Nghiên cứu chất lượng chương trình du lịch vùng phi quân sự ở Quảng Trị

Nghiên cứu chất lượng chương trình du lịch vùng phi quân sự ở Quảng Trị, phân tích tiềm năng và phát triển bền vững cho ngành du lịch.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hoài Sơn
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thị Minh Hòa
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Du lịch
• Đề tài: Nghiên Cứu Chất Lượng Chương Trình Du Lịch Vùng Phi Quân Sự (DMZ) Ở Quảng Trị
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH
• 1.1. Một số vấn đề cơ bản về chương trình du lịch
• 1.2. Phân loại chương trình du lịch
• 1.3. Quy trình kinh doanh chương trình du lịch
• 1.4. Chất lượng chương trình du lịch
• 1.4.1. Khái niệm chất lượng chương trình du lịch
• 1.4.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng chương trình du lịch
• 1.4.3. Đánh giá chất lượng chương trình du lịch
• 1.4.4. Các tiêu chí đánh giá. Phương pháp đánh giá
• 1.5. Vùng phi quân sự
• 1.5.1. Khái niệm vùng phi quân sự
• 1.5.2. Đặc điểm của vùng phi quân sự
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH VÙNG PHI QUÂN SỰ Ở QUẢNG TRỊ
• 2.1. Khái quát chung về Du lịch tỉnh Quảng Trị
• 2.2. Vị trí ngành Du lịch
• 2.3. Tài nguyên du lịch
• 2.4. Thực trạng khai thác chương trình du lịch vùng phi quân sự ở tỉnh Quảng Trị hiện nay
• 2.4.1. Giới thiệu chung về chương trình du lịch vùng phi quân sự (Demilitaried Zone – DMZ) ở Quảng Trị
• 2.4.2. Các điểm di tích lịch sử văn hóa tiêu biểu phục vụ chương trình du lịch vùng phi quân sự ở Quảng Trị
• 2.4.3. Thực trạng khai thác chương trình du lịch vùng phi quân sự hiện nay
• 2.4.4. Kết quả khảo sát về chất lượng chương trình du lịch vùng phi quân sự tỉnh Quảng Trị
• 2.4.5. Quy trình nghiên cứu của luận văn
• 2.4.6. Khái quát thông tin chung về khách du lịch
• 2.4.7. Thực trạng các thuộc tính về chất lượng chương trình du lịch vùng phi quân sự tỉnh Quảng Trị
• 2.4.8. Thực trạng chung về chất lượng chương trình du lịch vùng phi quân sự ở Quảng Trị
• 2.4.9. Nhận xét chung về chất lượng chương trình du lịch vùng phi quân sự ở Quảng Trị. Những điểm mạnh
• 2.4.10. Những điểm yếu kém
• 2.5. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH VÙNG PHI QUÂN SỰ Ở QUẢNG TRỊ
• 3.1. Cơ sở đề xuất giải pháp
• 3.2. Phương hướng phát triển du lịch ở Quảng Trị theo nghị quyết 13/207/NQ-HĐND
• 3.3. Mục tiêu phát triển du lịch ở Quảng Trị theo nghị quyết 13/207/NQ-HĐND
• 3.4. Nhiệm vụ phát triển du lịch ở Quảng Trị theo nghị quyết 13/207/NQ-HĐND
• 3.5. Giải pháp nâng cao chất lượng chương trình du lịch vùng phi quân sự ở Quảng Trị
• 3.5.1. Xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá chất lượng chương trình du lịch vùng phi quân sự ở Quảng Trị
• 3.5.2. Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng thiết kế chương trình vùng phi quân sự ở Quảng Trị
• 3.5.3. Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng thực hiện chương trình du lịch vùng phi quân sự ở Quảng Trị
• 3.5.4. Đối với Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch
• 3.5.5. Đối với UBND tỉnh Quảng Trị
• 3.5.6. Đối với Sở văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị
• 3.6. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về du lịch vùng phi quân sự Quảng Trị

