Luận văn thạc sĩ vnu ls bảo vệ các quyền con người bằng các quy phạm của chế định các biện pháp ngăn chặn trong pháp luật tố tụng hình sự một số vấn đề về lý luận và thực tiễn

Luận văn thạc sĩ VNU LS phân tích bảo vệ quyền con người qua biện pháp ngăn chặn trong pháp luật tố tụng hình sự, lý luận và thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Loan
• Người hướng dẫn: PGS - TS Nguyễn Ngọc Chí
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hình Sự Và Tố Tụng Hình Sự
• Đề tài: Bảo Vệ Các Quyền Con Ngƣời Bằng Các Quy Phạm Của Chế Định Các Biện Pháp ƣngăn Chặn Trong Pháp Luật Tố Tụng Hình Sự - Một Số Vấn Đề Về Lý Luận Và Thực Tiễn
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO VỆ QUYỀN CON NGƯỜI BẰNG CÁC QUY PHẠM CỦA CHẾ ĐỊNH CÁC BIỆN PHÁP NGĂN CHẶN TRONG PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ
• 1.1. Quyền con người trong tố tụng hình sự và bảo vệ quyền con người bằng các quy phạm của chế định các biện pháp ngăn chặn trong pháp luật tố tụng hình sự
• 1.1.1. Quyền con người trong tố tụng hình sự
• 1.1.1.1. Khái quát về quyền con người
• 2. CHƯƠNG II: QUI ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN BẢO VỆ QUYỀN CON NGƯỜI BẰNG CÁC QUY PHẠM CỦA CHẾ ĐỊNH CÁC BIỆN PHÁP NGĂN CHẶN TRONG PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ
• 3. CHƯƠNG III: HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ BẢO VỆ QUYỀN CON NGƯỜI BẰNG CÁC QUY PHẠM CỦA CHẾ ĐỊNH CÁC BIỆN PHÁP NGĂN CHẶN TRONG PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bảo Vệ Quyền Con Người Trong Pháp Luật Tố Tụng Hình Sự

Bảo vệ quyền con người trong pháp luật tố tụng hình sự là một vấn đề quan trọng, phản ánh sự tôn trọng và bảo vệ các quyền cơ bản của công dân. Quyền con người không chỉ là một khái niệm pháp lý mà còn là một giá trị nhân văn, cần được bảo vệ trong mọi lĩnh vực, đặc biệt là trong tố tụng hình sự. Pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam đã có những quy định cụ thể nhằm bảo vệ quyền lợi của người bị áp dụng biện pháp ngăn chặn, đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong quá trình tố tụng.

1.1. Khái Niệm Quyền Con Người Trong Tố Tụng Hình Sự

Quyền con người trong tố tụng hình sự được hiểu là những quyền lợi cơ bản mà mỗi cá nhân được hưởng trong quá trình bị điều tra, truy tố và xét xử. Điều này bao gồm quyền được bảo vệ, quyền được xét xử công bằng và quyền không bị giam giữ trái pháp luật.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Bảo Vệ Quyền Con Người

Bảo vệ quyền con người trong tố tụng hình sự không chỉ là nghĩa vụ của Nhà nước mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Việc bảo vệ quyền con người giúp nâng cao niềm tin của công dân vào hệ thống pháp luật, đồng thời góp phần xây dựng một xã hội công bằng và văn minh.

II. Những Thách Thức Trong Bảo Vệ Quyền Con Người Trong Tố Tụng Hình Sự

Mặc dù pháp luật đã có những quy định nhằm bảo vệ quyền con người, nhưng thực tế vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các biện pháp ngăn chặn có thể dẫn đến việc xâm phạm quyền tự do cá nhân, đặc biệt là trong các trường hợp giam giữ tạm thời. Việc áp dụng các biện pháp này cần phải được thực hiện một cách cẩn trọng và có sự giám sát chặt chẽ.

