Chương I Vai trò của đội ngũ lao động và sự cần thiết nâng cao chất lượng đội ngũ lao động trong doanh nghiệp I. Đội ngũ lao động trong doanh nghiệp 1.Khái niệm đội ngũ Đội ngũ là khái niệm đƣợc sử dụng rộng rãi trong các tổ chức nhƣ đội ngũ CBCNV, đội ngũ cán bộ khoa học, đội ngũ nghệ sỹ….Khái niệm đội ngũ đƣợc xuất phát từ thuật ngữ quân sự, đó là tổ chức gồm nhiều ngƣời tập hợp thành một lực lƣợng hoàn chỉnh.Nhƣ vậy, đội ngũ có thể đƣợc hiểu là tập hợp một số ngƣời có cùng chức năng, nhiệm vụ và nghề nghiệp. Các quan niệm về đội ngũ tuy có khác nhau nhƣng đêu thống nhất ở chỗ, đội ngũ là tập hợp một số ngƣời thành một lực lƣợng,thực hiện một hay một số chức năng, nhiệm vụ nhất định để đem về kết quả cụ thể nào đó. Trong doanh nghiệp, đội ngũ bao gồm đội ngũ cán bộ quản lý và đội ngũ lao động sản xuất kinh doanh.
Đội ngũ lao động trong doanh nghiệp 2. Đội ngũ cán bộ quản lý trong doanh nghiệp 2.Khái niệm độ ngũ cán bộ quản lý trong doanh nghiệp Có nhiều cách hiểu khác nhau về cán bộ quản lý: Theo từ điển Anh Việt,cán bộ quản lý là ngƣời điều hành hoạt động của các tổ chức kinh doanh theo một phƣơng pháp nhằm thực hiện những chính sách và mục tiêu kinh doanh đề ra. ”Ngƣời thuộc về bộ máy điều hành doanh nghiệp là lao động gián tiếp,lao động quản lý”.1Quan điểm này đã đồng nhất lao động gián tiếp và lao động quản lý. Nguyễn Thu Hiền KTPT46 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trường ĐHKTQD Thực tập tốt nghiệp Khoa kế hoạch và phát triển “Lao động quản lý đƣợc hiểu là tất cả những lao động hoạt động trong bộ máy quản lý và tham gia vào việc thực hiện các chức năng quản lý” 2 Trên cơ sở này thì cán bộ quản lý bao gồm giám đốc,phó giám đốc,trƣởng phòng,phó phòng trong bộ máy quản lý của công ty.
“Cán bộ quản lý là những ngƣời thực hiện chức năng quản lý nhằm đảm bảo cho tổ chức đạt đƣợc những mục đích đặt ra với kết quả và hiệu quả cao” 3. Để có cách hiểu thống nhất,trong bài viết này đƣợc hiểu theo cách giải thích:” Cán bộ quản lý là ngƣời nắm giữ một chức vụ trong bộ máy quản lý tại doanh nghiệp hoặc các đơn vị trực tiếp tham gia sản xuất kinh doanh trên thị trƣờng”4.Vậy cán bộ quản lý là ngƣời có chức vụ từ trƣởng phòng hoặc phụ trách bộ phận đến giám đốc. Cán bộ quản lý là những ngƣời hoạt động trong bộ máy quản lý,thực hiện những chức năng và nhiệm vụ nhất định trong các quá trình quản lý của doanh nghiệp trên cơ sở quyền hạn nhất định. Cán bộ quản lý sản xuất kinh doanh là những ngƣời trực tiếp làm công tác quản lý, điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh tại doanh nghiệp.