Du lịch vùng phi quân sự Quảng Trị (DMZ) là một trong những điểm đến hấp dẫn tại miền Trung Việt Nam. Nơi đây không chỉ nổi bật với các di tích lịch sử mà còn mang trong mình giá trị văn hóa sâu sắc. Vùng đất này đã trải qua nhiều biến động lịch sử, tạo nên một bức tranh đa dạng về văn hóa và du lịch. Chương trình du lịch DMZ không chỉ thu hút du khách trong nước mà còn cả quốc tế, nhờ vào những câu chuyện lịch sử và các di tích nổi tiếng như cầu Hiền Lương, địa đạo Vịnh Mốc.

1.1. Đặc điểm nổi bật của du lịch Quảng Trị

Quảng Trị có nhiều điểm du lịch độc đáo, từ các di tích lịch sử đến cảnh quan thiên nhiên. Những địa danh như sông Bến Hải, Thành cổ Quảng Trị không chỉ mang giá trị lịch sử mà còn là nơi để du khách tìm hiểu về quá khứ đau thương của dân tộc.

1.2. Lịch sử hình thành du lịch vùng phi quân sự

Du lịch DMZ bắt đầu phát triển từ những năm 1990, khi nhu cầu tìm hiểu về lịch sử chiến tranh của du khách tăng cao. Chương trình du lịch này đã trở thành một thương hiệu nổi bật, thu hút nhiều du khách quốc tế.

II. Thách thức trong việc nâng cao chất lượng du lịch Quảng Trị

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng chất lượng du lịch vùng phi quân sự Quảng Trị vẫn còn nhiều hạn chế. Sự giảm sút về số lượng khách du lịch trong những năm gần đây cho thấy cần có những biện pháp cải thiện chất lượng dịch vụ. Các vấn đề như chất lượng hướng dẫn viên, dịch vụ lưu trú và vận chuyển cần được chú trọng hơn.

2.1. Vấn đề chất lượng dịch vụ du lịch

Nhiều du khách đã phản ánh về chất lượng dịch vụ không đạt yêu cầu, từ dịch vụ lưu trú đến chất lượng hướng dẫn viên. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm của du khách và sự phát triển bền vững của du lịch.

2.2. Thiếu sự đầu tư vào cơ sở hạ tầng

Cơ sở hạ tầng du lịch tại Quảng Trị còn yếu kém, không đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của du khách. Việc cải thiện hạ tầng giao thông và các dịch vụ hỗ trợ là rất cần thiết.

III. Phương pháp nâng cao chất lượng du lịch vùng phi quân sự Quảng Trị

Để nâng cao chất lượng du lịch, cần có những giải pháp đồng bộ từ việc cải thiện dịch vụ đến nâng cao nhận thức của cộng đồng. Các giải pháp này không chỉ giúp cải thiện trải nghiệm của du khách mà còn góp phần phát triển bền vững cho ngành du lịch.

3.1. Đào tạo và nâng cao chất lượng hướng dẫn viên

Hướng dẫn viên là cầu nối giữa du khách và di sản văn hóa. Việc đào tạo chuyên sâu cho hướng dẫn viên sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ và tạo ấn tượng tốt cho du khách.

3.2. Cải thiện cơ sở hạ tầng du lịch

Đầu tư vào cơ sở hạ tầng như đường xá, khách sạn và các dịch vụ hỗ trợ sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho du khách. Điều này không chỉ nâng cao trải nghiệm mà còn thu hút thêm nhiều du khách đến với Quảng Trị.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu về chất lượng chương trình du lịch vùng phi quân sự Quảng Trị đã chỉ ra nhiều vấn đề cần khắc phục. Các kết quả khảo sát cho thấy du khách mong muốn có những trải nghiệm phong phú hơn và dịch vụ tốt hơn. Việc áp dụng các giải pháp đã đề xuất sẽ giúp cải thiện tình hình hiện tại.

