm toán nội bộ: Tăng cường kiểm soát nội bộ để phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm, đảm bảo tính minh bạch và an toàn trong hoạt động tín dụng chính sách. Thực hiện thường xuyên, chủ thể là Ban kiểm soát NHCSXH.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý NHCSXH và các chi nhánh: Nghiên cứu giúp nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành và phát triển tín dụng chính sách tại địa phương, từ đó cải thiện chất lượng tín dụng và giảm thiểu rủi ro.

2. Các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác: Hiểu rõ vai trò, trách nhiệm trong công tác giám sát, quản lý vốn vay, từ đó nâng cao hiệu quả phối hợp với NHCSXH trong việc hỗ trợ các đối tượng chính sách.

3. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng, điều chỉnh chính sách tín dụng ưu đãi phù hợp với thực tiễn địa phương, góp phần thực hiện mục tiêu xóa đói giảm nghèo.

4. Học viên, nghiên cứu sinh chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Tài liệu tham khảo hữu ích về thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng chính sách, đồng thời áp dụng các phương pháp nghiên cứu kinh tế thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. Tín dụng chính sách là gì và vai trò của nó trong phát triển kinh tế?
   Tín dụng chính sách là công cụ tài chính ưu đãi của Nhà nước nhằm hỗ trợ các đối tượng chính sách như hộ nghèo, học sinh sinh viên, lao động cần việc làm. Nó góp phần xóa đói giảm nghèo, tạo việc làm và ổn định xã hội bằng cách cung cấp vốn với lãi suất thấp và điều kiện thuận lợi hơn so với tín dụng thương mại.

2. Chất lượng tín dụng chính sách được đánh giá bằng những chỉ tiêu nào?
   Chất lượng tín dụng được đánh giá qua các chỉ tiêu như tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu, hệ số sử dụng vốn, vòng quay vốn tín dụng và lãi treo. Ngoài ra còn có các chỉ tiêu định tính như tuân thủ quy trình, hiệu quả sử dụng vốn và sự hài lòng của khách hàng.

3. Những nhân tố nào ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng chính sách?
   Ba nhóm nhân tố chính gồm: khách hàng (năng lực, ý thức sử dụng vốn), ngân hàng (năng lực cán bộ, quy trình tín dụng, chính sách, giám sát) và môi trường kinh tế - xã hội (biến động thị trường, điều kiện tự nhiên, chính trị xã hội). Sự phối hợp hiệu quả giữa các nhân tố này quyết định chất lượng tín dụng.

4. Tại sao tỷ lệ nợ quá hạn thấp lại quan trọng đối với NHCSXH?
   Tỷ lệ nợ quá hạn thấp phản ánh khả năng thu hồi vốn tốt, giảm rủi ro tín dụng và đảm bảo nguồn vốn được luân chuyển hiệu quả. Điều này giúp NHCSXH duy trì hoạt động bền vững, tiếp tục hỗ trợ các đối tượng chính sách và thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế xã hội.

5. Giải pháp nào hiệu quả nhất để nâng cao chất lượng tín dụng chính sách tại địa phương?
   Giải pháp hiệu quả bao gồm tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức khách hàng, hoàn thiện quy trình cho vay, nâng cao năng lực cán bộ tín dụng, phát triển dịch vụ hỗ trợ sau đầu tư và củng cố hệ thống kiểm tra, giám sát nội bộ. Sự phối hợp đồng bộ giữa các giải pháp này sẽ nâng cao chất lượng tín dụng một cách bền vững.

Kết luận

• NHCSXH chi nhánh huyện Triệu Sơn đã đạt được sự tăng trưởng ổn định về nguồn vốn và dư nợ trong giai đoạn 2014-2016, với hệ số sử dụng vốn trên 99,8%.
• Chất lượng tín dụng chính sách được cải thiện rõ rệt qua việc giảm tỷ lệ nợ quá hạn từ 0,37% xuống còn 0,29%, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ưu đãi.
• Các nhân tố tác động đến chất lượng tín dụng bao gồm năng lực khách hàng, năng lực cán bộ ngân hàng, quy trình tín dụng và môi trường kinh tế xã hội địa phương.
• Đề xuất các giải pháp đồng bộ như tăng cường tuyên truyền, hoàn thiện quy trình, nâng cao năng lực cán bộ và phát triển dịch vụ hỗ trợ sau đầu tư nhằm nâng cao chất lượng tín dụng chính sách.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho các nhà quản lý, tổ chức chính trị - xã hội và nhà hoạch định chính sách trong việc phát triển tín dụng chính sách tại địa phương.

Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp đề xuất trong thời gian 1-3 năm và theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh phù hợp, góp phần nâng cao chất lượng tín dụng chính sách và phát triển kinh tế xã hội bền vững. Đề nghị các cơ quan liên quan phối hợp chặt chẽ để thực hiện thành công mục tiêu này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NHCSXH VÀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG CHÍNH SÁCH TẠI NHCSXH 1. NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI VÀ CHỨC NĂNG - NGHIỆP VỤ CỦA NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI.Tổng quan về Ngân hàng Chính sách Xã hội.Quá trình hình thành và phát triển. Tại Nghị quyết số 05-NQ/HNTW, ngày 10/6/1993 Hội nghị lần thứ năm Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VII về tiếp tục đổi mới và phát triển kinh tế - xã hội nông thôn, Đảng ta chủ trương có chế độ tín dụng ưu đãi đối với hộ nghèo, hộ chính sách, vùng nghèo, vùng dân tộc thiểu số, vùng cao, vùng căn cứ cách mạng; mở rộng hình thức cho vay thông qua tín chấp đối với các hộ nghèo… Từ kinh nghiệm thực tiễn hai năm thực hiện Quỹ cho vay ưu đãi hộ nghèo, ngày 31/8/1995, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 525/QĐ- TTg về việc thành lập Ngân hàng Phục vụ người nghèo, đặt trong Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (NHNo&PTNTVN), hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, để cung cấp nguồn vốn ưu đãi cho hộ nghèo thiếu vốn sản xuất. Với mô hình tổ chức được triển khai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương trên cơ sở tận dụng bộ máy và màng lưới sẵn có của NHNo&PTNTVN, Ngân hàng Phục vụ người nghèo đã thiết lập được kênh tín dụng riêng để hỗ trợ tài chính cho các hộ nghèo với các chính sách tín dụng hợp lý, giúp hộ nghèo có vốn sản xuất, tạo việc làm, tăng thu nhập, từng bước làm quen với nền sản xuất hàng hóa và có điều kiện thoát khỏi đói nghèo.

Qua 7 năm hoạt động của Ngân hàng Phục vụ người nghèo, các tổ chức tài chính quốc tế nhận xét rằng “Đây là chương trình cho vay ưu đãi của Chính phủ, chưa phải là hoạt động của một tổ chức tín dụng, chưa có cơ sở cho sự 5 phát triển bền vững vì chưa nhận được vốn vay từ các tổ chức tài chính quốc tế”. Hơn nữa, bên cạnh Ngân hàng Phục vụ người nghèo, nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước hỗ trợ người nghèo và các đối tượng chính sách khác còn được giao cho nhiều cơ quan Nhà nước, hội đoàn thể và Ngân hàng thương mại nhà nước cùng thực hiện theo các kênh khác nhau, làm cho nguồn lực Nhà nước bị phân tán, chồng chéo, trùng lắp, thậm chí cản trở lẫn nhau. Việc hình thành các nguồn vốn cho vay chính sách nằm rải rác ở nhiều tổ chức tài chính với cơ chế quản lý khác nhau đã gây nhiều trở ngại cho quá trình kiểm soát của Nhà nước, không tách bạch được tín dụng chính sách với tín dụng thương mại. Nhằm cụ thể hoá Nghị quyết của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX, Luật Các tổ chức tín dụng và Nghị quyết kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá X về chính sách tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác, tách tín dụng chính sách ra khỏi hoạt động tín dụng thông thường của các ngân hàng thương mại Nhà nước, cơ cấu lại hệ thống ngân hàng, ngày 04/10/2002, Chính phủ ban hành Nghị định số 78/2002/NĐ-CP về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác.

