CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY TIÊU DÙNG ĐỐI VỚI SẢN PHẨM CHO VAY MUA Ô TÔ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan về Ngân hàng thương mại 1. Khái niệm về Ngân hàng thương mại Luật số 47/2010/QH12 Luật các tổ chức tín dụng Việt Nam định nghĩa: “Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng có thể được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật này. Trong đó, hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng, bao gồm: Huy động vốn dưới mọi hình thức, cho vay ngắn hạn, trung hạn, dài hạn, chiết khấu chứng từ có giá, bao thanh toán, cho thuê tài chính, thấu chi, cho vay trả góp, cho vay tiêu dùng và cung cấp mọi dịch vụ ngân hàng khác.
Luật Ngân hàng thương mại của các nước khác trên thế giới đều khẳng định: NHTM là định chế tài chính trung gian quan trọng nhất trong nền kinh tế thị trường, với nhiệm vụ nhận tiền gửi của công chức dưới hình thức ký thác,và sử dụng nguồn lực đó cho các nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và các hoạt động dịch vụ khác với mục đích kiếm lợi nhuận lực đó cho các nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và tài chính các hoạt động dịch vụ khác với mục đích tìm kiếm lợi nhuận. Như vậy, có thể nói rằng ngân hàng thương mại là định chế tài chính trung gian quan trọng vào loại bậc nhất một trong nền kinh tế thị trường. Nhờ hệ thống định chế chế trung gian này mà mà các nguồn tiền nhàn rỗi nằm rải rác trong xã hội sẽ được huy động, tập trung lại đồng thời sử dụng số vốn đó để cấp tín dụng cho các tổ chức kinh tế, cá nhân để phát triển kinh tế xã hội 1. Các chức năng của Ngân hàng thương mại 1.
Chức năng chung gian tín dụng Chức năng cơ bản và đặc trưng nhất của ngân hàng thương mại và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc thúc đẩy nền kinh tế hàng hóa phát triển. Thực hiện chức năng này, một mặt ngân hàng thương mại huy động và tập trung vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế như vốn tạm thời nhàn rỗi trong các tổ chức kinh tế, cơ quan đoàn thể, tiền tiết kiệm của dân cư để hình thành nguồn vốn cho vay, mặt khác trên cơ 11 SVTH: Nguyễn Thị Ngọc-5083402175 Luan van Mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng đối với sản phẩm cho vay mua ô tô tại Ngân hàng TPBank-GVHD: TS.Nguyễn Thạc Hoát sở nguồn vốn đã huy động được, ngân hàng sử dụng cho vay để đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế. Khi thực hiện chức năng làm trung gian tín dụng, ngân hàng thương mại đã huy động triệt để được các khoản vốn nhàn rỗi, điều hòa vốn từ nơi thừa đến nơi thiếu, kích thích quá trình luận chuyển vốn của toàn xã hội và thúc đẩy quá trình tái sản xuất của doanh nghiệp. Thực hiện chức năng trung gian tín dụng, ngân hàng thương mại thực sự là một cầu nối giữa những người có tiền muốn cho vay hoặc muốn gửi ở ngân hàng với những người thiếu vốn cần vay.
Ngân hàng thương mại đã góp phần tạo lợi ích công bằng cho cả ba bên trong quan hệ : người gửi tiền, ngân hàng và người vay. Chức năng trung gian thanh toán Ngân hàng thương mại là trung gian thanh toán: Theo Mác “công việc của người thủ quỹ chính là ở chỗ làm trung gian để thanh toán. Khi ngân hàng xuất hiện thì chức năng này được chuyển giao sang cho ngân hàng”. Trong chức năng này, xuất phát từ việc ngân hàng là người thủ quỹ của các doanh nghiệp, khiến cho ngân hàng có thể thực hiện các dịch vụ thanh toán theo sự ủy nhiệm của khác hàng.Trong quá trình thanh toán, ngân hàng đã sử dụng giấy bạc ngân hàng thay cho vàng trong quá trình lưu thông, và sau đó là sử dụng những công cụ lưu thông tín dụng thay cho giấy bạc ngân hàng.