4.1. Kết quả khảo sát chất lượng dịch vụ

Khảo sát cho thấy nhiều du khách không hài lòng với chất lượng dịch vụ hiện tại. Điều này cho thấy cần có sự cải thiện ngay lập tức để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

4.2. Ứng dụng các giải pháp vào thực tiễn

Các giải pháp đã được đề xuất cần được triển khai một cách đồng bộ và hiệu quả. Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và doanh nghiệp du lịch là rất quan trọng để đạt được kết quả tốt.

V. Kết luận và tương lai của du lịch vùng phi quân sự Quảng Trị

Du lịch vùng phi quân sự Quảng Trị có nhiều tiềm năng phát triển nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Việc nâng cao chất lượng dịch vụ và cải thiện cơ sở hạ tầng là cần thiết để thu hút du khách. Tương lai của du lịch Quảng Trị phụ thuộc vào sự nỗ lực của tất cả các bên liên quan.

5.1. Tầm nhìn phát triển du lịch bền vững

Cần có một chiến lược phát triển du lịch bền vững, kết hợp giữa bảo tồn di sản văn hóa và phát triển kinh tế. Điều này sẽ giúp Quảng Trị trở thành điểm đến hấp dẫn hơn trong mắt du khách.

5.2. Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng

Cộng đồng địa phương cần được khuyến khích tham gia vào hoạt động du lịch. Sự tham gia này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Du lịch vùng phi quân sự (DMZ) ở Quảng Trị là một trong những chương trình du lịch đặc thù, gắn liền với lịch sử chiến tranh và văn hóa của Việt Nam. Theo thống kê, Quảng Trị hiện có hơn 431 di tích lịch sử chiến tranh, thu hút khoảng 400.000 lượt khách mỗi năm, trong đó chương trình du lịch DMZ đã đón hơn 3,6 triệu lượt khách với doanh thu xã hội ước tính trên 2.770 tỷ đồng. Tuy nhiên, chất lượng chương trình du lịch này đang gặp nhiều thách thức, thể hiện qua sự giảm sút lượng khách và phản hồi không tích cực về dịch vụ vận chuyển, lưu trú, hướng dẫn viên và tổ chức lịch trình.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng chất lượng chương trình du lịch vùng phi quân sự ở Quảng Trị từ năm 2012 đến nay, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng nhằm phát triển bền vững chương trình. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào chương trình du lịch DMZ tại các điểm di tích tiêu biểu như Thành cổ Quảng Trị, cầu Hiền Lương, địa đạo Vịnh Mốc, Dốc Miếu và hàng rào điện tử McNamara. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp dữ liệu thực tiễn cho các nhà quản lý, doanh nghiệp lữ hành và các bên liên quan nhằm cải thiện trải nghiệm du khách và nâng cao sức cạnh tranh của du lịch Quảng Trị trên thị trường quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về chất lượng chương trình du lịch và quản lý chất lượng dịch vụ. Theo Luật Du lịch Việt Nam 2005, chương trình du lịch là lịch trình chuyến đi kèm các dịch vụ và giá bán được định trước. Chất lượng chương trình du lịch được hiểu là mức độ phù hợp giữa thiết kế và thực hiện chương trình, đồng thời phản ánh sự thỏa mãn của khách du lịch dựa trên sự chênh lệch giữa kỳ vọng và cảm nhận thực tế.

Khung lý thuyết còn bao gồm mô hình quản lý chất lượng sản phẩm lữ hành với các yếu tố ảnh hưởng bên trong (nhân lực, quản lý, trang thiết bị) và bên ngoài (khách du lịch, nhà cung cấp, môi trường xã hội). Hệ thống tiêu chí đánh giá chất lượng chương trình du lịch gồm 5 tiêu chí chính: tiện lợi, tiện nghi, vệ sinh, lịch sự chu đáo và an toàn. Các tiêu chí này được áp dụng để đánh giá đồng bộ chất lượng dịch vụ tại từng điểm tham quan và trong toàn bộ hành trình.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp định lượng và định tính. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát xã hội học với 100 khách du lịch nội địa, 50 khách quốc tế và 50 hướng dẫn viên du lịch tham gia chương trình DMZ. Phiếu khảo sát sử dụng thang điểm 1-5 để đánh giá các yếu tố chất lượng dịch vụ. Ngoài ra, phỏng vấn sâu được thực hiện với các doanh nghiệp lữ hành, ban quản lý di tích và chuyên gia du lịch nhằm bổ sung góc nhìn chuyên môn.

