0 BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TỔNG CỤC DẠY NGHỀ GIÁO TRÌNH Môn học: An toàn lao động NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định số:.) Hà nội năm 2012 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN: Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. MÃ TÀI LIỆU: MĐ 15 LỜI GIỚI THIỆU Hằng ngày mỗi chúng ta ít nhất phải có tám tiếng để lao động sản xuất vì vậy phải tiếp xúc thường xuyên với các mối nguy hại. Để phục vụ cho học viên học nghề và thợ sửa chữa ô tô những kiến thức cơ bản cả về lý thuyết và kỹ năng nhận dạng các mối nguy hại và đánh giá rủi ro.
Với mong muốn đó giáo trình được biên soạn, nội dung giáo trình bao gồm hai phần Phần 1: Những khái niệm cơ bản về bảo hộ và an toàn lao động Phần 2: Kỹ thuật an toàn lao động Kiến thức trong giáo trình được biên soạn theo chương trình Tổng cục Dạy nghề, sắp xếp logic từ nhận dạng các mối nguy, đến cách phân tích các rủi ro, phương pháp kiểm tra và quy trình thực hành sơ, cấp cứu. Do đó người đọc có thể hiểu một cách dễ dàng. Xin chân trọng cảm ơn Tổng cục Dạy nghề, khoa Động lực trường Cao đẳng nghề Cơ khí Nông nghiệp cũng như sự giúp đỡ quý báu của đồng nghiệp đã giúp tác giả hoàn thành giáo trình này. Mặc dù đã rất cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi sai sót, tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp của người đọc để lần xuất bản sau giáo trình được hoàn thiện hơn.
Hà Nội, ngày…. năm 2012 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: Nguyễn Xuân Sơn 2 MỤC LỤC ĐỀ MỤC TRANG Lời giới thiệu 1 Mục lục 2 Phần 1. Những khái niệm cơ bản về bảo hộ và an toàn lao động 5 1.1 Mục đích, ý nghĩa, tính chất công tác bảo hộ lao động.2 Tính chất và nhiệm vụ của công tác bảo hộ lao động 10 1.3 Những khái niệm cơ bản về bảo hộ và an toàn lao động.4 Công tác tổ chức bảo hộ lao động 17 1.5 Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động.6 Ảnh hưởng của vi khí hậu, bức xạ ion hoá và bụi 24 1.7 Bức xạ iôn hoá 29 1.
Ảnh hưởng của Tiếng ồn và rung động 32 1. Rung động trong sản xuất. Ảnh hưởng của điện từ trường và hoá chất độc 38 1. Ảnh hưởng của ánh sáng, màu sắc và gió 43 Phần 2.
Kỹ thuật an toàn lao động 49 2.Những khái niệm cơ bản 50 2. Kỹ thuật an toàn điện 50 2. Kỹ thuật an toàn thiết bị nâng hạ và phòng chống cháy, nổ 53 2. Sơ cứu nạn nhân bị tai nạn lao động 60 3 CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC AN TOÀN LAO ĐỘNG Mã số môn học: MH 15 Thời gian môn học: 30giờ; (Lý thuyết: 25 giờ; Thực hành: 5 giờ) I.
VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔN HỌC - Vị trí: Môn học được bố trí giảng dạy song song với các môn học/ mô đun sau: MH13, MH 14, MH 16, MĐ 18, MĐ 19 - Tính chất: Là môn học kỹ thuật cơ sở bắt buộc. MỤC TIÊU MÔN HỌC: + Trình bày được mục đích, ý nghĩa, tính chất và nhiệm vụ của công tác bảo hộ lao động + Trình bày được các biện pháp kỹ thuật an toàn lao động trong gia công cơ khí, an toàn điện, thiết bị nâng hạ và phòng chống cháy nổ + Trình bày được các khái niệm cơ bản về công tác tổ chức bảo hộ lao động + Giải thích đúng các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe, các nguyên nhân gây ra tai nạn lao động và các biện pháp an toàn lao động + Phân tích và phát hiện được một số tình huống không an toàn trong lao động + Nhận dạng được các dụng cụ, thiết bị phòng cháy, chữa cháy và bảo hộ lao động thông dụng + Phương pháp sơ cấp cứu nạn nhân bị tai nạn lao động và nạn nhân bị điện giật. + Tuân thủ đúng quy định, quy phạm về kỹ thuật an toàn lao động + Rèn luyện tác phong làm việc nghiêm túc, cẩn thận. NỘI DUNG MÔN HỌC: 1 Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian: Loại Thời lượng Địa Mã bài Tên chương mục bài Tổng Lý Thực Kiểm điểm dạy số thuyết hành tra MH15- Phần 1.
Những khái 15 14 1 01 niệm cơ bản về bảo hộ và an toàn lao động MH15- Phần 2. Kỹ thuật an toàn 15 14 1 02 lao động Tổng 30 28 2 4 IV. Yêu cầu về đánh giá hoàn thành môn học/mô đun 1. Phương pháp kiểm tra, đánh giá khi thực hiện mô đun: Được đánh giá qua bài viết, kiểm tra, vấn đáp hoặc trắc nghiệm, tự luận, thực hành trong quá trình thực hiện các bài học có trong mô đun về kiến thức, kỹ năng và thái độ.