Cùng ngày, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 131/2002/QĐ-TTg thành lập Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH). Theo đó, NHCSXH được sử dụng các nguồn lực tài chính do Nhà nước huy động để cho người nghèo và các đối tượng chính sách khác vay ưu đãi phục vụ sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, cải thiện đời sống; góp phần thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xóa đói giảm nghèo, ổn định xã hội. Tổ chức bộ máy quản trị và điều hành tác nghiệp của NHCSXH NHCSXH là một pháp nhân, có vốn điều lệ, có con dấu, có tài sản và hệ thống giao dịch từ Trung ương đến địa phương, có bộ máy quản lý và điều hành thống nhất trong phạm vi cả nước, trụ sở chính đặt tại Hà Nội. Thời gian hoạt động là 99 năm.

Điều lệ về tổ chức hoạt động của NHCSXH được ban hành kèm theo Quyết định số 16/2003/QĐ - TTg ngày 22/01/2003 của Thủ tướng Chính phủ, theo đó 6 mô hình tổ chức quản lý theo phương thức các cơ quan quản lý Nhà nước tham gia ban hành chính sách, còn điều hành hoạt động của NHCSXH là Tổng giám đốc. Bộ máy quản trị NHCSXH Bộ máy quản trị gồm có: Hội đồng quản trị (HĐQT) ở Trung ương và Ban đại diện HĐQT cấp tỉnh, thành phố, quận, huyện, thị xã. * Hội đồng quản trị. HĐQT NHCSXH có 14 thành viên, gồm 12 thành viên kiêm nhiệm và 02 thành viên chuyên trách.

12 thành viên kiêm nhiệm gồm Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là chủ tịch HĐQT; 11 thành viên còn lại là Thứ trưởng hoặc cấp tương đương Thứ trưởng của Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Lao động - Thương binh và xã hội, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Uỷ ban dân tộc, Văn phòng Chính phủ và Hội Nông dân Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội Cựu chiến binh và Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; 02 thành viên chuyên trách gồm: 01 Uỷ viên giữ chức Tổng giám đốc, 01 Uỷ viên giữ chức Trưởng Ban kiểm soát. HĐQT có chức năng quản trị các hoạt động của NHCSXH, phê duyệt chiến lược phát triển dài hạn, kế hoạch hoạt động hàng năm, ban hành các văn bản về chủ trương, chính sách, quy định, quy chế tổ chức và hoạt động của NHCSXH các cấp, nghị quyết các kỳ họp HĐQT thường kỳ và đột xuất. Ngoài chức năng nhiệm vụ như trên, tuỳ theo chức năng nhiệm vụ của mỗi Bộ, ngành, từng thành viên kiêm nhiệm HĐQT còn trực tiếp chỉ đạo hệ thống Bộ, ngành mình tham gia quản lý, giám sát, hỗ trợ các hoạt động của NHCSXH, tham gia chuyển tải vốn đến hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác tại địa phương. Giúp việc cho HĐQT có Ban chuyên gia tư vấn và Ban kiểm soát NHCSXH: - Ban chuyên gia tư vấn gồm chuyên viên của các Bộ, ngành là thành viên HĐQT và một số chuyên gia do Chủ tịch HĐQT quyết định chấp thuận.

Ban 7 chuyên gia tư vấn có nhiệm vụ tham mưu giúp việc trực tiếp cho thành viên HĐQT thuộc Bộ, ngành mình, đồng thời có nhiệm vụ tư vấn cho HĐQT về chủ trương chính sách, cơ chế hoạt động của NHCSXH, các văn bản thuộc thẩm quyền của HĐQT. - Ban kiểm soát NHCSXH giúp việc cho HĐQT trong việc kiểm tra hoạt động tài chính, thẩm định báo cáo tài chính hàng năm, giám sát việc chấp hành chế độ hạch toán, kiểm tra việc chấp hành chủ trương, chính sách, pháp luật và Nghị quyết của HĐQT. Ban kiểm soát NHCSXH được sử dụng hệ thống kiểm tra, kiểm toán nội bộ trong toàn hệ thống để thực hiện các nhiệm vụ của mình; kiến nghị với HĐQT các biện pháp bổ sung, sửa đổi các văn bản, cải tiến hoạt động của ngân hàng theo quy định của pháp luật. * Ban đại diện HĐQT cấp tỉnh và cấp huyện Tại các chi nhánh NHCSXH tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh có Ban đại diện HĐQT có chức năng giám sát việc thực thi các Nghị quyết, Văn bản chỉ đạo của HĐQT tại các địa phương.

