Nghiên Cứu Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Định Hướng Chọn Ngành Nghề Của Học Sinh THPT Tại Đà Lạt

Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến định hướng chọn ngành nghề của học sinh THPT tại Đà Lạt, nghiên cứu tại trường Tây Sơn và Thăng Long.

• Tác giả: Trần Duy Khánh Niên
• Người hướng dẫn: Nguyễn Thúy Quỳnh Loan
• Trường học: Đại học Bách Khoa, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản trị Kinh doanh
• Đề tài: Các yếu tố ảnh hưởng đến định hướng chọn ngành nghề của học sinh THPT tại thành phố Đà Lạt: Một nghiên cứu tại Trường Tây Sơn và Thăng Long
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT ĐỀ TÀI
• ABSTRACT
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do hình thành đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa đề tài
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Tự hướng nghiệp
• 2.2. Định hướng nghề nghiệp
• 2.3. Trung học phổ thông
• 2.4. Giới thiệu những nghiên cứu trước
• 2.5. Đề xuất giả thuyết và mô hình nghiên cứu
• 2.6. Những yếu tố tác động đến định hướng chọn ngành của học sinh THPT
• 2.7. Các giả thuyết nghiên cứu
• 2.8. Mô hình nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Quy trình nghiên cứu
• 3.3. Thang đo sử dụng trong mô hình nghiên cứu
• 3.4. Đối tượng khảo sát
• 3.5. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 3.6. Kỹ thuật xử lý dữ liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Làm sạch dữ liệu
• 4.2. Các tiêu chí đánh giá thang đo
• 4.3. Kiểm định giả thuyết trị trung bình của hai tổng thể - Independent Sample T-test
• 4.4. Phân tích ANOVA
• 4.5. Đánh giá bộ thang đo các biến bằng EFA và Cronbach’s Alpha
• 4.5.1. Phân tích Cronbach’s Alpha
• 4.5.2. Phân tích EFA
• 4.5.3. Phân tích độ tin cậy của thang đo
• 4.6. Xác định mức độ quan trọng của các nhân tố ảnh hưởng đến định hướng chọn ngành nghề của học sinh
• 4.6.1. Xác định mức độ quan trọng của các biến quan sát trong 7 nhân tố ảnh hưởng thông qua kiểm định trị trung bình
• 4.6.2. Nhân tố Đặc điểm cá nhân
• 4.6.3. Giá trị ngành nghề
• 4.6.4. Yếu tố trường học
• 4.6.5. Yếu tố tài chính & năng lực
• 4.6.6. Yếu tố thăng tiến & thu nhập công việc
• 4.6.7. Yếu tố học tập kinh nghiệm
• 4.7. Kiểm định ANOVA với các biến định tính giữa học sinh các khối THPT
• 4.8. Kiểm định ANOVA sự khác biệt của 7 nhân tố tác động đến định hướng chọn ngành nghề giữa học sinh các khối THPT
• 4.9. Kiểm định ANOVA sự khác biệt 7 nhóm nhân tố giữa hai trường Tây Sơn và Thăng Long
• 4.10. Bảng tổng kết
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Các kết quả chính của đề tài
• 5.2. Đóng góp của nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC A
• PHỤ LỤC B
• PHỤ LỤC C1
• PHỤ LỤC C3
• PHỤ LỤC C4
• DANH SÁCH CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU - HÌNH VẼ BẢNG BIỂU

Tóm tắt

I. Tổng quan và lý do hình thành đề tài

Luận văn tập trung vào việc nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến định hướng nghề nghiệp của học sinh THPT tại Đà Lạt. Với sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ, việc lựa chọn ngành nghề phù hợp trở thành vấn đề quan trọng đối với thế hệ trẻ. Nghiên cứu này nhằm xác định các yếu tố tác động đến quyết định chọn ngành nghề của học sinh, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác tư vấn hướng nghiệp.

1.1. Bối cảnh và tầm quan trọng của định hướng nghề nghiệp

Trong bối cảnh kinh tế tri thức, việc định hướng nghề nghiệp đóng vai trò quyết định đến sự thành công của mỗi cá nhân. Nghiên cứu chỉ ra rằng nhiều học sinh THPT chọn ngành nghề dựa trên cảm tính hoặc ảnh hưởng từ người xung quanh, dẫn đến sự không thỏa mãn trong công việc sau này. Điều này gây lãng phí thời gian và nguồn lực xã hội.

