Chương 1: Cơ sở lý luận về kiểm tra-đánh giá và kiểm tra-đánh giá kết quả học tập - Chương 2: Thực trạng hoạt động kiểm tra-đánh giá kết quả học tập của sinh viên chính quy trường Đại học Công đoàn qua kết quả điều tra, khảo sát - Chương 3: Các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng kiểm tra- đánh giá kết quả học tập của sinh viên 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TRA-ĐÁNH GIÁ 1. Lịch sử nghiên cứu Sự cải tiến các chương trình kiểm tra-đánh giá xuất hiện từ những năm thập kỷ 70 và 80 của thế kỷ trước. Ở giai đoạn này, kiểm tra-đánh giá đã có các tiêu chí, công cụ, chương trình đánh giá có sự hỗ trợ của kỹ thuật. Kiểm tra-đánh giá được coi chính là sự học tập và được xác định bởi 8 khả năng sau: khả năng thu thập thông tin, phân tích, giải quyết vấn đề, nhận biết về giá trị, tác động đến xã hội, đáp ứng môi trường toàn cầu, làm việc hiệu quả và trách nhiệm công dân, đáp ứng về phương diện thẩm mĩ.
Mechrers và Lehnmann (1975) cho rằng kiểm tra-đánh giá là giải thích và miêu tả thành thích học tập của sinh viên. Từ năm 1985 đến nay, kiểm tra-đánh giá được coi là chương trình rèn luyện kỹ năng hoạt động. Một số trường đại học của Mỹ đã nghiên cứu và đưa ra 8 kỹ năng trong một chương trình kiểm tra-đánh giá có thể chuyển giao được như sau: kỹ năng tư duy phê phán, tư duy sáng tạo và giải quyết vấn đề, viết, nói và giao tiếp, phân tích số lượng, sử dụng máy vi tính, sử dụng thư viện- thí nghiệm và kỹ thuật thông tin, nhận thức và phán định giá trị. Chương trình kiểm tra-đánh giá này tổ chức việc học tập và hành động theo khả năng cá biệt và sinh viên luôn ý thức về sự tự đánh giá mình.
Nhiều trường đã thành lập cơ quan đánh giá sinh viên riêng biệt giúp các bộ môn khoa học của trường thiết kế, phân tích những số liệu đánh giá kết quả. Nhìn chung kiểm tra-đánh giá có mục đích chung cho người dạy và người học là: - Vì sự tiến bộ và phát triển của sinh viên - Vì sự công bằng đòi hỏi thiết yếu khi xem xét hệ thống các giá trị xã hội 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Quy luật phân bố tự nhiên được thừa nhận trong các lĩnh vực khoa học tự nhiên, xã hội và nhân văn. Đó cũng là cơ sở phương pháp luận của đánh giá. - Đánh giá sinh viên phải căn cứ vào nguồn trợ giúp họ về tài liệu, chương trình giảng viên và hoàn cảnh xã hội của sinh viên.
Dưới đây là một số công trình nghiên cứu về kiểm tra-đánh giá trên thế giới được nhiều người biết đến: Aiken, R.L, Psychological Testing and Assessment, Allyn and Bacon. Stone, Best Test Design, SMESA PRESSA, Chicago, 1979. Micheal, Handbook in Research and Valuation, 3rd Ed. Patrick Griffin, Measuring Achievement Using Sub-test from a Common Item Pool.
Assessment Research Centre, The University of Melbourne, 1997. Tom Kubiszun and Gary Borich, Educational Testing and Measurment- Classroom Application and Practice, John & sons. McMillan, Classroom Assessment- Principles and Practice for Effective Instruction, Allyn and Bacon. Kiểm tra-đánh giá là phương pháp đo trực tiếp trong quá trình dạy-học để đánh giá chất lượng đại học đang là một vấn đề thời sự của các nước, tuy rằng mức độ rất khác nhau.