Khảo sát thực tế được tiến hành tại 5 điểm di tích chính trong năm 2014 với 5 đợt khảo sát nhằm đánh giá chi tiết về tuyến hành trình, dịch vụ vận chuyển, lưu trú, ăn uống và hướng dẫn viên. Phân tích số liệu sử dụng phần mềm SPSS 16 với các bước kiểm tra, chạy thử và phân tích thống kê nhằm đảm bảo tính chính xác và khách quan. Thời gian nghiên cứu tập trung từ năm 2012 trở lại đây, đồng thời dự báo xu hướng phát triển trong những năm tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chất lượng thiết kế chương trình du lịch DMZ: Đánh giá của chuyên gia và khách du lịch cho thấy chương trình có lịch trình hợp lý, các điểm tham quan tiêu biểu và giá cả hợp lý với điểm trung bình 4,1/5. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại khoảng cách về sự hài hòa giữa các hoạt động và thời gian nghỉ ngơi.

2. Chất lượng thực hiện chương trình: Khảo sát cho thấy chất lượng dịch vụ vận chuyển và lưu trú đạt điểm trung bình lần lượt là 3,2 và 3,5, thấp hơn so với kỳ vọng của khách (kỳ vọng trung bình 4,0). Hướng dẫn viên được đánh giá cao hơn với điểm trung bình 3,8 nhưng vẫn còn hạn chế về kiến thức chuyên sâu và kỹ năng giao tiếp.

3. Mức độ hài lòng chung của khách du lịch: Khoảng 65% khách nội địa và 70% khách quốc tế bày tỏ sự hài lòng với chương trình, tuy nhiên có tới 30% khách phản ánh về sự thiếu linh hoạt trong lịch trình và dịch vụ bổ sung chưa đa dạng. So sánh với các chương trình DMZ ở nước ngoài, chất lượng dịch vụ của Quảng Trị còn kém cạnh tranh.

4. Ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài: Môi trường tự nhiên và xã hội ổn định, tuy nhiên các yếu tố như quảng bá chưa hiệu quả và thiếu sự phối hợp giữa các bên cung cấp dịch vụ làm giảm chất lượng tổng thể chương trình.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên xuất phát từ việc quản lý và điều hành chưa chặt chẽ, thiếu đánh giá định kỳ và đào tạo nâng cao năng lực cho đội ngũ hướng dẫn viên. So với các nghiên cứu trong ngành du lịch, kết quả này phù hợp với xu hướng chung về sự cần thiết của quản lý chất lượng dịch vụ trong các chương trình du lịch đặc thù. Việc thiếu sự đồng bộ trong cung cấp dịch vụ vận chuyển, lưu trú và ăn uống làm giảm trải nghiệm của khách, ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ hài lòng và khả năng quay lại.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh điểm đánh giá giữa kỳ vọng và cảm nhận thực tế của khách du lịch ở các dịch vụ chính, cũng như bảng phân tích tỷ lệ hài lòng theo nhóm khách nội địa và quốc tế. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá chất lượng và áp dụng các biện pháp quản lý chất lượng toàn diện nhằm nâng cao hiệu quả chương trình du lịch DMZ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá chất lượng chương trình du lịch DMZ: Thiết lập bộ tiêu chí chuẩn dựa trên 5 yếu tố chính (tiện lợi, tiện nghi, vệ sinh, lịch sự chu đáo, an toàn) để đánh giá định kỳ chất lượng dịch vụ. Chủ thể thực hiện: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Trị. Thời gian: 6 tháng.