Khi khách hàng gửi tiền vào ngân hàng, họ sẽ được ngân hàng đảm bảo an toàn trong việc cất giữ tiền và thực hiện thu chi một cách nhanh chóng, tiện lợi. Trong khi làm trung gian thanh toán, ngân hàng tạo ra các công cụ lưu thông tín dụng và độc quyền quản lý các công cụ đó (séc, giấychuyển tiền, thẻ thanh toán…) đã tiết kiệm cho xã hội rất nhiều chi phí về lưu thông. Với chức năng trung gian thanh toán cũng cho phép ngân hàng thương mại tạo ra bút tệ để mở rộng quy mô tín dụng đối với nền kinh tế, vừa tiết kiệm được lượng tiền mặt vừa đáp ứng được những biến động thường xuyên của họat động kinh tế.Trong một nền kinh tế phát triển, quy mô thanh toán, số lượng các khoản thanh toán và khoảng cách giữa khách hàng với nhau 12 SVTH: Nguyễn Thị Ngọc-5083402175 Luan van Mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng đối với sản phẩm cho vay mua ô tô tại Ngân hàng TPBank-GVHD: TS.Nguyễn Thạc Hoát ngày càng tăng lên nhanh chóng.Việc thanh toán trực tiếp giữa các khách hàng sẽ không thể nào thỏa mãn được yêu cầu của nền kinh tế nếu không có hệ thống ngân hàng thương mại làm chức năng trung gian thanh toán cho các chủ thể của nền kinh tế.Việc hệ thống ngân hàng thương mại thực hiện chức năng trung gian thanh toán mang một ý nghĩa rất to lớn đối với toàn bộ nền kinh tế nói chung. Chức năng tạo tiền Khi thực hiện chức năng trung gian tín dụng và trung gian thanh toán , NHTM có khả năng tạo ra tiền tín dụng (tiền ghi sổ), thể hiện trên tài khoản tiền gửi thanh toán của KH tại NHTM .Từ nguồn vốn tiền gửi tăng lên ban đầu, khi cho vay bằng chuyển khoản, hệ thống NHTM có khả năng tạo lên số tiền gửi gấp nhiều lần số tiền gửi tăng lên ban đầu 1.
Các hoạt động chủ yếu của NHTM 1. Hoạt động huy động vốn và phát triển nguồn vốn Hoạt động huy động vốn là hoạt động tiền đề có ý nghĩa đối với bản thân NH cũng như XH. Trong nghiệp vụ này NH được phép sử dụng những công cụ, biện pháp cần thiết mà luật pháp cho phép để huy động nguồn tiền nhàn rỗi trong xã hội làm nguồn vốn tín dụng để cho vay đối với nền kinh tế 1. Hoạt động quản lý và sử dụng vốn của NHTM Nghiệp vụ cho vay và đầu tư là nghiệp vụ sử dụng vốn quan trọng nhất, quyết định đến khả năng tồn tại và hoạt động của NHTM.
Đây là các nghiệp vụ cấu thành chủ yếu và quan trọng của TS Có của NH. Huy động được vốn nhàn rỗi, NHTM phải cân nhắc để hiệu quả hoá những nguồn vốn huy động được. Với mục tiêu chủ yếu là an toàn và sinh lời, hoạt động sử dụng vốn của NHTM tập trung ở ba nghiệp vụ chính: Dự trữ, Cho vay và Đầu tư. Hoạt động dịch vụ thu phí Nền kinh tế càng phát triển, các dịch vụ Ngân hàng theo đó cũng phát triển theo để đáp ứng yêu cầu ngày càng đa dạng của công chúng.
