Mô Hình Tác Động Của Di Chuyển Hàng Ngày Đến Sự Lan Truyền Bệnh Sốt Xuất Huyết

Luận văn thạc sĩ VNU nghiên cứu ảnh hưởng của di chuyển hàng ngày đến sự lây lan bệnh sốt xuất huyết, phát triển mô hình đô thị tích hợp.

• Tác giả: Pinon Pierre-Antoine
• Người hướng dẫn: Dr Alexis Drogoul, Directeur De Recherche
• Trường học: Université Nationale Du Vietnam, Hanoi Institut Francophone International
• Chuyên ngành: Hệ thống thông tin
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Di Chuyển Hàng Ngày Tới Việc Lan Truyền Bệnh Sốt Xuất Huyết: Phát Triển Một Mô Hình Đô Thị Trên Nền Hệ Đa Tác Tử
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHAPITRE 1: PRESENTATION GENERALE
• 1.1. Présentation de l’établissement d’accueil
• 1.1.1. Présentation de l’IRD
• 1.1.2. Ses missions et ses ambitions
• 1.1.3. Données et chiffres clés de l’IRD
• 1.1.4. Les recherches de l’IRD au Vietnam
• 1.1.5. Présentation de l’UMI UMMISCO
• 1.1.6. Quelques partenaires de l’UMI UMMSCO
• 1.1.7. Présentation d’ICTLab

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mô Hình Tác Động Của Di Chuyển Hàng Ngày Đến Sự Lan Truyền Bệnh Sốt Xuất Huyết

Bệnh sốt xuất huyết là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, lây lan nhanh chóng qua muỗi Aedes aegypti. Mô hình tác động của di chuyển hàng ngày đến sự lan truyền bệnh sốt xuất huyết đã trở thành một chủ đề nghiên cứu quan trọng. Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về cách thức lây lan của bệnh mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho các nhà hoạch định chính sách trong việc kiểm soát dịch bệnh.

1.1. Di Chuyển Hàng Ngày Và Sự Lan Truyền Bệnh Sốt Xuất Huyết

Di chuyển hàng ngày của người dân có ảnh hưởng lớn đến sự lây lan của bệnh sốt xuất huyết. Khi người dân di chuyển từ khu vực này sang khu vực khác, nguy cơ lây lan virus tăng lên. Nghiên cứu cho thấy rằng sự gia tăng di chuyển có thể dẫn đến sự gia tăng số ca mắc bệnh.

1.2. Tác Động Của Mô Hình Dịch Tễ Học Đến Sự Lây Lan

Mô hình dịch tễ học giúp phân tích và dự đoán sự lây lan của bệnh sốt xuất huyết. Các yếu tố như mật độ dân số, điều kiện khí hậu và di chuyển hàng ngày đều được xem xét trong mô hình này. Kết quả cho thấy rằng mô hình có thể dự đoán chính xác sự bùng phát dịch bệnh.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Nghiên Cứu Sự Lan Truyền Bệnh

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về bệnh sốt xuất huyết, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc hiểu rõ các yếu tố tác động đến sự lây lan. Các yếu tố như biến đổi khí hậu, đô thị hóa và di chuyển hàng ngày đều có thể làm phức tạp thêm tình hình dịch bệnh.

2.1. Biến Đổi Khí Hậu Và Ảnh Hưởng Đến Sự Lây Lan

Biến đổi khí hậu có thể làm thay đổi môi trường sống của muỗi, từ đó ảnh hưởng đến sự lây lan của bệnh. Nhiệt độ và độ ẩm là những yếu tố quan trọng quyết định sự sinh sản của muỗi Aedes aegypti.

2.2. Đô Thị Hóa Và Tác Động Đến Sự Lây Lan Bệnh

Đô thị hóa nhanh chóng tạo ra nhiều khu vực có nước đọng, là nơi sinh sản của muỗi. Điều này làm gia tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh sốt xuất huyết trong các thành phố lớn.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Mô Hình Tác Động Của Di Chuyển

Nghiên cứu sử dụng mô hình toán học kết hợp với dữ liệu thực tế để phân tích sự tác động của di chuyển hàng ngày đến sự lan truyền bệnh sốt xuất huyết. Mô hình này cho phép mô phỏng các kịch bản khác nhau và đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp.

