Luận văn thạc sĩ hay nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng đối với các hộ sản xuất nông nghiệp tại agribank chi nhánh thị xã phổ yên tỉnh thái nguyên

Luận văn thạc sĩ nông nghiệp nghiên cứu hay nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng đối với các hộ sản xuất nông nghiệp tại agribank chi nhánh, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Nguyễn Thọ Lộc
• Người hướng dẫn: Pgs. Ts Lê Sỹ Trung
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh Tế Nông Nghiệp
• Đề tài: Nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng đối với các hộ sản xuất nông nghiệp tại Agribank - Chi nhánh thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 0.3. Ý nghĩa khoa học và những đóng góp của luận văn
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Cơ sở lí luận về chất lượng dịch vụ tín dụng đối với hộ sản xuất nông nghiệp của NHTM
• 1.1.1. Khái quát về hộ sản xuất nông nghiệp
• 1.1.1.1. Khái niệm, đặc trưng của hộ sản xuất nông nghiệp

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng tại Agribank Phổ Yên

Chất lượng dịch vụ tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hộ sản xuất nông nghiệp tại Agribank - Chi nhánh thị xã Phổ Yên. Việc nâng cao chất lượng dịch vụ không chỉ giúp tăng cường sự hài lòng của khách hàng mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của ngân hàng. Agribank đã xác định rõ mục tiêu nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của hộ sản xuất nông nghiệp.

1.1. Khái niệm và vai trò của dịch vụ tín dụng nông nghiệp

Dịch vụ tín dụng nông nghiệp là một phần không thể thiếu trong hoạt động của Agribank. Nó không chỉ cung cấp vốn cho hộ sản xuất mà còn hỗ trợ họ trong việc phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống.

1.2. Tình hình hiện tại của dịch vụ tín dụng tại Agribank Phổ Yên

Hiện tại, Agribank Phổ Yên đang cung cấp nhiều sản phẩm tín dụng cho hộ sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế trong quy trình cho vay và thẩm định, cần được cải thiện để nâng cao chất lượng dịch vụ.

II. Những thách thức trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng nông nghiệp

Mặc dù Agribank đã có nhiều nỗ lực trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng, nhưng vẫn gặp phải một số thách thức lớn. Những thách thức này không chỉ đến từ yếu tố nội bộ mà còn từ môi trường bên ngoài.

2.1. Quy trình cho vay còn nhiều bất cập

Quy trình cho vay hiện tại tại Agribank Phổ Yên vẫn còn nhiều bước phức tạp, gây khó khăn cho hộ sản xuất nông nghiệp trong việc tiếp cận vốn.

2.2. Thiếu sự hỗ trợ từ công nghệ hiện đại

Việc ứng dụng công nghệ trong dịch vụ tín dụng còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng phục vụ và trải nghiệm của khách hàng.

III. Phương pháp nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng cho hộ sản xuất nông nghiệp

Để nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng, Agribank cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Những phương pháp này sẽ giúp cải thiện quy trình cho vay và tăng cường sự hài lòng của khách hàng.

3.1. Cải tiến quy trình cho vay

Cần đơn giản hóa quy trình cho vay, giảm thiểu thủ tục hành chính để hộ sản xuất nông nghiệp dễ dàng tiếp cận vốn hơn.

3.2. Đầu tư vào công nghệ thông tin

Đầu tư vào công nghệ thông tin sẽ giúp Agribank cải thiện quy trình giao dịch, nâng cao trải nghiệm của khách hàng và tăng cường hiệu quả hoạt động.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Agribank Phổ Yên

Nghiên cứu thực tiễn tại Agribank Phổ Yên cho thấy rằng việc nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những cải tiến trong quy trình và dịch vụ đã giúp tăng cường sự hài lòng của khách hàng.

4.1. Kết quả khảo sát chất lượng dịch vụ tín dụng

Kết quả khảo sát cho thấy 80% hộ sản xuất nông nghiệp hài lòng với dịch vụ tín dụng của Agribank, tuy nhiên vẫn còn nhiều điểm cần cải thiện.