Ở các nước công nghiệp phát triển, người ta đã đạt được sự công bằng trong đánh giá thành tích học tập của sinh viên từ những năm đầu thập kỷ 80 của thế kỷ XX và hiện nay người ta đang nghiên cứu để đánh giá sự phát triển của sinh viên. Tuy nhiên, ở nước ta, vấn đề cải tiến kiểm tra-đánh giá, đạt được sự công bằng trong đánh giá lại đang rất thời sự. Số lượng công trình khoa học nghiên cứu về kiểm tra-đánh giá chưa nhiều. Dưới đây là một số tài liệu nghiên cứu về kiểm tra-đánh giá của các chuyên gia hàng đầu tại Việt Nam: 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nguyễn Đức Chính, Đo lường và đánh giá trong giáo dục, tập bài giảng Lưu hành nội bộ- Khoa Sư phạm, Hà nội 2004.
Dương Thiệu Tống, Trắc nghiệm và đo lường thành quả học tập, Nxb Khoa học xã hội, 2005. Lâm Quang Thiệp, Đo lường và đánh giá trong giáo dục, 2003. Trần Khánh Đức, Đo lường và đánh giá trong giáo dục, tập bài giảng, Khoa Sư phạm, Hà nội 2006. Đặng Bá Lãm, Kiểm tra- đánh giá trong dạy- học đại học, Nxb Giáo dục, Hà nội 2003.
Nguyễn Đức Chính- Đinh Thị Kim Thoa, Kiểm tra-đánh giá theo mục tiêu, tập bài giảng, Khoa Sư phạm, Hà nội 2005. Đề tài ―Các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng kiểm tra-đánh giá kết quả học tập của sinh viên trường Đại học Công đoàn‖ lần đầu tiên được nghiên cứu với các số liệu cụ thể được điều tra, thu thập tại trường Đại học Công đoàn. Các khái niệm của đề tài Kiểm tra-đánh giá là một thành tố không thể thiếu của hoạt động giáo dục. Nó có ảnh hưởng quan trọng và trực tiếp đến kết quả của hoạt động giáo dục.
Hoạt động kiểm tra-đánh giá chất lượng sinh viên của trường đại học nói chung và kiểm tra-đánh giá kết quả học tập của sinh viên nói riêng là một yêu cầu khách quan tất yếu trong quá trình đào tạo ở trường đại học. Kiểm tra-đánh giá - Kiểm tra (Measurment) Theo Đặng Bá Lãm (2003) ―Kiểm tra là quá trình xác định mục đích, nội dung, lựa chọn phương pháp, tập hợp số liệu, bằng chứng để xác định mức độ đạt được của người học trong quá trình học tập, rèn luyện và phát triển. Kiểm tra bao gồm việc xác định điều cần kiểm tra, công cụ kiểm tra và sử dụng kết quả kiểm tra, tức đánh giá.15] Trong giáo dục, kiểm tra là quá trình thu thập thông tin, dữ liệu làm cơ sở cho đánh giá. Việc kiểm tra cho chúng ta thông tin về số lượng, chất lượng 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com của các yếu tố giáo dục.
Hay nói cách khác, chúng ta thực hiện một phép đo lường chất lượng giáo dục thông qua việc quan sát, trắc nghiệm hay tự luận. Theo Nguyễn Đức Chính (2005) ―Đo lường (kiểm tra) là quá trình thu thập thông tin một cách định lượng về các đại lượng đặc trưng như nhận thức, tư duy, kỹ năng và các phẩm chất nhân cách khác trong quá trình giáo dục.1] - Đánh giá (Assessment) Theo nghĩa tổng quát, đánh giá là sự hình thành nhận định, phán đoán về đối tượng thông qua sự phân tích thông tin thu được trên cơ sở đối chiếu với các mục tiêu, tiêu chuẩn đề ra, nhằm đề xuất các quyết định thích hợp để cải thiện thực trạng, điều chỉnh, nâng cao chất lượng hiệu quả công việc. Theo Nguyễn Đức Chính (2005) ―Đánh giá là là quá trình thu thập thông tin định tính và định lượng về năng lực và phẩm chất của người học và sử dụng các thông tin đó đưa ra quyết định về người học và dạy học trong tương lai. Đánh giá bao gồm việc phán xét thí sinh theo các hệ thống quy tắc hoặc tiêu chuẩn nào đó.