3.1. Mô Hình Toán Học Trong Nghiên Cứu

Mô hình toán học được xây dựng dựa trên các yếu tố như mật độ dân số, tần suất di chuyển và điều kiện khí hậu. Mô hình này giúp dự đoán sự lây lan của bệnh trong các khu vực khác nhau.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu Dịch Tễ Học

Phân tích dữ liệu dịch tễ học giúp xác định các yếu tố chính ảnh hưởng đến sự lây lan của bệnh. Dữ liệu từ các khu vực có dịch bệnh được sử dụng để kiểm tra tính chính xác của mô hình.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Mô Hình Trong Kiểm Soát Dịch Bệnh

Mô hình tác động của di chuyển hàng ngày đến sự lan truyền bệnh sốt xuất huyết có thể được áp dụng trong việc xây dựng các chiến lược kiểm soát dịch bệnh. Các nhà hoạch định chính sách có thể sử dụng thông tin từ mô hình để đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

4.1. Chiến Lược Kiểm Soát Dịch Bệnh

Các chiến lược kiểm soát dịch bệnh có thể bao gồm việc giảm thiểu di chuyển trong thời gian bùng phát dịch, tăng cường các biện pháp vệ sinh môi trường và tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Tại Can Tho

Nghiên cứu tại Can Tho cho thấy rằng việc áp dụng mô hình có thể giúp giảm thiểu số ca mắc bệnh. Các biện pháp can thiệp dựa trên mô hình đã được thực hiện và cho thấy hiệu quả tích cực.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu về mô hình tác động của di chuyển hàng ngày đến sự lan truyền bệnh sốt xuất huyết đã chỉ ra rằng di chuyển có ảnh hưởng lớn đến sự bùng phát dịch bệnh. Việc hiểu rõ mối liên hệ này sẽ giúp các nhà khoa học và nhà hoạch định chính sách đưa ra các biện pháp hiệu quả hơn trong việc kiểm soát dịch bệnh.

5.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu Về Bệnh Sốt Xuất Huyết

Nghiên cứu trong tương lai cần tiếp tục khai thác các yếu tố khác ảnh hưởng đến sự lây lan của bệnh, bao gồm cả các yếu tố xã hội và kinh tế. Việc phát triển các mô hình phức tạp hơn sẽ giúp cải thiện khả năng dự đoán.

