LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác Tp. Hồ Chí Minh, ngày … tháng … năm 201… (Ký tên và ghi rõ họ tên) ii CẢM TẠ Trong thời gian học cao học nói chung và làm luận văn tốt nghiệp nói riêng ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được rất nhiều sự chỉ bảo, hướng dẫn, giúp đỡ tận tình của lãnh đạo nhà trường, các khoa, quý thầy cô, đồng nghiệp, bạn bè trong lớp và các bạn sinh viên. Tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn sâu sắc đến: TS Đoàn Thị Huệ Dung là cán bộ hướng dẫn khoa học đã nhiệt tình giúp đỡ và hướng dẫn tận tình trong suốt quá trình hoàn thành luận văn.
Ban Giám hiệu, Quý Thầy Cô công tác tại Viện Sư phạm Kỹ thuật, Phòng Đào tạo sau Đại học trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành Phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện và giúp đỡ trong suốt thời gian theo học và thực hiện đề tài. Quý Thầy Cô tham gia giảng dạy lớp cao học đã tận tâm và truyền đạt những kiến thức nền tảng hữu ích làm cơ sở để thực hiện đề tài. Quý Thầy Cô giảng viên trong hội đồng bảo vệ chuyên đề đã nhận xét và góp ý cho quá trình nghiên cứu. Ban giám hiệu và Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Sinh viên & Quan hệ Doanh nghiệp đã tạo điều kiện thuận lợi trong suốt quá trình học.
Xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến các bạn học viên lớp Giáo dục học 2013B, gia đình, bạn bè đã động viên, giúp đỡ trong quá trình học và thực hiện đề tài. Một lần nữa trân trọng cảm ơn. Hồ Chí Minh, ngày 15 tháng 9 năm 2015 Người nghiên cứu Lê Thị Tuyết Mai iii TÓM TẮT Kỹ năng nghề nghiệp là một trong những nhóm kỹ năng quan trọng nhằm phát huy năng lực cá nhân và phát triển nghề nghiệp của sinh viên sau khi ra trường. Việt Nam là một nước đang có sự phát triển nhanh về hiện đại hoá và chuyên nghiệp hoá trong nông nghiệp – công nghiệp.
Sự cần thiết phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là nhân lực kỹ thuật cao từ các trường cao đẳng, đại học là điều kiện cần thiết trong giai đoạn hiện nay và thời gian sắp đến. Kỹ năng nghề nghiệp cần được chú trọng và có phương pháp đào tạo thích hợp tại các cơ sở đào tạo. Nghiên cứu này đề cập đến thực trạng và chất lượng đào tạo kỹ năng nghề nghiệp tại trường Đại học Nông Lâm TP.HCM, một trong những đơn vị đào tạo cung cấp nhân lực chất lượng cao cho lĩnh vực nông nghiệp. Nghiên cứu dựa trên kết quả khảo sát của ba đối tượng chính: sinh viên đang theo học chế tín chỉ tại trường, doanh nghiệp có sử dụng nhân sự là sinh viên của trường và cán bộ giảng dạy.
Mô hình nghiên cứu tập trung vào các kỹ năng: giải quyết vấn đề, tư duy một cách hệ thống, tự học, làm việc nhóm, giao tiếp, vận dụng kiến thức vào thực tiễn, lập kế hoạch. Kết quả nghiên cứu cho thấy, doanh nghiệp và sinh viên đều nhận thấy sự cần thiết phải được đào tạo kỹ năng nghề nghiệp mới có thể phát huy được năng lực chuyên môn và sử dụng lao động. Trong mối quan hệ với doanh nghiệp, các yêu cầu của khả năng giải quyết vấn đề, khả năng giao tiếp, khả năng lập kế hoạch và khả năng tự học được đánh giá cao. Doanh nghiệp nhận định sinh viên đã được đào tạo cơ bản về các yêu cầu cần thiết của các nhóm kỹ năng này nhưng chưa được thực hành và vận dụng nhiều vào trong thực tế.