4.2. Những thành tựu đạt được trong thời gian qua

Agribank Phổ Yên đã đạt được nhiều thành tựu trong việc cung cấp dịch vụ tín dụng, góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho dịch vụ tín dụng nông nghiệp

Việc nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng cho hộ sản xuất nông nghiệp tại Agribank Phổ Yên là một nhiệm vụ quan trọng. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc cải tiến quy trình và ứng dụng công nghệ hiện đại.

5.1. Định hướng phát triển dịch vụ tín dụng

Agribank cần tiếp tục phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp với nhu cầu của hộ sản xuất nông nghiệp, đồng thời cải thiện chất lượng dịch vụ.

5.2. Tăng cường hợp tác với các tổ chức nông nghiệp

Hợp tác với các tổ chức nông nghiệp sẽ giúp Agribank hiểu rõ hơn về nhu cầu của khách hàng và cung cấp dịch vụ tốt hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong hệ thống ngân hàng thương mại tại Việt Nam, hoạt động tín dụng đóng vai trò huyết mạch khi đóng góp tới 80% tổng nguồn thu của các tổ chức tài chính. Đối với khu vực nông thôn, tín dụng nông nghiệp là công cụ đòn bẩy quan trọng thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi và xóa đói giảm nghèo bền vững. Thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên là địa bàn có tốc độ đô thị hóa và công nghiệp hóa nhanh chóng với mức tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 11,74% trong giai đoạn 2017 - 2019. Dù tỷ trọng ngành nông nghiệp trong cơ cấu kinh tế địa phương có xu hướng giảm từ 22,80% năm 2017 xuống còn 19,88% năm 2019, giá trị sản xuất nông, lâm, thủy sản năm 2019 vẫn đạt 1.453,78 tỷ đồng, tăng 5,04% so với năm 2018.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về chất lượng dịch vụ tín dụng ngân hàng thương mại đối với hộ sản xuất nông nghiệp, đồng thời đánh giá toàn diện thực trạng hoạt động này tại Agribank - Chi nhánh thị xã Phổ Yên trong giai đoạn 2017 - 2019 và định hướng đến năm 2025. Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề bất cập trong quy trình thẩm định, thủ tục cho vay và mức độ ứng dụng công nghệ hiện đại thông qua khảo sát thực chứng 400 hộ nông dân trên địa bàn. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc xây dựng hệ thống 06 nhóm giải pháp đồng bộ, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh cho chi nhánh, kiểm soát tỷ lệ nợ xấu dưới ngưỡng an toàn và gia tăng mức độ tiếp cận vốn chính thức cho hơn 30.336 hộ nông nghiệp tại thị xã Phổ Yên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên mô hình 5 khoảng cách chất lượng dịch vụ của Parasuraman, Zeithaml và Berry (1985), kết hợp cùng thang đo SERVQUAL (1988, 1991) và mô hình biến thể SERVPERF. Thang đo đánh giá chất lượng dịch vụ tín dụng bao gồm 5 thành phần cốt lõi: Phương tiện hữu hình (cơ sở vật chất, trang thiết bị, phòng giao dịch), Độ tin cậy (tính chính xác, thực hiện đúng cam kết về thời gian và lãi suất), Khả năng đáp ứng (sự sẵn sàng hỗ trợ, tốc độ giải ngân), Năng lực phục vụ (trình độ chuyên môn, tính chuyên nghiệp của cán bộ tín dụng) và Sự cảm thông (thái độ ân cần, lắng nghe và thấu hiểu đặc thù chu kỳ nông nghiệp).