5.2. Vai Trò Của Công Nghệ Trong Nghiên Cứu

Công nghệ thông tin và dữ liệu lớn có thể được sử dụng để thu thập và phân tích dữ liệu dịch tễ học, từ đó cải thiện độ chính xác của các mô hình dự đoán và hỗ trợ quyết định trong việc kiểm soát dịch bệnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITE NATIONALE DU VIETNAM, HANOI INSTITUT FRANCOPHONE INTERNATIONAL PINON Pierre-Antoine INFLUENCE DE LA MOBILITE QUOTIDIENNE SUR LA PROPAGATION DE LA DENGUE: DEVELOPPEMENT D'UN MODELE URBAIN INTEGRE A BASE D’AGENTS ẢNH HƯỞNG CỦA DI CHUYỂN HÀNG NGÀY TỚI VIỆC LAN TRUYỀN BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT: PHÁT TRIỂN MỘT MÔ HÌNH ĐÔ THỊ TRÊN NỀN HỆ ĐA TÁC TỬ MEMOIRE DE FIN D’ETUDES DU MASTER INFORMATIQUE HANOI – 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] UNIVERSITE NATIONALE DU VIETNAM, HANOI INSTITUT FRANCOPHONE INTERNATIONAL PINON Pierre-Antoine INFLUENCE DE LA MOBILITE QUOTIDIENNE SUR LA PROPAGATION DE LA DENGUE: DEVELOPPEMENT D'UN MODELE URBAIN INTEGRE A BASE D’AGENTS ẢNH HƯỞNG CỦA DI CHUYỂN HÀNG NGÀY TỚI VIỆC LAN TRUYỀN BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT: PHÁT TRIỂN MỘT MÔ HÌNH ĐÔ THỊ TRÊN NỀN HỆ ĐA TÁC TỬ Spécialité: Systèmes Intelligents et Multimédia Code: Programme pilote MEMOIRE DE FIN D’ETUDES DU MASTER INFORMATIQUE Sous la direction de: Dr Alexis DROGOUL, Directeur de recherche Dr Nicolas MARILLEAU, Ingénieur de recherche Lu et validé, bon pour la soutenance HANOI - 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ATTESTATION SUR L’HONNEUR J’atteste sur l’honneur que ce mémoire a été réalisé par moi-même et que les données et les résultats qui y sont présentés sont exacts et n’ont jamais été publiés ailleurs. La source des informations citées dans ce mémoire a été bien précisée. LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc. Signature de l’étudiant PINON Pierre-Antoine LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] REMERCIEMENTS Je tiens à exprimer toute ma reconnaissance à M. Alexis Drogoul, directeur de recherche à l’IRD UMMISCO/UPMC, qui m'a proposé cette offre de stage, et je le remercie pour l'encadrement sans faille, le suivi qu’il ma apporté à mon stage, les conseils, les discussions et réunions que nous avons pu avoir tout au long de la réalisation de ce stage, aussi pour l’inspiration, et pour le temps qu’il a bien voulu me consacrer. Je tiens à remercier toute l’équipe pédagogique de l’Institut de la Francophonie pour l’Informatique (IFI) de Hanoï, Vietnam et les intervenants professionnels responsables de la formation en master de recherche en informatique, pour avoir assuré la partie théorique de celle-ci.

Mes sincères remerciements s’adressent aussi à l’ensemble de l’équipe du projet PICURS, Mlle Julie Blot, Post-Doctorante en géographie, M. Frédérick Gay, Spécialiste en statistique et M. Bernard Gazelles, Spécialiste en épidémiologie, pour les données épidémiologiques qu’il m'a apportées. Je remercie l’ensemble du personnel "ICTLab" de l'Université des Sciences et Techniques de Hanoi, pour son accueil très chaleureux et pour les conditions de travail optimales.

Je souhaite remercier toutes les personnes qui m'ont aidé et soutenu durant toute la période du stage, en particulier à M. Truong Chi Quang, qui m'a aidé à la création des données shapefiles, à Huynh Quang Nghi, qui m'a aidé à la mise en place de la plateforme ainsi que Duc An Vo, développeur du plug-in Gen* sous GAMA, qui m'a aidé à comprendre et à implémenter ce plug-in dans le modèle. Egalement, je remercie les personnes qui m'ont accueillie lors de ma mission à Can Tho, Minh Thu, Van Pham Dang Tri et Nguyen Hieu Trung. Enfin, j’adresse mes plus sincères remerciements à ma famille, qui m’a toujours soutenue et encouragé au cours de la réalisation de mes études et de ce mémoire.

Merci à toutes et à tous. Page 1 sur 63 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] RESUME La maladie de dengue est une maladie virale transmis par les moustiques Aedes aegypti à l’homme. Cette maladie se propage géographiquement très vite si certaines mesures ne sont pas prises au moment opportun. La vitesse de propagation d’épidémies de dengue dépend fortement des différents facteurs tels que les facteurs climatiques, les facteurs démographiques, et les facteurs hydrologiques.

Mise à part ces trois facteurs, la mobilité de la population est aussi un facteur non négligeable lors de la propagation d’épidémies de dengue vis à vis des risques sanitaires. Dans ce travail, nous essayons de comprendre les liens qui pourraient exister entre la mobilité de la population et la propagation d’épidémies de dengue. Nous avons construit un modèle à base d’agents couplé à un modèle mathématique permettant de simuler la propagation d’épidémies de dengue au niveau microscopique. Notre modèle s’appuie sur les données réelles d’une grande ville à risques : Can Tho (Vietnam).

