Luận Văn Thạc Sĩ Về Hình Phạt Bổ Sung Đối Với Các Tội Xâm Phạm Sở Hữu Trong Luật Hình Sự Việt Nam

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu vnu ls hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu trong luật hình sự việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Tuấn Dũng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Lan
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Khoa Luật
• Chuyên ngành: Luật Hình sự và Tố tụng hình sự
• Đề tài: Hình Phạt Bổ Sung Đối Với Các Tội Xâm Phạm Sở Hữu Trong Luật Hình Sự Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HÌNH PHẠT BỔ SUNG ĐỐI VỚI CÁC TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU TRONG LUẬT HÌNH SỰ
• 1.1. Khái niệm hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu trong Luật Hình sự
• 1.2. Khái niệm hình phạt bổ sung
• 1.3. Khái niệm và các đặc điểm của hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu
• 1.4. Lịch sử lập pháp của các hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu trong pháp luật hình sự Việt Nam thời kỳ từ tháng 8/1945 đến trước khi có Bộ luật hình sự năm 2015
• 1.4.1. Hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu giai đoạn từ tháng 8/1945 cho tới pháp điển hóa Bộ luật hình sự lần thứ nhất năm 1985
• 1.4.2. Hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu giai đoạn từ năm 1985 đến năm trước pháp điển hóa Bộ luật hình sự lần thứ hai năm 1999
• 1.4.3. Hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu giai đoạn từ sau pháp điển hóa lần thứ hai năm 1999 đến năm 2015
• 1.5. Kinh nghiệm lập pháp của một số quốc gia trên thế giới về hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu
• 1.5.1. Các hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu trong Bộ luật hình sự Pháp
• 1.5.2. Các hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu trong Bộ luật hình sự Hoa Kỳ
• 1.5.3. Các hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu trong Bộ luật hình sự Trung Quốc
• 1.5.4. Các hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu trong Bộ luật hình sự Singapore
• 1.5.5. Các hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu trong Bộ luật hình sự Liên Bang Nga
• 1.5.6. Các hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu trong Bộ luật hình sự Thụy Điển
• 1.5.7. Các hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu trong Bộ luật hình sự Nhật Bản
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: HÌNH PHẠT BỔ SUNG ĐỐI VỚI CÁC TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM HIỆN HÀNH VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.1. Hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu trong luật hình sự Việt Nam hiện hành
• 2.2. Thực tiễn áp dụng các hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 2.3. Những tồn tại, hạn chế về việc áp dụng các hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu và nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế
• 2.4. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ, GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ CÁC HÌNH PHẠT BỔ SUNG ĐỐI VỚI CÁC TỘI PHẠM XÂM PHẠM SỞ HỮU
• 3.1. Sự cần thiết của việc hoàn thiện và nâng cao hiệu quả áp dụng quy định về hình phạt bổ sung đối với các tội phạm xâm phạm sở hữu
• 3.2. Tiếp tục hoàn thiện quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 về hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu
• 3.3. Các kiến nghị, giải pháp khác về nâng cao hiệu quả công tác áp dụng pháp luật các hình phạt bổ sung đối với các tội phạm xâm phạm sở hữu
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hình Phạt Bổ Sung Đối Với Tội Xâm Phạm Sở Hữu

Hình phạt bổ sung là một phần quan trọng trong hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam, đặc biệt là đối với các tội xâm phạm sở hữu. Theo Bộ luật hình sự 2015, hình phạt bổ sung được áp dụng nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền lợi của người phạm tội. Điều này không chỉ nhằm mục đích trừng phạt mà còn giáo dục và phòng ngừa tội phạm. Việc hiểu rõ về hình phạt bổ sung sẽ giúp nâng cao hiệu quả trong công tác đấu tranh chống tội phạm xâm phạm sở hữu.

1.1. Khái Niệm Hình Phạt Bổ Sung Trong Luật Hình Sự

Hình phạt bổ sung được định nghĩa là các biện pháp pháp lý nhằm hạn chế quyền lợi của người phạm tội, bên cạnh hình phạt chính. Các hình phạt này có thể bao gồm tước quyền công dân, quản chế, hoặc cấm hành nghề. Việc áp dụng hình phạt bổ sung không chỉ nhằm trừng phạt mà còn để giáo dục và phòng ngừa tội phạm.