1.2. Mục tiêu và ý nghĩa của nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn ngành nghề của học sinh THPT tại Đà Lạt. Nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn trong việc cải thiện công tác hướng nghiệp, giúp học sinh lựa chọn ngành nghề phù hợp với năng lực và sở thích cá nhân.

II. Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu dựa trên cơ sở lý thuyết từ các công trình trước đây, bao gồm các mô hình về lựa chọn nghề nghiệp và tâm lý học sinh. Phương pháp nghiên cứu được thực hiện thông qua khảo sát 700 học sinh THPT tại hai trường Tây Sơn và Thăng Long, sử dụng các công cụ phân tích như Cronbach’s Alpha và EFA.

2.1. Cơ sở lý thuyết về định hướng nghề nghiệp

Nghiên cứu tham khảo các lý thuyết về định hướng nghề nghiệp từ các tác giả như Michael Borchert và Natalie M. Ferry. Các yếu tố như giá trị nghề nghiệp, đặc điểm cá nhân, và môi trường được xem xét để hiểu rõ hơn về quá trình lựa chọn nghề nghiệp của học sinh.

2.2. Phương pháp và quy trình nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp khảo sát và phân tích dữ liệu định lượng. Các bảng câu hỏi được phát cho học sinh khối 10, 11, và 12 tại hai trường THPT. Dữ liệu sau đó được phân tích bằng các công cụ thống kê để xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố khác nhau.

III. Kết quả nghiên cứu và phân tích

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng giá trị nghề nghiệp là yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất đến quyết định chọn ngành nghề của học sinh. Các yếu tố khác như đặc điểm cá nhân, học tập kinh nghiệm, và môi trường cũng đóng vai trò quan trọng. Nghiên cứu cũng so sánh sự khác biệt giữa hai trường THPT và giữa các khối lớp.

3.1. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng

Kết quả phân tích EFA cho thấy 7 nhóm yếu tố ảnh hưởng đến định hướng nghề nghiệp, trong đó giá trị nghề nghiệp có giá trị trung bình cao nhất. Các yếu tố như thăng tiến & thu nhập và tài chính & năng lực cũng được xác định là quan trọng.

3.2. So sánh giữa các nhóm học sinh

Nghiên cứu sử dụng kiểm định ANOVA để so sánh sự khác biệt giữa học sinh các khối lớp và giữa hai trường THPT. Kết quả cho thấy có sự khác biệt đáng kể trong cách tiếp cận và lựa chọn nghề nghiệp giữa các nhóm học sinh.

IV. Kết luận và đề xuất

Nghiên cứu kết luận rằng việc nâng cao hiệu quả công tác tư vấn hướng nghiệp là cần thiết để giúp học sinh THPT lựa chọn ngành nghề phù hợp. Các giải pháp được đề xuất bao gồm cung cấp thông tin đầy đủ về các ngành nghề, tăng cường hoạt động hướng nghiệp tại trường học, và hỗ trợ học sinh trong việc đánh giá năng lực cá nhân.

4.1. Đóng góp của nghiên cứu

Nghiên cứu đóng góp vào việc hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến định hướng nghề nghiệp của học sinh THPT tại Đà Lạt. Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong việc cải thiện chính sách giáo dục và hướng nghiệp tại địa phương.

4.2. Hạn chế và hướng phát triển

Nghiên cứu chỉ tập trung vào hai trường THPT tại Đà Lạt, do đó kết quả có thể không đại diện cho toàn bộ học sinh THPT. Cần mở rộng nghiên cứu để bao quát nhiều trường học hơn và đa dạng hóa đối tượng nghiên cứu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việc lựa chọn ngành nghề là một trong những quyết định quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến tương lai và sự thành công của mỗi cá nhân. Tại Việt Nam, theo ước tính của Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam (2011), mỗi năm có khoảng 2 triệu học sinh tốt nghiệp Trung học phổ thông (THPT), trong đó hơn 70% không được giáo dục hướng nghiệp đầy đủ, dẫn đến tình trạng chọn ngành nghề theo cảm tính, gây mất cân đối trong cơ cấu lao động và áp lực lên các kỳ thi tuyển sinh đại học. Tại thành phố Đà Lạt, học sinh THPT cũng gặp nhiều khó khăn trong việc định hướng nghề nghiệp phù hợp với năng lực và sở thích cá nhân.

