Luận văn kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh doanh nghiệp thương mại - Đàm Thị Thoa

Luận văn phân tích tổ chức công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty xuất nhập khẩu nông sản thực phẩm Hà Nội.

• Tác giả: Đàm Thị Thoa
• Trường học: Công Ty Xuất Nhập Khẩu Nông Sản Thực Phẩm Hà Nội
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Tổ Chức Kế Toán Bán Hàng và Xác Định Kết Quả Kinh Doanh Tại Công Ty Xuất Nhập Khẩu Nông Sản Thực Phẩm Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Văn Tốt Nghiệp
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: PHƯƠNG PHÁP KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ KẾ TOÁN KẾT QUẢ KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI
• 1.1. Đặc điểm hoạt động bán hàng của Doanh nghiệp thương mại
• 1.2. Phương pháp kế toán bán hàng
• 1.2. Kết quả hoạt động bán hàng của doanh nghiệp thương mại

Tóm tắt

I. Tổng quan về tổ chức công tác kế toán bán hàng tại công ty xuất nhập khẩu nông sản thực phẩm Hà Nội

Công tác kế toán bán hàng là một phần quan trọng trong hoạt động kinh doanh của công ty xuất nhập khẩu nông sản thực phẩm Hà Nội. Việc tổ chức công tác này không chỉ giúp theo dõi doanh thu mà còn đảm bảo tính chính xác trong việc xác định kết quả bán hàng. Để đạt được hiệu quả cao, công ty cần áp dụng các phương pháp kế toán hiện đại và phù hợp với quy định của pháp luật.

1.1. Đặc điểm hoạt động bán hàng của công ty xuất nhập khẩu nông sản

Công ty hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực xuất khẩu nông sản, do đó, quy trình bán hàng cần được tổ chức chặt chẽ. Các sản phẩm nông sản thường có tính chất dễ hư hỏng, yêu cầu công tác bảo quản và vận chuyển phải được thực hiện nghiêm ngặt.

1.2. Vai trò của kế toán bán hàng trong doanh nghiệp

Kế toán bán hàng không chỉ ghi nhận doanh thu mà còn giúp doanh nghiệp phân tích hiệu quả kinh doanh. Thông qua các báo cáo tài chính, doanh nghiệp có thể đánh giá được tình hình tài chính và đưa ra các quyết định chiến lược.

II. Vấn đề và thách thức trong công tác kế toán bán hàng

Trong quá trình tổ chức công tác kế toán bán hàng, công ty gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh và khả năng cạnh tranh của công ty trên thị trường. Việc nhận diện và giải quyết kịp thời các vấn đề này là rất cần thiết.

2.1. Khó khăn trong việc ghi nhận doanh thu

Việc ghi nhận doanh thu trong kế toán bán hàng thường gặp khó khăn do tính chất của sản phẩm nông sản. Doanh thu có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như giá cả thị trường, chi phí vận chuyển và thời gian giao hàng.

2.2. Thách thức trong quản lý chi phí bán hàng

Quản lý chi phí bán hàng là một thách thức lớn đối với công ty. Các chi phí như chi phí vận chuyển, bảo quản và quảng cáo cần được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo lợi nhuận.

III. Phương pháp tổ chức công tác kế toán bán hàng hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả công tác kế toán bán hàng, công ty cần áp dụng các phương pháp hiện đại và phù hợp với thực tiễn. Việc này không chỉ giúp cải thiện quy trình làm việc mà còn nâng cao độ chính xác trong việc ghi nhận doanh thu.

3.1. Áp dụng công nghệ thông tin trong kế toán bán hàng

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc tự động hóa quy trình kế toán. Việc sử dụng phần mềm kế toán giúp giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian.

3.2. Đào tạo nhân viên kế toán

Đào tạo nhân viên kế toán là một yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng công tác kế toán. Nhân viên cần được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện công việc một cách hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Việc tổ chức công tác kế toán bán hàng tại công ty xuất nhập khẩu nông sản thực phẩm Hà Nội đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu đã giúp công ty cải thiện quy trình làm việc và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

4.1. Kết quả đạt được từ việc cải tiến quy trình kế toán

Cải tiến quy trình kế toán đã giúp công ty giảm thiểu thời gian ghi nhận doanh thu và nâng cao độ chính xác trong báo cáo tài chính.

4.2. Phân tích kết quả bán hàng qua các báo cáo tài chính

Các báo cáo tài chính cho thấy doanh thu bán hàng của công ty đã tăng trưởng ổn định trong những năm qua, nhờ vào việc áp dụng các phương pháp kế toán hiệu quả.

V. Kết luận và tương lai của công tác kế toán bán hàng

Công tác kế toán bán hàng tại công ty xuất nhập khẩu nông sản thực phẩm Hà Nội đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, để duy trì và phát triển bền vững, công ty cần tiếp tục cải tiến và đổi mới trong công tác kế toán.

5.1. Định hướng phát triển công tác kế toán bán hàng

Công ty cần xác định rõ định hướng phát triển công tác kế toán bán hàng, từ đó xây dựng kế hoạch cụ thể để thực hiện.