Bên cạnh đó, luận văn ứng dụng lý thuyết chất lượng kỹ thuật và chất lượng chức năng của Gronroos (1984) để phân định rõ kết quả dịch vụ mà người vay nhận được với cách thức dịch vụ được chuyển giao trong thực tế. Các khái niệm nền tảng về hộ sản xuất nông nghiệp và hoạt động cấp tín dụng được chuẩn hóa dựa trên cơ sở pháp lý tại Điều 20 Luật Các tổ chức tín dụng và Chỉ thị số 10/2000/CT của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn kết hợp chặt chẽ giữa thông tin thứ cấp và sơ cấp trong khung thời gian 3 năm từ 2017 đến 2019. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ Niên giám thống kê thị xã Phổ Yên, các báo cáo tài chính nội bộ của Agribank Chi nhánh Phổ Yên, cùng báo cáo chuyên đề từ các ngân hàng thương mại khác như BIDV và Eximbank.

Dữ liệu sơ cấp được điều tra trực tiếp thông qua bảng câu hỏi khảo sát ý kiến của 400 hộ sản xuất nông nghiệp đang vay vốn tại ngân hàng. Quy mô mẫu được xác định dựa trên công thức chọn mẫu của Fely David (2005) với độ tin cậy 95% (tương ứng giá trị Z = 1,96), sai số kỳ vọng d = 0,05 trên tổng thể hơn 30.000 hộ dân giao dịch. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo thời gian sử dụng dịch vụ và quy mô vốn vay được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cao. Tác giả sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh tỷ lệ phần trăm và tổng hợp chỉ tiêu định lượng. Việc lựa chọn phương pháp này giúp phản ánh trực quan, lượng hóa rõ nét khoảng cách giữa kỳ vọng của bà con nông dân và năng lực đáp ứng thực tế của ngân hàng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích hoạt động kinh doanh tại Agribank Chi nhánh thị xã Phổ Yên giai đoạn 2017 - 2019 cho thấy nhiều chuyển biến tích cực song hành cùng những điểm nghẽn kỹ thuật:

Thứ nhất, quy mô nguồn vốn huy động và dư nợ tín dụng duy trì đà tăng trưởng ổn định. Nguồn vốn huy động tăng trưởng bình quân 23,2%/năm, trong khi dư nợ cho vay hộ sản xuất nông nghiệp tăng trung bình 10,7%/năm. Tỷ trọng tín dụng nông nghiệp đóng góp tích cực vào việc thúc đẩy 57,57% lực lượng lao động nông thôn (khoảng 71.540 lao động) duy trì sinh kế và mở rộng sản xuất hàng hóa.

Thứ hai, kết quả đánh giá 5 khía cạnh SERVPERF từ 400 phiếu khảo sát cho thấy khía cạnh Năng lực phục vụ và Độ tin cậy đạt điểm đánh giá khá với trên 75% hộ vay ghi nhận thái độ tôn trọng, nhiệt tình của giao dịch viên. Tuy nhiên, khía cạnh Phương tiện hữu hình và Khả năng đáp ứng vẫn bộc lộ hạn chế khi hơn 30% người dân cho rằng thủ tục hồ sơ vay vốn còn phức tạp và thời gian thẩm định kéo dài.

Thứ ba, cơ cấu kỳ hạn tín dụng chưa thực sự tối ưu với các chu kỳ canh tác dài hạn. Dư nợ cho vay ngắn hạn chiếm tỷ trọng áp đảo trên 65%, trong khi nhu cầu vay vốn trung và dài hạn để đầu tư máy móc, cải tạo đất nông nghiệp công nghệ cao của các trang trại mới chỉ được đáp ứng khoảng 35%.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nghiên cứu phản ánh thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại Phổ Yên khi tỷ trọng công nghiệp và xây dựng đã chiếm 50,63% vào năm 2019. Điều này tạo áp lực cạnh tranh gay gắt về nguồn lực lao động và nguồn vốn. Số liệu khảo sát có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột thể hiện điểm số trung bình của 5 thành phần chất lượng dịch vụ và bảng cơ cấu dư nợ phân theo kỳ hạn cho vay.