Luận văn thạc sĩ này tập trung nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến định hướng chọn ngành nghề của học sinh THPT tại hai trường: Trường THPT Tây Sơn và Trường THPT Chuyên Thăng Long, trong năm học 2012-2013. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định các nhân tố tác động đến quyết định chọn ngành nghề của học sinh, so sánh sự khác biệt giữa hai trường, đồng thời đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác tư vấn hướng nghiệp. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp học sinh có định hướng nghề nghiệp đúng đắn, góp phần giảm thiểu sai lầm trong lựa chọn ngành nghề, tiết kiệm thời gian và nguồn lực cho cá nhân và xã hội.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm học sinh khối 10, 11, 12 của hai trường THPT Tây Sơn và Chuyên Thăng Long tại thành phố Đà Lạt, với tổng số 700 phiếu khảo sát được thu thập và phân tích. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp dữ liệu thực tiễn, làm cơ sở cho các nhà quản lý giáo dục và các cơ sở đào tạo trong việc xây dựng chính sách hướng nghiệp phù hợp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về lựa chọn ngành nghề của học sinh trung học phổ thông, trong đó nổi bật là:

• Mô hình ba nhóm yếu tố của Michael Borchert (2002): Bao gồm yếu tố môi trường (gia đình, nhà trường, xã hội), yếu tố cơ hội (cơ hội học tập, tài chính, quan hệ xã hội), và đặc điểm cá nhân (tính cách, sở thích, năng lực). Trong đó, đặc điểm cá nhân được xem là yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến lựa chọn ngành nghề.

• Mô hình lựa chọn ngành nghề của Thomas P. Dick và Sharon F. Rallis (1991): Tập trung vào các yếu tố văn hóa, nhận thức bản thân, giá trị ngành nghề, cơ hội lựa chọn và kinh nghiệm quá khứ. Mô hình này nhấn mạnh vai trò của giá trị ngành nghề và cơ hội thăng tiến trong sự nghiệp.

• Lý thuyết phát triển xã hội nghề nghiệp (SCCT) của Lent, Brown và Hackett (1994): Nhấn mạnh sự tương tác giữa tự đánh giá năng lực, lợi ích nghề nghiệp, kết quả mong đợi và các yếu tố hoàn cảnh trong quá trình phát triển nghề nghiệp của học sinh.

Các khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm: định hướng ngành nghề, tự hướng nghiệp, tư vấn hướng nghiệp, giá trị ngành nghề, đặc điểm cá nhân, yếu tố môi trường và cơ hội nghề nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện qua hai giai đoạn chính:

• Nghiên cứu sơ bộ: Phỏng vấn định tính trực tiếp 90 học sinh (15 học sinh mỗi khối 10, 11, 12 tại mỗi trường) nhằm khám phá các yếu tố ảnh hưởng và hiệu chỉnh thang đo.

• Nghiên cứu chính thức: Khảo sát định lượng với 700 học sinh khối 10, 11, 12 tại hai trường THPT Tây Sơn và Chuyên Thăng Long, trong đó mỗi trường được phát 350 phiếu khảo sát (khối 12: 200 phiếu, khối 11 và 10: mỗi khối 75 phiếu).

Bảng câu hỏi gồm 22 biến quan sát, đo lường theo thang Likert 5 điểm, tập trung vào 4 nhóm yếu tố: môi trường, cơ hội, đặc điểm cá nhân và giá trị ngành nghề. Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS với các bước: làm sạch dữ liệu, thống kê mô tả, kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), kiểm định giả thuyết bằng Independent Sample T-test và phân tích ANOVA để so sánh sự khác biệt giữa các nhóm.

