PHẦN MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài Quá trình lao động sản xuất diễn ra khi có sự kết hợp giữa sức lao động và tư liệu sản xuất, trong đó sức lao động có vai trò quyết định. Sức lao động có vai trò đặc biệt quan trọng không chỉ là một bộ phận cấu thành không thể thiếu của quá trình lao động sản xuất mà nó còn có vai trò tác động, làm thay đổi và tạo ra tư liệu sản xuất. Sức lao động không thể tách rời người lao động. Đảng và Nhà nước ta luôn khẳng định nguồn lực con người đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII nhấn mạnh rằng phát huy yếu tố con người là yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững. Nhân lực là tài sản quan trọng của một tổ chức, lợi ích do nhân lực tạo ra khó xác định được một cách cụ thể, nó có thể đạt tới giá trị vô cùng lớn lao và chi phối sự tồn tại của một tổ chức, một doanh nghiệp, là điều kiện cơ bản cấu thành và quyết định đến sự tồn tại và phát triển của tổ chức. Trước sự thay đổi và biến động liên tục của thị trường, để phát triển và thích ứng được với những thay đổi đó, doanh nghiệp cần phát huy tốt các nguồn lực: tài chính, cơ sở vật chất, nguyên liệu, thị trường,… nhưng nguồn lực con người là quan trọng nhất bởi nó có thể làm thay đổi nguồn lực khác Tại công ty cổ phần thiết bị cơ điện và xây dựng, công tác quản lý và sử dụng lao động ngày càng được quan tâm hơn nhằm đáp ứng sự phát triển của doanh nghiệp cũng như cạnh tranh trên thị trường, giúp doanh nghiệp có bước tiến lớn trong phát triển sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, chất lượng nhân lực còn nhiều hạn chế về thể lực, trí lực và tiềm năng phát triển.
Bên cạnh đó, yêu cầu đối với nhân lực luôn thay đổi và đòi hỏi cao hơn, nhiều tác động cả khách quan và chủ quan dẫn tới nhiều vấn đề đặt ra nhằm nâng cao chất lượng nhân lực là vấn đề lớn đối với công ty cổ phần thiết bị cơ điện và xây dựng nhằm đứng vững trên thị trường và hoạt động ngày càng hiệu quả hơn nữa. Do vậy, 2 nghiên cứu thực trạng chất lượng nhân lực tại công ty cổ phần thiết bị cơ điện và xây dựng trong thời gian vừa qua một cách toàn diện, từ đó đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nhân lực tại công ty trong thời gian tới là rất cần thiết. Xuất phát từ lý do trên, đề tài “Nâng cao chất lượng nhân lực tại công ty cổ phần thiết bị cơ điện và xây dựng” được Học viên lựa chọn làm đề tài luận văn thạc sĩ. Tổng quan tình hình nghiên cứu của đề tài Khi tìm hiểu về vấn đề “nâng cao chất lượng nhân lực”, tôi nhận thấy đây là vấn đề có phạm vi nghiên cứu rộng và được tiếp cận nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau và nhận được nhiều sự quan tâm.
Thực tế có nhiều bài viết, công trình nghiên cứu, luận văn đề cập trực tiếp hoặc gián tiếp đến vấn đề nâng cao chất lượng nhân lực, đặc biệt là nâng cao chất lượng nhân lực tại doanh nghiệp. Một số công trình tiêu biểu sau: 2. Nhóm công trình nghiên cứu về nâng cao chất lượng nhân lực của quốc gia, tổ chức hành chính, của địa phương - Nguyễn Tiến Linh (2014), “Nâng cao chất lượng nhân lực quản lý nhà nước của quận Long Biên, thành phố Hà Nội”, luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN. Đề tài đã được tác giả hệ thống các vấn đề lý thuyết có liên quan đến chất lượng nhân lực quản lý nhà nước, phân tích thực trạng của chất lượng nhân lực tại quận Long Biên, thành phố Hà nội và trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nhân lực cho một cơ quan quản lý nhà nước về mặt hành chính.
Đây là đề tài đề cập đến chất lượng nhân lực tại một cơ quan quản lý nhà nước, với những đặc điểm chung và cũng có nhiều đặc điểm riêng khác với nhân lực tại một doanh nghiệp. - Đặng Thị Thu Hằng (2014), “Nâng cao chất lượng nhân lực thanh tra của Bộ Y tế ”, luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN. Tác giả đã nêu được một số nội dung khái quát liên quan đến chất lượng nhân lực tại nhóm nhân lực đặc thù hoạt động đối với ngành thanh tra của Bộ Y tế, thực trạng nhóm 3 nhân lực này trong quá trình hoạt động, luận văn cũng đã chỉ ra kết quả đạt được và đặc biệt những tồn tại và nguyên nhân của những tồn tại về nhân lực tại cơ quan này từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục khắc phục các hạn chế của nhân lực trong ngành thanh tra của Bộ Y tế. - Nguyễn Thị Vân Quỳnh (2015), “Nâng cao chất lượng nhân lực tại kho bạc nhà nước Hà Nội”, luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN.
Tác giả Nguyễn Huy Hoàng (2017), “Nâng cao chất lượng đội ngũ kiểm soát viên của kho bạc nhà nước Hải Dương”, luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Thương mại. Cả hai luận văn trên đều nghiên cứu chất lượng nhân lực tại kho bạc nhà nước tại các địa phương khách nhau nhưng đặc thù ngành nghề và các vấn đề đặt ra cần giải quyết đối với chất lượng nhân lực là tương đối giống nhau. Các tác giả đã phân tích toàn diện thực trạng nhân lực tại hai cơ quan này và có những đánh giá khái quát về chất lượng nhân lực tại đây. Các nhóm giải pháp luận văn đưa ra có tính khả thi cao và ý nghĩa lớn trực tiếp đối với các cơ quan này.