1.2. Lịch Sử Phát Triển Hình Phạt Bổ Sung Tại Việt Nam

Từ năm 1945 đến nay, hình phạt bổ sung đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Các quy định về hình phạt bổ sung đã được cập nhật và hoàn thiện qua các lần pháp điển hóa Bộ luật hình sự. Điều này phản ánh sự thay đổi trong nhận thức về vai trò của hình phạt bổ sung trong việc bảo vệ quyền sở hữu và trật tự xã hội.

II. Vấn Đề Thách Thức Trong Áp Dụng Hình Phạt Bổ Sung

Mặc dù hình phạt bổ sung có vai trò quan trọng, nhưng việc áp dụng chúng trong thực tiễn vẫn gặp nhiều thách thức. Một số vấn đề nổi bật bao gồm sự thiếu đồng nhất trong cách hiểu và áp dụng hình phạt bổ sung giữa các cơ quan tư pháp. Điều này có thể dẫn đến sự bất công trong xử lý các vụ án xâm phạm sở hữu.

2.1. Sự Khác Biệt Trong Nhận Thức Về Hình Phạt Bổ Sung

Có sự khác biệt rõ rệt trong cách hiểu và áp dụng hình phạt bổ sung giữa các thẩm phán và cơ quan điều tra. Điều này dẫn đến việc áp dụng hình phạt không đồng nhất, gây khó khăn trong việc đảm bảo công bằng cho người phạm tội.

2.2. Những Hạn Chế Trong Quy Định Pháp Luật

Một số quy định về hình phạt bổ sung còn thiếu rõ ràng, gây khó khăn trong việc áp dụng. Điều này có thể dẫn đến việc các hình phạt không đạt được hiệu quả như mong muốn trong việc phòng ngừa tội phạm xâm phạm sở hữu.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Áp Dụng Hình Phạt Bổ Sung

Để nâng cao hiệu quả áp dụng hình phạt bổ sung, cần có những giải pháp đồng bộ từ việc hoàn thiện quy định pháp luật đến việc đào tạo cán bộ tư pháp. Việc này sẽ giúp đảm bảo rằng hình phạt bổ sung được áp dụng một cách công bằng và hiệu quả.

3.1. Hoàn Thiện Quy Định Pháp Luật Về Hình Phạt Bổ Sung

Cần xem xét và sửa đổi các quy định về hình phạt bổ sung trong Bộ luật hình sự để đảm bảo tính rõ ràng và khả thi trong áp dụng. Việc này sẽ giúp các cơ quan tư pháp có cơ sở vững chắc hơn trong việc xử lý các vụ án xâm phạm sở hữu.

3.2. Đào Tạo Cán Bộ Tư Pháp Về Hình Phạt Bổ Sung

Đào tạo và nâng cao nhận thức cho cán bộ tư pháp về vai trò và cách áp dụng hình phạt bổ sung là rất cần thiết. Điều này sẽ giúp đảm bảo rằng các hình phạt được áp dụng một cách đồng nhất và công bằng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Hình Phạt Bổ Sung Tại Hà Nội

Thực tiễn áp dụng hình phạt bổ sung tại Hà Nội cho thấy nhiều kết quả tích cực, nhưng cũng tồn tại không ít vấn đề. Việc nghiên cứu các vụ án cụ thể sẽ giúp rút ra bài học kinh nghiệm cho việc áp dụng hình phạt bổ sung trong tương lai.

4.1. Kết Quả Áp Dụng Hình Phạt Bổ Sung Tại Hà Nội

Nghiên cứu cho thấy hình phạt bổ sung đã được áp dụng hiệu quả trong nhiều vụ án xâm phạm sở hữu. Tuy nhiên, vẫn cần có sự đồng nhất trong cách áp dụng để đảm bảo công bằng cho tất cả các bên liên quan.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm Từ Thực Tiễn

Các vụ án điển hình tại Hà Nội đã chỉ ra rằng việc áp dụng hình phạt bổ sung cần phải linh hoạt và phù hợp với từng trường hợp cụ thể. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả của hình phạt trong việc phòng ngừa tội phạm.

V. Kết Luận Về Hình Phạt Bổ Sung Đối Với Tội Xâm Phạm Sở Hữu

Hình phạt bổ sung đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền sở hữu và trật tự xã hội. Việc hoàn thiện quy định và nâng cao hiệu quả áp dụng hình phạt bổ sung là cần thiết để đảm bảo rằng các tội xâm phạm sở hữu được xử lý một cách công bằng và hiệu quả.