Từ những khái niệm trên có thể rút ra khái niệm chung về đội ngũ cán bộ quản lý: Đội ngũ cán bộ quản lý là một lực lƣợng cán bộ thực hiện chức năng quản lý các hoạt động sản xuất kinh doanh và thực hiện chức năng quản lý nói chung.Trong doanh nghiệp, đội ngũ cán bộ quản lý đƣợc gắn kết với nhau bằng hệ thống các mục đích,mục tiêu chung là quản lý tốt đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đạt hiệu quả nhất,có cùng nhiệm vụ quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh,cùng chịu sự ràng buộc bởi các quy tắc quản lý hành chính của Nhà nƣớc,nội quy,quy chế hoạt động của doanh nghiệp. Nguyễn Thu Hiền KTPT46 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trường ĐHKTQD Thực tập tốt nghiệp Khoa kế hoạch và phát triển 2. Đặc điểm lao động và vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý trong doanh nghiệp trong xu thế cạnh tranh, hội nhập kinh tế quốc tế 2. Đặc điểm lao động của đội ngũ cán bộ quản lý trong doanh nghiệp Ngoài những đặc điểm chung của lao động, đội ngũ cán bộ quản lý doanh nghiệp trƣớc xu thế toàn cầu hoá kinh tế còn có một số đặc điểm riêng sau: -Cán bộ quản lý có chức năng và nhiệm vụ chủ yếu là quản lý, điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh tại doanh nghiệp, làm cho hoạt động sản xuất diễn ra liên tục,không bị gián đoạn.
-Đối tƣợng tác động của cán bộ quản lý là ngƣời gắn liền với hoạt động sản xuất kinh doanh. Sự tác động của cán bộ quản lý vào những ngƣời này nhằm phát huy nội lực ẩn chứa bên trong mỗi con ngƣời,phát huy khả năng sáng tạo mỗi cá nhân, tập thể bằng các chủ trƣơng, định hƣớng, tổ chức hoạt động, kiểm tra, đánh giá. Ngƣời quản lý tác động vào quá trình sản xuất kinh doanh thông qua ngƣời lao động. -Hoạt động của cán bộ quản lý là hoạt động trí óc.
Cán bộ quản lý luôn phải suy nghĩ, sáng tạo, tìm tòi và nghiên cứu các tình huống để đƣa ra những quyết định chính xác và kịp thời. Các hoạt động sản xuất kinh doanh đa dạng, luôn biến đổi không ngừng theo không gian và thời gian, điều này đòi hỏi ngƣời cán bộ quản lý phải hết sức linh hoạt dựa trên năng lực, kinh nghiệm của bản thân, nhạy cảm với sự biến đổi của thực tiễn, dám nghĩ, dám làm, có bản lĩnh vững vàng, sẵn sàng đƣơng đầu với khó khăn thử thách, dũng cảm nhìn nhận và sửa chữa sai lầm. Do vậy, ngƣời cán bộ quản lý sản xuất kinh doanh phải đƣợc đào tạo một cách cơ bản và phải đƣợc tôi luyện trong hoạt động thực tiễn.Vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý trong xu thế cạnh tranh, hội nhập kinh tế quốc tế Nguyễn Thu Hiền KTPT46 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trường ĐHKTQD Thực tập tốt nghiệp Khoa kế hoạch và phát triển Trong hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp cán bộ quản lý giữ vai trò hết sức quan trọng, là một trong những nhân tố cơ bản quyết định sự thành công hay thất bại trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Trong quá trình này, các nhà quản lý thƣờng xuyên thực hiện 3 vai trò: vai trò liên kết, vai trò thông tin và vai trò ra quyết định.
-Vai trò liên kết bao gồm những công việc liên quan trực tiếp với những ngƣời khác. Ngƣời quản lý đại diện cho đơn vị, công ty mình trong các cuộc gặp mặt chính thức với đơn vị bạn, đối tác…(vai trò ngƣời đại diện); đƣa ra các chủ trƣơng, chính sách nhằm tạo ra và duy trì động lực cho ngƣời lao động nhằm đạt đƣợc mục tiêu chung của tổ chức, doanh nghiệp (vai trò ngƣời lanh đạo); đảm bảo mối liên hệ giữa cấp trên với cấp dƣới, giữa các bộ phận, phòng ban trong công ty (vai trò ngƣời liên lạc). -Vai trò thông tin bao gồm sự trao đổi thông tin với ngƣời khác. Ngƣời quản lý tìm kiếm thông tin phản hồi cần thiết cho quản lý (vai trò ngƣời giám sát), chia sẻ thông tin với những ngƣời trong đơn vị, doanh nghiệp (vai trò ngƣời truyền tin), chia sẻ thông tin với những ngƣời bên ngoài đơn vị (vai trò ngƣời phát ngôn).