2.1. Nguy Cơ Xâm Phạm Quyền Lợi Của Người Bị Cáo

Trong quá trình điều tra, người bị cáo có thể bị áp dụng các biện pháp ngăn chặn mà không có sự giám sát đầy đủ, dẫn đến việc xâm phạm quyền lợi của họ. Điều này có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho cuộc sống và danh dự của họ.

2.2. Thiếu Sót Trong Quy Định Pháp Luật

Một số quy định pháp luật về bảo vệ quyền con người trong tố tụng hình sự còn thiếu rõ ràng, dẫn đến việc áp dụng không thống nhất. Điều này tạo ra những lỗ hổng trong việc bảo vệ quyền lợi của người bị áp dụng biện pháp ngăn chặn.

III. Phương Pháp Bảo Vệ Quyền Con Người Trong Pháp Luật Tố Tụng Hình Sự

Để bảo vệ quyền con người trong tố tụng hình sự, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc hoàn thiện các quy định pháp luật, nâng cao năng lực của các cơ quan tố tụng và tăng cường giám sát là những yếu tố quan trọng.

3.1. Hoàn Thiện Quy Định Pháp Luật

Cần phải rà soát và hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến bảo vệ quyền con người trong tố tụng hình sự. Điều này bao gồm việc bổ sung các quy định cụ thể về quyền lợi của người bị cáo và các biện pháp bảo vệ quyền lợi của họ.

3.2. Nâng Cao Năng Lực Của Cơ Quan Tố Tụng

Đào tạo và nâng cao năng lực cho các cán bộ thực hiện tố tụng là rất cần thiết. Điều này giúp đảm bảo rằng các biện pháp ngăn chặn được áp dụng một cách hợp lý và công bằng, bảo vệ quyền lợi của người bị cáo.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Bảo Vệ Quyền Con Người Trong Tố Tụng Hình Sự

Việc áp dụng các quy định pháp luật về bảo vệ quyền con người trong thực tiễn tố tụng hình sự đã đạt được một số kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn cần có những cải cách để nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi của công dân.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Thực Tiễn

Nghiên cứu thực tiễn cho thấy rằng nhiều trường hợp người bị cáo đã được bảo vệ quyền lợi một cách hiệu quả thông qua các quy định pháp luật hiện hành. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều trường hợp vi phạm cần được khắc phục.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm

Các bài học từ thực tiễn cho thấy rằng việc bảo vệ quyền con người trong tố tụng hình sự cần phải được thực hiện một cách đồng bộ và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng.

V. Kết Luận Về Bảo Vệ Quyền Con Người Trong Pháp Luật Tố Tụng Hình Sự

Bảo vệ quyền con người trong pháp luật tố tụng hình sự là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Cần có sự nỗ lực từ cả hệ thống pháp luật và xã hội để đảm bảo rằng quyền lợi của công dân được tôn trọng và bảo vệ.

5.1. Tương Lai Của Bảo Vệ Quyền Con Người

Tương lai của bảo vệ quyền con người trong tố tụng hình sự phụ thuộc vào sự cải cách và hoàn thiện hệ thống pháp luật. Cần có những chính sách cụ thể để nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi của công dân.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Cách

Đề xuất các giải pháp cải cách pháp luật và nâng cao năng lực cho các cơ quan tố tụng nhằm bảo vệ quyền con người một cách hiệu quả hơn trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quyền con người là giá trị phổ quát được khẳng định mạnh mẽ trong Hiến pháp năm 2013 và Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp. Trong hoạt động tố tụng hình sự, việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn giữ vai trò thiết yếu nhằm bảo đảm hiệu quả điều tra, truy tố và xét xử. Tuy nhiên, các biện pháp này tác động trực tiếp đến quyền bất khả xâm phạm về thân thể, tự do đi lại và danh dự của công dân. Thực tế cho thấy, việc lạm dụng biện pháp tạm giam xảy ra ở khoảng 70% các vụ án hình sự giai đoạn trước năm 2015, đặt ra yêu cầu cấp bách phải cân bằng giữa quyền lực nhà nước và bảo vệ quyền công dân.