Nous avons constaté lors des expérimentations que plus les individus se déplacent, plus la maladie s’étend très vite. Ce qui nous permet de dire que la mobilité de la population a un impact direct sur le ralentissement ou l’accélération de la vitesse de propagation d’épidémies de dengue. Nous avons constaté aussi que l’aménagement du territoire a un effet sur la propagation d’épidémies de dengue. Egalement, nous avons constaté que le changement climatique a un impact direct sur la reproduction des moustiques, ce qui favorise ou pénalise la propagation d’épidémies de dengue dans une courte durée.

Notre modèle pourrait aider les décideurs à comprendre le rôle de la mobilité de la population face à la propagation d’épidémies de dengue. Page 2 sur 63 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT The dengue disease is a viral disease transmitted by Aedes aegypti mosquitoes to humans. This disease is spread geographically very quickly if some measures are not taken at the right time. The speed of propagation of epidemics of dengue is highly dependent on various factors such as climatic factors, demographic factors, and hydrology factors.

Aside from these three factors, the mobility of the population is also a significant factor in the spread of dengue epidemics. In this work, we try to understand the relationships that may exist between the mobility of the population and spread of dengue epidemics overlooked health risks. We built an agent based model coupled with a mathematical model to simulate the spread of dengue epidemics at the microscopic level. Our model is based on the actual data of the population of the a citie at risk : Can Tho (Vietnam).

We found in experiments that more individuals move, more the disease spreads very quickly. This allows us to say that the mobility of the population has a direct impact on slowing or accelerating the rate of spread of dengue epidemics. We also found that land has an effect on the spread of dengue epidemics. Also, we found that climate change has a direct impact on the reproduction of mosquitoes, which favors or penalizes the spread of dengue outbreaks in a short time.

Our models can help decision makers to understand the role of population mobility upon the spread of dengue epidemics. Page 3 sur 63 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE DES FIGURES Figure 3.2-1 : Environnement de simulation du modèle [22]……………………….3-1 : Représentation de la fonction d’émergence des moustiques [24].1-1 : Carte SIG du district de Ninh Kieu, Vietnam, 2010…………………….3-1 : Mobilité humaine……………………………………………………………39 Figure 4.4-2 : Diagramme de classe UML du modèle…………………………….1-1 : Pourcentage des travailleurs…………………………………………………43 Figure 5.1-2 : Répartition Homme/Femme, donnée réel, Can Tho 2010………………….1-3 : Extrait de l'échantillon……………………………………………….1-4Erreur ! Utilisez l'onglet Accueil pour appliquer 0 au texte que vous souhaitez faire apparaître ici. : Résultat selon l'âge pour environ 1M habitants…………………………….1-5 : Résultat selon l'âge pour 500 habitants…………………………………….1-6 : Répartition selon le statut socioprofessionnel - Echantillon…………….1-7 : Répartition selon le statut socioprofessionnel - Taille réel………………….2-1 : Vue sous GAMA - An Hoa 2005 (gauche) et 2010 (droite)……………….2-2 : Vue sous GAMA - Modèle …………………………………………………47 Figure 5.2-1 : Effectifs population de moustiques……………………………………………49 Figure 5.2-2 : Effectifs population d’être humains I et E avec mobilité de 20%.2-3 : Effectifs population d’être humains I et E avec mobilité de 80%.2-4 : Effectifs population d’individus I et E, mobilité de 20%, SIG modifié…….2-5 : Effectifs population d’individus I et E, mobilité de 80%, SIG modifié……….2-6 : Températures hautes et basses pendant 5 années, début Janvier 2005…….2-7 : Températures moyennes pendant 5 années, début Janvier 2005………….2-8 : Prolifération des moustiques avec températures moyennes…………….2-9 : Prolifération des moustiques avec températures hautes et basses…………….53 Figure Annexe 2-1 - Installation Gen*……………………………………………………….59 Figure Annexe 3-2 : An Hoa 2005 (gauche) et An Hoa 2010 (droite)………….……………59 Figure Annexe 3-3 : Cai Khe 2005 (gauche) et Cai Khe 2010 (droite)………………………60 Figure Annexe 3-4 : An Binh 2005 (gauche) et An Binh 2010 (droite)……………….……60 Figure Annexe 4-1 : Photos réelles d’eaux stagantes, Can Tho, An Hoa, 2015………….61 Figure Annexe 5-1 : SIG modifié première façon……………………………………………62 Figure Annexe 5-2: SIG modifié première façon…………………………………………….63 Page 4 sur 63 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LISTE DES TABLEAUX Tableau 3.1-1 : Définitions des variables du modèle [19] …………………………………19 Tableau 3.1-2 : Définitions des variables du modèle [20] …………………………………20 Tableau 3.3-2 : Définitions des variables SEIR du modèle [24]………………………….3-1 : Définitions des variables SEI du modèle [24]…………………………….1-1 : Liste des agents…………………………………………………………….1-1 : Distribution par âge dans chaque quartier étudié……………….1-2 : Distribution par âge de notre échantillon………………………………….42 Page 5 sur 63 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] INTRODUCTION La dengue a été décrite dès le 18ème siècle. Cette maladie est transmise à l’homme par des moustiques Aedes aegypti.