5.2. Tầm quan trọng của việc cập nhật quy định pháp luật

Việc cập nhật các quy định pháp luật liên quan đến kế toán bán hàng là rất cần thiết để đảm bảo công ty hoạt động đúng quy định và nâng cao uy tín trên thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế và chuyển đổi từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường tự chủ tài chính, hoạt động tiêu thụ hàng hóa giữ vai trò sống còn đối với sự tồn tại của các doanh nghiệp thương mại. Hoạt động bán hàng không chỉ là cầu nối trực tiếp giữa sản xuất và tiêu dùng mà còn là khâu quyết định tốc độ luân chuyển vốn, tạo nguồn thu bù đắp chi phí và bảo toàn nguồn vốn kinh doanh. Theo các khảo sát thực tế trong ngành thương mại xuất nhập khẩu, việc kiểm soát chặt chẽ giá vốn và phân bổ hợp lý chi phí lưu thông có thể giúp doanh nghiệp gia tăng tỷ suất sinh lời trên vốn từ 12% đến 18%.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề bất cập trong việc tổ chức công tác kế toán bán hàng, kiểm soát chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp và xác định chính xác kết quả kinh doanh tại các đơn vị có mạng lưới chi nhánh phân tán. Mục tiêu cốt lõi của luận văn là đánh giá toàn diện thực trạng luân chuyển chứng từ, hạch toán doanh thu, tính giá vốn hàng xuất kho, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị tài chính doanh nghiệp.

Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại Công ty Xuất nhập khẩu Nông sản - Thực phẩm Hà Nội (AGREXPORT Hà Nội) cùng hệ thống 4 chi nhánh và nhà máy trực thuộc tại Hà Nội, Hải Phòng, Thành phố Hồ Chí Minh, Bắc Giang và Bình Dương, với dữ liệu tài chính trong giai đoạn 3 năm từ năm 2000 đến năm 2002. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc đối với việc quản trị quy mô vốn kinh doanh 13.645,231 triệu đồng, trong đó vốn lưu động chiếm tỷ trọng áp đảo trên 88%, giúp tái thiết lập chu trình hạch toán minh bạch sau giai đoạn doanh nghiệp chịu khoản lỗ 1.507 nghìn đồng vào năm 2001 và từng bước gia tăng lợi nhuận đạt mức 2.120 nghìn đồng trong năm 2002.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết hạch toán kinh doanh trong nền kinh tế thị trường kết hợp cùng hệ thống chuẩn mực kế toán doanh nghiệp Việt Nam, trọng tâm là Quyết định số 1141-TC/QĐ/CĐKT ngày 01/11/1995 của Bộ Tài chính về chế độ chứng từ và sổ kế toán. Đồng thời, lý thuyết luân chuyển vốn thương mại của kinh tế học vi mô được vận dụng để làm sáng tỏ mối quan hệ giữa tốc độ tiêu thụ hàng hóa và chu kỳ quay vòng của dòng vốn kinh doanh.

Khung lý thuyết phân tích chuyên sâu 5 nhóm khái niệm trụ cột trong kế toán tài chính thương mại:

• Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ hạch toán thông qua tài khoản 511 (gồm 4 tài khoản cấp 2) và doanh thu nội bộ qua tài khoản 512 (gồm 3 tài khoản cấp 2).
• Các khoản giảm trừ doanh thu: Các nghiệp vụ phát sinh làm giảm trừ doanh thu gộp gồm chiết khấu bán hàng, giảm giá hàng bán qua tài khoản 532 và hàng bán bị trả lại qua tài khoản 531.
• Giá vốn hàng bán: Trị giá vốn của hàng hóa xuất kho xác định theo phương pháp giá đích danh, phản ánh trên tài khoản 632.
• Chi phí thời kỳ: Bao gồm chi phí bán hàng trên tài khoản 641 với cấu trúc 7 tài khoản cấp 2 (chi phí nhân viên, vật liệu bao bì, dụng cụ đồ dùng, khấu hao, bảo hành, dịch vụ mua ngoài, chi phí bằng tiền khác) và chi phí quản lý doanh nghiệp trên tài khoản 642 với 8 tài khoản cấp 2 chi tiết.
• Kết quả kinh doanh: Chênh lệch thuần giữa doanh thu thuần với giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp, được tổng hợp kết chuyển qua tài khoản 911.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập trực tiếp từ hệ thống sổ cái, sổ chi tiết, bảng kê chứng từ và các tệp cơ sở dữ liệu định dạng đuôi DBF trên phần mềm kế toán FAST97.11D của Công ty AGREXPORT Hà Nội trong 3 năm tài chính (2000 - 2002).

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 100% hồ sơ kế toán tài chính quý, toàn bộ 36 bảng cân đối số phát sinh tháng và hơn 1.200 bộ chứng từ bán hàng gốc (gồm hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ, chứng từ thanh toán thư tín dụng L/C). Phương pháp chọn mẫu toàn bộ kết hợp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm bao quát toàn bộ 2 hình thức kinh doanh then chốt: xuất nhập khẩu tự doanh và xuất nhập khẩu ủy thác qua mạng lưới 11 cán bộ kế toán hội sở cùng 4 đơn vị cơ sở trực thuộc.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích đối ứng tài khoản kết hợp phương pháp so sánh số học (so sánh ngang, so sánh dọc) là nhằm phát hiện chính xác các sai lệch trong ghi nhận doanh thu tại thời điểm chuyển giao quyền sở hữu, đồng thời bóc tách nguyên nhân khiến chi phí quản lý biến động bất thường giữa các kỳ kế toán. Toàn bộ quy trình nghiên cứu được triển khai tuần tự qua 3 giai đoạn: thu thập chứng từ thực tế, xử lý dữ liệu kiểm định trên phần mềm kế toán và đối chiếu tổng hợp báo cáo tài chính.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, cơ cấu nguồn vốn của doanh nghiệp có sự mất cân đối lớn khi phụ thuộc nặng nề vào nguồn tài trợ ngắn hạn. Tổng nguồn vốn kinh doanh năm 2002 đạt 13.645,231 triệu đồng, trong đó vốn ngân sách nhà nước cấp chiếm 66,7% (9.101,354 triệu đồng) và vốn tự bổ sung chiếm 33,3% (4.567,109 triệu đồng). Đáng chú ý, tỷ trọng vốn lưu động chiếm hơn 88% tổng tài sản, tạo áp lực thanh khoản rất lớn nếu tốc độ thu hồi công nợ bị đình trệ.

Thứ hai, kết quả kinh doanh biến động thiếu ổn định giữa các năm. Năm 2000, tổng chi phí hoạt động ở mức 4.130 nghìn đồng và duy trì được lợi nhuận dương. Tuy nhiên, sang năm 2001, doanh nghiệp rơi vào tình trạng thua lỗ 1.507 nghìn đồng do chi phí lương tăng vọt lên 1.521 nghìn đồng trong khi kim ngạch xuất khẩu giảm sút. Đến năm 2002, sau khi tái cấu trúc bộ máy, chi phí lương giảm mạnh 57,9% xuống còn 639.396 nghìn đồng, giúp lợi nhuận phục hồi đạt 2.120 nghìn đồng.

Thứ ba, công ty hoàn thành xuất sắc nghĩa vụ ngân sách nhà nước với tổng số nộp ngân sách đạt 41.156 nghìn đồng. Trong đó, thuế giá trị gia tăng phải nộp chiếm tỷ trọng lớn nhất với 26.607 nghìn đồng, thuế giá trị gia tăng hàng nhập khẩu đạt 26.568 nghìn đồng và thuế tiêu thụ đặc biệt phát sinh 1.754 nghìn đồng.

Thứ tư, mô hình kế toán nửa tập trung, nửa phân tán kết hợp phương pháp kê khai thường xuyên và định giá xuất kho theo giá đích danh trên phần mềm FAST97.11D đã đáp ứng tốt yêu cầu theo dõi từng lô hàng nông sản xuất khẩu, song việc truyền nhận dữ liệu định kỳ theo quý giữa 4 chi nhánh ngoại tỉnh còn chậm trễ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự trồi sụt về lợi nhuận năm 2001 bắt nguồn từ việc quản lý quỹ lương chưa gắn liền với chỉ tiêu doanh thu thực hiện, cùng với chi phí quản lý doanh nghiệp bị đội lên do duy trì đồng thời 4 chi nhánh tại các địa bàn xa xôi như Bắc Giang và Bình Dương. Trong thực tế, các doanh nghiệp thương mại có tỷ trọng vốn lưu động trên 85% thường rất nhạy cảm với biến động giá cước vận chuyển và chi phí bảo quản nông sản.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa sinh động thông qua biểu đồ cột chồng kết hợp biểu đồ đường: các cột chồng thể hiện cơ cấu chi phí bán hàng (tài khoản 641) và chi phí quản lý doanh nghiệp (tài khoản 642), trong khi đường biểu diễn phản ánh quỹ đạo biến thiên của lợi nhuận thuần trước thuế qua tài khoản 911 từ năm 2000 đến 2002. Bên cạnh đó, bảng đối chiếu chéo giữa doanh thu bán buôn tự doanh và doanh thu hoa hồng ủy thác xuất khẩu sẽ làm rõ hiệu quả vượt trội của hình thức kinh doanh ủy thác trong việc tối ưu hóa chi phí vốn.

So với các nghiên cứu cùng chuyên ngành trong lĩnh vực thương mại nông sản, kết quả này tái khẳng định rằng việc chuyển đổi cơ chế tự chủ đòi hỏi doanh nghiệp phải kiểm soát giá thành toàn bộ và áp dụng chính sách giá bán linh hoạt theo quan hệ cung cầu thay vì định giá cứng nhắc theo giá mua lịch sử.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực trạng, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán và nâng cao hiệu quả kinh doanh:

• Tái cấu trúc mô hình phòng kinh doanh xuất nhập khẩu: Ban Giám đốc cùng Phòng Tổ chức Hành chính cần tiến hành sắp xếp lại các nhóm kinh doanh phân tán thành 7 phòng kinh doanh xuất nhập khẩu chuyên môn hóa theo từng ngành hàng nông sản chủ lực trong thời hạn 6 tháng, đặt mục tiêu giảm thiểu tối thiểu 15% chi phí quản lý doanh nghiệp gián tiếp.
• Cải tiến quy chế phân phối tiền lương và định mức chi phí: Phòng Tài chính Kế toán phối hợp cùng Ban Chấp hành Công đoàn xây dựng quy chế khoán lương gắn chặt với tỷ lệ doanh thu thuần và tỷ suất thu hồi công nợ, đảm bảo giữ quỹ lương hàng năm dưới ngưỡng 700.000 nghìn đồng, hoàn thành triển khai trong quý I năm tài chính tiếp theo.
• Nâng cấp hệ thống phần mềm kế toán nối mạng diện rộng: Kế toán trưởng và bộ phận kỹ thuật cần chuyển đổi hệ cơ sở dữ liệu FAST97.11D cục bộ sang mô hình kết nối trực tuyến đồng bộ giữa văn phòng số 6 Tràng Tiền với các chi nhánh tại Hải Phòng, Thành phố Hồ Chí Minh, nhà máy Bắc Giang và xí nghiệp Vĩnh Hòa, rút ngắn thời gian chốt sổ và lập báo cáo tài chính quý từ 20 ngày xuống dưới 5 ngày làm việc trong lộ trình 12 tháng.
• Mở rộng năng lực chế biến hàng nông sản xuất khẩu: Ban Điều hành dự án thúc đẩy đưa vào vận hành ổn định dây chuyền chế biến hạt điều tại Bình Dương và nhà máy nước dứa cô đặc tại Bắc Giang trong vòng 18 tháng, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu trực tiếp từ 20% đến 25%/năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Giám đốc và Nhà quản trị doanh nghiệp thương mại - xuất nhập khẩu: Vận dụng khung phân tích chu chuyển vốn lưu động (chiếm trên 88% tổng tài sản) và mô hình quản trị chi phí để hoạch định chiến lược kinh doanh đa chi nhánh, hạn chế tối đa rủi ro mất cân đối dòng tiền.
• Kế toán trưởng và Chuyên viên kế toán doanh nghiệp: Tham khảo chi tiết sơ đồ hạch toán luân chuyển từ tài khoản 156, 632, 641, 642 sang tài khoản 911, cách thức tổ chức chứng từ theo Quyết định 1141-TC/QĐ/CĐKT và phương pháp tính giá xuất kho đích danh cho từng lô hàng xuất khẩu.
• Giảng viên, Học viên cao học và Nghiên cứu sinh ngành Kế toán - Kiểm toán: Sử dụng làm tài liệu tham khảo học thuật giá trị về case study chuyển đổi cơ chế hạch toán kinh tế tại các doanh nghiệp nhà nước sau tái cơ cấu, phân tích mô hình kế toán nửa tập trung nửa phân tán.
• Chuyên viên tư vấn giải pháp phần mềm kế toán và chuyển đổi số: Khai thác quy trình xử lý dữ liệu tệp DBF, cơ chế kết chuyển tự động số liệu bán hàng và quản trị sổ sách kế toán trên máy vi tính để thiết kế các phân hệ ERP thương mại phù hợp với đặc thù Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp thương mại xuất nhập khẩu nên lựa chọn phương pháp tính giá hàng tồn kho xuất kho nào để đảm bảo tính chuẩn xác? Trong thực tế kinh doanh hàng nông sản xuất khẩu có giá trị biến động theo từng chuyến tàu và nguồn nhập khẩu riêng biệt, phương pháp giá đích danh là lựa chọn tối ưu. Phương pháp này đảm bảo sự đồng nhất tuyệt đối giữa dòng vận động hiện vật và giá trị vốn, giúp kế toán phản ánh chính xác giá vốn hàng bán trên tài khoản 632 cho từng hợp đồng ngoại thương.

2. Điểm khác biệt mấu chốt giữa doanh thu bán hàng và tiền thu bán hàng trong hạch toán kế toán là gì? Doanh thu bán hàng (tài khoản 511) được ghi nhận ngay khi hàng hóa đã chuyển giao quyền sở hữu và khách hàng chấp nhận thanh toán, không phụ thuộc vào việc đã thu tiền hay chưa. Ngược lại, tiền thu bán hàng là lượng tiền mặt hoặc tiền gửi ngân hàng thực tế nhập quỹ. Sự chênh lệch giữa hai chỉ tiêu này tạo ra khoản công nợ phải thu khách hàng trên tài khoản 131.

3. Tại sao mô hình tổ chức bộ máy kế toán nửa tập trung, nửa phân tán lại phù hợp với doanh nghiệp có nhiều đơn vị trực thuộc? Mô hình này cho phép các chi nhánh và nhà máy chế biến tại địa phương chủ động ghi chép nghiệp vụ ban đầu, theo dõi kho bãi và lập báo cáo cơ sở. Đồng thời, phòng kế toán trung tâm tại hội sở vẫn duy trì quyền kiểm soát tối cao trong việc tổng hợp sổ cái, điều phối vốn kinh doanh 13.645,231 triệu đồng và quyết toán thuế tập trung.

4. Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh như thế nào? Đây là các khoản chi phí thời kỳ được kết chuyển toàn bộ vào bên Nợ tài khoản 911 vào cuối kỳ hạch toán để trừ vào doanh thu thuần. Nếu doanh nghiệp để chi phí quản lý tăng đột biến (như việc quỹ lương vượt 1.521 nghìn đồng trong năm 2001), lợi nhuận thuần sẽ bị bào mòn nghiêm trọng dẫn đến thua lỗ dù doanh thu gộp vẫn phát sinh.

5. Doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu ủy thác hạch toán doanh thu và thuế giá trị gia tăng như thế nào? Đối với nghiệp vụ xuất nhập khẩu ủy thác, doanh nghiệp nhận ủy thác không hạch toán toàn bộ giá trị lô hàng vào doanh thu mà chỉ ghi nhận phần hoa hồng dịch vụ ủy thác được hưởng vào tài khoản 5113. Thuế giá trị gia tăng chỉ tính trên phí dịch vụ ủy thác theo phương pháp khấu trừ trên tài khoản 3331.

Kết luận

• Hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh là yêu cầu tất yếu giúp doanh nghiệp thương mại thích ứng với cơ chế thị trường tự chủ.
• Việc áp dụng phương pháp định giá xuất kho đích danh và kê khai thường xuyên trên phần mềm kế toán giúp minh bạch hóa giá vốn và kiểm soát chặt chẽ hàng hóa.
• Quản trị hiệu quả chi phí bán hàng (tài khoản 641) và chi phí quản lý doanh nghiệp (tài khoản 642) là chìa khóa then chốt để chuyển hóa trạng thái từ thua lỗ sang kinh doanh có lãi.
• Doanh nghiệp cần đẩy mạnh mô hình xuất khẩu tự doanh kết hợp ủy thác để phân tán rủi ro và tối ưu hóa vòng quay của hơn 88% vốn lưu động.
• Lộ trình 18 tháng nâng cấp phần mềm kế toán mạng diện rộng và đưa vào vận hành các nhà máy chế biến nông sản tại Bắc Giang và Bình Dương sẽ tạo bước đột phá về doanh thu.

Quý độc giả, các nhà quản trị và chuyên viên tài chính kế toán hãy ứng dụng ngay các giải pháp hạch toán và mô hình kiểm soát chi phí thực tiễn trong luận văn này để nâng cao năng lực quản trị tài chính cho doanh nghiệp thương mại của mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ch¬ng 1: Ph¬ng ph¸p kÕ to¸n b¸n hµng vµ kÕ to¸n kÕt qu¶ kinh doanh cña Doanh nghiÖp th¬ng m¹i 1.1- §Æc ®iÓm ho¹t ®éng b¸n hµng cña Doanh nghiÖp th¬ng m¹i vµ ph¬ng ph¸p kÕ to¸n b¸n hµng 1.1- §Æc ®iÓm ho¹t ®éng b¸n hµng Ho¹t ®éng kinh doanh th¬ng m¹i lµ ho¹t ®éng kinh doanh mua b¸n hµng ho¸ nh»m môc ®Ých t¹o ra lîi nhuËn. Lµ ho¹t ®éng kh«ng trùc tiÕp t¹o ra cña c¶i vËt chÊt nhng nã phôc vô cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ tiÕp tôc qu¸ tr×nh s¶n xuÊt trong kh©u lu th«ng.Trong nÒn kinh tÕ tËp trung, viÖc tiªu thô ®Çu ra cña s¶n phÈm, hµng ho¸ lµ theo ®Þnh híng cña chÝnh phñ chØ ®¹o khiÕn cho c¸c nhµ kinh doanh kh«ng ph¶i tÝnh to¸n c©n nh¾c xem nªn s¶n xuÊt vµ kinh doanh mÆt hµng nµo th× cã lîi h¬n. Nguyªn nh©n chÝnh lµ do nhµ níc can thiÖp qu¸ s©u vµo chu kú kinh tÕ lµm cho nã kh«ng tu©n theo b¶n chÊt cña c¸c qui luËt kinh tÕ kh¸ch quan nh qui luËt cung-cÇu, qui luËt c¹nh tranh…Ngµy nay, nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®· ®a chu k× kinh tÕ trë l¹i ho¹t ®éng theo ®óng c¸c qui luËt kinh tÕ kh¸ch quan vèn cã. ChÝnh v× vËy ®· t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i cã ®îc vai trß rÊt quan träng trong viÖc thóc ®Èy tiªu thô s¶n phÈm, hµng ho¸.

ViÖc tiÕn hµnh tiªu thô hµng ho¸lµ tiÒn ®Ò c©n ®èi gi÷a s¶n xuÊt vµ tiªu dïng, gi÷a tiÒn hµng vµ lu th«ng, SV: §µm ThÞ Thoa 1 Líp: KTA – K5 LuËn v¨n tèt nghiÖp ®¶m b¶o sù c©n ®èi gi÷a c¸c ngµnh, c¸c lÜnh vùc trong toµn bé nÒn kinh tÕ. Tiªu thô m¹nh mÏ tíi quan hÖ cung-cÇu trªn thÞ tr- êng. §èi víi doanh gnhiÖp th¬ng m¹i th× viÖc thùc hiÖn tèt kh©u tiªu thô hµng ho¸ lµ biÖn ph¸p tèt nhÊt thóc ®Èy s¶n xuÊt ph¸t triÓn, t¨ng doanh lîi cho doanh nghiÖp t¹o ®iÒu kiÖn më réng qui m« s¶n xuÊt. C¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i ®ãng vai trß trung gian gi÷a c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt víi thÞ trêng, do ®ã ngoµi viÖc thóc ®Èy s¶n xuÊt cho doanh nghiÖp s¶n xuÊt, ®¸p øng nhu cÇu thÞ hiÕu cña thÞ trêng, viÖc tiªu thô hµng hãa cßn gióp c¸c doanh nghiÖp tån t¹i vµ ph¸t triÓn.

Tuy nhiªn ®©y míi chØ lµ khÝa c¹nh cña mét vÊn ®Ò, trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng víi c¬ chÕ qu¶n lÝ míi, nhµ níc kh«ng cßn bï lç cho c¸c doanh nghiÖp, c¸c doanh nghiÖp cã quyÒn tù chñ trong kinh doanh, quan hÖ b×nh ®¼ng tríc ph¸p luËt, tù do c¹nh tranh…Th× c¸c doanh nghiÖp kh«ng thÓ kh«ng tÝnh tíi hiÖu qu¶ cña s¶n xuÊt kinh doanh. * C¸c h×nh thøc b¸n hµng: Hµng ho¸ lµ vËt thÓ cã gi¸ trÞ sö dông ®îc mang ra trao ®æi trªn thÞ trêng. B¸n hµng lµ qu¸ tr×nh doanh nghiÖp b¸n, xuÊt giao hµng ho¸ cho tù mua vµ thu ®îc mét kho¶n tiÒn vÒ tiªu thô sè hµng ho¸ hoÆc nhËn ®îc sè giÊy b¸o chÊp nhËn tr¶ hµng. SV: §µm ThÞ Thoa 2 Líp: KTA – K5 LuËn v¨n tèt nghiÖp -§øng trªn gãc ®é lu©n chuyÓn th× b¸n hµng lµ mét qu¸ tr×nh chuyÓn ho¸ h×nh th¸i gi¸ trÞ cña vèn, tõ h×nh th¸i hµng ho¸ sang h×nh th¸i tiÒn tÖ.

-VÒ mÆt hµnh vi: qu¸ tr×nh b¸n hµng diÔn ra sù tho¶ thuËn trao ®æi gi÷a ngêi mua vµ ngêi b¸n, ngêi xuÊt b¸n giao hµng cho ngêi mua, ngêi mua chÊp nhËn tr¶ tiÒn hoÆc tr¶ tiÒn. -VÒ b¶n chÊt kinh tÕ: b¸n hµng lµ qu¸ tr×nh thay ®æi quyÒn së h÷u hµng ho¸ ®Ó chuyÓn sang ngêi mua, ngêi b¸n kh«ng cßn së h÷u vÒ sè hµng ho¸ ®· b¸n. Trong thùc tÕ, liªn quan ®Õn qu¸ tr×nh b¸n hµng, kh«ng thÓ nãi ®Õn c¸c ph¬ng thøc b¸n hµng, kh¸ch hµng vµ thÓ thøc thanh to¸n +Ph¬ng thøc b¸n hµng +Kh¸ch hµng: cã thÓ lµ c¸ nh©n, tËp thÓ, ®¹i lÝ, cöa hµng, dÞch vô +ThÓ thøc thanh to¸n: tiÒn mÆt, tiÒn göi ng©n hµng, tr¶ gãp, tr¶ chËm… §èi víi tõng ph¬ng thøc b¸n hµng kh¸c nhau th× nghiÖp vô giao hµng vµ thu tiÒn cã nh÷ng kho¶ng c¸ch kh¸c nhau vÒ kh«ng gian vµ thêi gian. Do vËy trong b¸n hµng xuÊt hiÖn 2 kh¸i niÖm cÇn ph©n biÖt: Doanh thu b¸n hµng vµ tiÒn thu b¸n hµng *Doanh thu b¸n hµng lµ kho¶n thu do ho¹t ®éng kinh doanh chÝnh mang l¹i nh b¸n hµng ho¸, vËt t, cung cÊp lao ®éng, SV: §µm ThÞ Thoa 3 Líp: KTA – K5 LuËn v¨n tèt nghiÖp dÞch vô.

Doanh thu b¸n hµng bao gåm doanh thu b¸n hµng ra ngoµi vµ doanh thu b¸n hµng néi bé. *TiÒn thu b¸n hµng: lµ sè tiÒn thùc thu vÒ b¸n hµng ho¸ cña doanh nghiÖp bao gåm tiÒn mÆt nhËp quü, tiÒn göi ng©n hµng. VÒ nguyªn t¾c chØ khi nµo hµng ho¸ chuyÓn quyÒn së h÷u tõ ®¬n vÞ b¸n hµng sang ®¬n vÞ mua míi ®îc gäi lµ b¸n vµ lóc ®ã míi ph¶n ¸nh doanh thu. Do ®ã t¹i thêi ®iÓm x¸c ®Þnh lµ b¸n hµng vµ ghi nhËn doanh thu cã thÓ kh«ng ®ång nhÊt víi nhau: +Trêng hîp thu tiÒn ngay lóc giao hµng: doanh thu b¸n hµng chÝnh lµ tiÒn thu b¸n hµng +Trêng hîp thanh to¸n sau: ngêi mua cha tr¶ tiÒn ngay ®îc coi lµ cã doanh thu b¸n hµng nhng cha cã tiÒn thu b¸n hµng.

Ngoµi ra trong qu¸ tr×nh b¸n hµng cã ph¸t sinh chi phÝ b¶o hiÓm, chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp, nh÷ng kho¶n lµm gi¶m doanh thu b¸n hµng nh: chiÕt khÊu b¸n hµng, gi¶m gi¸ hµng b¸n, hµng b¸n tr¶ l¹i, thuÕ tiªu thô…Nh vËy b¸n hµng lµ c¬ së ®Ó t¹o nªn kÕt qu¶ kinh doanh, nã cã vai trß quan träng kh«ng chØ ®èi víi mçi ®¬n vÞ kinh tÕ mµ cßn ®èi víi toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n. §èi víi b¶n th©n c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ, ®Æc biÖt lµ c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i cã ®îc hµng th× míi cã c¸c thu nhËp ®Ó bï ®¾p c¸c chi phÝ ®· bá ra vµ h×nh thµnh kÕt qu¶ kinh doanh SV: §µm ThÞ Thoa 4 Líp: KTA – K5 LuËn v¨n tèt nghiÖp X¸c ®Þnh ®îc lîng hµng b¸n ra lµ x¸c ®Þnh c¸c chØ tiªu kinh tÕ.(vÝ dô nh tèc ®é lu©n chuyÓn vèn, tû suÊt lîi nhuËn…) lµ c¬ së ®Ó x¸c ®Þnh c¸c kho¶n nghÜa vô ®èi víi nhµ níc(thuÕ GTGT, thuÕ tiªu thô ®Æc biÖt) §èi víi ngêi tiªu dïng, c«ng t¸c b¸n hµng ®¸p øng nhu cÇu thÞ hiÕu ngµy cµng mét ®a d¹ng vµ phong phó. Bªn c¹nh ®ã cßn h- íng dÉn nhu cÇu tiªu dïng cña kh¸ch hµng. Thóc ®Èy tiªu dïng, lµ c¬ së ®Ó thóc ®Èy s¶n xuÊt vµ tiªu thô ë c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ kh¸c, ®Æc biÖt lµ c¸c c¬ së kinh tÕ cã quan hÖ víi doanh nghiÖp.

Nh ho¹t ®éng b¸n hµng cña doanh nghiÖp kh«ng th«ng suèt sÏ lµm ngng trÖ c¸c ho¹t ®éng kh¸c nh ho¹t ®éng mua hµng, dù tr÷ vµ ph¸t triÓn doanh nghiÖp th¬ng m¹i. Tõ ph©n tÝch trªn ta thÊy r»ng thùc hiÖn tèt c«ng t¸c b¸n hµng cã ý nghÜa rÊt quan träng ®èi víi bÊt cø doanh nghiÖp nµo. Do vËy trong c«ng t¸c qu¶n lý nghiÖp vô b¸n hµng cÇn ph¶i n¾m b¾t, theo dâi chÆt chÏ tõng ph¬ng thøc b¸n hµng, tõng ph¬ng thøc thanh to¸n, tõng kh¸ch hµng, tõng lo¹i hµng b¸n ra nh»m t¨ng tèc ®é lu©n chuyÓn cña ®ång vèn doanh nghiÖp. Theo tiªu thøc ph©n lo¹i kh¸c nhau, cã c¸c ph¬ng thøc b¸n hµng kh¸c nhau.

Ph©n lo¹i theo ph¬ng thøc chuyÓn hµng vµ thêi gian nghi nhËn doanh thu bao gåm c¸c ph¬ng thøc b¸n hµng sau: - B¸n hµng theo ph¬ng thøc göi hµng: Theo ph¬ng thøc nµy doanh nghiÖp ®Þnh kú göi hµng cho ngêi mua theo hoa hång. Khi xuÊt hµng vÉn thuéc quyÒn qu¶n SV: §µm ThÞ Thoa 5 Líp: KTA – K5 LuËn v¨n tèt nghiÖp lý cña doanh nghiÖp vµ chØ khi nµo ngêi mua tr¶ tiÒn hoÆc chÊp nhËn thanh to¸n th× lóc ®ã hµng míi ®îc chuyÓn quyÒn së h÷u cho ngêi mua vµ x¸c ®Þnh doanh thu. Trêng hîp nµy khi xuÊt kho sö dông phiÕu xuÊt kho kiªm vËn chuyÓn néi bé. - B¸n hµng theo ph¬ng thøc giao hµng trùc tiÕp: Theo ph¬ng thøc nµy kh¸ch hµng uû quyÒn cho nh©n viªn nghiÖp vô giao hµng hoÆc tr¶ tiÒn sau.

Ph¬ng thøc b¸n hµng nµy bao gåm: +B¸n hµng thu tiÒn trùc tiÕp: Theo ph¬ng thøc nµy, doanh nghiÖp giao hµng ngêi mua, ngêi mua nhËn hµng vµ tr¶ tiÒn ngay. Khi ngêi mua nhËn ®îc hµng hoÆc dÞch vô ®· ®îc thùc hiÖn th× doanh nghiÖp còng nhËn ®îc tiÒn hµng. Doanh thu b¸n hµng vµ tiÒn b¸n hµng ®îc nghi nhËn cuèi kú. +B¸n hµng giao th¼ng, kh«ng qua kho: Theo ph¬ng thøc b¸n hµng nµy, doanh nghiÖp mau hµng cña ngêi cung cÊp b¸n th¼ng cho kh¸ch hµng kh«ng qua kho cña doanh nghiÖp.

Nh vËy nghiÖp vô mua b¸n diÔn ra ®ång thêi. Theo c¸ch nµy sÏ cã 2 trêng hîp x¶y ra: - Mua hµng giao b¸n th¼ng cho ngêi mua. - B¸n hµng giao tay ba: bªn cung cÊp, doanh nghiÖp vµ ngêi mua cïng giao nhËn hµng. Trêng hîp nµy khi bªn mua nhËn hµng vµ x¸c nhËn vµo ho¸ ®¬n b¸n hµng th× hµng ®ã ®îc x¸c SV: §µm ThÞ Thoa 6 Líp: KTA – K5 LuËn v¨n tèt nghiÖp ®Þnh lµ tiªu thô.

Ph¬ng thøc nµy ®îc ¸p dông chñ yÕu ë doanh nghiÖp th¬ng m¹i. +B¸n hµng qua ®¹i lý: ph¬ng thøc nµy gièng nh trêng hîp göi b¸n nhng hµng b¸n ®îc h¹ch to¸n vµo doanh thu. Khi ®¹i lý tr¶ tiÒn hoÆc chÊp nhËn thanh to¸n. +B¸n hµng tr¶ gãp: theo ph¬ng thøc nµy khi giao hµng cho ngêi mua th× sè hµng ®ã ®îc coi lµ tiªu thô vµ doanh nghiÖp mÊt quyÒn së h÷u vÒ sè hµng ®ã.

Ngêi mua sÏ thanh to¸n lÇn ®Çu ngay t¹i thêi ®iÓm mua. Sè tiÒn cßn l¹i ngêi mua chÊp nhËn tr¶ tiÒn dÇn ë c¸c kú tiÕp theo vµ ph¶i chÞu 1 tØ lÖ l·i nhÊt ®Þnh. Th«ng thêng th× sè tiÒn tr¶ ë c¸c kú sau ph¶i b»ng nhau bao gåm 1 phÇn tiÒn gèc vµ 1 phÇn l·i tr¶ chËm. +Ph¬ng thøc hµng trao ®æi hµng: Theo ph¬ng thøc nµy, doanh nghiÖp giao hµng cho kh¸ch hµng vµ ®æi l¹i kh¸ch hµng giao cho doanh nghiÖp vËt t hµng ho¸ kh¸c, víi gi¸ trÞ t¬ng ®¬ng.

Ph¬ng thøc nµy cã thÓ chia lµm 3 trêng hîp: - xuÊt kho lÊy hµng ngay - XuÊt hµng tríc khi lÊy vËt t, s¶n phÈm, hµng ho¸ vÒ sau - NhËn hµng tríc, xuÊt hµng tr¶ sau + C¸c trêng hîp ®îc coi lµ tiªu thô kh¸c: Trªn thùc tÕ, ngoµi c¸c ph¬ng ph¸p b¸n hµng nh trªn, hµng ho¸ cña doanh nghiÖp cßn cã thÓ tiªu thô díi nhiÒu h×nh thøc kh¸c. §ã lµ khi doanh nghiÖp xuÊt hµng ho¸ ®Ó b¸n, tÆng, tr¶ l- ¬ng cho c¸n bé c«ng nh©n viªn cña doanh nghiÖp…Trong trêng SV: §µm ThÞ Thoa 7 Líp: KTA – K5 LuËn v¨n tèt nghiÖp hîp nµy ngêi ta viÕt ho¸ ®¬n b¸n hµng, giao cho ngêi mua vµ ®îc ngi nhËn doanh thu ngay tõ khi xuÊt hµng v× khi ®ã hµng ®· chuyÓn quyÒn së h÷u.