-Vai trò ra quyết định bao hàm việc ra quyết định để tác động lên con ngƣời. Nhà quản lý tìm kiếm cơ hội, thông tin để xác định vấn đề cần giải quyết (vai trò ngƣời ra quyết định), chỉ đạo việc thực hiện quyết định (vai trò ngƣời điều hành),phân bổ nguồn lực để thực hiện các mục tiêu khác nhau (vai trò ngƣời đảm bào nguồn lực) và tiến hành đàm phán với đối tác (vai trò ngƣời đàm phán). Những vai trò trên giúp các nhà quản lý thƣch hiện có hiệu quả chức năng và nhiệm vụ của mình. Đặc biệt trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế, vai trò của ngƣời quản lý càng đƣợc thể hiện rõ nét.
Đội ngũ lao động sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp Nguyễn Thu Hiền KTPT46 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trường ĐHKTQD Thực tập tốt nghiệp Khoa kế hoạch và phát triển Lao động sản xuất – kinh doanh là lực lƣợng tham gia trực tiếp và gián tiếp vào quá trình sản xuất ra sản phẩm cho doanh nghiệp, II.Chất lượng đội ngũ lao động và các yếu tố ảnh hưởng 1.Chất lượng đội ngũ lao động 1.Chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý 1.Khái niệm chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trong doanh nghiệp Chất lƣợng của đội ngũ quản lý trong doanh nghiệp đƣợc thể hiện ở đức và tài. Đức và tài là hai tiêu chuẩn cơ bản nhất của ngƣời cán bộ quản lý. Chất lƣợng của đội ngũ cán bộ quản lý trƣớc hết đƣợc thể hiện cụ thể qua kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, phải có đạo đức trong nghề nghiệp cũng nhƣ trong cuộc sống,biết gắn kết lợi ích tập thể và lợi ích cá nhân một cách hài hòa, am hiểu và tuân thủ pháp luật của Nhà nƣớc trong quá trình điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.Tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trong doanh nghiệp Để đánh giá đƣợc chất lƣợng đội ngũ cán bộ quản lý trong doanh nghiệp trƣớc hết cần xây dựng đƣợc tiêu chí để đánh giá.Chất lƣợng đội ngũ cán bộ quản lý trong doanh nghiệp đƣợc thể hiện thông qua các tiêu chí:trình độ chuyên môn,năng lực công tác,thái độ làm việc,phẩm chất đạo đức,tiềm năng phát triển và các yêu cầu cần thiết khác mà ngƣời cán bộ quản lý cần có để quản lý và điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp có hiệu quả. Các tiêu chí đánh giá chất lƣợng cán bộ quản lý trong doanh nghiệp gồm 3 nhóm chủ yếu: -Trình độ bao gồm trình độ chuyên môn và trình độ quản lý -Kết quả thực hiện công việc -Phẩm chất đạo đức Nguyễn Thu Hiền KTPT46 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trường ĐHKTQD Thực tập tốt nghiệp Khoa kế hoạch và phát triển 1.Trình độ của cán bộ quản lý Trình độ của cán bộ quản lý đƣợc thể hiện ở sự hiểu biết về các lĩnh vực tự nhiên,kinh tế,xã hội…và đƣợc trang bị kiến thức ở mức độ nhất định.Tức là vừa có kiến thức cơ bản,có chuyên môn nghiệp vụ và có kiến thức về quản lý.Nhƣ vậy,cán bộ quản lý phải đƣợng đào tạo và trang bị kiến thứa tổng hợp của nhiều lĩnh vực.