5.1. Tương Lai Của Hình Phạt Bổ Sung Trong Luật Hình Sự

Tương lai của hình phạt bổ sung sẽ phụ thuộc vào việc cải cách pháp luật và nâng cao nhận thức của các cơ quan tư pháp. Điều này sẽ giúp hình phạt bổ sung phát huy tối đa hiệu quả trong việc phòng ngừa tội phạm.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Cách

Cần có các giải pháp cải cách đồng bộ từ việc hoàn thiện quy định pháp luật đến việc đào tạo cán bộ tư pháp. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả áp dụng hình phạt bổ sung trong thực tiễn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nhóm tội xâm phạm sở hữu luôn chiếm tỷ lệ cao trong cơ cấu tội phạm tại Việt Nam, thường xuyên dao động từ 40% đến hơn 50% tổng số vụ án hình sự thụ lý hàng năm. Để bảo vệ quyền sở hữu của Nhà nước, tổ chức và công dân, hệ thống chế tài hình sự không chỉ dựa vào hình phạt chính mà còn cần sự hỗ trợ thiết thực của các hình phạt bổ sung. Tuy nhiên, việc áp dụng chế định này trong thực tiễn tư pháp vẫn còn nhiều vướng mắc, dẫn đến hiệu quả răn đe và giáo dục chưa đạt mức tối ưu.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là làm sáng tỏ cơ sở lý luận, phân tích các đặc điểm pháp lý của 05 loại hình phạt bổ sung áp dụng đối với 13 tội danh xâm phạm sở hữu trong Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017. Đồng thời, công trình tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm lập pháp từ 07 quốc gia tiêu biểu trên thế giới để đề xuất các giải pháp hoàn thiện. Phạm vi nghiên cứu tập trung đánh giá số liệu thực tiễn xét xử tại Tòa án nhân dân hai cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội trong giai đoạn 05 năm, từ năm 2014 đến năm 2018.

Ý nghĩa của công trình thể hiện ở việc xác lập cơ sở khoa học giúp nâng cao tỷ lệ áp dụng chính xác hình phạt bổ sung lên trên 80% đối với các vụ án có đủ điều kiện thi hành, giảm thiểu tình trạng tồn đọng án phạt tiền và tăng cường năng lực thu hồi tài sản bị chiếm đoạt.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng thuyết mục đích của hình phạt kết hợp giữa trừng trị và phòng ngừa tội phạm, cùng lý thuyết phân hóa trách nhiệm hình sự và cá thể hóa hình phạt trong khoa học luật hình sự hiện đại. Về mặt cấu trúc, nghiên cứu tập trung vào 03 nhóm khái niệm cốt lõi:

Thứ nhất, khái niệm hình phạt bổ sung với tư cách là biện pháp cưỡng chế nhà nước nghiêm khắc, không tuyên độc lập mà luôn đi kèm hình phạt chính nhằm tước bỏ hoặc hạn chế những quyền, lợi ích nhất định của người bị kết án.

Thứ hai, cấu trúc phân loại 13 tội danh xâm phạm sở hữu thành 03 nhóm hành vi: nhóm chiếm đoạt tài sản gồm 08 tội danh từ Điều 168 đến Điều 175, nhóm có tính tư lợi nhưng không chiếm đoạt gồm 02 tội danh tại Điều 176 và 177, nhóm không có tính vụ lợi gồm 03 tội danh từ Điều 178 đến Điều 180.

Thứ ba, nguyên tắc áp dụng hình phạt theo luật định, bao gồm tính chất tùy nghi áp dụng của hình phạt bổ sung trong nhóm tội sở hữu và nguyên tắc nhân đạo tại Khoản 6 Điều 91 Bộ luật Hình sự quy định không áp dụng hình phạt bổ sung đối với người dưới 18 tuổi phạm tội. Các quy định này gắn liền với các khung định lượng như mức phạt tiền tối thiểu từ 01 triệu đồng và thời hạn cấm hành nghề từ 01 đến 05 năm.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn tiến hành khảo sát trên cỡ mẫu gồm hơn 1.200 bản án sơ thẩm và phúc thẩm về các tội xâm phạm sở hữu được Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội xét xử từ năm 2014 đến năm 2018. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu có chủ đích kết hợp phân tầng theo địa bàn quận, huyện nội thành và ngoại thành. Lý do lựa chọn địa bàn Hà Nội vì đây là trung tâm kinh tế, chính trị có mật độ dân cư cao và sự đa dạng phức tạp về các hành vi chiếm đoạt tài sản, bảo đảm tính đại diện cao cho thực tiễn tư pháp cả nước.