Nguyên nhân của việc giải ngân chậm xuất phát từ quy trình thẩm định tài sản bảo đảm truyền thống chưa thực sự linh hoạt trước các biến động giá trị đất đai nông thôn. So sánh với bài học thực tiễn từ Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) - đơn vị đã mở rộng hơn 1.095 cây ATM, 1.700 POS và vận hành Trung tâm Chăm sóc khách hàng tự động Contact Center, Agribank Phổ Yên còn khoảng cách khá lớn về mức độ tự động hóa giao dịch. Đồng thời, đối chiếu với kinh nghiệm xử lý 1.726 tỷ đồng nợ xấu của Eximbank để đưa tỷ lệ nợ xấu về mức 2,94% trong năm 2019, việc Agribank Phổ Yên tăng cường giám sát dòng tiền sau giải ngân là điều kiện tiên quyết để vừa nâng cao chất lượng phục vụ vừa phòng ngừa rủi ro tín dụng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, luận văn đưa ra 06 giải pháp cụ thể với mục tiêu đưa tỷ lệ hài lòng của khách hàng đạt trên 90% và duy trì nợ xấu dưới 2% trong giai đoạn 2021 - 2025:

Thứ nhất, cải tiến chính sách và quy trình tín dụng: Tối ưu hóa hồ sơ vay vốn, cắt giảm từ 20% đến 30% thời gian thẩm định và phê duyệt cho vay đối với các phương án sản xuất khả thi của hộ nông dân. Đa dạng hóa các gói vay với thời hạn trả nợ linh hoạt theo chu kỳ thu hoạch nông sản.

Thứ hai, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Tổ chức định kỳ các khóa đào tạo chuyên sâu hàng năm cho 100% cán bộ tín dụng về kỹ năng tư vấn tài chính, thái độ ứng xử và kiến thức kỹ thuật nông nghiệp địa phương trong giai đoạn 2021 - 2023.

Thứ ba, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ và phương tiện hữu hình: Đầu tư bổ sung máy ATM và điểm chấp nhận thanh toán POS tại các cụm xã trọng điểm; nâng cấp không gian giao dịch thân thiện và triển khai ứng dụng Agribank E-Mobile Banking đến ít nhất 60% hộ sản xuất nông nghiệp trước năm 2025.

Thứ tư, đẩy mạnh hoạt động truyền thông và chăm sóc khách hàng: Phối hợp chặt chẽ với Hội Nông dân và Ủy ban nhân dân các xã tổ chức các buổi tập huấn tài chính hàng quý, công khai minh bạch chính sách lãi suất ưu đãi và lập đường dây nóng tiếp nhận phản hồi của người dân.

Thứ năm, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát sau cho vay nhằm phát hiện sớm các rủi ro phát sinh trong quá trình sử dụng vốn của hộ vay.

Thứ sáu, kiến nghị Agribank cấp trên phân quyền phán quyết tín dụng linh hoạt hơn cho chi nhánh cấp huyện, đồng thời đề xuất chính quyền địa phương hỗ trợ xác nhận nguồn gốc đất đai nhanh chóng để tạo điều kiện thế chấp tài sản.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của đề tài mang giá trị ứng dụng thiết thực cho 04 nhóm đối tượng trọng tâm:

Nhóm thứ nhất là Ban Giám đốc và các nhà quản trị tại hệ thống Agribank cũng như các ngân hàng thương mại cổ phần khác. Luận văn cung cấp khung tham chiếu khoa học và dữ liệu thực chứng để hoạch định chính sách sản phẩm tín dụng tam nông phù hợp với thị trường nông thôn đang đô thị hóa.

Nhóm thứ hai là đội ngũ cán bộ tín dụng, giao dịch viên ngân hàng trực tiếp công tác tại địa bàn. Tài liệu cung cấp hiểu biết sâu sắc về tâm lý, hành vi vay vốn và những khó khăn thực tế của hộ nông dân, giúp cán bộ nâng cao kỹ năng tư vấn và chăm sóc khách hàng.