Thực hiện các hoạt động trung gian mang tính dịch vụ sẽ đem lại cho các NHTM những khoản thu nhập khá quan trọng. Điều cần lưu ý là các dịch vụ Ngân hàng sẽ 13 SVTH: Nguyễn Thị Ngọc-5083402175 Luan van Mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng đối với sản phẩm cho vay mua ô tô tại Ngân hàng TPBank-GVHD: TS.Nguyễn Thạc Hoát giúp NHTM phát triển toàn diện. ở các nước phát triển, các NHTM cạnh tranh với nhau bằng con đường “ phi giá”, tức là luôn có những dịch vụ mới cung cấp tiện nghi cho khách hàng. Dịch vụ Ngân hàng càng phát triển thể hiện xã hội công bằng văn minh, nền công nghiệp càng phát triển.
Lợi nhuận của NHTM không chỉ ở đầu tư, cho vay, mà gần phần nửa ở các dịch vụ, nhưng lại là lĩnh vực ít rủi ro. Nghiệp vụ trung gian của NHTM rất đa dạng và phong phú như : Dịch vụ chuyển tiền từ địa phương này sang địa phương khác, Dịch vụ chuyển khoản, Dịch vụ khấu trừ tự động, Thu chi hộ,. Qua đó NHTM sẽ thu được một khoản phí dịch vụ. Những dịch vụ ngân hàng ngày càng phát triển vừa cho phép hỗ trợ đáng kể cho nghiệp vụ khai thách nguồn vốn, mở rộng các nghiệp vụ đầu tư, vừa tạo ra thu nhập cho ngân hàng bằng các khoản tiền hoa hồng, lệ phí,… có vị trí xứng đáng trong giao đoạn phát triển hiện nay của ngân hàng thương mại.
Các hoạt động này gồm: Dịch vụ thanh toán trong nước và quốc tế: Thu hộ thuế, phí, lệ phí; Chi hộ, chi trả kiều hối; Dịch vụ cung cấp thẻ tín dụng, thẻ thanh toán, thẻ ATM…; Dịch vụ nhận cất giữ và bảo quản các loại tài sản sản quý; Giấy tờ có giá trị; Kinh doanh mua bán ngoại tệ, vàng bạc đá quý; Tư vấn tài chính, tư vấn phát hành cổ phiếu, trái phiếu; môi giới đầu tư chứng khoán; dịch vụ bảo hiểm Các dịch vụ thanh toán thu chi hộ cho khách hàng (chuyển tiền, thu hộ séc, dịch vụ cung cấp thẻ tín dụng, thẻ thanh toán.) Nhận bảo quản các tài sản quí giá, các giấy tờ chứng thư quan trọng của công chúng Bảo quản, mua bán hộ chứng khoán theo ủy nhiệm của khách hàng Kinh doanh mua bán ngoại tệ, vàng bạc đá quý 14 SVTH: Nguyễn Thị Ngọc-5083402175 Luan van Mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng đối với sản phẩm cho vay mua ô tô tại Ngân hàng TPBank-GVHD: TS.Nguyễn Thạc Hoát Tư vấn tài chính, giúp đỡ các công ty, xí nghiệp phát hành cổ phiếu, trái phiếu Dịch vụ thanh toán trong nước và quốc tế: Thu hộ thuế, phí, lệ phí; Chi hộ, chi trả kiều hối; Dịch vụ cung cấp thẻ tín dụng, thẻ thanh toán, thẻ ATM…; Dịch vụ nhận cất giữ và bảo quản các loại tài sản sản quý; Giấy tờ có giá trị; Kinh doanh mua bán ngoại tệ, vàng bạc đá quý; Tư vấn tài chính, tư vấn phát hành cổ phiếu, trái phiếu; môi giới đầu tư chứng khoán; dịch vụ bảo hiểm 1. Hoạt động cho vay tiêu dùng của Ngân hàng thương mại 1. Khái niệm cho vay tiêu dùng Cho vay tiêu dùng là các khoản cho vay nhằm tài trợ cho nhu cầu chi tiêu của người tiêu dùng, bao gồm cá nhân và hộ gia đình.