Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài liên quan đến đề tài luận án 1.1 Các công trình nghiên cứu về cán bộ, công tác cán bộ và chất lượng đội ngũ cán bộ của Đảng Cộng sản Thẩm Vinh Hoa, Ngô Quốc Diệu (Đồng Chủ biên, 2008), Tôn trọng tri thức, tôn trọng nhân tài, kế lớn trăm năm chấn hưng đất nước [74]. Cuốn sách tập trung luận giải làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ của Trung Quốc trong thời kỳ mới, chiến lược bồi dưỡng, giáo dục và sử dụng nhân tài “nhân tài là then chốt của phát triển” [74, tr.67], trong đó yếu tố tri thức được đề cao, đi đôi với đòi hỏi “tài đức song toàn”, những bài học kinh nghiệm về tuyển chọn nhân tài trong lịch sử đã đề ra bốn nguyên tắc lớn về tuyển chọn nhân tài: “Nguyên tắc có cả đức cả tài, nguyên tắc chọn người hiền đức, dùng người tài năng, nguyên tắc vì việc chọn người, nguyên tắc tùy theo tài mà sử dụng” [74, tr. Từ tổng kết kinh nghiệm thực tiễn của cách mạng Trung Quốc, các tác giả chỉ ra yêu cầu Đảng phải đào tạo được đội ngũ cán bộ có tài, đức, hết lòng với sự nghiệp cách mạng để xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Nhiệm Ngạn Thân (2016), Phát hiện và sử dụng nhân tài [124]. Tác giả cuốn sách đã chỉ rõ: “Phát hiện nhân tài không phải là việc dễ dàng, sử dụng nhân tài cũng rất khó, bảo vệ nhân tài lại càng nhiều rủi ro hơn” [124, tr. Với hướng nghiên cứu về cách dùng người, phát hiện, đào tạo và sử dụng nhân tài, lựa chọn cán bộ và nghệ thuật lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc; bằng kinh nghiệm thực tiễn hơn 40 năm công tác và phấn đấu, tác giả đặc biệt nhấn mạnh, việc lựa chọn cán bộ phải lấy đức làm trọng: “Khi lựa chọn cán bộ càng phải đặt nhân phẩm lên vị trí hàng đầu” [124, tr.55] và giải quyết tốt các mối quan hệ ứng xử với cấp trên và đối xử với cấp dưới, cần phải thực hiện tốt nguyên tắc kiên trì tính thống nhất giữa việc chịu trách nhiệm trước cấp trên và chịu trách nhiệm với cấp dưới. Tác giả khẳng định, chất lượng ngũ cán bộ nghiên cứu, giảng dạy ở các Trường Chính trị - Hành chính tỉnh nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay được cấu thành bởi các thuộc tính giá trị phản ánh các nội dung: bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống; trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kiến thức ngoại ngữ và tin học; năng lực giảng dạy và nghiên cứu khoa học; cơ cấu, số lượng; kết quả thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu, giảng dạy.
Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng, chỉ rõ nguyên nhân và rút ra 6 kinh nghiệm thực tiễn nâng cao chất lượng; tác giả xác định mục tiêu, phương hướng và đề xuất 7 giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ nghiên cứu, giảng dạy ở các Trường Chính trị - Hành chính tỉnh nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào đến năm 2025. Hồ Thành Quốc (2016), Đạo làm quan [94]. Tác giả đi sâu nghiên cứu, luận giải làm rõ những vấn đề, như: Làm quan như thế nào? Bản lĩnh cầm quyền vì dân của người làm quan ra sao? Những khó khăn lúng túng của cán bộ liêm chính, trong sạch; tăng cường tu dưỡng đạo đức, nâng cao tố chất bản thân và năng lực cầm quyền; phân tích tâm lý tác phong, đạo đức của cán bộ các cấp khi xây dựng tác phong, đạo đức liêm chính của Đảng… Trong chương 4, tiết 3 “Biện pháp phát huy vai trò của cán bộ lãnh đạo trong công tác xây dựng tác phong, đạo đức liêm khiết trong Đảng, trong chính quyền”, tác giả chỉ rõ, cần phải “Giữ nghiêm kỷ luật, dẫn đầu gương mẫu, làm gương sáng về chấp hành chế độ tác phong, đạo đức liêm khiết” [94, tr. Theo tác giả, cán bộ lãnh đạo dẫn đầu phải chấp hành chế độ, tác phong, đạo đức liêm khiết, cầm quyền thanh liêm, nghiêm khắc đòi hỏi mọi nơi, mọi chốn và phải xử tốt ba mối quan hệ, đó là: Quan hệ giữa nghiêm với mình và nghiêm với mọi người, quan hệ nghiêm với mình và nghiêm với cấp dưới, quan hệ giữa việc làm mếch lòng một người và việc làm mếch lòng đại đa số người.
Theo tác giả, chất lượng đội ngũ sĩ quan lực lượng Cảnh sát Nhân dân Lào được cấu thành bởi: số lượng và cơ cấu đội ngũ; phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống; trình độ, chuyên môn nghiệp vụ, năng lực công tác; phong cách làm việc của sĩ quan lực lượng cảnh sát nhân dân. Chất lượng đội ngũ cán bộ này là sự thống nhất biện chứng giữa phẩm chất và năng lực được thể hiện ở kết quả hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao. Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân và những vấn đề đặt ra; tác giả dự báo những yếu tố tác động, xác định phương hướng và đề xuất 7 giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ sĩ quan lực lượng Cảnh sát Nhân dân, Bộ An ninh nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào đến năm 2025. Theo tác giả, chất lượng đội ngũ cán bộ công chức tại các ban tổ chức tỉnh ủy là tổng thể những đặc điểm, tính chất tạo nên giá trị của một tập thể những người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào một ngạch công chức hoặc được giao một nhiệm vụ thường xuyên trong cơ quan giúp việc về công tác cán bộ của tỉnh ủy, được hưởng lương từ ngân sách nhà nước, chịu sự giám sát của nhân dân và chịu trách nhiệm trước pháp luật của nhà nước.