Nguồn dữ liệu thứ cấp được khai thác từ các báo cáo tổng kết ngành Tòa án, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật từ năm 1945 đến nay và các đạo luật hình sự nước ngoài. Tác giả sử dụng phương pháp duy vật biện chứng kết hợp phương pháp phân tích quy phạm, thống kê xã hội học và luật học so sánh đối chiếu với pháp luật của Pháp, Hoa Kỳ, Trung Quốc, Singapore, Nga, Thụy Điển, Nhật Bản. Quá trình nghiên cứu và xử lý dữ liệu được tiến hành liên tục trong lộ trình 24 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực chứng và đối chiếu quy phạm đã chỉ ra 04 phát hiện trọng tâm:

Thứ nhất, mức độ quy định hình phạt bổ sung trong luật thực định đạt tỷ lệ rất cao. Trong 13 điều luật thuộc Chương XVI Bộ luật Hình sự năm 2015, có 11 điều luật quy định chế tài hình phạt bổ sung, chiếm tỷ lệ 84,6%. Trong đó, hình phạt tiền bổ sung là biện pháp phổ biến nhất, xuất hiện tại 10 trên 13 điều luật, chiếm 76,9%.

Thứ hai, thực tiễn xét xử tại Hà Nội giai đoạn 2014 - 2018 cho thấy tỷ lệ tuyên hình phạt bổ sung còn rất khiêm tốn. Trong tổng số hơn 1.200 vụ án nghiên cứu, Tòa án chỉ tuyên áp dụng hình phạt bổ sung trong khoảng 18,5% số vụ việc, trong khi có đến 81,5% bản án chỉ tuyên duy nhất hình phạt chính.

Thứ ba, cơ cấu các loại hình phạt bổ sung được áp dụng có sự chênh lệch sâu sắc. Phạt tiền chiếm tỷ trọng áp đảo với 92,3% trên tổng số vụ có áp dụng hình phạt bổ sung. Hình phạt cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc hành nghề chỉ chiếm 6,2%, trong khi các biện pháp nghiêm khắc như tịch thu tài sản, cấm cư trú và quản chế chỉ chiếm dưới 1,5%.

Thứ tư, tỷ lệ thi hành thực tế đối với các khoản phạt tiền bổ sung đạt mức thấp, ước tính chỉ đạt khoảng 32,4% tổng giá trị tiền phạt tuyên trong bản án do người bị kết án không có tài sản hoặc cố tình chây ỳ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng trên bắt nguồn từ việc Bộ luật Hình sự quy định 100% các hình phạt bổ sung đối với nhóm tội xâm phạm sở hữu đều ở dạng tùy nghi áp dụng. Điều này trao quyền tự định đoạt rất lớn cho Hội đồng xét xử, nhưng do thiếu hướng dẫn cụ thể về tiêu chí đánh giá điều kiện kinh tế của bị cáo nên các Thẩm phán thường có xu hướng bỏ qua hình phạt bổ sung để tránh tạo thêm áp lực cho khâu thi hành án dân sự.

Khi so sánh với kinh nghiệm quốc tế, pháp luật Trung Quốc và Nga có cơ chế kiểm tra tài chính chặt chẽ hơn, trong khi luật pháp Hoa Kỳ quy định buộc bồi thường thiệt hại và lao động công ích như chế tài bổ sung hiệu quả. Đặc biệt, Bộ luật Hình sự Nhật Bản cho phép quy đổi nghĩa vụ nộp phạt chưa thực hiện sang thời gian lao động trong cơ sở giam giữ, tạo áp lực thực thi rất cao.

Các dữ liệu thực tiễn trong luận văn được minh họa trực quan qua biểu đồ đường thể hiện biến động áp dụng hình phạt bổ sung qua 05 năm và bảng tổng hợp so sánh thẩm quyền áp dụng hình phạt bổ sung giữa Việt Nam với 07 nền tư pháp phát triển.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận văn kiến nghị 04 nhóm giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả xét xử:

Thứ nhất, ban hành Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao trong năm 2021 nhằm hướng dẫn thống nhất tiêu chí áp dụng hình phạt bổ sung. Văn bản cần lượng hóa rõ các điều kiện về thu nhập, tài sản của bị cáo để bảo đảm 100% các trường hợp phạm tội có tính chất chuyên nghiệp hoặc chiếm đoạt giá trị lớn đều bị xem xét áp dụng phạt tiền hoặc tịch thu tài sản.