Chỉ đạo việc gắn tín dụng chính sách với kế hoạch xoá đói giảm nghèo và dự án phát triển kinh tế xã hội tại địa phương để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn ưu đãi. Thành phần, số lượng thành viên Ban đại diện HĐQT các cấp tại địa phương tương đương như thành phần của HĐQT ở Trung ương (nhưng không có thành viên chuyên trách) là cán bộ các cơ quan quản lý Nhà nước như các Sở, Ban, Ngành, đoàn thể, trong đó Chủ tịch hoặc phó Chủ tịch UBND cùng cấp làm Trưởng ban. Giúp việc cho Ban đại diện HĐQT các cấp do Giám đốc NHCSXH cùng cấp đảm nhận. Hiện nay, có 63 Ban đại diện HĐQT cấp tỉnh, trên 650 Ban đại diện HĐQT cấp huyện với hơn 8.000 thành viên Ban đại diện các cấp.

Bộ máy điều hành tác nghiệp của NHCSXH * Tại Trung ương 8 - Hội sở chính là cơ quan cao nhất trong bộ máy điều hành tác nghiệp của hệ thống NHCSXH chịu sự điều hành của Tổng giám đốc. - Tổng giám đốc là người điều hành toàn bộ hoạt động của hệ thống NHCSXH, giúp việc cho Tổng giám đốc có các Phó Tổng giám đốc và Giám đốc các Ban chuyên môn nghiệp vụ, các Trung tâm, Sở giao dịch và Chánh Văn phòng. - Bộ máy giúp việc gồm các Ban chuyên môn nghiệp vụ, các Trung tâm, Sở giao dịch có chức năng tham mưu, giúp Tổng giám đốc trong việc quản lý và điều hành công việc chuyên môn của NHCSXH. Cơ cấu tổ chức, chức năng nhiệm vụ của các ban chuyên môn, nghiệp vụ do HĐQT quyết định ban hành.

Hiện nay, Các Ban chuyên môn tại Hội sở chính: Tổ chức cán bộ, Kế hoạch Nguồn vốn, Tín dụng HSSV và các đối tượng chính sách khác, Tín dụng người nghèo, Quản lý và xử lý nợ rủi ro, Kế toán và Quản lý tài chính, Xây dựng cơ bản và quản lý tài sản, Hợp tác Quốc tế, Kiểm tra Kiểm soát nội bộ, Tài vụ, Văn phòng, Cơ quan Đảng ủy và Cơ quan Công đoàn. Trung tâm Đào tạo tại Hà Nội, có 07 cơ sở đào tạo tại: Thành phố Việt Trì - Phú Thọ; Sầm Sơn - Thanh Hóa; Cửa Lò - Nghệ An; Buôn Ma Thuột - Đắk Lắk; Thành phố Cần Thơ; Tuy Hòa - Phú Yên và Thành phố Hồ Chí Minh. Trung tâm Công nghệ thông tin tại Hà Nội, có 02 cơ sở xử lý dữ liệu tại Thành phố Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh. Sở giao dịch có trụ sở tại Hà Nội.

* Tại chi nhánh cấp tỉnh Chi nhánh NHCSXH các tỉnh, thành phố là đơn vị trực thuộc Hội sở chính, đại diện pháp nhân theo uỷ quyền của Tổng giám đốc trong việc chỉ đạo, điều hành các hoạt động của NHCSXH trên địa bàn. Điều hành chi nhánh NHCSXH tỉnh, thành phố là Giám đốc chi nhánh, giúp việc giám đốc là các Phó giám đốc và các trưởng phòng, chức năng, chuyên môn. 9 Hiện nay trong toàn hệ thống NHCSXH có 63 chi nhánh NHCSXH tỉnh, thành phố đặt trên địa bàn 63 tỉnh, thành phố trong phạm vi toàn quốc. Mỗi chi nhánh NHCSXH tỉnh, thành phố có 5 phòng: Kế hoạch - Nghiệp vụ tín dụng, Kế toán - Ngân quỹ, Hành chính Tổ chức, Kiểm tra Kiểm toán nội bộ, Tin học với số cán bộ định biên từ 25 - 30 người.