Chỉ rõ, chất lượng đội ngũ cán bộ công chức tại các ban tổ chức tỉnh ủy chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, như: thể chế quản lý; công tác cán bộ; môi trường, điều kiện làm việc; điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương. Luận án tập trung làm rõ quan niệm, xác định tiêu chí đánh giá, yếu tố tác động đến chất lượng bồi dưỡng cán bộ công chức; đánh giá thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân; xác định quan điểm, mục tiêu và đề xuất 5 giải pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng 13 cán bộ, công chức tại văn phòng Phủ Thủ tướng nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, đó là: Nâng cao chất lượng việc đánh giá nhu cầu và xây dựng mục tiêu bồi dưỡng cán bộ công chức; thiết kế nội dung, chương trình bồi dưỡng theo hướng phù hợp với chức danh và vị trí làm việc; xây dựng đội ngũ giảng viên và cơ sở vật chất phù hợp với nguồn lực và nhu cầu bồi dưỡng; đổi mới cơ chế quản lý kinh phí bồi dưỡng và tăng cường hiệu quả hoạt động thanh kiểm tra, đánh giá trong bồi dưỡng cán bộ, công chức; đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong bồi dưỡng. Viện nghiên cứu Xây dựng Đảng, Ban Tổ chức Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc (2022), Quản trị Đảng nghiêm minh toàn diện - Thành tựu và kinh nghiệm trong công tác tổ chức và xây dựng Đảng Cộng sản Trung Quốc từ sau Đại hội XVIII [162]. Nội dung cuốn sách gồm phần Tổng luận: Một chặng đường phi thường, những thành tựu huy hoàng và 12 chương đề cập nhiều nội dung quan trọng mang tính tổng kết về tư tưởng Tập Cận Bình về chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc thời đại mới, nêu rõ thành tựu và kinh nghiệm trong công tác quản trị Đảng nghiêm minh toàn diện.
Trong Chương 5 “Tích cực bồi dưỡng, đề cử những cán bộ tốt mà Đảng và nhân dân cần. Xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp tố chất cao có những bước tiến quan trọng - Những thành tựu và kinh nghiệm chính trong xây dựng đội ngũ cán bộ của Đảng Cộng sản Trung Quốc” đã khẳng định, xây dựng đội ngũ cán bộ là một nội dung sống còn của quản trị Đảng nghiêm minh toàn diện: “Đảng muốn quản trị Đảng, trước hết là phải quản lý cán bộ; quản trị Đảng nghiêm minh mấu chốt là phải quản trị cán bộ lãnh đạo nghiêm minh” [162, tr. Nội dung của công tác cán bộ là tích cực bồi dưỡng để đề cử cán bộ tốt mà Đảng và nhân dân cần, xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp có tố chất cao. Trên cơ sở đánh giá những thành tựu chính trong công tác xây dựng đội ngũ cán bộ của Đảng Cộng sản Trung Quốc và từ thực tiễn công tác cán bộ trong quá trình quản trị Đảng nghiêm minh, toàn diện, Đảng Cộng sản Trung Quốc rút ra những kinh nghiệm quý báu, đó là: Phải kiên trì nguyên tắc Đảng quản lý cán bộ, tăng cường vai trò lãnh đạo và nắm vững các tiêu chuẩn của 14 tổ chức đảng; phải củng cố nền tảng, nắm chắc công tác giáo dục lý luận tư tưởng; phải kiên trì lựa chọn những cán bộ biết đặt sự nghiệp lên trên hết, thúc đẩy sự nghiệp của Đảng và nhân dân không ngừng phát triển; phải tuân theo quy luật của công tác cán bộ, chọn người, dùng người chuẩn xác, khoa học; phải chú trọng xây dựng chế độ, xây dựng tốt cơ chế tuyển người, dùng người khoa học, chuẩn xác.
Các công trình nghiên cứu về xây dựng đội ngũ cán bộ và chất lượng đội ngũ cán bộ chính trị, chính ủy, chính trị viên trong quân đội A. Đề cập đến vị trí, vai trò, trách nhiệm và yêu cầu công tác của đội ngũ cán bộ chính trị trong Quân đội và Hải quân Liên Xô, tác giả khẳng định: “Cán bộ chính trị cấp đại đội được hợp thành một đội ngũ cán bộ của Đảng to lớn trong Quân đội và Hải quân” [70, tr. Trách nhiệm của cán bộ chính trị vẻ vang nhưng đồng thời phức tạp và đa dạng; trực tiếp chịu trách nhiệm về tổ chức và tình hình công tác chính trị, công tác giáo dục của đơn vị. Để hoàn thành tốt công tác của mình đòi hỏi đội ngũ cán bộ chính trị: Phải có cách xem xét và giải quyết sáng tạo đối với công tác của mình, phải tự rèn luyện về tinh thần, tâm lý, thể lực, phải biểu lộ tính kiên định và tinh thần tự chủ cho phép giữ được bình tĩnh trong những hoàn cảnh khó khăn và bất ngờ nhất, gây ảnh hưởng đến toàn thể cán bộ, chiến sĩ trên tàu và bảo đảm bằng mọi giá hoàn thành nhiệm vụ [70, tr.
Cùng với rèn luyện về tinh thần và ý chí, đòi hỏi cán bộ chính trị phải tích cực nâng cao trình độ tư tưởng, củng cố, bổ sung kiến thức lý luận, khả năng tổng kết thực tiễn và trình độ thuyết phục cấp dưới.