Elle est classée parmi les maladies émergentes du fait de son extension géographique rapide : contamination d’un village à un autre, d’une ville à une autre, voire même d’un pays à un autre. Aujourd’hui, Aedes aegypti est présent dans pratiquement toutes les zones tropicales et intertropicales du globe, Deux milliards et demi de personnes, soit plus de 40% de la population mondiale sont menacées par la dengue. Dans un rapport que l’Organisation mondiale de la santé (OMS) a publié, elle estime que la maladie pourrait toucher chaque année 50 à 100 millions personnes dans le monde. La maladie est aujourd’hui endémique dans plus de 100 pays en Afrique, dans les Amériques, en Méditerranée orientale, en Asie du Sud- Est et dans le Pacifique occidental, indique l’OMS.

La progression de la propagation d’épidémies de dengue est fortement dépendante des facteurs environnementaux, aussi bien naturels (température, précipitation et humidité) qu’aux activités produites par l’Homme (les modes de stockage des réserves d’eau, les eaux stagnantes produites par les vases, les gouttières). Au cours de ces 20 dernières années, la dengue a émergé ou ré-émergé dans les pays asiatiques, provoquant des épidémies importantes et de nombreux décès humains En outre, plus le nombre de voyages augmente, plus le nombre de cas de dengue importée augmente. Jusqu’à maintenant, il n’existe aucun traitement spécifique ni vaccin contre la dengue. "Actuellement, la seule méthode pour prévenir ou combattre la transmission du virus consiste à lutter contre les vecteurs", souligne l’OMS.

L’émergence de la dengue dans des différents pays est un phénomène complexe qui conduit les chercheurs à s’intéresser à la fois aux maladies elles-mêmes et aux conditions de leur émergence et de leur propagation. Le grand défi est de comprendre les liens pouvant exister entre la propagation d’épidémies de dengue et les différents facteurs dynamiques comme les facteurs climatiques, les facteurs hydrologiques, et les facteurs démographiques. Cette étude est une analyse du système complexe du fait que les dynamiques de chaque facteur à prendre en compte sont déjà des systèmes complexes. Mise à part les facteurs climatiques et les facteurs hydrologiques, la progression et l’émergence rapide d’épidémies de dengue dépendent aussi d’autres facteurs tels que : l’amplification des voyages et l’urbanisation.

L’amplification des voyages favorise en effet la dissémination des différents sérotypes du virus de la dengue. Et l’urbanisation, qui, quant à elle, permet de développer l’accessibilité à l’eau courante, joue également un rôle important dans l’évolution de la propagation d’épidémies de dengue. Elle concourt à multiplier le nombre de logements susceptibles d’avoir des eaux stagnantes pouvant entraîner la production rapide d’œufs des moustiques vecteurs de dengue ; ce Page 6 sur 63 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.