Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG CÁN BỘ NỮ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ CẤP TỈNH 1. Một số vấn đề lý luận chung về cán bộ nữ lãnh đạo quản lý cấp tỉnh 1. Các khái niệm - Khái niệm chất lượng: Trên thực tế, tùy theo đối tượng sử dụng mà từ “chất lượng” có ý nghĩa khác nhau như: Từ góc độ nhà sản xuất có thể xem “chất lượng” là mức độ hoàn thiện của sản phẩm (dự án) so với các tiêu chuẩn thiết kế được duyệt; theo quan điểm của người tiêu dùng, “chất lượng” là tổng thể các đặc tính của một thực thể, phù hợp với việc sử dụng, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hay chất lượng là giá trị mà khách hàng nhận được, là sự thỏa mãn nhu cầu của khách hàng. Ở Việt Nam hiện nay, theo từ điển tiếng Việt thì chất lượng là “cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con người, sự vật, sự việc” [50, tr.
Qua các phân tích ở trên chúng ta có thể hiểu một cách chung nhất “chất lượng” là cái tạo nên bản chất sự vật, là thuộc tính căn bản, ổn định, vốn có bên trong của mỗi con người hay sự vật, hiện tượng, làm cho sự vật này khác so với sự vật kia. Riêng đối với con người thì chất lượng của con người chính là sự tổng hợp những phẩm chất về trí tuệ, chuyên môn nghiệp vụ, đạo đức, ý chí, năng lực, v. và sự đánh giá, ghi nhận của xã hội đối với con người đó, thường nó biểu hiện qua mức độ hài lòng của người được phục vụ. Khái niệm cán bộ: Khoản 1 - Điều 4 Luật Cán bộ, Công chức năm 2008 quy định: Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành 17 download by : skknchat@gmail.com phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
Khái niệm cán bộ nữ: Cán bộ nữ là một bộ phận trong tổng thể đội ngũ cán bộ của Đảng, là một bộ phận tiên tiến của phong trào phụ nữ Việt Nam, được bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước hoặc được được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sỹ quan, hạ sỹ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy LĐQL của đơn vị sự nghiệp công lập. Khái niệm Lãnh đạo: Là một quá trình mà một người ảnh hưởng đến những người khác để thực hiện một mục tiêu nào đó, đồng thời hướng tổ chức tới sự gắn kết chặt chẽ. Ngoài ra, người ta cũng thường định nghĩa lãnh đạo là một quá trình theo đó một cá nhân ảnh hưởng đến một nhóm các cá nhân khác để đạt được một mục tiêu chung. Khái niệm quản lý: Quản lý là một hiện tượng xuất hiện rất sớm, là một phạm trù tồn tại khách quan được ra đời từ bản thân nhu cầu của mọi chế độ xã hội, mọi quốc gia, mọi thời đại.
Định nghĩa chung nhất về quản lí đó là: “Quản lí là quá trình tác động liên tục, có tổ chức, có kế hoạch, có hướng đích của chủ thể lên đối tượng theo một quy trình nhất định nhằm đạt hiệu quả tối ưu so với yêu cầu đặt ra”. Lãnh đạo trong HTCT: Là những cá nhân, tổ chức có quyền lực và trách nhiệm cao nhất, có khả năng hoạch định, đề ra các chủ trương, đường 18 download by : skknchat@gmail.com lối chính trị để thực hiện các mục tiêu, chiến lược phát triển đất nước của Đảng, Nhà nước; được bầu hoặc bổ nhiệm theo vị trí chức danh, họ giữ vai trò nòng cốt trong một cơ quan, tổ chức của HTCT; thực thi các hoạt động của tổ chức và tạo lập các quan hệ trong lãnh đạo, chỉ huy, điều hành, góp phần định hướng phát triển, hoàn thành các nhiệm vụ của tổ chức theo các mục tiêu đã đề ra. Quản lý trong HTCT: là những cá nhân, tổ chức có chức năng điều hành hoạt động và tổ chức thực hiện các công việc được lãnh đạo ủy quyền, phân quyền trong các cơ quan của đảng, nhà nước, mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương, tỉnh/thành phố, huyện. Khái niệm cán bộ nữ LĐQL: Từ khái niệm về “Cán bộ lãnh đạo, quản lý”, trong luận văn đề cập đến “nữ cán bộ lãnh đạo, quản lý” được hiểu như sau: “Cán bộ nữ lãnh đạo, quản lý” là công dân Việt Nam - thuộc giới nữ và lao động có chuyên môn, nghiệp vụ được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc TW, ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
Khái niệm về chất lượng cán bộ nữ LĐQL: Chất lượng cán bộ nữ LĐQL là một hệ thống những phẩm chất, giá trị được kết cấu như một chỉnh thể toàn diện, thể hiện qua phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ năng lực, khả năng hoàn thành nhiệm vụ của mỗi cán bộ nữ lãnh đạo quản lý và cơ cấu, số lượng, độ tuổi, thành phần của cả đội ngũ cán bộ nữ LĐQL. Chất lượng cán bộ nữ lãnh đạo, quản lý được phản ánh thông qua các tiêu chuẩn phản ánh sức khỏe, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, trình độ ngoại ngữ, tin học, các kỹ năng, kinh nghiệm trong quản lý, thái độ chính trị, đạo đức.của người cán bộ. Như vậy có thể hiểu: Chất lượng cán bộ nữ LĐQL là 19 download by : skknchat@gmail.com một hệ thống những phẩm chất, giá trị được kết cấu như một chỉnh thể toàn diện, thể hiện qua phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ năng lực, khả năng hoàn thành nhiệm vụ của mỗi cán bộ nữ lãnh đạo quản lý và cơ cấu, số lượng, độ tuổi, thành phần của cả đội ngũ cán bộ nữ LĐQL. Cơ sở chính trị, pháp lý về vai trò của phụ nữ tham gia lãnh đạo, quản lý trong hệ thống chính trị 1.
Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về vai trò của phụ nữ trong chính trị Các quan điểm của C.Mác về mục tiêu giải phóng giai cấp lao động, giải phóng con người lao động đã bao hàm vấn đề giải phóng phụ nữ. Bởi lẽ, nói tới con người trong tính loài, tính tộc loại của nó là nói tới một cơ cấu Giới, sự hiện diện đồng thời của giới Nam và giới Nữ. Lịch sử loài người chứng minh, con người muốn tồn tại và phát triển thì trước hết phải tiến hành hoạt động sản xuất vật chất. Phụ nữ là một lực lượng quan trọng trong đội ngũ đông đảo những người lao động.
Bằng lao động của mình, phụ nữ chẳng những đã góp phần tạo ra của cải vật chất và tinh thần, mà còn tham gia tích cực vào công cuộc đấu tranh giai cấp và đấu tranh dân tộc, các phong trào nổi dậy của những người bị áp bức bóc lột. Trên mọi bình diện của đời sống xã hội, phụ nữ đều có vai trò to lớn.Ăngghen, trong lịch sử nhân loại, không một phong trào to lớn nào của những người bị áp bức mà lại không có phụ nữ tham gia. Phụ nữ là những người bị áp bức nhất trong những người bị áp bức nên không bao giờ họ đứng ngoài và cũng không thể đứng ngoài các cuộc đấu tranh giải phóng.Mác nói: “Ai đã biết lịch sử thì biết rằng muốn sửa sang xã hội mà không có phụ nữ giúp vào, thì chắc không làm nổi. Xem tư tưởng và việc làm của đàn bà con gái, thì biết xã hội tiến bộ ra thế nào” [51,tr.
Các nhà kinh điển cho rằng, phụ nữ là nguồn nhân lực quan trọng để 20 download by : skknchat@gmail.com phát triển xã hội. Sự phát triển của mọi quốc gia phụ thuộc nhiều vào việc giải quyết vấn đề phụ nữ và địa vị xã hội của người phụ nữ trong xã hội. Trong quá trình sống và hoạt động, nữ giới luôn tỏ rõ năng lực của giới mình. Việc lôi cuốn phụ nữ tham gia quá trình quản lý đất nước, quản lý xã hội là rất cần thiết, là yêu cầu khách quan của một xã hội văn minh và phát triển.Lênin cũng đã từng chỉ rõ: Trong lịch sử chưa hề có một giai cấp nào giành được quyền thống trị, nếu nó không đào tạo ra được trong hàng ngũ của mình những người lãnh đạo chính trị, những đại biểu tiền phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo phong trào.
Các ông đánh giá cao vai trò của những người cán bộ lãnh đạo, quản lý trong các tổ chức kinh tế, chính trị, xã hội. “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng đều cần đến một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân…Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì phải cần có nhạc trưởng” [43, tr. Ở đây cũng vậy, C.Lênin nói về đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nói chung và cũng bao hàm cả cán bộ nữ lãnh đạo, quản lý.Lênin, công cuộc giải phóng phụ nữ là vấn đề hết sức khó khăn và phức tạp. Và để phát huy vị thế, vai trò của nữ giới từ trong gia đình cũng như ngoài xã hội điều cần thiết phải giải phóng phụ nữ, tăng cường sự tham gia của họ vào quản lý nhà nước, quản lý xã hội.
Ở vào những thời điểm bước ngoặt của cách mạng Nga, V.Lênin luôn chú ý đến công tác tổ chức bộ máy và con người, giai cấp vô sản muốn chiến thắng giai cấp tư sản thì phải đào tạo lấy “những nhà chính trị giai cấp thực sự của mình”.Lênin, giành quyền bình đẳng cho phụ nữ không chỉ ghi nhận trong văn bản mà còn phải thực hiện.