phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm 3 chƣơng. CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ TẠI HUYỆN KỲ SƠN, TỈNH NGHỆ AN CHƢƠNG 3: PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ TẠI HUYỆN KỲ SƠN, TỈNH NGHỆ AN 8 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ 1. Một sô khái niệm cơ bản 1. Công chức Điều 4, Khoản 2 Luật số 52/2019/QH14 ngày 25 tháng 11 năm 2019 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2020, xác định: “Công chức là công dân Việt Nam, đƣợc tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tƣơng ứng với vị trí việc làm trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nƣớc, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ƣơng, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an, trong biên chế và hƣởng lƣơng từ ngân sách nhà nƣớc.
Để hƣớng dẫn thi hành Luật cán bộ công chức, Chính phủ và các bộ ngành đã ban hành nhiều văn bản pháp luật mới nhƣ Nghị định số 06/2010/NĐ- CP ngày 25 tháng 01 năm 2010 quy định công chức là "Công dân Việt nam, đƣợc tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh, trong biên chế, hƣởng lƣơng từ ngân sách nhà nƣớc hoặc đƣợc bảo đảm từ quỹ lƣơng của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật”. Nhƣ vậy ở Việt Nam không chỉ là những ngƣời làm việc trong các cơ quan Hành chính nhà nƣớc mà còn bao gồm cả những ngƣời làm việc ở các Phòng Ban của Đảng, Mặt trận tổ quốc (MTTQ) Việt nam; các tổ chức Chính trị xã hội nhƣ: Hội Liên hiệp phụ nữ, Hội nông dân, Hội Cựu chiến binh, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Công đoàn Việt Nam, các cơ quan 9 đơn vị thuộc Quân đội nhân dân, Công an nhân dân, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân từ cấp Trung ƣơng đến cấp huyện. Công chức cấp xã Khái niệm công chức xã đƣợc quy định tại Khoản 3, Điều 4 của Luật cán bộ, công chức 2008 nhƣ sau: “Công chức cấp xã là công dân Việt Nam đƣợc tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hƣởng lƣơng từ ngân sách nhà nƣớc” [3]. Nhƣ vậy, công chức xã đƣợc tuyển dụng và phụ trách những lĩnh vực chuyên môn, nghiệp vụ cụ thể tại UBND cấp xã, trực tiếp tham mƣu cho lãnh đạo UBND cấp xã trong việc điều hành, chỉ đạo công tác, thực hiện các chủ trƣơng của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nƣớc.
Đội ngũ công chức cấp xã Đội ngũ công chức cấp xã là một bộ phận của đội ngũ CC nhà nƣớc, có vai trò quan trọng trong việc thực hiện các chủ trƣơng, đƣờng lối của Đảng và pháp luật của Nhà nƣớc tại cơ sở. Việc xây dựng đội ngũ CC cấp xã có đủ trình độ, năng lực và phẩm chất là nhiệm vụ thƣờng xuyên, có ý nghĩa quan trọng cả trƣớc mắt cũng nhƣ lâu dài trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và Nhà nƣớc ta. Qua các quan niệm về CC nhƣ trên có thể nhận định CC cấp xã là một khái niệm chung đƣợc sử dụng phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới, để chỉ những công dân đƣợc tuyển dụng vào làm việc thƣờng xuyên trong cơ quan nhà nƣớc. Nhƣ vậy, kết nối những khái niệm cùng với định nghĩa về CC cấp xã tại Khoản 3 Điều 4 Luật Cán bộ, công chức năm 2008, luận văn thống nhất sử dụng khái niệm sau đây: Đội ngũ CC cấp xã là tập hợp các công dân Việt Nam đƣợc tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc UBND cấp xã, trong biên chế và hƣởng lƣơng từ ngân sách nhà nƣớc.
Đội ngũ công chức cấp xã gồm các chức danh đƣợc quy định tại Điều 61 Luật số 10 52/2019/QH14 ngày 25 tháng 11 năm 2019 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2020, cụ thể: (1) Chỉ huy trƣởng quân sự; (2) Văn phòng - thống kê; (3) Địa chính - nông nghiệp - xây dựng và môi trƣờng; (4) Tài chính - kế toán; (5) Tƣ pháp - hộ tịch; (6) Văn hóa - xã hội [4]. Chất lượng đội ngũ công chức cấp xã Trong mỗi lĩnh vực khác nhau với mục đích khác nhau có nhiều quan điểm về chất lƣợng khác nhau nhƣ: Theo từ điển Tiếng việt thì “Chất lƣợng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con ngƣời, sự vật, sự việc”. Theo tiêu chuẩn đo lƣờng chất lƣợng Việt Nam (TCVN-ISO 8402) định nghĩa: “Chất lƣợng là tập hợp các đặc tính của một thực thể (đối tƣợng) tạo cho thực thể (đối tƣợng) có khả năng thỏa mãn những nhu cầu đã nêu ra hoặc nhu cầu tiềm ẩn”. "Chất lƣợng hiểu ở nghĩa chung nhất là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con ngƣời, một sự vật, sự việc" [16].