Thứ hai, sửa đổi Bộ luật Hình sự theo hướng bổ sung chế định chuyển đổi hình phạt tiền không thể thi hành sang hình phạt lao động phục vụ cộng đồng. Quốc hội và Ban soạn thảo luật cần nghiên cứu đưa cơ chế này vào chương trình xây dựng luật giai đoạn 2022 - 2025, phấn đấu nâng tỷ lệ thi hành án tài chính lên trên 75%.

Thứ ba, tăng cường phối hợp liên ngành giữa Cơ quan Cảnh sát điều tra và Viện kiểm sát nhân dân trong việc kê biên, phong tỏa tài sản ngay từ giai đoạn khởi tố vụ án. Mục tiêu cần đạt là bảo đảm phong tỏa tối thiểu 60% giá trị tài sản thiệt hại trước khi vụ án được đưa ra xét xử sơ thẩm.

Thứ tư, đổi mới công tác bồi dưỡng nghiệp vụ của Học viện Tòa án từ năm 2021. Đơn vị cần tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu hàng năm cho 100% Thẩm phán hình sự về kỹ năng xác định động cơ tư lợi và nghệ thuật cá thể hóa hình phạt bổ sung.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình mang giá trị ứng dụng thực tiễn và học thuật cao cho 04 nhóm đối tượng:

Thứ nhất, Thẩm phán và Hội đồng xét xử các cấp. Luận văn cung cấp luận cứ thực tiễn và tiêu chuẩn đánh giá để ra phán quyết chính xác về hình phạt bổ sung, bảo đảm tính nghiêm minh và khả thi của bản án.

Thứ hai, Kiểm sát viên và Điều tra viên. Cán bộ tiến hành tố tụng có thể sử dụng các chỉ dẫn về thu thập chứng cứ chứng minh tài sản để đề xuất biện pháp phong tỏa, nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản trong các vụ án trộm cắp, lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm.

Thứ ba, Giảng viên, Học viên cao học và Sinh viên ngành Luật. Đề tài là nguồn tài liệu tham khảo phong phú với hơn 50 danh mục trích dẫn, hệ thống hóa lịch sử lập pháp từ năm 1945 và phân tích so sánh 07 nền luật học quốc tế.

Thứ tư, Cơ quan xây dựng chính sách và Ban soạn thảo pháp luật. Các phân tích bất cập và đề xuất chuyển đổi hình phạt tiền là căn cứ thực chứng hữu ích phục vụ tiến trình cải cách tư pháp và sửa đổi Bộ luật Hình sự.

Câu hỏi thường gặp

Hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu có bắt buộc phải tuyên cùng hình phạt chính không? Theo quy định tại Chương XVI Bộ luật Hình sự năm 2015, toàn bộ các hình phạt bổ sung đối với 13 tội danh xâm phạm sở hữu đều mang tính tùy nghi. Tòa án căn cứ vào tính chất hành vi, mức độ thiệt hại và hoàn cảnh cụ thể của bị cáo để quyết định có áp dụng hay không.

Người dưới 18 tuổi phạm tội trộm cắp hoặc cướp tài sản có bị phạt tiền bổ sung không? Khoản 6 Điều 91 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định nguyên tắc không áp dụng hình phạt bổ sung đối với người dưới 18 tuổi phạm tội. Quy định này thể hiện chính sách nhân đạo và bảo đảm môi trường tái hòa nhập cho người chưa thành niên.

Tội danh nào trong nhóm sở hữu có mức phạt tiền bổ sung cao nhất? Tội cướp tài sản quy định tại Điều 168 có mức phạt tiền bổ sung cao nhất, cho phép Tòa án phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng kèm theo hình phạt tù, nhằm triệt tiêu tối đa động cơ kinh tế của tội phạm bạo lực.

Hình phạt cấm cư trú và quản chế áp dụng kèm theo hình phạt chính nào? Căn cứ Điều 42 và Điều 43 Bộ luật Hình sự năm 2015, hai hình phạt này chỉ được áp dụng kèm theo hình phạt tù có thời hạn với thời gian từ 01 đến 05 năm, không áp dụng kèm theo hình phạt cải tạo không giam giữ hay án treo.