Cỡ mẫu 700 đảm bảo vượt mức tối thiểu 110 mẫu theo quy tắc 5 lần số biến quan sát, giúp kết quả có độ tin cậy cao và khả năng khái quát tốt.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Bảy nhóm nhân tố ảnh hưởng đến định hướng chọn ngành nghề được xác định qua phân tích EFA, sắp xếp theo mức độ quan trọng giảm dần: Giá trị ngành nghề (trung bình cao nhất), Đặc điểm cá nhân, Học tập kinh nghiệm, Yếu tố thăng tiến & thu nhập, Yếu tố tài chính & năng lực, Yếu tố trường học, và cuối cùng là Yếu tố môi trường có ảnh hưởng thấp nhất.

2. So sánh giữa hai trường THPT Tây Sơn và Chuyên Thăng Long cho thấy có sự khác biệt đáng kể về mức độ ảnh hưởng của các yếu tố. Học sinh trường Chuyên Thăng Long chịu ảnh hưởng mạnh hơn từ các yếu tố giá trị ngành nghề và đặc điểm cá nhân, trong khi học sinh trường Tây Sơn bị tác động nhiều hơn bởi yếu tố môi trường và cơ hội tài chính.

3. Sự khác biệt giữa các khối lớp 10, 11, 12 được phân tích qua ANOVA cho thấy học sinh khối 12 có nhận thức và định hướng nghề nghiệp rõ ràng hơn, đặc biệt về giá trị ngành nghề và cơ hội thăng tiến, so với khối 10 và 11.

4. Ảnh hưởng của đặc điểm cá nhân như sở thích, năng lực và tính cách được xác nhận là nhân tố quan trọng nhất trong việc lựa chọn ngành nghề, chiếm tỷ lệ ảnh hưởng trên 30% trong tổng các yếu tố được khảo sát.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu trước đây của Michael Borchert (2002) và Mei Tang et al. (2008), khẳng định vai trò chủ đạo của đặc điểm cá nhân và giá trị ngành nghề trong định hướng nghề nghiệp của học sinh THPT. Sự khác biệt giữa hai trường phản ánh mức độ tiếp cận thông tin và tư vấn hướng nghiệp khác nhau, trong đó trường Chuyên Thăng Long có nhiều hoạt động ngoại khóa, tư vấn nghề nghiệp bài bản hơn, giúp học sinh tự đánh giá năng lực và sở thích chính xác hơn.

Yếu tố môi trường có ảnh hưởng thấp hơn có thể do học sinh chưa nhận thức đầy đủ vai trò của gia đình, nhà trường và xã hội trong việc hỗ trợ lựa chọn nghề nghiệp. Điều này cũng phản ánh thực trạng tư vấn hướng nghiệp tại các trường THPT còn hạn chế, đặc biệt ở trường Tây Sơn.

Việc học sinh khối 12 có định hướng rõ ràng hơn cho thấy quá trình trưởng thành và tích lũy kinh nghiệm học tập, tiếp xúc với ngành nghề thực tế giúp các em có quyết định chính xác hơn. Kết quả này gợi ý cần tăng cường hoạt động tư vấn hướng nghiệp từ sớm, bắt đầu từ khối 10 và 11.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện mức độ ảnh hưởng trung bình của từng nhóm yếu tố, bảng so sánh điểm trung bình các yếu tố giữa hai trường và các khối lớp, giúp minh họa rõ ràng sự khác biệt và mức độ quan trọng của từng nhân tố.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác tư vấn hướng nghiệp tại trường THPT Tây Sơn bằng cách tổ chức các buổi ngoại khóa, câu lạc bộ kỹ năng sống, mời chuyên gia và cựu học sinh thành đạt chia sẻ kinh nghiệm. Mục tiêu nâng cao nhận thức và khả năng tự đánh giá năng lực của học sinh trong vòng 1 năm học, do Ban Giám hiệu và giáo viên chủ nhiệm thực hiện.

2. Phát triển chương trình đào tạo giáo viên tư vấn hướng nghiệp chuyên sâu nhằm nâng cao kỹ năng và kiến thức cho đội ngũ giáo viên, giúp họ hỗ trợ học sinh hiệu quả hơn trong việc lựa chọn ngành nghề. Thời gian triển khai trong 2 năm, do Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các trường đại học tổ chức.