Nhóm thứ ba là các chủ hộ sản xuất nông nghiệp, chủ trang trại và ban quản trị hợp tác xã nông nghiệp. Luận văn giúp người vay nắm bắt rõ các tiêu chí thẩm định tín dụng của ngân hàng, từ đó chủ động lập phương án sản xuất kinh doanh khả thi và hạch toán dòng tiền hiệu quả.

Nhóm thứ tư là giảng viên, học viên cao học và sinh viên các khối ngành Kinh tế nông nghiệp, Tài chính - Ngân hàng và Quản trị kinh doanh. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp nghiên cứu định lượng kết hợp định tính trong đánh giá chất lượng dịch vụ ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

Hoạt động tín dụng hộ nông nghiệp đóng góp như thế nào vào kinh tế thị xã Phổ Yên? Tín dụng nông nghiệp là nguồn tài trợ vốn chủ lực cho 57,57% lực lượng lao động nông thôn trên địa bàn. Với tốc độ tăng trưởng dư nợ 10,7%/năm trong giai đoạn 2017 - 2019, nguồn vốn ngân hàng đã hỗ trợ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa giá trị ngành nông nghiệp năm 2019 đạt 1.453,78 tỷ đồng.

Mô hình nào được sử dụng để đo lường chất lượng dịch vụ tín dụng trong nghiên cứu? Nghiên cứu sử dụng mô hình 5 khoảng cách chất lượng dịch vụ của Parasuraman (1985) và khung đánh giá SERVPERF với 5 thành phần: Phương tiện hữu hình, Độ tin cậy, Khả năng đáp ứng, Năng lực phục vụ và Sự cảm thông, được kiểm chứng qua 400 phiếu khảo sát thực tế.

Những trở ngại lớn nhất mà hộ nông dân gặp phải khi tiếp cận vốn vay là gì? Khoảng 30% hộ vay phản ánh quy trình thẩm định còn nặng tính thủ công, giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất phức tạp và thời gian giải ngân đôi khi chưa bắt kịp khung thời vụ gieo trồng, chăn nuôi của địa phương.

Luận văn đề xuất giải pháp công nghệ gì để nâng cao chất lượng dịch vụ? Đề tài đề xuất lắp đặt thêm các điểm giao dịch tự động ATM/POS tại các xã vùng ven, đồng thời phổ cập ứng dụng ngân hàng số Agribank E-Mobile Banking cho trên 60% hộ sản xuất nông nghiệp đến năm 2025 nhằm rút ngắn thời gian và chi phí giao dịch.

Vì sao quy mô mẫu khảo sát lại được xác định là 400 hộ? Quy mô mẫu được tính toán khoa học theo công thức Fely David (2005) với tổng thể hơn 30.000 hộ có quan hệ tín dụng, mức độ tin cậy 95% (Z = 1,96) và sai số cho phép d = 0,05, đảm bảo độ chính xác và tính đại diện thống kê cao.

Kết luận

• Luận văn đã chuẩn hóa khung lý thuyết đánh giá chất lượng dịch vụ tín dụng ngân hàng thương mại đối với khu vực kinh tế hộ nông nghiệp dựa trên mô hình SERVPERF và lý thuyết chất lượng của Gronroos.
• Phân tích thực trạng tại Agribank Chi nhánh thị xã Phổ Yên giai đoạn 2017 - 2019 phản ánh tốc độ tăng trưởng nguồn vốn huy động đạt 23,2%/năm và dư nợ tăng 10,7%/năm, hỗ trợ hiệu quả cho 71.540 lao động nông thôn.
• Nghiên cứu chỉ ra các hạn chế then chốt về thời gian xử lý hồ sơ và mức độ ứng dụng công nghệ thông tin thông qua dữ liệu khảo sát 400 hộ sản xuất nông nghiệp.
• Hệ thống 06 nhóm giải pháp thực thi được xây dựng toàn diện với mục tiêu số hóa kênh phân phối, nâng cao năng lực cán bộ và đạt tỷ lệ hài lòng khách hàng trên 90% đến năm 2025.
• Đề tài đóng góp cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc, tạo tiền đề để các nhà quản trị ngân hàng nâng cao chất lượng tín dụng nông nghiệp bền vững; bạn đọc quan tâm có thể khai thác sâu các bảng hỏi và mô hình phân tích để áp dụng cho các nghiên cứu tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lí luận về chất lượng dịch vụ tín dụng đối với hộ sản xuất nông nghiệp của NHTM 1. Khái quát về hộ sản xuất nông nghiệp 1. Khái niệm, đặc trưng của hộ sản xuất nông nghiệp a.