2. Nâng cao chất lượng thiết kế chương trình: Tăng cường nghiên cứu thị trường, điều chỉnh lịch trình linh hoạt, bổ sung các hoạt động trải nghiệm văn hóa và lịch sử phù hợp với nhu cầu khách. Chủ thể thực hiện: Doanh nghiệp lữ hành và ban quản lý di tích. Thời gian: 1 năm.

3. Đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ hướng dẫn viên: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kiến thức lịch sử, kỹ năng giao tiếp và xử lý tình huống nhằm nâng cao chất lượng phục vụ. Chủ thể thực hiện: Trung tâm đào tạo du lịch và các doanh nghiệp lữ hành. Thời gian: 6-12 tháng.

4. Cải thiện dịch vụ vận chuyển, lưu trú và ăn uống: Thiết lập hợp đồng chặt chẽ với các nhà cung cấp dịch vụ, kiểm soát chất lượng thường xuyên và đa dạng hóa dịch vụ bổ sung. Chủ thể thực hiện: Doanh nghiệp lữ hành phối hợp với các nhà cung cấp dịch vụ. Thời gian: 1 năm.

5. Tăng cường quảng bá và xúc tiến du lịch: Sử dụng đa dạng các kênh truyền thông, đặc biệt là internet và mạng xã hội, kết hợp tổ chức sự kiện văn hóa để thu hút khách. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh Quảng Trị và Sở Du lịch. Thời gian: liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý du lịch địa phương: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách phát triển du lịch bền vững, nâng cao chất lượng dịch vụ và quản lý hiệu quả các chương trình du lịch đặc thù.

2. Doanh nghiệp lữ hành và nhà cung cấp dịch vụ: Áp dụng các giải pháp nâng cao chất lượng thiết kế và thực hiện chương trình, cải thiện dịch vụ vận chuyển, lưu trú, ăn uống và đào tạo nhân viên.

3. Hướng dẫn viên du lịch: Nắm bắt các tiêu chí đánh giá chất lượng, nâng cao kỹ năng phục vụ và kiến thức chuyên môn để đáp ứng tốt hơn nhu cầu khách hàng.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành du lịch: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, khung lý thuyết và kết quả thực tiễn để phát triển các đề tài nghiên cứu tiếp theo về chất lượng chương trình du lịch và du lịch lịch sử.

Câu hỏi thường gặp

1. Chương trình du lịch DMZ ở Quảng Trị có điểm gì đặc biệt?
   Chương trình DMZ tập trung vào các di tích lịch sử chiến tranh như cầu Hiền Lương, địa đạo Vịnh Mốc, mang ý nghĩa giáo dục truyền thống và trải nghiệm văn hóa đặc sắc, thu hút cả khách nội địa và quốc tế.

2. Tại sao chất lượng chương trình du lịch DMZ lại giảm sút?
   Nguyên nhân chính là do quản lý chưa chặt chẽ, dịch vụ vận chuyển và lưu trú chưa đáp ứng kỳ vọng, đội ngũ hướng dẫn viên thiếu đào tạo chuyên sâu và lịch trình chưa linh hoạt.

3. Làm thế nào để nâng cao chất lượng chương trình du lịch DMZ?
   Cần xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá, đào tạo hướng dẫn viên, cải thiện dịch vụ vận chuyển, lưu trú, ăn uống và tăng cường quảng bá, xúc tiến du lịch.

4. Khách du lịch đánh giá thế nào về chương trình DMZ?
   Khoảng 65-70% khách hài lòng nhưng vẫn có phản hồi về sự thiếu linh hoạt và dịch vụ bổ sung chưa đa dạng, ảnh hưởng đến trải nghiệm tổng thể.

5. Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn là gì?
   Nghiên cứu kết hợp định lượng (khảo sát 200 khách và 50 hướng dẫn viên) và định tính (phỏng vấn sâu), sử dụng phần mềm SPSS để phân tích số liệu nhằm đảm bảo tính khách quan và chính xác.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về chất lượng chương trình du lịch và áp dụng vào nghiên cứu thực trạng chương trình DMZ tại Quảng Trị.
• Kết quả khảo sát cho thấy chương trình có tiềm năng lớn nhưng còn nhiều hạn chế về chất lượng dịch vụ và tổ chức thực hiện.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng thiết kế, thực hiện chương trình, đào tạo nhân lực và cải thiện dịch vụ bổ sung.
• Nghiên cứu cung cấp dữ liệu quan trọng cho các nhà quản lý, doanh nghiệp và hướng dẫn viên nhằm phát triển du lịch bền vững tại Quảng Trị.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai hệ thống tiêu chí đánh giá, tổ chức đào tạo và tăng cường quảng bá để nâng cao sức hấp dẫn của chương trình DMZ.

Hãy áp dụng những giải pháp này để góp phần phát triển du lịch vùng phi quân sự Quảng Trị trở thành điểm đến văn hóa - lịch sử hấp dẫn và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lý luận về chất lượng chương trình du lịch; Chương 2. Thực trạng chất lượng chương trình du lịch vùng phi quân sự ở Quảng Trị; Chương 3: Một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng chương trình du lịch vùng phi quân sự ở Quảng Trị 13 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG CHƢƠNG TRÌNH DU LỊCH 1.

Một số vấn đề cơ bản về chƣơng trình du lịch 1. Khái niệm Theo Luật Du lịch Việt Nam năm 2005: “Chương trình du lịch là lịch trình của chuyến du lịch (lịch trình từng buổi, từng ngày), các dịch vụ và giá bán chương trình được định trước cho chuyến đi của khách du lịch từ nơi xuất phát đến điểm kết thúc chuyến đi”. Đặc điểm [5, tr.64] Chương trình du lịch là một sản phẩm đặc biệt, có những đặc điểm cơ bản như sau: - Chương trình du lịch là một sản phẩm vô hình, du khách không thể nhìn thấy, sờ thấy, hoặc mô tả trước khi họ sử dụng sản phẩm đó. - Chất lượng của một chương du lịch phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Tiêu chuẩn của buồng ngủ của khách sạn, tính hiệu năng của dịch vụ vận chuyển ở sân bay, thái độ của người hướng dẫn… - Chương trình du lịch là một sản phẩm không thể lưu kho.

- Chương trình du lịch là phương tiện chính nối du khách với địa điểm du lịch. - Chương trình du lịch là một sản phẩm thay đổi linh hoạt tùy theo ý thích của du khách. Chương trình du lịch là một phần quan trọng của địa điểm du lịch và nó sẽ hấp dẫn du khách và ảnh hưởng đến mức độ hài lòng của họ với những trải nghiệm đã đạt được. Phân loại chương trình du lịch [5, tr.65] Chương trình du lịch có thể được phân loại theo một số các tiêu thức sau đây: 14 1.

Căn cứ vào mục đích của chuyến đi Căn cứ vào mục đích của chuyến du lịch, các chương trình du lịch được phân thành những thể loại cơ bản sau:  Chương trình du lịch tôn giáo, tín ngưỡng Mục đích của chuyến du lịch là thực hiện các cuộc hành hương về các thánh địa tôn giáo, chùa, đình, đền, nhà thờ hay các các vùng đất linh thiêng vào thời gian diễn ra lễ hội để tiến hành các nghi lễ tôn giáo và cầu nguyện. Ngoài ra, chương trình du lịch tôn giáo còn được tổ chức cho những người không theo đạo muốn tìm hiểu, nghiên cứu tôn giáo đó.  Chương trình du lịch chữa bệnh Chương trình du lịch được tổ chức nhằm phục hồi sức khỏe cho khách du lịch. Thông thường, điểm đến là những nơi có tài nguyên du lịch có tác dụng chữa một số bệnh lý nhất định.