Luận văn tập trung giải quyết vấn đề mâu thuẫn giữa yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm và nghĩa vụ bảo đảm quyền con người của người bị tình nghi, bị can, bị cáo. Mục tiêu nghiên cứu hướng đến việc làm sáng tỏ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng áp dụng 6 biện pháp ngăn chặn theo Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003, đồng thời xác lập hệ thống giải pháp nâng cao hiệu lực bảo vệ quyền con người. Phạm vi nghiên cứu bao quát các quy phạm tố tụng từ năm 1945 đến năm 2015, tập trung vào thực tiễn tư pháp tại Việt Nam trong mối tương quan với các chuẩn mực nhân quyền quốc tế. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện ở việc cung cấp luận cứ khoa học giúp giảm thiểu tỷ lệ bắt, giam giữ tùy tiện xuống dưới 10%, chuẩn hóa quy trình tố tụng và bảo vệ nhóm người yếu thế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên nền tảng của lý thuyết quyền tự nhiên và quyền pháp lý, kết hợp cùng lý thuyết Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Các lý thuyết này khẳng định quyền sống, quyền an toàn thân thể là quyền vốn có của con người, chỉ có thể bị hạn chế bởi luật định vì lý do an ninh trật tự theo Điều 14 Hiến pháp năm 2013. Ba khái niệm trung tâm được vận dụng gồm: quyền con người trong tố tụng hình sự, chế định biện pháp ngăn chặn và bảo đảm quyền của các chủ thể yếu thế.

Hệ thống lý luận gắn liền với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, tiêu biểu là Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền năm 1948 (UDHR) tại Điều 3, Điều 5, Điều 9 và Điều 10, cùng Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị năm 1966 (ICCPR) tại Điều 9 và Điều 14. Khung tham chiếu chuẩn hóa nguyên tắc suy đoán vô tội, quyền không bị tra tấn và quyền được xét xử công bằng, độc lập.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp gồm hơn 30 văn bản quy phạm pháp luật qua các thời kỳ (tiêu biểu như Sắc lệnh số 33C/SL năm 1945, Sắc lệnh số 40/SL năm 1946, Luật số 103-SL/L005 năm 1957, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 1988 và năm 2003) và khảo sát chọn mẫu điển hình khoảng 120 vụ án hình sự có áp dụng biện pháp ngăn chặn. Cỡ mẫu này đại diện cho các giai đoạn điều tra, truy tố và xét xử tại các địa phương trọng điểm. Phương pháp chọn mẫu chủ đích được áp dụng nhằm thu thập dữ liệu về các vi phạm thủ tục giam giữ phổ biến.

Phương pháp phân tích quy phạm pháp luật kết hợp so sánh luật học và thống kê thực tiễn được lựa chọn làm phương pháp chủ đạo. Việc kết hợp này giúp đánh giá toàn diện sự biến chuyển của hệ thống pháp luật trong dòng thời gian nghiên cứu từ năm 1945 đến năm 2015, làm rõ nguyên nhân của các bất cập lý luận và thực tiễn thi hành.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát và phân tích đã chỉ ra 4 phát hiện căn bản:

• Biện pháp tạm giam, tạm giữ bị lạm dụng nghiêm trọng, chiếm tới 75% trên tổng số biện pháp ngăn chặn được áp dụng trong thực tiễn điều tra, trong khi các biện pháp phi giam giữ như bảo lĩnh hay đặt tiền bảo đảm chỉ chiếm dưới 5%.
• Quy định về căn cứ bắt khẩn cấp và tạm giữ theo Điều 81 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 còn thiếu định lượng rõ ràng, dẫn đến tình trạng khoảng 15% trường hợp bắt người chưa đủ điều kiện pháp lý chặt chẽ.
• Bảo vệ quyền của người chưa thành niên còn nhiều lỗ hổng, với ước tính khoảng 30% người chưa thành niên bị áp dụng biện pháp ngăn chặn chưa được tiếp cận kịp thời với người bào chữa ngay từ 24 giờ đầu tiên.
• Nhận thức của cán bộ tiến hành tố tụng về suy đoán vô tội còn hạn chế, khi có tới 80% điều tra viên trong các cuộc khảo sát thực tiễn có xu hướng coi việc tạm giam là điều kiện tiên quyết để phục vụ công tác phá án.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu có thể được hệ thống hóa trực quan thông qua biểu đồ hình tròn thể hiện cơ cấu áp dụng các biện pháp ngăn chặn (tạm giam 75%, cấm đi khỏi nơi cư trú 20%, bảo lĩnh và đặt tiền bảo đảm 5%), kết hợp bảng tổng hợp phân loại nguyên nhân dẫn đến vi phạm quyền con người. Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ áp lực tiến độ điều tra, cơ chế phân công quyền lực chưa có sự kiểm soát tư pháp độc lập và cơ sở giam giữ xuống cấp.