Kinh nghiệm quốc tế nào khả thi nhất để Việt Nam áp dụng trong thi hành án phạt tiền? Mô hình quy đổi nghĩa vụ nộp phạt tiền chưa chấp hành sang lao động công ích hoặc phạt tù có thời hạn như quy định của Nhật Bản và Hoa Kỳ là giải pháp tối ưu nhất để khắc phục tình trạng trây ỳ thi hành án tại nước ta.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về 05 loại hình phạt bổ sung áp dụng cho 13 tội danh xâm phạm sở hữu trong pháp luật hình sự Việt Nam.
• Kết quả khảo sát hơn 1.200 bản án tại Hà Nội giai đoạn 2014 - 2018 chỉ ra thực trạng áp dụng hình phạt bổ sung còn thấp, chỉ đạt 18,5% và phạt tiền chiếm tới 92,3%.
• Công trình đã phân tích sâu sắc các bài học lập pháp từ 07 quốc gia để làm sáng tỏ các giải pháp nâng cao tính khả thi của chế tài hình sự.
• Luận văn đề xuất hoàn thiện quy phạm pháp luật với lộ trình giai đoạn 2021 - 2025, trọng tâm là ban hành văn bản hướng dẫn và bổ sung cơ chế chuyển đổi hình phạt tiền.
• Thiết lập hệ thống giải pháp phối hợp liên ngành từ điều tra, truy tố đến xét xử nhằm bảo đảm mục đích trừng trị, giáo dục và phòng ngừa tội phạm kinh tế.

Đóng góp của luận văn là bước đệm quan trọng cho công tác hoàn thiện thể chế tư pháp hình sự. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và cán bộ thực tiễn hãy tiếp tục khai thác, thảo luận và ứng dụng các kết quả nghiên cứu này vào công tác lập pháp và xét xử thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 và 2, luận văn có đưa ra một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật hình sự Việt Nam về hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu và một số giải pháp mạng tính đồng bộ khác nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu. Tình hình nghiên cứu Trải qua ba lần pháp điển hóa Bộ luật hình sự, các hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu đã được ghi nhận và liên tục hoàn thiện theo thời gian nhằm đáp ứng yêu cầu của tình hình thực tiễn. Trải qua hơn 30 năm với 03 Bộ luật hình sự, nhận thức lý luận và hoạt động áp dụng pháp luật đã có nhiều thay đổi, trong đó có các quy định về hình phạt bổ sung gắn với các tội xâm phạm sở hữu. Trong thời gian qua, nhiều nhà nghiên cứu, nhà khoa học và các tác giả đã có những luận văn tiến sĩ, luận văn thạc sỹ, sách, giáo trình cùng rất nhiều các bài viết được công bố trên các tạp chí khoa học 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chuyên ngành liên quan đến các hình phạt bổ sung.

Trong đó đáng chú ý là những công trình sau: Về giáo trình, sách chuyên ngành: “Những vấn đề cơ bản trong khoa học luật hình sự (Phần chung)” của GS.TSKH Lê Văn Cảm, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2019; “Chương XV - Khái niệm hình phạt, hệ thống hình phạt và các biện pháp tư pháp”, Trong sách: Giáo trình luật hình sự Việt Nam (Phần chung) của PGS. Trịnh Quốc Toản (GS.TSKH Lê Văn Cảm chủ biên), Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2001 (tái bản năm 2003 và 2007); “Hình phạt bổ sung trong luật hình sự Việt Nam” của PGS. Trịnh Quốc Toản, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2011; “Nghiên cứu hình phạt trong luật hình sự Việt Nam dưới góc độ bảo vệ quyền con người” của PGS.TS Trịnh Quốc Toản, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2015; “Tìm hiểu về hình phạt và quyết định hình phạt trong luật hình sự Việt Nam” của ThS. Đinh Văn Quế, Nxb Chính trị Quốc gia, 2000; “Chương 8 - Khái niệm hình phạt và hệ thống hình phạt”, Trong sách: Tội phạm học, luật hình sự và luật tố tụng hình sự Việt Nam (GS.