 Chương trình du lịch thể thao Chương trình du lịch được thiết kế để đáp ứng nhu cầu yêu thích thể thao của khách du lịch. Khách tham gia các chương trình này nhằm mục đích thi đấu hoặc cổ vũ cho các cuộc thi đấu thể thao hoặc tìm đến những nơi có điều kiện phù hợp để rèn luyện môn thể thao mà mình ưu thích.  Chương trình du lịch mạo hiểm Chương trình du lịch được thiết kế nhằm đáp ứng nhu cầu được trải nghiệm cảm giác mạnh, thử sức với những hoạt động mới lạ, nguy hiểm để tự thể hiện mình của khách du lịch. Những hoạt động phổ biến trong các chương trình du lịch này là leo núi, lặn biển, đi bộ, chèo thuyền vượt thác, thám hiểm hang động.

 Chương trình du lịch thăm thân Chương trình du lịch đáp ứng nhu cầu giao tiếp, thăm hỏi người thân giữa các miền, các quốc gia của những người xa quê hương.  Chương trình du lịch văn hóa Chương trình du lịch nhằm đáp ứng nhu cầu nâng cao hiểu biết cho khách du lịch về nhiều lĩnh vực: văn hóa, lịch sử, kiến trúc, phong tục tập quán, lối sống, sinh hoạt của người dân địa phương. Đây là thể loại chương trình du lịch dựa vào bản 15 sắc văn hóa dân tộc với sự tham gia của cộng đồng nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.  Chương trình du lịch sinh thái Nội dung chủ yếu của chương trình du lịch là tìm hiểu nghiên cứu về tự nhiên và những giá trị văn hóa truyền thống địa phương, gắn với giáo dục môi trường, có sự tham gia tích cực của cộng đồng, có đóng góp cho nỗ lực bảo tồn và phát triển bền vững.

 Chương trình du lịch tổng hợp Nội dung chương trình bao gồm nhiều hoạt động đa dạng, phong phú nhằm đáp ứng nhu cầu của khách du lịch 1. Căn cứ vào cách tính giá Căn cứ vào cách tính giá, các chương trình du lịch được phân thành ba loại:  Chương trình du lịch với giá trọn gói Chương trình du lịch với giá trọn gói là chương trình du lịch mà căn cứ vào đó người ta tổ chức các chuyến du lịch với mức giá đã được xác định trước. Mức giá của chương trình bao gồm giá của hầu hết các dịch vụ và hàng hóa phát sinh trong quá trình thực hiện chương trình du lịch. Các chương trình du lịch trọn gói là sản phẩm đặc trưng của các doanh nghiệp lữ hành.

 Chương trình du lịch với giá cơ bản Mức giá của chương trình chỉ bao gồm một số dịch vụ chủ yếu của chương trình như dịch vụ vận chuyển, lưu trú, ăn uống. Hình thức này thường được các hãng hàng không áp dụng cho đối tượng khách du lịch công vụ với mức giá chỉ bao gồm vé máy bay, chi phí lưu trú và vận chuyển từ sân bay về khách sạn. Trong thể loại chương trình du lịch này, giá vé máy bay thường thấp hơn mức giá trên thị trường.  Chương trình du lịch với giá tự chọn Khách có thể lựa chọn các mức giá khác nhau tương ứng với các cấp độ chất lượng phục vụ khác nhau.

Khách có thể lựa chọn mức giá phù hợp theo từng dịch vụ riêng biệt của chương trình hoặc của tổng thể cả chương trình. Hình thức này thường không phổ biến do gặp nhiều khó khăn trong công tác tổ chức thực hiện chương trình. Căn cứ vào nguồn gốc phát sinh Căn cứ vào nguồn gốc phát sinh có ba loại chương trình du lịch chủ động, bị động và kết hợp.  Các chương trình du lịch theo sáng kiến của các doanh nghiệp lữ hành Doanh nghiệp lữ hành chủ động nghiên cứu thị trường, xây dựng các chương trình du lịch, ấn định các ngày thực hiện, sau đó mới bán và tổ chức thực hiện các chương trình.

Trong thực tế, chỉ có các doanh nghiệp lữ hành lớn, có thị trường ổn định mới tổ chức các chương trình du lịch chủ động do tính rủi ro của chúng.  Các chương trình du lịch theo yêu cầu của khách Khách tự tìm đến các doanh nghiệp lữ hành, đề ra các yêu cầu và nguyện vọng của họ. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp lữ hành xây dựng chương trình. Hai bên tiến hành thỏa thuận và thực hiện sau khi đã đạt được sự nhất trí.