3. Xây dựng hệ thống thông tin ngành nghề cập nhật và dễ tiếp cận cho học sinh, bao gồm website, tài liệu hướng nghiệp, video giới thiệu ngành nghề và thị trường lao động. Mục tiêu giúp học sinh có thông tin chính xác, đa dạng để lựa chọn ngành nghề phù hợp. Thực hiện trong 1 năm, do nhà trường phối hợp với các cơ quan chuyên môn.

4. Khuyến khích học sinh tham gia các hoạt động trải nghiệm nghề nghiệp thực tế như thực tập, tham quan doanh nghiệp, hội thảo nghề nghiệp để tăng cường hiểu biết và định hướng đúng đắn. Thời gian triển khai liên tục hàng năm, do nhà trường và các doanh nghiệp địa phương phối hợp tổ chức.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban Giám hiệu và giáo viên các trường THPT: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng và cải tiến chương trình tư vấn hướng nghiệp, nâng cao hiệu quả công tác giáo dục nghề nghiệp cho học sinh.

2. Các nhà quản lý giáo dục và Sở Giáo dục và Đào tạo: Thông tin về các yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn ngành nghề giúp hoạch định chính sách đào tạo, phân bổ nguồn lực hợp lý, đáp ứng nhu cầu nhân lực xã hội.

3. Học sinh THPT và phụ huynh: Hiểu rõ các nhân tố tác động đến định hướng nghề nghiệp, từ đó có quyết định chọn ngành phù hợp với năng lực và sở thích, giảm thiểu sai lầm trong tương lai.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Quản trị Kinh doanh, Giáo dục học: Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu, mô hình lý thuyết và thực tiễn trong lĩnh vực hướng nghiệp và lựa chọn ngành nghề.

Câu hỏi thường gặp

1. Yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến định hướng chọn ngành nghề của học sinh THPT?
   Đặc điểm cá nhân như sở thích, năng lực và tính cách được xác định là yếu tố quan trọng nhất, chiếm tỷ lệ ảnh hưởng lớn nhất trong nghiên cứu. Ví dụ, học sinh trường Chuyên Thăng Long có xu hướng chọn ngành phù hợp với sở thích cá nhân cao hơn.

2. Có sự khác biệt nào giữa học sinh hai trường Tây Sơn và Chuyên Thăng Long không?
   Có sự khác biệt rõ rệt về mức độ ảnh hưởng của các yếu tố, trong đó học sinh trường Chuyên Thăng Long chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ giá trị ngành nghề và đặc điểm cá nhân, còn học sinh trường Tây Sơn bị tác động nhiều hơn bởi yếu tố môi trường và tài chính.

3. Tại sao yếu tố môi trường lại có ảnh hưởng thấp hơn?
   Nguyên nhân có thể do công tác tư vấn hướng nghiệp tại các trường còn hạn chế, học sinh chưa nhận thức đầy đủ vai trò của gia đình, nhà trường và xã hội trong việc hỗ trợ lựa chọn nghề nghiệp.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả tư vấn hướng nghiệp cho học sinh?
   Cần tăng cường tổ chức các hoạt động ngoại khóa, đào tạo giáo viên tư vấn chuyên sâu, xây dựng hệ thống thông tin ngành nghề cập nhật và tạo điều kiện cho học sinh trải nghiệm nghề nghiệp thực tế.

5. Nghiên cứu có áp dụng được cho các trường THPT khác không?
   Mặc dù nghiên cứu tập trung tại hai trường ở Đà Lạt, các kết quả và đề xuất có thể áp dụng rộng rãi cho các trường THPT khác trên địa bàn thành phố và các khu vực tương tự nhằm cải thiện công tác hướng nghiệp.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định bảy nhóm yếu tố ảnh hưởng đến định hướng chọn ngành nghề của học sinh THPT, trong đó giá trị ngành nghề và đặc điểm cá nhân là quan trọng nhất.
• Có sự khác biệt đáng kể về mức độ ảnh hưởng các yếu tố giữa học sinh hai trường THPT Tây Sơn và Chuyên Thăng Long.
• Học sinh khối 12 có định hướng nghề nghiệp rõ ràng và chính xác hơn so với khối 10 và 11.
• Công tác tư vấn hướng nghiệp hiện còn nhiều hạn chế, đặc biệt tại trường Tây Sơn, cần được cải thiện để hỗ trợ học sinh lựa chọn ngành nghề phù hợp.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả tư vấn hướng nghiệp, bao gồm đào tạo giáo viên, phát triển hệ thống thông tin và tổ chức hoạt động trải nghiệm nghề nghiệp.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-2 năm tới, đồng thời mở rộng nghiên cứu khảo sát tại các trường THPT khác để hoàn thiện mô hình và chính sách hướng nghiệp.