Khái niệm hộ sản xuất nông nghiệp Ngày nay hộ sản xuất nông nghiệp đang trở thành một nhân tố quan trọng trong sự nghiệp CNH - HĐH đất nước và là sự tồn tại tất yếu trong quá trình xây dựng một nền kinh tế nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Để phù hợp với xu thế phát triển chung, phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước, NHNN đã ban hành chỉ thị số 10/2000/CT về biện pháp nghiệp vụ cho hộ sản xuất nông nghiệp vay vốn để phát triển nông, lâm, ngư nghiệp theo đó thì khái niệm hộ sản xuất nông nghiệp được hiểu như sau: “Hộ sản xuất nông nghiệp là đơn vị kinh tế tự chủ, trực tiếp hoạt động sản xuất kinh doanh, là chủ thể trong mọi quan hệ sản xuất kinh doanh và tự chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động sản xuất của mình”. [18] Tính phổ biến trong thực tế, đó là hoạt động sản xuất kinh doanh của hộ sản xuất nông nghiệp có thể có đăng ký kinh doanh, hoặc không đăng ký kinh doanh, hay chưa đến mức đăng ký thành lập doanh nghiệp, tuỳ theo quy định của pháp luật và tuỳ theo nhận thức, mục đích của mỗi hộ sản xuất nông nghiệp. Các hoạt động đó cũng có thể nằm trong một phạm vi một tổ chức: hợp tác xã, mạng lưới vệ tinh cho doanh nghiệp, gia công cho doanh nghiệp,… hay tiến hành độc lập.

Nội dung này để phân biệt với doanh nghiệp vừa và nhỏ với hộ sản xuất nông nghiệp kinh doanh trong nền kinh tế. Cũng có thể một hộ sản xuất nông nghiệp có quy mô sản xuất kinh doanh lớn hơn hoặc bằng một doanh nghiệp vừa và nhỏ, thậm chí họ có thuê thêm lao động bên ngoài, nhưng họ không đăng ký thành lập doanh nghiệp vì có thể họ thấy không cần thiết, hoặc LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 không có lợi, hoặc chưa có sự bắt buộc của cơ quan quản lý Nhà nước yêu cầu. Trong quan hệ kinh tế, quan hệ dân sự: Những hộ gia đình mà các thành viên có tài sản chung để hoạt động kinh tế chung trong quan hệ sử dụng đất, trong hoạt động sản xuất nông, lâm, ngư, diêm nghiệp và trong một số lĩnh vực sản xuất kinh doanh khác do pháp luật quy định, là chủ thể trong các quan hệ dân sự đó. Những hộ gia đình mà đất ở được giao cho hộ cũng là chủ thể trong quan hệ dân sự liên quan đến đất ở đó.

Chủ hộ đại diện của hộ sản xuất nông nghiệp trong các giao dịch dân sự vì lợi ích chung của hộ. Cha me hoặc một thành viên khác đã thành niên có thể là chủ hộ. Chủ hộ có thể ủy quyền cho thành viên khác đã thành niên làm địa diện của hộ trong quan hệ dân sự. Giao dịch dân sự do người đại diện của hộ sản xuất nông nghiệp xác lập, thực hiện vì lợi ích chung của hộ làm phát sinh quyền, nghĩa vụ của cả hộ sản xuất nông nghiệp.