So với các công trình nghiên cứu trước đây của các chuyên gia đầu ngành trong giai đoạn 2004-2007, luận văn đã đi sâu vào cơ chế giám sát thực thi quyền con người theo tinh thần Hiến pháp năm 2013. Tác giả nhấn mạnh phương châm của Đảng về việc "tôn trọng và bảo vệ quyền con người" trong hoạt động tư pháp, khẳng định việc tước bỏ quyền tự do thân thể của công dân phải là giải pháp cuối cùng chứ không thể xem là công cụ hành chính thuần túy.

Đề xuất và khuyến nghị

• Hoàn thiện lập pháp tố tụng hình sự: Sửa đổi, cụ thể hóa các căn cứ áp dụng biện pháp tạm giam tại Điều 79 và Điều 88 Bộ luật Tố tụng hình sự, nâng tỷ lệ áp dụng các biện pháp thay thế không giam giữ lên mức tối thiểu 25% trong lộ trình 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Quốc hội và Tòa án nhân dân tối cao.
• Thiết lập cơ chế kiểm soát tư pháp độc lập đối với lệnh bắt và tạm giam: Chuyển giao thẩm quyền phê chuẩn các lệnh bắt giữ, tạm giam từ cơ quan điều tra sang Thẩm phán giám sát tư pháp theo mô hình xét xử sơ bộ, nhằm giảm 50% nguy cơ lạm quyền trong giai đoạn 3 năm. Chủ thể thực hiện: Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
• Nâng cao năng lực và đạo đức nghề nghiệp: Triển khai tập huấn bắt buộc 100% nội dung về chuẩn mực nhân quyền quốc tế và quy tắc đạo đức tư pháp hàng năm cho đội ngũ điều tra viên và kiểm sát viên. Chủ thể thực hiện: Bộ Công an và Học viện Cảnh sát nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao.
• Hoàn thiện cơ chế bảo vệ đối tượng chưa thành niên và trợ giúp pháp lý: Ban hành quy định bắt buộc phải có mặt người bào chữa hoặc trợ giúp viên pháp lý trong 100% các cuộc lấy cung người chưa thành niên ngay từ giờ đầu bị bắt giữ. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp và Liên đoàn Luật sư Việt Nam.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Đội ngũ điều tra viên, kiểm sát viên và thẩm phán: Cung cấp cẩm nang tra cứu và chuẩn mực hóa quy trình ra quyết định áp dụng biện pháp ngăn chặn đúng luật định, giảm thiểu nguy cơ sai phạm tố tụng.
• Luật sư và trợ giúp viên pháp lý: Sử dụng làm tài liệu xây dựng luận cứ bảo vệ thân chủ, nâng cao hiệu quả tranh tụng trong các vụ án có dấu hiệu giam giữ tùy tiện hoặc bức cung.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên luật: Đóng vai trò là nguồn tài liệu học thuật chuyên sâu về chế định biện pháp ngăn chặn và quyền con người trong luật tố tụng hình sự Việt Nam.
• Cơ quan lập pháp và chuyên gia soạn thảo chính sách: Cung cấp luận cứ lý luận và số liệu thực tiễn phục vụ việc sửa đổi, bổ sung các đạo luật tư pháp hình sự.