Nội dung kiểm tra, đánh giá khi thực hiện mô đun: - Kiến thức: Qua sự đánh giá của giáo viên và tập thể giáo viên bằng các bài kiểm tra viết và trắc nghiệm điền khuyết: + Trình bày được phương pháp nhận dạng các mối nguy - Kỹ năng: Áp dụng các biện pháp an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp đầy đủ đúng kỹ thuật và qua sự nhận xét, tự đánh giá của học viên và của giáo viên đạt các yêu cầu: + Nhận dạng được các mối nguy + Sử dụng đúng các trang thiết bị của bảo hộ. + Thực hành sơ, cấp cứu đảm bảo chính xác và an toàn. + Chuẩn bị, bố trí và sắp xếp nơi làm việc vệ sinh, an toàn và hợp lý. - Thái độ: Qua sự đánh giá trực tiếp trong quá trình học tập của học viên, đạt các yêu cầu: + Chấp hành nghiêm túc các quy định về kỹ thuật, an toàn và tiết kiệm trong công việc.
+ Có tinh thần trách nhiệm hoàn thành công việc đảm bảo an toàn, chất lượng và đúng thời gian. 5 PHẦN 1: NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ AN TOÀN- BẢO HỘ LAO ĐỘNG Mã chương 15-01 Mục tiêu : - Trình bày được khái niệm, mục đích, ý nghĩa, tính chất và nhiệm vụ của công tác bảo hộ lao động - Xác định đúng các yếu tố nguy hiểm và có hại đối với người lao động; các biện pháp tổ chức bảo hộ lao động - Tuân thủ đúng quy định, quy phạm về kỹ thuật an toàn lao động. Khái niệm cơ bản về bảo hộ lao động và an toàn lao động 1. Mục đích, ý nghĩa của công tác bảo hộ lao động 1.
Tính chất và nhiệm vụ của công tác bảo hộ lao động 1. Những khái niệm cơ bản về bảo hộ và an toàn lao động 1. Điều kiện lao động và tai nạn lao động 1. Các yếu tố nguy hiểm và có hại trong quá trình sản xuất 1.
Công tác tổ chức bảo hộ lao động 1. Các biện pháp bảo hộ lao động bằng các văn bản pháp luật 1. Biện pháp tổ chức 2. Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động 2.
Khái niệm về điều kiện lao động 2. Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động 2. Nguyên nhân kỹ thuật 2. Nguyên nhân tổ chức và vận hành máy 2.
Nguyên nhân vệ sinh 3. Ảnh hưởng của vi khí hậu, bức xạ ion hoá và bụi 3. Khái niệm về vệ sinh lao động 3. Vi khí hậu 3.
Nhiệt độ, độ ẩm tương đối và bức xạ nhiệt 3. Tác hại của vi khí hậu và các biện pháp phòng tránh 3. Bức xạ iôn hoá 3. Ảnh hưởng của bức xạ iôn hoá và các biện pháp phòng tránh 6 3.
Phân loại bụi và tác hại của bụi 3. Các biện pháp đề phòng bụi 4. Ảnh hưởng của Tiếng ồn và rung động 4. Khái niệm và các tiêu chuẩn tiếng ồn cho phép 4.
Tác hại của tiếng ồn và các biện pháp phòng chống 4. Rung động trong sản xuất 4. Khái niệm và tiêu chuẩn cho phép rung cục bộ 4. Tác hại của rung động và các biện pháp đề phòng 5.
Ảnh hưởng của điện từ trường và hoá chất độc 5. Điện từ trường 5. Ảnh hưởng của điện từ trường 5. Biện pháp phòng tránh 5.
Hoá chất độc 5. Đặc tính chung của hoá chất độc 5. Các dạng nhiễm độc trong sản xuất cơ khí và biện pháp phòng tránh 6. Ảnh hưởng của ánh sáng, màu sắc và gió 6.
Ảnh hưởng của ánh sáng 6. Các biện pháp chiếu sáng 6. Ảnh hưởng của màu sắc 6. Các màu sắc thường sử dụng trong sản xuất 6.
Tác dụng của gió 6. Các biện pháp thông gió 6. Ảnh hưởng của các điều kiện lao động khác * Kiểm tra lý thuyết 7 1. NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ BẢO HỘ LAO ĐỘNG VÀ CÔNG TÁC AN TOÀN LAO ĐỘNG Lao động là hoạt động quan trọng nhất của con người, nó tạo ra của cải vật chất và các giá trị tinh thần của xã hội.
Lao động có năng suất, chất lượng và hiệu quả cao là nhân tố quyết định sự phát triển của đất nước, xã hội, gia đình và bản thân mỗi người lao động. Bất cứ một chế độ xã hội nào, lao động của con người cũng là một trong những yếu tố quyết định nhất, năng động nhất trong sản xuất. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: "Xã hội có cơm ăn, áo mặc, nhà ở là nhờ người lao động. Xây dựng giàu có, tự do dân chủ cũng là nhờ người lao động.
Tri thức mở mang, cũng nhờ lao động.Vì vậy lao động là sức chính của sự tiến bộ xã hội loài người". Trong quá trình lao động tạo ra của cải vật chất cho xã hội, con người luôn phải tiếp xúc với máy móc, trang thiết bị, công cụ và môi trường. Đây là một quá trình hoạt động phong phú, đa dạng và rất phức tạp, vì vậy luôn phát sinh những mối nguy hiểm và rủi ro. làm cho người lao động có thể bị tai nạn hoặc mắc bệnh nghề nghiệp, vì vậy vấn đề đặt ra là làm thế nào để hạn chế được tai nạn lao động đến mức thấp nhất.
Một trong những biện pháp tích cực nhất đó là giáo dục ý thức bảo hộ lao động cho mọi người và làm cho mọi người hiểu được mục đích, ý nghĩa của công tác bảo hộ lao động.1 Mục đích, ý nghĩa, tính chất công tác bảo hộ lao động. Mục đích của công tác bảo hộ lao động Một quá trình lao động có thể tồn tại một hoặc nhiều yếu tố nguy hiểm, có hại.