Đào Trí Úc chủ biên), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 199. “Giáo trình luật tố tụng hình sự Việt Nam” của Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, Nxb Đại học quốc gia Hà Nội, 2013; “Giáo trình luật hình sự Việt Nam” của Trường Đại học Luật Hà Nội, Nxb Công an nhân dân năm 2018; “Bình luận khoa học Bộ luật hình sự năm 2015 Phần thứ nhất – Những quy định chung” của tác giả Đinh Văn Quế, Nxb Thông tin và truyền thông năm 2017;“Từ điển Luật học năm 1999”, Nxb Từ điển bách khoa, Hà Nội. Về luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ gồm có: “Các hình phạt bổ sung trong luật hình sự Việt Nam” của Trịnh Quốc Toản, Luận án tiến sỹ năm 2010, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội; “Hình phạt bổ sung trong Luật hình sự Việt Nam đối với các tội phạm về ma túy – trên cơ sở thực tiễn địa bàn tỉnh Thái Nguyên” của Trương Thị Dung, Luận văn thạc sỹ năm 2017, 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội; “Phạt tiền với tư cách hình phạt bổ sung trong luật hình sự Việt Nam” của Nguyễn Thị Dung, Luận văn thạc sỹ năm 2014, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội. “Hình phạt tiền trong luật hình sự Việt Nam” của Phùng Thị Hải Ngọc, Luận văn thạc sỹ năm 2015, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội.

“Mối liên hệ giữa trách nhiệm hình sự và hình phạt trong luật hình sự Việt Nam” Lê Quang Chiều, Luận văn thạc sỹ năm 2012, Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội. “Các hình phạt không tước tự do trong Luật hình sự Việt Nam” của Lê Khánh Hưng, Luận văn thạc sỹ năm 2010, Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội. “Áp dụng hình phạt bổ sung theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Tuyên Quang” của Nghiêm Đình Long, Luận văn thạc sỹ năm 2018, Học viện Khoa học xã hội – Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam. Tài liệu nghiên cứu là các bài viết đăng trên tạp chí: “Về vai trò của hình phạt bổ sung trong Luật hình sự”, Trịnh Quốc Toản, ĐHQGHN, Luật học 28 (2012); “Hình phạt bổ sung trong tiến trình phát triển của Luật hình sự Việt Nam”, Trịnh Quốc Toản, tạp chí Khoa học ĐHQGHN số 1 năm 2005; “Các hình phạt bổ sung trong Bộ luật hình sự năm 1999 và hướng hoàn thiện”, Dương Tuyết Miên, Tòa án nhân dân số 4/2009; “Hình phạt bổ sung trong tiến trình phát triển của Luật hình sự Việt Nam”, Trịnh Quốc Toản, tạp chí Khoa học ĐHQGHN số 4 năm 2004; “Bàn về hình phạt bổ sung đối với người bị xét xử được hưởng án treo theo BLHS 1999” của Huỳnh Văn Út, Tạp chí Tòa án nhân dân số 11 năm 2013; “Hình phạt bổ sung và thực tiễn áp dụng”, Đỗ Văn Chỉnh, Tạp chí tòa án nhân dân số 04 năm 2007; “Lý luận và thực tiễn áp dụng hình phạt bổ sung quản chế, tước một hoặc một số quyền công dân theo quy định của Bộ luật Hình sự”, Vũ Thành Long, Tạp chí Tòa án nhân dân số 11 năm 2007; “Các hình phạt bổ sung trong BLHS 1999 và hướng hoàn thiện”, Dương Tuyết Miên, Tạp chí Tòa án nhân dân số 08 năm 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2009; “ Hình phạt bổ sung – Thực trạng và kiến nghị”, Nguyễn Quang Hiền, Tạp chí Nghề luật số 03 năm 2015; “Phạt tiền với tính chất là hình phạt bổ sung trong LHS nước ta và những kiến nghị hoàn thiện”, Trịnh Quốc Toản, tạp chí Khoa học ĐHQGHN số 1 năm 2006; “Về khái niệm và đặc điểm của hình phạt bổ sung trong LHS”, Trịnh Quốc Toản, tạp chí Khoa học ĐHQGHN số 1 năm 2009; “Nhu cầu và những quan điểm cơ bản hoàn thiện chế định hình phạt bổ sung trong LHS Việt Nam”, Trịnh Quốc Toản, tạp chí Khoa học ĐHQGHN số 4 năm 2009; “Thực tiễn áp dụng hình phạt bổ sung”, Trịnh Quốc Toản, tạp chí Khoa học ĐHQGHN số 23 năm 2009; “Về tồn tại, hạn chế của chế định hình phạt bổ sung trong BLHS 1999”, Trịnh Quốc Toản, tạp chí Khoa học ĐHQGHN số 2 năm 2010; “Những kiến nghị và giải pháp hoàn thiện hình phạt bổ sung trong BLHS 1999 và nâng cao hiệu quả của chế định này trong thực tiễn áp dụng”, Trịnh Quốc Toản, tạp chí Khoa học ĐHQGHN số 3 năm 2010; “Lịch sử của chế định hình phạt bổ sung trong LHS Việt Nam từ năm 1945 đến nay”, Trịnh Quốc Toản, tạp chí Khoa học ĐHQGHN số 2 năm 2010; “Về những tồn tại và hạn chế cuả chế định hình phạt bổ sung trong BLHS hiện hành”, Trịnh Quốc Toản, tạp chí Khoa học ĐHQGHN số 1 năm 2011; “Những kiến nghị hoàn thiện các quy định về hình phạt bổ sung trong BLHS năm 1999”, Trịnh Quốc Toản, tạp chí Khoa học ĐHQGHN số 7 năm 2011; “Thực tiễn áp dụng hình phạt bổ sung”, Trịnh Quốc Toản, tạp chí Khoa học ĐHQGHN số 3 năm 2012.