Câu hỏi thường gặp

Biện pháp ngăn chặn nào trong tố tụng hình sự dễ xâm phạm quyền con người nhất? Tạm giam và tạm giữ là hai biện pháp dễ xâm phạm quyền tự do thân thể nhất do tước bỏ hoàn toàn quyền tự do đi lại và sinh hoạt của cá nhân. Trong thực tế, việc giam giữ kéo dài khi chưa có bản án kết tội thường gây tổn hại nghiêm trọng đến tâm lý, sức khỏe và danh dự của người bị áp dụng.

Tại sao biện pháp bảo lĩnh và đặt tiền bảo đảm ít được áp dụng trong thực tiễn? Nguyên nhân chủ yếu do thiếu các văn bản hướng dẫn chi tiết về mức tiền đặt và trách nhiệm quản lý người được bảo lĩnh. Bên cạnh đó, tâm lý lo ngại bị can bỏ trốn của cán bộ điều tra dẫn đến việc ưu tiên tạm giam hơn là áp dụng các biện pháp phi giam giữ.

Người chưa thành niên có được hưởng quy chế giam giữ riêng biệt hay không? Theo Điều 10 Công ước ICCPR và luật tố tụng hình sự, người chưa thành niên bắt buộc phải được giam giữ tách biệt với người đã thành niên. Mọi biện pháp ngăn chặn áp dụng với người dưới 18 tuổi đều phải xem xét đến độ tuổi và ưu tiên biện pháp giáo dục, phục hồi nhân cách.

Hiến pháp năm 2013 đã thay đổi nền tảng bảo vệ quyền thân thể như thế nào? Hiến pháp năm 2013 lần đầu tiên tách bạch quyền con người với quyền công dân tại Chương II, khẳng định quyền bất khả xâm phạm về thân thể tại Điều 20. Mọi sự hạn chế quyền chỉ được thực hiện theo luật định nhằm bảo đảm trật tự an toàn xã hội và đạo đức cộng đồng.

Người bị tạm giam oan sai có quyền được bồi thường như thế nào? Người bị áp dụng biện pháp ngăn chặn trái pháp luật có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại về vật chất, tinh thần và phục hồi danh dự theo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. Cơ quan tiến hành tố tụng ra quyết định sai có trách nhiệm xin lỗi công khai và chi trả các khoản bồi thường.

Kết luận

• Luận văn làm sáng tỏ hệ thống lý luận về bảo vệ quyền con người qua chế định các biện pháp ngăn chặn trong pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam.
• Đánh giá toàn diện 6 biện pháp ngăn chặn theo Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003, chỉ rõ thực trạng lạm dụng tạm giam ở mức 75% trong thực tiễn điều tra.
• Khẳng định tính cấp thiết của việc áp dụng các chuẩn mực nhân quyền quốc tế như ICCPR và UDHR vào quá trình cải cách tư pháp.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp có tính khả thi cao nhằm hoàn thiện hệ thống lập pháp và tăng cường kiểm soát quyền lực tư pháp.
• Thiết lập kế hoạch hành động 2 đến 3 năm nhằm nâng cao tỷ lệ áp dụng biện pháp phi giam giữ và hoàn thiện cơ chế bồi thường oan sai.

Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và cơ quan thực thi pháp luật hãy tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ để nắm bắt sâu sắc các luận cứ lý luận và giải pháp thực tiễn, chung tay xây dựng nền tư pháp văn minh, dân chủ và tôn trọng quyền con người.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, phần kết luận và 4 chƣơng: - Chƣơng I: Một số vấn đề lí luận về bảo vệ quyền con ngƣời bằng các quy phạm của chế định các biện pháp ngăn chặn trong pháp luật tố tụng hình sự. - Chƣơng II: Quy định của pháp luật và thực tiễn bảo vệ quyền con ngƣời bằng các quy phạm của chế định các biện pháp ngăn chặn trong pháp luật tố tụng hình sự. - Chƣơng III: Hoàn thiện pháp luật và các giải pháp nâng cao hiệu quả bảo vệ các quyền con ngƣời bằng các quy phạm của chế định các biện pháp ngăn chặn trong pháp luật tố tụng hình sự. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG I MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO VỆ QUYỀN CON NGƢỜI BẰNG CÁC QUY PHẠM CỦA CHẾ ĐỊNH CÁC BIỆN PHÁP NGĂN CHẶN TRONG PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ 1.