Như vậy, hộ sản xuất nông nghiệp là một lực lượng sản xuất to lớn ở nông thôn. Họ sản xuất trong nhiều ngành nghề hiện nay phần lớn hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn. Các hộ này tiến hành sản xuất kinh doanh ngành nghề phụ. Đặc điểm sản xuất kinh doanh nhiều ngành nghề mới trên đã góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các hộ sản xuất nông nghiệp ở nước ta trong thời gian qua.Đặc trưng của các hộ sản xuất nông nghiệp [20] Hộ sản xuất nông nghiệp là bộ phận quan trọng hợp thành tổng thể nền kinh tế quốc dân, có mối quan hệ chặt chẽ với các ngành kinh tế quốc dân khác và có những đặc điểm riêng sau: Cùng với quá trình chuyển đổi nền kinh tế quốc dân, các hộ sản xuất nông nghiệp ở nông thôn nước ta đang chuyển dần từ cơ chế khép kín, tự cung tự cấp sang nền kinh tế sản xuất hàng hoá.

Ngày nay các hộ nông dân không chỉ làm duy nhất một nghề nông mà đã biết kết hợp giữa sản xuất nông nghiệp kinh doanh ngành nghề phụ theo hướng ai có khả năng gì thì làm nghề đó. Sự LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 chuyển đổi nói trên đã giúp cho các hộ sản xuất nông nghiệp ở nông thôn bớt lệ thuộc vào yếu tố thời tiết, mùa vụ góp phần nâng cao thu nhập cho hộ, đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở nông thôn. Quy mô sản xuất và cơ sở vật chất kỹ thuật của các hộ sản xuất nông nghiệp ở các vùng, các khu vực khác nhau có sự chênh lệch đáng kể. Sở dĩ có sự khác biệt đó một phần là do mỗi vùng mỗi khu vực có những đặc điểm riêng về điều kiện địa lý, khí hậu nhưng phần lớn là do sự khác biệt về tiềm năng kinh tế giữa các vùng.

Bên cạnh đó cũng có một yếu tố khác ảnh hưởng tới quy mô, cơ sở vật chất kỹ thuật của các hộ sản xuất nông nghiệp đó là khả năng của chính bản thân các hộ đó. Cùng với sự chuyển hoá nền kinh tế từ cơ chế tập trung bao cấp sang cơ chế thị trường, kinh tế hộ sản xuất nông nghiệp cũng sẽ suất hiện thêm nhiều hình thức tổ chức kinh tế hộ sản xuất nông nghiệp khác nhau như hộ nhận khoán, hộ nhận thầu, hộ gia đình là hộ thành viên của hợp tác xã, nông trường, tập đoàn sản xuất, doanh nghiệp Nhà nước. Sự xuất hiện các hình thức tổ chức mới đã góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế hộ sản xuất nông nghiệp, tăng thu nhập của hộ. Tuy nhiên các hình thức tổ chức như thế này cũng chịu mức độ rủi ro rất lớn.

Vì vậy, Nhà nước cần ban hành các chính sách hỗ trợ thích hợp để kinh tế hộ sản xuất nông nghiệp củng cố và nâng cao vị trí của mình trong tổng thể nền kinh tế quốc dân. Với những đặc trưng kể trên kinh tế hộ sản xuất nông nghiệp được coi là nhân tố quyết định sự chuyển biến mạnh mẽ trong sản xuất nông nghiệp và phát triển nông thôn.Vai trò của hộ sản xuất nông nghiệp trong nền kinh tế  Hộ sản xuất nông nghiệp là cầu nối trung gian để chuyển nền kinh tế tự nhiên sang kinh tế hàng hóa Lịch sử phát triển sản xuất hàng hóa đã trải qua giai đoạn đầu tiên là kinh tế tự nhiên sang kinh tế hàng hóa nhỏ trên quy mô hộ gia đình. Tiếp theo là giai đoạn chuyển biến từ kinh tế hàng hóa nhỏ lên kinh tế hàng hóa quy mô lớn - đó LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 là nền kinh tế hoạt động mua bán trao đổi bằng trung gian tiền tệ. Bước chuyển biến từ kinh tế tự nhiên sang kinh tế hàng hóa nhỏ trên quy mô hộ gia đình là một giai đoạn lịch sử mà nếu chưa trải qua thì khó có thể phát triển sản xuất hàng hóa quy mô lớn, giải thoát khỏi tình trạng nền kinh tế kém phát triển.