Các chương trình du lịch loại này thường ít tính rủi ro song số lượng khách rất nhỏ, công ty bị động trong tổ chức.  Chương trình du lịch kết hợp Chương trình du lịch được xây dựng trên cơ sở kết hợp giữa ý kiến của cả doanh nghiệp và khách hàng. Doanh nghiệp lữ hành chủ động nghiên cứu thị trường, xây dựng chương trình du lịch nhưng không xác định trước thời gian tổ chức. Thông qua các hoạt động tuyên truyền quảng cáo, khách hàng sẽ tìm đến với doanh nghiệp.

Thông thường, khách hàng sẽ đề nghị sửa đổi một số yếu tố trên cơ sở tôn trọng nội dung chính của chương trình, hai bên sẽ tiến hành thỏa thuận và sau đó thực hiện chương trình. Căn cứ vào phạm vi thời gian tổ chức chuyến du lịch  Chương trình du lịch ngắn ngày Thời gian của chương trình thường dưới 07 ngày. Điển hình của thể loại này là các chương trình nghỉ cuối tuần, chương trình du lịch công vụ, chương trình du lịch trong các dịp nghỉ lễ. Có những chương trình du lịch có độ dài thời gian rất ngắn, nội dung tham quan của chương trình chỉ gói gọn trong một ngày hay một buổi như chương trình du lịch tham quan thành phố.

17  Chương trình du lịch dài ngày Thời gian tham quan của chương trình thường trên 07 ngày, thậm chí kéo dài hàng tháng. Điển hình của thể loại dài ngày là các chương trình du lịch tàu biển viễn dương, các chương trình xuyên quốc gia hay xuyên lục địa. Căn cứ vào phạm vi địa lý tổ chức chuyến du lịch  Chương trình du lịch nội địa Chương trình du lịch nội điạ dành cho khách du lịch đi du lịch trong phạm vi lãnh thổ của đất nước mình.  Chương trình du lịch quốc tế Chương trình du lịch quốc tế được phân thành hai loại sau: - Chương trình du lịch đi vào (inbound tour): Là chương trình du lịch dành cho khách du lịch quốc tế vào một quốc gia khác đi du lịch.

- Chương trình du lịch ra nước ngoài (outbound tour): Là chương trình du lịch dành cho khách du lịch trong nước đi du lịch nước ngoài. Căn cứ vào phương tiện giao thông Căn cứ vào phương tiện giao thông chủ yếu được sử dụng trong chuyến đi, các chương trình du lịch có thể được phân chia thành nhiều loại khác nhau: - Chương trình du lịch bằng tàu biển - Chương trình du lịch bằng ô tô - Chương trình du lịch bằng tàu hỏa - Chương trình du lịch đi bộ - Chương trình du lịch đi xe đạp Ngoài các thể loại trên còn có nhiều thể loại khác như chương trình du lịch bằng mô tô, chương trình du lịch bằng máy bay, chương trình du lịch băng động vật (voi, lạc đà.), đi xe động vật kéo, chương trình du lịch vũ trụ. Căn cứ vào sự có mặt của hướng dẫn viên Căn cứ vào sự có mặt của hướng dẫn viên, các chương trình du lịch được chia ra làm hai thể loại:  Chương trình du lịch có hướng dẫn viên toàn tuyến Hướng dẫn viên sẽ đi kèm với đoàn khách suốt hành trình từ khi đón đoàn cho tới khi kết thúc chương trình. 18  Chương trình du lịch không có hướng dẫn viên toàn tuyến Chương trình này không sử dụng hướng dẫn viên suốt tuyến, mà thay vào đó đoàn sẽ sử dụng hướng dẫn viên tại các điểm họăc nhiều khi lái xe hoặc trưởng đoàn sẽ đảm nhận cả vai trò hướng dẫn.