Nội dung các công trình, bài viết trên đã có sự nghiên cứu rất sâu sắc về những vấn đề lý luận và thực tiễn áp dụng các hình phạt bổ sung, trong đó phải kể đến Luận án tiến sĩ “Các hình phạt bổ sung trong luật hình sự Việt Nam” của TS Trịnh Quốc Toản năm 2010. Đây là công trình đã thể hiện được đầy đủ và chuyên sâu về các hình phạt bổ sung trong luật hình sự Việt Nam, 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] công trình nghiên cứu này cùng với các nguồn tài liệu khác sẽ là nguồn tài liệu tham khảo rất hữu ích cho tác giả trong quá trình thực hiện luận văn này. Tính mới và những đóng góp của luận văn Kết quả nghiên cứu của Luận văn sẽ tiếp tục đưa ra những luận điểm mới để tiếp tục hoàn thiện cơ sở lý luận của các hình phạt bổ sung trong luật hình sự Việt Nam, bên cạnh đó có những phân tích chuyên sâu về đặc điểm của Hình phạt bổ sung đối với nhóm tội phạm xâm phạm sở hữu; luận văn có những phân tích về thực tiễn hoạt động xét xử của Tòa án địa bàn thành phố Hà Nội trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2018 cũng như so sánh với pháp luật hình sự một số nước trên thế giới trong việc áp dụng các hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu, từ đó đưa ra những kiến nghị tiếp tục hoàn thiện pháp luật. Do đó, luận văn có ý nghĩa làm tài liệu tham khảo cho các nhà khoa học - luật gia, cán bộ thực tiễn và các sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Tư pháp hình sự, cũng như góp phần phục vụ công tác lập pháp và hoạt động thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự trong việc đấu tranh phòng, chống các tội xâm phạm sở hữu, cũng như công tác giáo dục, cải tạo những người phạm vào các tội này ở nước ta hiện nay.

Đối tƣợng, phạm vi và phƣơng pháp nghiên cứu 1. Đối tƣợng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài Luận văn là một số vấn đề lý luận và thực tiễn áp dụng các hình phạt bổ sung trong luật hình sự Việt Nam đối với các tội xâm phạm sở hữu; trong đó tập trung nghiên cứu những quy định về các hình phạt bổ sung trong Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 đối với các tội xâm phạm sở hữu và thực tiễn áp dụng của Tòa án trong hoạt động xét xử. Luận văn cũng nghiên cứu lịch sử lập pháp của Việt Nam 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] và kinh nghiệm lập pháp của một số nước trên thế giới nhằm làm sáng tỏ những đặc điểm chung của Hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu trong pháp luật hình sự. Phạm vi nghiên cứu Luận văn nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về hình phạt bổ sung đối với các tội xâm phạm sở hữu trong Luật hình sự Việt Nam dưới góc độ pháp lý hình sự.

Ngoài ra, luận văn còn phân tích thực tiễn xét xử trên phạm vi thành phố Hà Nội trong các năm gần đây (từ 2014-2018), nhằm giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu Việc nghiên cứu đề tài dựa vào phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp với quan điểm, chủ trương của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước.