phần mở đầu, phần kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phần phụ lục, luận văn được trình bày thành 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cơ sở ở trường Chính trị. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cơ sở tại trường Chính trị tỉnh Bắc Giang từ năm 2000 đến 2005. Chƣơng 3: Những biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cơ sở tại trường Chính trị tỉnh Bắc Giang. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ CÔNG TÁC ĐÀO TẠO, BỒI DƢỠNG CÁN BỘ CƠ SỞ Ở TRƢỜNG CHÍNH TRỊ 1.
Tổng quan về vấn đề nghiên cứu Cán bộ cơ sở là những cán bộ, công chức trong hệ thống bộ máy Đảng, Chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể chính trị- xã hội ở xã, phường, thị trấn; chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện đường lối, nhiệm vụ chính trị, điều hành công tác, chỉ đạo cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân hoàn thành các nhiệm vụ chính trị, kinh tế- xã hội, an ninh- quốc phòng của địa phương. Đội ngũ cán bộ cơ sở có trình độ, năng lực tốt, thì cấp uỷ, Hội đồng nhân dân, UBND cấp xã sẽ mạnh. Nhưng nếu trình độ, năng lực không tương xứng với yêu cầu, nhiệm vụ thì ngược lại các quyết định thường sẽ thiếu tính hiệu lực và hiệu quả, thậm chí còn có hại cho tổ chức. Do đó, trong giai đoạn cách mạng hiện nay, đòi hỏi đội ngũ CBCS phải có đủ trình độ, năng lực, phẩm chất đạo đức ngang tầm nhiệm vụ mới; phải là tấm gương để cán bộ, đảng viên và quần chúng noi theo.
Có thể nói: đội ngũ CBCS đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức nhân dân thực hiện mọi nhiệm vụ chính trị của địa phương cơ sở. Muốn thực hiện được nhiệm vụ đó phải không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ CBCS thông qua công tác đào tạo, bồi dưỡng. Nâng cao chất lượng cho CB, CC nói chung, đội ngũ CBCS nói riêng, luôn là vấn đề quan tâm của các cấp, các ngành, trong đó có các cấp quản lý trong hệ thống trường Đảng, với mục đích chính là nâng cao hiệu quả quản lý trong nhà trường, nhân tố quan trọng quyết định hiệu quả hoạt động Giáo dục. Vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ CB, CC được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu.
Đặc biệt, đề cập đến vấn đề cán bộ, công chức cấp xã có các công trình, các bài viết của các tác giả sau: PGS Hà Quang Ngọc: Đội ngũ cán bộ chính quyền cơ sở: thực trạng và giải pháp, Tạp chí Cộng sản số 2/1999. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.TSKH Vũ Huy Từ: Một số giải pháp tăng cường năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở, Tạp chí Quản lý nhà nước số 5/2002.S Dương Hương Sơn: Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cấp xã ở tỉnh Quảng Trị hiện nay, Luận văn thạc sĩ Luật học, HVCTQG Hồ Chí Minh, 2004. Những tài liệu trên của các tác giả là nguồn tư liệu quý có giá trị tham khảo, kế thừa để chúng tôi tiến hành nghien cứu đề tài của mình. Những công trình trên mới đề cập tới những vấn đề chung về cán bộ công chức cấp xã, chưa cụ thể về công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ này.
Trong khi đó, đối với Bắc Giang, việc nghiên cứu nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng CBCS vẫn chưa có tác giả nào đầu tư nghiên cứu một cách cơ bản và hệ thống dưới góc độ lý luận về quản lý và quản lý giáo dục. Vì vậy, tác giả mạnh dạn nghiên cứu vấn đề này. Trong đề tài tác giả phân tích thực trạng công tác quản lý và chất lượng đào tạo, bồi dưỡng CBCS ở trường Chính trị Bắc Giang, từ đó đề ra một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ CBCS của tỉnh, góp phần xây dựng tỉnh Bắc Giang ngày càng giàu mạnh, văn minh. Một số khái niệm liên quan đến đề tài 1.
Khái niệm quản lí Trong khoa học và thực tiễn, quản lí đã được xác định vừa là khoa học vừa là nghệ thuật. Khái niệm quản lý có nhiều cách tiếp cận khác, trong phạm vi của đề tài, tác giả xin đề cập tới một số cách tiếp cận có liên quan. + Khái niệm quản lí của một số tác giả nước ngoài: - Theo Các Mác: "Bất cứ lao động hay lao động chung nào mà tiến hành trên một quy mô khá lớn, đều yêu cầu phải có một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân. Một nhạc sĩ độc tấu thì điều khiển lấy mình nhưng một giàn nhạc thì phải có nhạc trưởng".