Các nhà quản lý giáo dục, nhà trường và giáo viên cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp tư vấn hướng nghiệp, giúp học sinh có lựa chọn ngành nghề phù hợp, góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cho xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, tác giả nêu lên mục tiêu và ý nghĩa thực hiện đề tài nghiên cứu. Nguyễn Thúy Quỳnh Loan Luận văn tốt nghiệp CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYET Trình bày sơ lược các khái niệm liên quan đến lĩnh vực nghề nghiệp, định hướng ngành nghé, tự hướng nghiệp của học sinh THPT, cơ sở lý thuyết về định hướng ngành nghề của học sinh THPT cùng với những nghiên cứu trước đây liên quan đến lĩnh vực chọn ngành nghề của học sinh, sinh viên. Cho đến nay, nhiều tác giả đã đưa ra các mô hình đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến định hướng chọn ngành nghề, chọn trường đại học hay cao dang của học sinh, sinh viên. Tác giả đề xuất mô hình nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến định hướng ngành nghề của học sinh THPT Trường Tây Sơn và Trường Thăng Long.

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Trình bày các bước trong phương pháp nghiên cứu, từ nghiên cứu sơ bộ đến nghiên cứu chính thức, các bước thiết kế nghiên cứu, hiệu chỉnh thang do, cách lay mẫu va phương pháp thu thập dữ liệu, kỹ thuật xử lý dữ liệu. Giới thiệu lại đối tượng khảo sát một cách chi tiết hơn. Mục tiêu của chương 3 nhằm cung cấp cho người đọc quy trình các bước mà nghiên cứu cần thực hiện dé có được kết quả. CHƯƠNG 4: KET QUÁ NGHIÊN CỨU Nội dung chương 4 sẽ trình bày các bước phân tích dữ liệu, các dữ liệu sau khi thu thập, làm sạch, tiền hành thông kê các biến.

Các biến trong cùng một nhóm sẽ được đưa vào và tính toán độ tin cậy, các biến thỏa điều kiện sẽ tiếp tục phân tích, sau đó tiễn hành hiệu chỉnh mô hình. CHUONG 5: KET LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ Từ kết quả nghiên cứu của chương 4 tiến hành đưa ra kết luận và nêu một số kiến nghị, đề xuất một số giải pháp để góp phần nâng cao hiệu quả công tác tư vẫn hướng nghiệp cho học sinh THPT lựa chọn đúng ngành nghé. Hạn chế của dé tài và mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo. Nguyễn Thúy Quỳnh Loan Luận văn tốt nghiệp CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYÉT 2.

Nghệ nghiệp Theo từ điển Tiếng Việt: "Nghề nghiệp là công việc hàng ngày làm dé sinh nhai hay làm để mưu sống". Nghề nghiệp là một lĩnh vực hoạt động trong đó con người sử dụng sức lao động vật chất hay tinh thần tuỳ theo sự phân công lao động của xã hội, giúp cho con người sử dụng sức lao động của mình để tạo ra những cái cần thiết cho xã hội, nhờ đó con người có thé thoả mãn những nhu cau can thiết cho việc tồn tại và phát triển của mình (Vũ Thị Ngọc Lan, 2004). Nghề là tập hợp những nhóm chuyên môn cùng loại, gần giống nhau. Chuyên môn là một dạng lao động đặc biệt, qua đó con người dùng sức mạnh vật chất và sức mạnh tinh than của mình để tác động vào những đối tượng cụ thé nhằm biến đối những đối tượng đó theo hướng phục vụ mục đích, yêu cầu và lợi ích của con người (Nguyễn Hùng, 2008).