Nhƣ vậy, trong phạm vi đề tài nghiên cứu về chất lƣợng đội ngũ CC, có thể hiểu chất lƣợng của đội ngũ CC là khả năng giải quyết các vấn đề thuộc tất cả các lĩnh vực, khả năng thỏa mãn các yêu cầu của tổ chức, cá nhân về cung ứng các dịch vụ hành chính. Tiêu chí để đánh giá chất lƣợng CC cũng đa dạng: có thể là tỷ lệ giải quyết hồ sơ đảm bảo đúng quy định về thời gian, quy trình, thủ tục; có thể là sự đo lƣờng về mức độ thỏa mãn của ngƣời dân khi hƣởng thụ dịch vụ hành chính liên quan đến các yếu tố, nhƣ sự hài lòng về thái độ phục vụ, sự hài lòng về thời gian giải quyết công việc của ngƣời dân… Chất lƣợng đội ngũ CC đƣợc đánh giá dựa trên tiêu chuẩn của đội ngũ CC, là những quy định cụ thể các yêu cầu về trình độ, năng lực, phẩm chất đạo đức… của những ngƣời công chức theo những tiêu chí nhất định đối với từng ngành nghề riêng biệt. 11 Chất lƣợng CC là tổng hợp những phẩm chất nhất định về sức khỏe, trí tuệ khoa học, chuyên môn nghề nghiệp, phẩm chất đạo đức, ý chí, niềm tin, năng lực, luôn gắn bó với tập thể, với cộng đồng và khả năng thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ đƣợc giao. Trong thời kỳ CNH, HĐH đất nƣớc yêu cầu chất lƣợng đối với công chức ngày càng cao, đòi hỏi ngƣời CC không những có trình độ, phẩm chất theo tiêu chuẩn CC mà còn phải gƣơng mẫu, đi tiên phong về lý luận và thực tiễn, có tinh thần kỷ luật rất cao, có tƣ duy khoa học, lý luận sắc bén, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, luôn gắn bó với tập thể, với cộng đồng, có kỹ năng tốt trong việc kết hợp tri thức khoa học, kinh nghiệm, kỹ năng thực tiễn một cách nhạy bén, linh hoạt, đồng thời luôn chấp hành nghiêm chỉnh chủ trƣơng, đƣờng lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nƣớc.
Chất lƣợng của đội ngũ CC ngoài những yếu tố nêu trên còn phụ thuộc vào cơ cấu đội ngũ CC, đó là tỷ lệ hợp lý giữa các độ tuổi, giữa nam và nữ, giữa công chức lãnh đạo, quản lý, CC phụ trách chuyên môn nghiệp vụ. Mỗi CC không tồn tại một cách biệt lập mà phải đặt trong một chỉnh thể thống nhất của cả đội ngũ CC. Vì vậy quan niệm chất lƣợng đội ngũ CC phải đƣợc đạt trong mối quan hệ biện chứng giữa chất lƣợng của từng CC với chất lƣợng của cả đội ngũ. Bên cạnh đó cũng cần phải giải quyết tốt mối quan hệ giữa chất lƣợng và số lƣợng đội ngũ CC.
Chỉ khi nào hai mặt này có quan hệ hài hòa mới tạo nên sức mạnh đồng bộ của cả đội ngũ. Từ những phân tích nêu trên có thể hiểu, chất lƣợng đội ngũ CC xã là chỉ tiêu tổng hợp chất lƣợng của từng công chức cấp xã, thể hiện qua phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, trình độ, năng lực, kỹ năng công tác, chất lƣợng và hiệu quả thực nhiệm vụ đƣợc phân công của mỗi CC cũng nhƣ cơ cấu hợp lý về độ tuổi, về ngạch, bậc và số lƣợng đội ngũ CC bảo đảm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của UBND cấp xã. Nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã Chất lƣợng đội ngũ CC xã, thị trấn đƣợc thể hiện thông qua hoạt động của bộ máy chính quyền cấp xã, ở việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cấp xã. Do đó, để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nƣớc của UBND cấp xã, cần thiết phải nâng cao chất lƣợng của đội ngũ CC xã trên tất cả các mặt nhƣ: phẩm chất đạo đức, trình độ năng lực và khả năng hoàn thành nhiệm vụ, trình độ năng lực, sự tín nhiệm của nhân dân, khả năng thích ứng, xử lý các tình huống phát sinh của ngƣời CC đối với công vụ đƣợc giao,… Nâng cao chất lƣợng đội ngũ CC cấp xã là tổng thể các hình thức, phƣơng pháp, chính sách và biện pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lƣợng từng CC đáp ứng đòi hỏi về nguồn nhân lực cho sự phát triển kinh tế- xã hội trong từng giai đoạn phát triển.
Nâng cao chất lƣợng đội ngũ CC là một yếu tố vô cùng quan trọng trong việc hoàn thiện bản thân trong mỗi ngƣời CC. Bên cạnh thể lực, trí lực thì chất lƣợng nguồn nhân lực còn phản ánh tác phong, thái độ, ý thức làm việc của ngƣời CC. Việc nâng cao chất lƣợng đội ngũ CC cấp xã sẽ góp phần làm tăng ý thức, trách nhiệm lao động, góp phần làm tăng năng suất lao động xã hội. Nâng cao chất lƣợng đội ngũ CC cấp xã có vai trò đặc biệt quan trọng trong tiến trình phát triển kinh tế xã hội của địa phƣơng.
Để phát triển nhanh, bền vững mỗi địa phƣơng cần hết sức quan tâm đến chính sách phát huy tối đa năng lực của công chức thông qua nâng cao chất lƣợng đội ngũ CC của mình nhƣ: đào tạo, đào tạo lại, chăm sóc sức khỏe cả về vật chất, tinh thần, có chính sách đãi ngộ nhân tài hợp lý, rèn luyện tác phong công nghiệp,.