Sự đánh giá cho phép chúng ta xác định, một là mục tiêu giáo dục đặt ra có phù hợp hợp hay không và có đạt được hay không, hai là việc giảng dạy có thành công hay không, người học có tiến bộ hay không. Theo Đặng Bá Lãm (2003) ―Đánh giá là một quá trình có hệ thống bao gồm việc thu thập, phân tích, giải thích thông tin nhằm xác định mức độ người học đạt được các mục tiêu dạy học.16] Như vậy, đánh giá trong giáo dục là sự xem xét, so sánh độ tương thích giữa những thông tin thu nhận được về quá trình giáo dục với chuẩn mực, tiêu chuẩn tương ứng nhằm đưa ra quyết định phù hợp. Đối với kiểm tra-đánh giá trong giáo dục, tiêu chí đánh giá có vai trò đặc biệt quan trọng. Đó là chuẩn để so sánh đối chiếu, xác định mức độ kết quả của đối tượng cần được đánh giá.
Đánh giá mang đến cho ta ý nghĩa như là sự phán định hàm chưa các mặt kết quả, hiệu quả, hiệu suất của việc đào tạo trong trường đại học thể hiện qua sự phát triển của sinh viên. Đánh giá có ý nghĩa của sự phán định giá trị. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Do vậy sự phán định này luôn đi đến quyết định, quyết định để thay đổi, quyết định để cải tiến. Trong các trường đại học, người ta phân ra các loại đánh giá là: + Đánh giá chẩn đoán (diagnostic): thực hiện đầu quá trình giảng dạy để tìm hiểu chẩn đoán về đối tượng giảng dạy.
+ Đánh giá tiến trình (formative): triển khai trong quá trình giảng dạy để tạo những thông tin phản hồi giúp điều chỉnh quá trình dạy và học. + Đánh giá tổng kết (summative) thực hiện lúc kết thúc để tổng kết. Kiểm tra và đánh giá là hai công việc có thứ tự hoặc đan xen nhằm miêu tả thành tích học tập, rèn luyện của sinh viên. Vì vậy, kiểm tra bao gồm cả đánh giá, hoặc nói đánh giá đã bao hàm cả kiểm tra và có thể viết liền nhau là kiểm tra-đánh giá.
Trong luận văn, khái niệm kiểm tra-đánh giá được dùng với ý nghĩa kiểm tra-đánh giá kết quả học tập. Kết quả học tập Học tập về bản chất là hoạt động nhận thức của người học dưới sự hướng dẫn và tổ chức điều khiển của nhà sư phạm, người học tiếp thu nền văn hoá nhân loại và chuyển hoá chúng thành năng lực thể chất và tinh thần của bản thân mỗi cá nhân. Quá trình dạy học là khái niệm chỉ hoạt động chung của người dạy và người học, hai hoạt động này song song tồn tại và phát triển trong cùng một quá trình thống nhất. Kết quả học tập thể hiện chất lượng của quá trình dạy học.
Và quá trình học tập được cho là có kết quả khi nó tạo ra sự thay đổi tích cực trong nội tại người học và được phản ánh thông qua nhận thức và hành vi. Theo Nguyễn Đức Chính (2005): ―Kết quả học tập là mức độ kiến thức, kỹ năng hay nhận thức của người học trong một lĩnh vực (môn học) nào đó. Chỉ có bài kiểm tra (trắc nghiệm) kết quả học tập là có thể đo lường một cách trực tiếp những gì người ta thiết kế để đo‖.3] Chúng ta có thể xác định kết quả học tập thông qua hai tiêu chí: - Mức độ mà người học đạt được so với các tiêu chuẩn đã định (so sánh với chuẩn). - Mức độ mà người học đạt được so với những người cùng học khác.