Nghề nghiệp là khái niệm dành dé chỉ những công việc sẽ gắn với bản thân của mỗi người trong hầu hết phần lớn khoảng thời gian quan trọng của họ. Việc đi sai hướng trong nghề nghiệp sẽ mang đến nhiều bất lợi trong cuộc sống của bạn sau này. Do đó, việc định hướng ngành nghé là một điều cần thiết đối với các học sinh THPT đang ngồi trên ghế nha trường, nhưng không phải bạn trẻ nào cũng có cái nhìn nghiêm túc về điều này. Hướng nghiệp Hướng nghiệp là các hoạt động nhằm hỗ trợ mọi cá nhân chọn lựa và phát triển chuyên môn nghề nghiệp phù hợp nhất với khả năng của cá nhân, đồng thời thỏa mãn nhu cầu nhân lực cho tất cả các lĩnh vực nghề nghiệp ở cấp độ địa phương và quốc gia (Lê Khanh, 2012).

Hướng nghiệp bao gồm một hệ thống biện pháp tác động của gia đình, nhà trường, xã hội, trong đó nhà trường đóng vai trò chủ đạo nhằm giáo dục học sinh trong việc chọn ngành nghé, giúp các em tự quyết định ngành nghé tương lai trên co sở phân tích khoa học về năng lực, hứng thú của bản thân và nhu cầu nhân lực của các ngành sản xuất trong xã hội. Nguyễn Thúy Quỳnh Loan Luận văn tốt nghiệp Hướng nghiệp được hiểu là một hệ thống tác động của xã hội về giáo dục học, y học, xã hội học, kinh tế học. nhằm giúp cho thế hệ trẻ chọn được ngành nghề vừa phù hợp với nguyện vọng, hứng thú, năng lực, sở trường của cá nhân, vừa đáp ứng được nhu cầu nhân lực của các lĩnh vực sản xuất trong nền kinh tế quốc dân (Tran Thị Huong, 2011). Lựa chọn ngành nghề chỉ là một giai đoạn đầu trong tiến trình hướng nghiệp của mỗi người.

Hướng nghiệp là một quá trình liên tục tác động từ khi người học còn ngồi học ở bậc pho thông, qua quá trình trau dồi chuyên môn nghề nghiệp và tim được nơi lao động phù hợp. Tam giác hướng nghiệp cua K. Platonov (được trích bởi Trần Thị Hương, 2011) Định hướng nghề / X Jf ` ⁄ ˆ » Sf. ` Các nghề Nư“ Thị trường = ˆ ˆ A, 5 ˆ và vêu cầu / lao động của chúng / ⁄ J N P4 ~ ^ "4 ` x ⁄ Ắ a : N Ẩ Tư vần A Pham chat, nang lực, ` Tuyên chon nghề / hoàn cảnh cá nhân N_` nghe / ` / Hình 2.1: Tam giác hướng nghiệp cua K.

Tự hướng nghiệp Tu hướng nghiệp trước hết là tự soi xét lại những đặc điểm nào của riêng mình tương thích hay không tương thích với yêu cầu của nghề định chọn (Nguyễn Quang Duong, 2010). Sau khi tham khảo ý kiến của cha mẹ, thay cô và những người am hiểu, qua trải nghiệm thực tế, cộng thêm với sở thích, sở trường và năng khiếu, bản thân tự lượng sức mình để hướng tới nghề muốn chon, tự chọn ngành nghề cho chính mình, bản thân đã tự hướng nghiệp. Việc chuẩn bị cho tự hướng nghiệp càng chín chắn và tự tin, ta càng có lợi thế để đón nhận sự giúp sức từ người khác. Nguyễn Thúy Quỳnh Loan Luận văn tốt nghiệp 2.

Tư vẫn hướng nghiệp Tư van nghề là một hệ thống những biện pháp tâm lý — giáo dục nhằm: Đánh giá toàn bộ năng lực thể chất và trí tuệ của thanh thiếu niên, đối chiếu các năng lực đó với những yêu cầu do nghề đặt ra đối với người lao động, có can nhắc đến nhu cầu nhân lực của địa phương và xã hội. Trên cơ sở đó cho họ những lời khuyên về chọn ngành nghề có căn cứ khoa học, loại bỏ những trường hợp may rủi, thiếu chín chăn trong khi chọn nghề nghiệp (Trần Thị Hương, 2011). Định hướng ngành nghề Định hướng ngành nghề là một điều can thiết đối với các bạn sinh viên đang ngôi trên ghế giảng đường việc xác định hướng nghề nghiệp của mình trong tương lai sẽ giúp các bạn nhận thay rõ hon mục dich học tập cũng như dich đến lâu dài của mình là gi, có định hướng dong nghĩa với việc có mục đích và có động cơ. Di kèm theo đó sẽ là sự nỗ lực, phan dau va sự cô găng kiên cường để đạt được mục đích mình đã chọn.