Do đó, sinh viên thường được doanh nghiệp đào tạo lại trong giai đoạn đầu của quá trình hoà nhập vào môi trường làm việc. Điều này ảnh hưởng đến chi phí đào tạo và thời gian của đơn vị sử dụng lao động. Trong môi trường đào tạo, sinh viên được cung cấp các nhóm kỹ năng mềm, kỹ iv năng cứng trong đó chỉ mới đáp ứng một phần của kỹ năng nghề nghiệp. Chương trình đào tạo tại trường Đại học Nông Lâm thường tập trung cung cấp nội dung và các lý thuyết cơ bản, thời gian thực hành thực tế thường không đầy đủ.
Thời điểm bố trí các môn học và hình thức tuyên truyền về sự cần thiết của các nhóm kỹ năng này chưa thực sự phù hợp với nhu cầu của sinh viên. Trên sơ sở đánh giá các khảo sát và nghiên cứu, kết quả cho thấy cần phải cải thiện nội dung của các kỹ năng nghề nghiệp, tập trung đáp ứng được các yêu cầu của doanh nghiệp, phù hợp với chương trình đào tạo theo các lĩnh vực chuyên môn. Đồng thời, quá trình đào tạo kỹ năng nghề nghiệp nên tăng cường điều kiện thực hành và vận dụng thực tế tại các doanh nghiệp. Có như vậy, kỹ năng nghề nghiệp sẽ trở thành kỹ năng mà sinh viên sẽ chủ động lựa chọn cho tương lai nghề nghiệp của mình.
v ABSTRACT Employability Skill is known as important skills for jobs development of student. Vietnam is developing country with industrial and agricultural. Human resourse, specially, with higher education from university, is required on near future. Then, employability skill should be advanted on education method.
In this research, the actual education and quality of employability skill is considered in Nong Lam University – Vietnam. The reseach based on objects such as student, employer and teacher are investigated. Besides, problem solving skills, system thinking skills, learning skills, communication skills, teamwork skills, operate skills, planning and organizing skills. Thus, student and employer are considered that employability skill is important skill for development of careers.
In the university, the employability skill is slightly focused on soft skill and part of hard skill. Moreover, the knowledge is just theory of content. The training time is not enough and not able to fit to learning time. Then, the contents of skill are not impressing to student.
Summary, the curriculum of employability skill shoul be to improve on content, focused on requirement of employer and fit to academic program. Hence, the program is supplied by trainning time and practice. So, employability skill will have employee to orient career. vi MỤC LỤC LÝ LỊCH KHOA HỌC.
i LỜI CAM ĐOAN. ii CẢM TẠ. iv MỤC LỤC. vii DANH SÁCH CÁC BẢNG.
x DANH SÁCH CÁC HÌNH. xi DANH SÁCH CHỮ VIẾT TẮT. xiii CHƢƠNG I.TỔNG QUAN VỀ ĐÀO TẠO KỸ NĂNG NGHỀ NGHIỆP. Lý do chọn đề tài.
Mục tiêu của đề tài. Đối tượng và khách thể khảo sát. Nhiệm vụ của đề tài và phạm vi nghiên cứu. Nhiệm vụ của đề tài.
Phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Giả thuyết nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.
Kế hoạch thực hiện. 9 Kết luận chƣơng 1:. 9 CHƢƠNG II.CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG ĐÀO TẠO KỸ NĂNG NGHỀ NGHIỆP. Kỹ năng nghề nghiệp (employability skills).
Chất lượng đào tạo. Tình hình nghiên cứu trên thế giới. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam. Hệ thống về nhóm kỹ năng nghề nghiệp.
23 Kết luận chƣơng 2. 26 CHƢƠNG III.THỰC TRẠNG CHẤT LƢỢNG ĐÀO TẠO KỸ NĂNG NGHỀ NGHIỆP TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. Giới thiệu về trường Đại học Nông Lâm TP. Sơ lược quá trình hình thành và phát triển của Trường Đại học Nông Lâm TP.