- Bài viết của tác giả Phạm Văn Sơn (2015) “Bảy giải pháp nâng cao chất lượng nhân lực Việt Nam, Báo giáo dục thời đại, số 9. Trong bài viết này, tác giả đã để cập đến vấn đề chất lượng nhân lực tại Việt Nam. Có thể thấy, Việt Nam đang ở nửa cuối của thời kỳ cơ cấu dân số vàng, là một quốc gia có dân số trẻ, số người trong độ tuổi lao động chiếm tỷ trọng lớn, bên cạnh đó nhân lực Việt Nam có nhiều ưu điểm. Tuy nhiên, vấn đề mà tác giả đề cập sâu ở đây là hạn chế của nhân lực Việt Nam: chất lượng còn thấp, tính thực hành chưa cao, làm việc theo nhóm chưa tốt, ý thức tổ chức kỷ luật chưa đảm bảo, trình độ ngoại ngữ chưa cao, cơ cấu lao động chưa hợp lý (thừa thầy thiếu thợ),… trên cơ sở phân tích các hạn chế, tác giả đã đề xuất bảy giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nhân lực Việt Nam.
- Luận văn thạc sĩ (2015), “Nâng cao chất lượng nhân lực tại chi cục thuế huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội” của tác giả Nguyễn Tuấn Anh, Trường Đại học Thương mại. Luận văn đã hệ thống hóa các vấn đề lý thuyết liên quan 4 đến nâng cao chất lượng nhân lực, đặc biệt đã phân tích khá kỹ về thực trạng chất lượng nhân lực tại chi cục thuế huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội, chỉ ra được ưu điểm và hạn chế của nhân lực tại đây và trên cơ sở đó khuyến nghị một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nhân lực trong thời gian tới, những giải pháp này có ý nghĩa các về lý luận và thực tế. Nhóm công trình nghiên cứu về nâng cao chất lượng nhân lực tại doanh nghiệp - Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Thế Phong (2010) “Phát triển nguồn nhân lực trong các doanh nghiệp nhà nước kinh doanh nông sản khu vực phía nam”. Trường Đại học kinh tế thành phố Hồ Chí Minh.
Tác giả luận án đã xây dựng được một hệ thống khuôn khổ lý thuyết về phát triển nguồn nhân lực trong các doanh nghiệp nhà nước kinh doanh nông sản. Vấn đề đầu ra cho nông sản là vấn đề “nóng” toàn xã hội trong nhiều năm trở lại đây. Nông dân có thể làm chủ cánh đồng nhưng vấn đề đầu ra cho nông sản lại nằm ngoài tầm kiểm soát của họ. Do vậy, giải quyết đầu ra là nhiệm vụ của nhiều chủ thể, trong đó doanh nghiệp nhà nước là một bộ phận đặc biệt quan trọng, để doanh nghiệp nhà nước hoạt động trong lĩnh vực này hiệu quả, cần phải có nguồn nhân lực có chất lượng.
Tác giả luận án đã phân tích thực trạng của nguồn nhân lực tại các doanh nghiệp nhà nước kinh doanh nông sản trên địa bàn phía nam và đánh giá được kết quả đạt được cũng như hạn chế của nguồn nhân lực tại các doanh nghiệp này từ đó, tác giả đã khuyến nghị các giải pháp nhằm phát triển nguồn nhân lực tại các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn phía nam nhằm thúc đẩy hiệu quả kinh doanh nông sản góp phần giải bài toán khó khăn về nông sản cho nông dân đặc biệt là nông dân các tỉnh phía nam. - Vũ Thị Tuyết (2017), “Nâng cao chất lượng nhân lực tại công ty cổ phần tập đoàn FLC”, luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Thương mại. FLC là một tập đoàn kinh tế lớn với số lượng cán bộ công nhân viên toàn tập đoàn rất lớn. Việc quản lý, sử dụng, tuyển dụng, đãi ngộ,.
nhằm nâng cao chất lượng nhân lực tại 5 tập đoàn đóng vai trò quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của công ty suốt những năm qua. Luận văn đã cho thấy thực trạng chất lượng nhân lực tại đây với nhiều ưu điểm, tuy nhiên cùng với nó còn khá nhiều những bất cập cần điều chỉnh nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng nhân lực tại tập đoàn trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt hơn. - Trần Quang Huy (2017), “Nâng cao chất lượng nhân lực tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt Nam – Chi nhánh Hoàng Mai”, luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Thương mại. Tác giả đã hệ thống hóa một số vấn đề lý thuyết liên quan đến nâng cao chất lượng nhân lực tại một doanh nghiệp, trên cơ sở đó phân tích thực trạng chất lượng nhân lực tại ngân hàng TMCP công thương Việt Nam – chi nhánh Hoàng Mai.
Từ đó, luận văn đánh giá khái quát được thực trạng chất lượng nhân lực tại ngân hàng, điểm mạnh và hạn chế. Tác giả đã đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nhân lực tại Chi nhánh. Bài viết đã nên bật được thực trạng phát triển nguồn nhân lực kinh tế biển tại Khánh Hòa – địa phương phụ thuộc rất lớn vào ngành kinh tế biển.