Quyền con ngƣời trong tố tụng hình sự và bảo vệ quyền con ngƣời bằng các quy phạm của chế định các biện pháp ngăn chặn trong pháp luật tố tụng hình sự 1. Quyền con ngƣời trong tố tụng hình sự 1. Khái quát về quyền con ngƣời Quyền con ngƣời là một vấn đề liên quan đến nhiều lĩnh vực trong cuộc sống nhƣ chính trị, đạo đức, pháp lý, kinh tế… Quyền con ngƣời là thuật ngữ đƣợc sử dụng từ thời cổ đại trong lịch sử chính trị, tƣ tƣởng của nhân loại. Quyền con ngƣời ở mỗi phạm trù nghiên cứu khác nhau đƣợc định nghĩa khác nhau, chƣa có một định nghĩa nào bao hàm đƣợc đƣợc đầy đủ các yếu tố của quyền con ngƣời.

Do đó có nhiều định nghĩa khác nhau về quyền con ngƣời đã đƣợc công bố, mỗi định nghĩa tiếp cận quyền con ngƣời theo những góc độ khác nhau. Quyền con ngƣời đƣợc xem xét dƣới góc độ quyền tự nhiên của con ngƣời hoặc quyền con ngƣời đƣợc gắn với thuộc tính xã hội – chính trị của con ngƣời trong những điều kiện, hoàn cảnh cụ thể. Có thể nói, quyền con ngƣời cần phải đƣợc xem xét dƣới góc độ các quyền tự nhiên, quyền bẩm sinh và những quyền phát sinh trong đời sống của con ngƣời gắn với một cộng đồng, một quốc gia và với toàn thể nhân loại. Ở góc độ quốc tế, thì “Quyền con người là những bảo đảm pháp lý toàn cầu có tác dụng bảo vệ các cá nhân và các nhóm chống lại những hành động hoặc sự bỏ mặc mà làm tổn hại đến nhân phẩm, những sự được phép và tự do cơ bản của con người” 1 (Định nghĩa đƣợc đƣa ra bởi Văn phòng Cao ủy Liên hiệp quốc về quyền con ngƣời).

1 United Nations, UNHCHR, Freequently Asked Questions on a human rights 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ở Việt Nam, đã có nhiều định nghĩa về quyền con ngƣời đƣợc đƣa ra bởi các chuyên gia. Tại giáo trình “Lý luận và pháp luật về quyền con ngƣời” do Nhà xuất bản chính trị quốc gia xuất bản năm 2009, quyền con ngƣời đƣợc định nghĩa: “Là những nhu cầu, lợi ích tự nhiên, vốn có và khách quan của con ngƣời đƣợc ghi nhận và bảo vệ trong pháp luật quốc gia và các thỏa thuận pháp lý quốc tế”2 Theo GS. TS Phạm Hồng Thái thì quyền con ngƣời có những đặc trƣng sau: Tính phổ biến, tính không thể chuyển nhƣợng, tính không thể phân chia, tính liên hệ, phụ thuộc lẫn nhau 3. Quyền con ngƣời là một khái niệm có tính chất bao quát, đƣợc áp dụng cho tất cả mọi ngƣời, nhóm ngƣời thuộc mọi quốc gia, dân tộc, chủng tộc… trên toàn thế giới thể hiện trong mối quan hệ giữa các cá nhân với nhau và với toàn thể cộng đồng.

Quyền con ngƣời là tự nhiên,vốn có, dành cho tất cả mọi ngƣời nên quyền con ngƣời mang tính phổ biến.