MỞ ĐẦU Tiêu thụ hàng hoá và xác định kết quả tiêu thụ là mối quan tâm hàng đầu của tất cả các doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp thương mại nói riêng. Thực tiễn cho thấy thích ứng với mỗi cơ chế quản lý, công tác tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ được thực hiện bằng các hình thức khác nhau. Trong nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung Nhà nước quản lý kinh tế chủ yếu bằng mệnh lệnh. Các cơ quan hành chính kinh tế can thiệp sâu vào nghiệp vụ sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp nhưng lại không chịu trách nhiệm về các quyết định của mình.
Hoạt động tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá trong thời kỳ này chủ yếu là giao nộp sản phẩm, hàng hoá cho các đơn vị theo địa chỉ và giá cả do Nhà nước định sẵn. Tóm lại, trong nền kinh tế tập trung khi mà ba vấn đề trung tâm: Sản xuất cái gì ? Bằng cách nào? Cho ai ? đều do Nhà nước quyết định thì công tác tiêu thụ hàng hoá và xác định kết quả tiêu thụ chỉ là việc tổ chức bán sản phẩm, hàng hoá sản xuất ra theo kế hoạch và giá cả được Ên định từ trước. Trong nền kinh tế thị trường , các doanh nghiệp phải tự mình quyết định ba vấn đề trung tâm thì vấn đề này trở nên vô cùng quan trọng vì nếu doanh nghiệp nào tổ chức tốt nghiệp vụ tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá đảm bảo thu hồi vốn, bù đắp các chi phí đã bỏ ra và xác định đúng đắn kết quả kinh doanh sẽ có điều kiện tồn tại và phát triển. Ngược lại, doanh nghiệp nào không tiêu thụ được hàng hoá của mình, xác định không chính xác kết quả bán hàng sẽ dẫn đến tình trạng “ lãi giả, lỗ thật” thì sớm muộn cũng đi đến chỗ phá sản.
Thực tế nền kinh tế thị trường đã và đang cho thấy rõ điều đó. Để quản lý được tốt nghiệp vụ tiêu thụ hàng hoá thì kế toán với tư cách là một công cụ quản lý kinh tế cũng phải được thay đổi và hoàn thiện hơn cho phù hợp với tình hình mới. Nhận thức được ý nghĩa quan trọng của vấn đề trên, qua quá trình thực tập ở Công ty CP đầu tư TMDV Hoàng Kim được sự hướng dẫn tận tình của cô giáo TRẦN THỊ THUỲ TRANG cùng với sự giúp đỡ của các cán bộ kế toán trong phòng Kế toán công ty, em đã thực hiện chuyên đề tốt nghiệp của mình với đề tài: “Hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại công ty CP đầu tư TMDV Hoàng Kim ”. Chuyên đề tốt nghiệp gồm 3 chương: Họ và tờn:Trương Ngọc Anh Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Lớp : CĐKT1 – K11 Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 5 Khoa Kế toán - Kiểm toán Phần 1: Lý luận chung về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong Doanh nghiệp thương mại.
Phần 2: Thực trạng tổ chức kế toán bán hàng và xác định kết quả ở Công ty CP đầu tư TMDV Hoàng Kim Phần 3: Một số đề xuất nhằm hoàn thiện tổ chức công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng ở Công ty CP đầu tư TMDV Hoàng Kim Do thời gian có hạn nên chuyên đề này không tránh khỏi những thiếu sót và khiếm khuyết. Kính mong sự chỉ bảo, đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo và các bạn để chuyên đề này được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! Sinh Viên Trương Ngọc Anh Họ và tờn:Trương Ngọc Anh Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Lớp : CĐKT1 – K11 Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 6 Khoa Kế toán - Kiểm toán PHẦN 1: NHỮNG LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 1.1 Sự cần thiết của việc hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp thương mai 1. Đặc điểm của doanh nghiệp thương mại và quá trình bán hàng.
Doanh nghiệp thương mại. Trong sự phát triển của nền kinh tế hàng hóa, ngành thương mại với những thế mạnh của mình trong công tác tổ chức, thúc đẩy lưu thông hàng hóa, nối người sản xuất với người tiêu dùng, đã góp phần đáng kể cho sự phát triển của nền kinh tế hàng hóa. Ngành thương nghiệp được coi là ngành kinh tế có chức năng tổ chức lưu thông hàng hóa thì doanh nghiệp thương mại chính là bộ phận của ngành thương nghiệp thực hiện chức năng đó. Trong hoạt động kinh doanh thương mại, tiêu thụ hàng hóa là giai đoạn cuối cùng trong quá trình lưu chuyển hàng hóa.
Hoạt động chính của doanh nghiệp thương mại là mua vào các sản phẩm hàng hóa của các doanh nghiệp sản xuất, sau đó thông qua hệ thống bán hàng của mình cung cấp cho người tiêu dùng đồng thời thu được tiền nhờ vào việc cung cấp hàng hóa đó. Quá trình kinh doanh của doanh nghiệp thương mại gồm ba khâu chủ yếu đó là: Mua vào, dự trữ, bán ra. Trong đó quá trình vốn kinh doanh của doanh nghiệp vận động theo mô hình T-H-T’. Quá trình vận động trên có mối liên hệ mật thiết và đều có ý nghĩa hết sức quan trọng trong đó khâu bán hàng là khâu cuối cùng trong chu kỳ tuần hoàn vốn của doanh nghiệp.
Khâu này có tác động rất lớn đến tính hiệu quả của hoạt động kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại. Quá trình bán hàng. Trong doanh nghiệp thương mại, quá trình bán hàng được bắt đầu từ khi doanh nghiệp chuyển giao sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cho khách hàng, đồng thời khách hàng trả tiền hoặc chấp nhận trả một khoản tiền tương đương cho giá bán sản phẩm hàng hóa mà hai bên đã thỏa thuận. Quá trình này được coi là hoàn tất khi người bán đã nhận được tiền và người mua đã nhận được hàng.
Đối với doanh nghiệp thương mại nói riêng và tất cả các doanh nghiệp nói chung hoạt động bán hàng đảm bảo cho họ bù đắp các khoản chi phí bỏ ra trong quá trình bán hàng và có thể tích lũy. Có thể nói hoạt động bán hàng là lý do tồn tại của các doanh nghiệp thương mại và nó có ý nghĩa to lớn đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp thương mại. Họ và tờn:Trương Ngọc Anh Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Lớp : CĐKT1 – K11 Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 7 Khoa Kế toán - Kiểm toán Hoạt động bán hàng phát triển sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng được thị trường tiêu thụ, mở rộng kinh doanh, do đó tăng được doanh thu giúp doanh nghiệp củng cố và khẳng định vị trí của mình trên thị trường. Đối với người tiêu dùng, quá trình bán hàng của doanh nghiệp giúp đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của xã hội.
Chỉ qua khâu bán hàng, công dụng của hàng hóa, dịch vụ mới được xác định hoàn toàn, sự phù hợp giữa thị hiếu người tiêu dùng với hàng hóa mới được khẳng định. Đối với toàn bộ nền kinh tế quốc dân, khâu bán hàng cũng có ý nghĩa rất lớn với sự phát triển của nền kinh tế. Với lợi thế riêng của mình đó là tiếp cận trực tiếp với người tiêu dùng, nên quá trình bán hàng có thể nắm bắt tường tận nhu cầu, thị hiếu người tiêu dùng. Kết quả bán hàng.
Kết quả hoạt động kinh doanh là kết quả cuối cùng của hoạt động bán hàng và các hoạt động khác của doanh nghiệp sau một thời kỳ nhất định biểu hiện bằng số tiền lãi hay lỗ. Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp thương mại bao gồm kết quả bán hàng, kết quả hoạt động tài chính và kết quả bất thường. Kết quả bán hàng được xác định là số chênh lệch giữa doanh thu với trị giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp phân bổ cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ. Kết quả hoạt động tài chính là chênh lệch giữa thu nhập từ hoạt động tài chính với chi phí hoạt động tài chính và kết quả bất thường là số chênh lệch giữa các khoản thu bất thường với các khoản chi phí bất thường.
Đối với doanh nghiệp thương mại thì kết quả bán hàng thường chiếm tỷ trọng lớn chủ yếu trong kết quả hoạt động kinh doanh. Do đó, việc xác định kết quả bán hàng cũng có ý nghĩa quan trọng trong công tác quản lý tại doanh nghiệp. Vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp thương mại. Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng là một phần của kế toán, có vai trò rất lớn đối với công tác quản trị doanh nghiệp.
Nó giúp doanh nghiệp xem xét kinh doanh mặt hàng, nhóm hàng, địa điểm kinh doanh nào có hiệu quả, bộ phận kinh doanh, cửa hàng nào thực hiện tốt công tác bán hàng. Nhờ đó doanh nghiệp có thể phân tích, đánh giá, lựa chọn các phương án đầu tư sao cho có hiệu quả nhất. Họ và tờn:Trương Ngọc Anh Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Lớp : CĐKT1 – K11 Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 8 Khoa Kế toán - Kiểm toán 1. Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp thương mại.
- Ghi chép, phản ánh kịp thời đầy đủ và chính xác tình hình bán hàng và xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp trong kỳ cả về trị giá và số lượng hàng bán theo từng mặt hàng và nhóm hàng. - Phản ánh và giám đốc chính xác tình hình thu hồi vốn, tình hình công nợ và thanh toán công nợ phải thu người mua, theo dõi chi tiết theo từng khách hàng, số tiền khách nợ… - Tính toán chính xác giá vốn của hàng tiêu thụ, từ đó xác định chính xác kết quả bán hàng. - Cung cấp thông tin chính xác, trung thực và đầy đủ về tình hình bán hàng, xác định kết quả kinh doanh phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính và quản lý doanh nghiệp. - Tham mưu cho lãnh đạo về các giải pháp để thúc đẩy quá trình bán hàng, giúp cho ban giám đốc nắm được thực trạng, tình hình tiêu thụ hàng hóa của doanh nghiệp mình kịp thời và có những chính sách điều chỉnh thích hợp với thị trường… 1.
ý nghĩa của kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thương mại. Đối với các doanh nghiệp thương mại, việc bán hàng có ý nghĩa rất to lớn, bán hàng mới có thể đem lại lợi nhuận cho doanh nghiệp và bù đắp chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra, không những thế thế nó cũng phản ánh năng lực kinh doanh và vị thế của doanh nghiệp trên thị trường.