Nhiệm vụ, mục tiêu đào tạo của trường. Các đơn vị đào tạo của trường. Giới thiệu về chương trình đào tạo kỹ năng nghề nghiệp củaTrường Đại học Nông Lâmvà của Khoa Nông học .1 Giới thiệu về chương trình đào tạo kỹ năng nghề nghiệp trường Đại học Nông Lâm TPHCM. Giới thiệu về chương trình đào tạo kỹ năng nghề nghiệp của khoa Nông học trường Đại học Nông Lâm TPHCM.
Thực trạng đào tạo kỹ năng nghề nghiệp tại khoa Nông học trường Đại học Nông Lâm TP. 35 Thời gian khảo sát. 36 Mục tiêu khảo sát. 36 Đối tượng khảo sát.
36 Thiết kế bộ công cụ khảo sát. 36 Nội dung khảo sát. Kết quả khảo sát về đánh giá chất lượng đào tạo kỹ năng nghề nghiệp. Yêu cầu của Doanh nghiệp về kỹ năng nghề nghiệp.
Nhận thức của sinh viên trong đào tạo kỹ năng nghề nghiệp. Vai trò của nhà trường trong đào tạo kỹ năng nghề nghiệp. 63 Kết luận chƣơng 3:. 70 CHƢƠNG IV.KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.
Tính mới và đóng góp của đề tài. Hướng phát triển của đề tài. 78 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 84 ix DANH SÁCH CÁC BẢNG BẢNG TRANG Bảng 3.1: Mức độ quan trọng của các KNNN trong môi trường làm việc của doanh nghiệp .2: Đánh giá mức độ cần thiết phát triển những kỹ năng nghề nghiệp này của sinh viên .3: Đánh giá sự khác biệt giữa các yếu tố của kỹ năng giải quyết vấn đề .4: Khảo sát mức độ quan trọng của các yếu tố thuộc kỹ năng giải quyết vấn đề .5: Khảo sát sự vận dụng của các yếu tố thuộc kỹ năng tư duy một cách hệ thống .6: Khảo sát sự vận dụng của các yếu tố thuộc kỹ năng tự học .7: Khảo sát sự vận dụng của các yếu tố thuộc kỹ năng làm việc nhóm .8: Khảo sát sự vận dụng của các yếu tố thuộc kỹ năng giao tiếp .9: Khảo sát sự vận dụng của các yếu tố thuộc kỹ năng quản lý và lãnh đạo.10: So sánh mức độ không thành thạo của kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn qua các năm .11: Khảo sát sự vận dụng các yếu tố thuộc kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn .12: Khảo sát sự vận dụng các yếu tố thuộc kỹ năng lập kế hoạch .13: Đánh giá của sinh viên về sự cần thiết phát triển kỹ năng nghề nghiệp .14: Các hình thức nhà trường đào tạo KNNN .15: Nhu cầu của doanh nghiệp đối với nhà trường trong đào tạo KNNN.
67 x DANH SÁCH CÁC HÌNH, BIỂU ĐỒ BIỂU ĐỒ TRANG Biểu đồ 3.1: Đồ thị đánh giá của DN về các yếu tố của kỹ năng giải quyết vấn đề .2:Đồ thị đánh giá của DN về các yếu tố của kỹ năng tư duy một cách hệ thống .3:Đồ thị đánh giá của DN về các yếu tố của kỹ năng tự học .4:Đồ thị đánh giá của DN về các yếu tố của kỹ năng làm việc nhóm.5:Đồ thị đánh giá của DN về các yếu tố của kỹ năng giao tiếp.6:Đồ thị đánh giá của DN về các yếu tố của kỹ năng quản lý và lãnh đạo.7: Đồ thị đánh giá của DN về các yếu tố của kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn .8:Đồ thị đánh giá của DN về các yếu tố của kỹ năng lập kế hoạch .9: Ý thức tham gia các lớp KNNN .