Đó cũng là một trong những tiêu chí để mọi người nhìn vào đó có thể đoán được bạn là ai trong tương lai (Trung tâm hỗ trợ sinh viên TP. Việc định hướng tốt ngành nghề trong tương lai giúp bạn đưa ra được những hoạt động cho bản thân nhằm trau dôổi kiến thức chuyên môn cũng như các kỹ năng bổ trợ dé mang lại thành công trong công việc mình lựa chọn sau này, còn có thể giúp bạn tiết kiệm công sức, tiền bạc của gia đình, xã hội. Điều đặc biệt mà các bạn có được đó chính là không bị lãng phí nhiều thời gian trong cuộc đời. Dé tương lai, các bạn không phải hối tiếc về quãng thời gian sinh viên tươi đẹp cũng như không phải hối hận về việc chọn lựa con đường mình sẽ đi.

Trung học phổ thông Trường pho thông trung học hay còn được gọi là trường trung học pho thông là một loại hình dao tạo chính quy ở Việt Nam, dành cho lứa tuổi từ 15 tới 18 không kế một số trường hợp đặc biệt. Nó gồm các khối học lớp 10, lớp 11, lớp 12. Sau khi tốt nghiệp hệ giáo dục này, học sinh được nhận băng tốt nghiệp pho thông trung học có một tên gọi khác cho loại bằng này là "Bang Tú Tài". Trường phố thông được lập tại các địa phương trên cả nước.

Người đứng đầu một ngôi trường được gọi là "Hiệu Trưởng". Trường được sự quản lý trực tiêp của Phòng Giáo Dục huyện, quận va dưới quyên chi đạo của Sở Giáo Dục, cơ quan GVHD: TS. Nguyễn Thúy Quỳnh Loan Luận văn tốt nghiệp 10 hành chính trực thuộc tinh, thành phó. Quy chế hoạt động của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo ban hành (Bách khoa toàn thư mo wikipedia - Việt Nam, 2011).

Giới thiệu những nghiên cứu trước Trong các nghiên cứu của V.Ivanop (trich dẫn bởi Vii Thị Ngoc Lan, 2004) cho thay - Vé van dé du dinh chon nganh nghé cua hoc sinh thi dai bộ phận hoc sinh THPT mong muốn sau khi tốt nghiệp được tiếp tục học lên cao hơn, các em không thích đi làm ngay, những nghề các em chọn cũng mang đậm màu sắc giới tính và lứa tudi, tuỳ theo thời điểm khác nhau của sự phát triển xã hội. Học sinh nam đa số thích các ngành nghé kỹ thuật, các học sinh nữ thích các nghẻ thuộc lĩnh vực y tế, giáo dục, nghệ thuật, học sinh thành phố thích các nghề thuộc lĩnh vực xã hội còn học sinh nông thôn thích các nghề thuộc lĩnh vực sản xuất vật chất. Các nghiên cứu khác còn cho thấy, đặc điểm tâm lý giới tính tạo nên sự khác biệt trong xu hướng lựa chọn ngành nghề của học sinh nam và học sinh nữ. Nhóm học sinh nữ có dự định ngành nghè, thông tin, hiểu biết về việc làm, năng lực quyết định ngành nghề cao hơn đáng ké so với nhóm học sinh nam.

Khi tiến hành nghiên cứu về định hướng nghề nghiệp ở lứa tuổi học sinh THPT ở nông thôn và thành thi, tác giả Nguyễn Công Khanh và Nguyễn Văn Lê (trích dẫn bởi Vit Thi Ngọc Lan, 2004) đã chỉ ra trình độ hoc van, nghề nghiệp cha mẹ, mức sống gia đình có ảnh hưởng tới lựa chọn ngành nghề của học sinh.