 Hộ sản xuất nông nghiệp góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lao động, giải quyết việc làm ở nông thôn Việc làm là một trong những vấn đề cấp bách đối với toàn xã hội nói chung và đặc biệt là nông thôn hiện nay. Nước ta có trên 70% dân số sống ở nông thôn. Với một đội ngũ lao động dồi dào, kinh tế quốc doanh đã được nhà nước chú trọng mở rộng song mớ chỉ giải quyết được việc làm cho một số lượng lao động nhỏ. Lao động thủ công và lao động nông nhàn còn nhiều.

Việc sử dụng khai thác số lao động này là vấn đề cốt lõi cần được quan tâm giải quyết. Từ khi được công nhận hộ sản xuất nông nghiệp là 1 đơn vị kinh tế tự chủ, đồng thời với việc nhà nước giao đất, giao rừng cho nông - lâm nghiệp và việc cổ phần hóa trong doanh nghiệp, hợp tác xã đã làm cơ sở cho mỗi hộ gia đình sử dụng hợp lý và có hiệu quả nhất nguồn lao động sẵn có của mình. Đồng thời chính sách này đã tạo đà cho một số hộ sản xuất nông nghiệp, kinh doanh trong nông thôn tự vươn lên mở rộng sản xuất thành các mô hình kinh tế trang trại, tổ hợp tác xã thu hút sức lao động, tạo công ăn việc làm cho lực lượng lao động dư thừa ở nông thôn.  Hộ sản xuất nông nghiệp có khả năng thích ứng với cơ chế thị trường thúc đẩy sản xuất hàng hóa Ngày nay, hộ sản xuất nông nghiệp đang hoạt động theo cơ chế thị trường có sự tự do cạnh tranh trong sản xuất hàng hoá, là đơn vị kinh tế độc lập, tự chủ, các hộ sản xuất nông nghiệp phải quyết định mục tiêu sản xuất kinh doanh của mình là sản xuất cái gì? Sản xuất như thế nào? để trực tiếp quan hệ với thị trường.

Để đạt được điều này các hộ sản xuất nông nghiệp đều phải không ngừng nâng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 cao chất lượng, mẫu mã sản phẩm cho phù hợp với nhu cầu và một số biện pháp khác để kích thích cầu, từ đó mở rộng sản xuất đồng thời đạt được hiệu quả kinh tế cao nhất. Với quy mô nhỏ, bộ máy quản lý gọn nhẹ, năng động, hộ sản xuất nông nghiệp có thể dễ dàng đáp ứng được những thay đổi của nhu cầu thị trường mà không sợ ảnh hưởng đến tốn kém về mặt chi phí. Thêm vào đó lại được Đảng và Nhà nước có các chính sách khuyến khích tạo điều kiện để hộ sản xuất nông nghiệp phát triển. Như vậy, với khả năng nhạy bén trước nhu cầu thị trường, hộ sản xuất nông nghiệp đã góp phần đáp ứng đầy đủ nhu cầu ngày càng cao của thị trường tạo ra động lực thúc đẩy sản xuất hàng hoá phát triển cao hơn.

Từ sự phân tích trên ta thấy kinh tế hộ là thành phần kinh tế không thể thiếu được trong quá trình công nghiệp hoá- hiện đại hoá xây dựng đất nước. Kinh tế hộ phát triển góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế trong cả nước nói chung, kinh tế nông thôn nói riêng và cũng từ đó tăng mọi nguồn thu cho ngân sách địa phương cũng như ngân sách nhà nước. Không những thế hộ sản xuất nông nghiệp còn là người bạn hàng tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ của ngân hàng nông nghiệp trên thị trường nông thôn.