12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.Taylor (Mỹ, 1856-1915) được đánh giá là "Cha đẻ của thuyết quản lí khoa học" đã đưa ra định nghĩa: "Quản lí là biết chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó khiến được họ hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất".Fayol (Pháp,1841-1925) nói về nội hàm của khái niệm như sau: "Quản lí tức là lập kế hoạch, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra". - Peter Druker quan niệm "Quản lí là một chức năng xã hội nhằm để phát triển con người và xã hội với những hệ giá trị, nội dung, phương pháp biến đổi không ngừng". - Trong tác phẩm Management (1995) Stoner và Freemance đã nêu: "Chức năng quản lí là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra các công việc của các thành viên trong tổ chức và việc sử dụng tất cả các khả năng, cách tổ chức để đạt mục tiêu đã đề ra". + Một số tác giả Việt Nam có cách tiếp cận như sau: - Theo Từ điển Tiếng Việt thông dụng NXB giáo dục - 1998, thuật ngữ quản lí được định nghĩa là: "Tổ chức, điều khiển hoạt động của một đơn vị cơ quan".
- Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: "Hoạt động quản lí là hoạt động có định hướng, có chủ định của chủ thể quản lí đến khách thể quản lí trong một tổ chức làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục tiêu của tổ chức". - Theo tác giả Ngô Trung Việt thuật ngữ quản lí "management" bắt nguồn từ chữ Latinh "Manus" nghĩa là bàn tay. Theo nghĩa gốc, thực hiện quản lí là "Nắm vững trong tay", "Điều khiển vững tay". Theo một nghĩa nào đó, quản lí là một nghệ thuật khiến người khác phải làm việc.
- Tác giả Nguyễn Minh Đạo cho rằng "Quản lí là sự tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lí (người quản lí hay tổ chức quản lí 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com lên khách thể quản lí) về mặt chính trị, văn hoá, kinh tế. bằng một hệ thống các luật, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng". - Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: Công tác quản lí là một tổ chức xét cho cùng là thực hiện hai quá trình liên hệ chặt chẽ với nhau "quản" và "lí". Quá trình "quản" gồm sự coi sóc giữ gìn, duy trì hệ ở trạng thái ổn định.
Quá trình "lí" gồm việc sửa sang, sắp xếp, đổi mới đưa hệ vào thế "phát triển". - Theo tác giả Trần Khánh Đức: "Quản lí là hoạt động có ý thức của con người nhằm phối hợp hành động của một nhóm người hay một cộng đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất" [17, tr. Quản lí giáo dục. - Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: Quản lí giáo dục là một khái niệm đa cấp (bao hàm cả quản lí hệ giáo dục và quản lí các bộ phận của nó đặc biệt là trường học).
"Quản lí giáo dục (nói riêng trường học) là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lí nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lí giáo dục của Đảng thực hiện các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học - giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất" [32]. - Hoặc "Quản lí giáo dục theo nghĩa tổng quan là hoạt động điều hành phối hợp các lực lượng xã hội, nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu của xã hội hiện nay. Như vậy bản chất của quản lí giáo dục là quá trình tác động của chủ thể quản lý giáo dục tới quá trình sư phạm diễn ra ở các cơ sở giáo dục trong việc thực hiện các kế hoạch và chương trình giáo dục nhằm đạt được các mục tiêu giáo dục đặt ra. Quản lý dạy học và quản lý nhà trường 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Khái niệm dạy học. "Dạy học là một chức năng xã hội, nhằm truyền đạt và lĩnh hội kiến thức, kinh nghiệm mà xã hội đã tích luỹ được, nhằm biến kiến thức, kinh nghiệm xã hội thành phẩm chất năng lực cá nhân" [ 21, tr. Quá trình dạy học. Dưới góc độ của lý thuyết hoạt động, quá trình dạy học là một hệ toàn vẹn bao gồm hoạt động dạy và hoạt động học.
Hai hoạt động này luôn tương tác với nhau, thâm nhập vào nhau, sinh thành nhau. Sự tương tác giữa dạy và học mang tính cộng tác (cộng đồng và hợp tác) trong đó hoạt động dạy và học giữ vai trò chủ đạo (xem sơ đồ hình 1.1: Sơ đồ cấu trúc quá trình dạy học theo lý thuyết hoạt động Khái niệm khoa học Dạy Học \ đạt Truyền Lĩnh hội Dạy học Tự điều Điều khiển Cộng tác khiển 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Theo tác giả Đặng Vũ Hoạt: "Quá trình dạy học là một quá trình sư phạm bộ phận, một phương tiện để trau dồi học vấn, phát triển giáo dục và giáo dục phẩm chấ, nhân cách thông qua sự tác động qua lại giữa người dạy và người học nhằm truyền thụ và lĩnh hội một cách có hệ thống những tri thức khoa học, những kỹ năng, kỹ xảo, nhận thức và thực hành". Sự thống nhất biện chứng giữa dạy và học luôn gắn bó mật thiết với nhau, sinh thành nhau, tồn tại vì nhau trong quá trình dạy học. Hoạt động dạy và học là hai mặt không thể thiếu của quá trình dạy học.
Dạy và học là một hệ toàn vẹn, trong đó các yếu tố tác động lẫn nhau theo qui luật của quá trình dạy học.